Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli 2026-njy ýylyň 14-nji maýynda Türkmenistanyň Mejlisinde göni wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän «Konstitusiýa döwletleriň ösüşiniň we jemgyýetiň abadançylygynyň hukuk kepili» atly maslahat öz işine başlady.

Bu maslahata Birleşen Milletler Guramasynyň düzüm birlikleriniň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň ýolbaşçylary, Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň parlamentleriniň wekilleri gatnaşýarlar. 

Maslahatyň esasy maksady hukuk ulgamynda öňdebaryjy tejribeleri alyşmakdan, döwletimiziň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna daýanyp, amala aşyrýan il-ýurt bähbitli işlerini, umumadamzat ähmiýetli başlangyçlaryny, dünýewi we hukuk döwletini gurmagyň tejribesini dünýä jemgyýetçiligine ýetirmekden ybaratdyr.

2026-njy ýylyň 14-nji maýynda Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleriniň Kipr Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Kipros Giorgallis bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak boýunça duşuşygy geçirildi.  

Duşuşykda türkmen tarapy hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýy Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan üç gezek ykrar edilen ýurdumyzyň dünýä döwletleri bilen ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ähli ugurlarda yzygiderli ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, birek-birege hormat goýmak, deňhukuklylyk we ynanyşmak ýörelgelerine esaslanýan özara bähbitli döwletara hyzmatdaşlygy ýurdumyzyň alyp barýan parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty esasynda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary has-da ilerletmek, hoşniýetli hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmek, şol sanda parlamentara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek we berkitmek boýunça alnyp barylýan işleri parlament diplomatiýasynyň üsti bilen goldamaga hemişe taýýardyklary nygtaldy.

Duşuşygyň barşynda taraplar döwletara gatnaşyklary we parlamentara hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljekki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Türkmenistan bilen Kipr Respublikasynyň arasynda köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy has-da çuňlaşdyrmak üçin ikitaraplaýyn tagallalaryň edilýändigi, häzirki wagtda söwda we ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek ýaly ugurlarda özara gatnaşyklary güýçlendirmek üçin iki ýurduň gyzyklanmasynyň artýandygy, şeýle hem parlamentara gatnaşyklary ilerletmek, kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmak hem-de ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmek üçin giň mümkinçilikleriň bardygy bellenildi.

2026-njy ýylyň 14-nji maýynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowanyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Özbegistan Respublikasynyň Buhara şäherinde  «Zenanlara maýa goýum – durnukly ösüşiň esasy: zenanlaryň ykdysady, durmuş, syýasy we ekologiýa babatda hukuklaryny we mümkinçiliklerini berkitmek» ady bilen geçirilen Zenanlaryň ikinji Aziýa forumyna gatnaşdy. 

Forumyň esasy maksady sebitde zenanlaryň mümkinçiliklerini durmuşa geçirmek, olaryň ykdysadyýetde gatnaşygyny has-da  giňeltmek boýunça tejribe alyşmak, şeýle hem häzirki zaman döwlet dolandyryşynda we jemgyýetçilik durmuşynda zenanlaryň  ornuny pugtalandyrmak meselelerini ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy. 

Forumyň açylyş dabarasynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowa çykyş edip, bu halkara çäräniň ýokary derejede guralandygy üçin Özbegistan Respublikasynyň Oliý Majlisiniň Senatyna we Hökümetine, BMG-niň Ilat gaznasyna hem-de «BMG-Zenanlar» düzümine sagbolsunlaryny beýan etdi. Şeýle hem döwlet Baştutanlarynyň tagallalary we yzygiderli goldawy netijesinde bilelikde geçirilýän halkara maslahatlaryň zenanlar üçin giň mümkinçilikleriň döredilmegine, olaryň hukuklarynyň, kanuny bähbitleriniň goralmagyna, durmuş taýdan goraglylygynyň has-da ýokary netijelere eýe bolmagyna uly itergi berýändigini aýratyn nygtady.

Türkmenistanyň Adam hukuklarynyň ählumumy jarnamasyny ykrar etmek bilen, zenanlaryň hukuklary hakyndaky halkara resminamalaryň hem birnäçesine goşulandygy, Garaşsyz, hemişelik Bitarap ýurdumyzda zenanlaryň jemgyýetdäki ornuny ýokarlandyrmaga, olaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmäge aýratyn üns berilýändigi barada belledi. 

Döwletimiziň bu babatda alyp barýan syýasaty zenanlaryň ýokary durmuş, ykdysady we zähmet işjeňligini şertlendirýär. Şonuň üçin hem türkmenistanly zenanlar bu gün özleriniň ukyp-başarnyklaryna we hünär taýdan taýýarlygyna laýyklykda, döwlet häkimiýetiniň kanunçykaryjy, ýerine ýetiriji, kazyýet şahalarynda, şeýle hem ýurduň hojalyk toplumy çygrynda giň wekilçilik etmek bilen, jemgyýetiň we döwletiň işlerinde möhüm orny eýeläp, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine mynasyp goşant goşýarlar.

Zenanlaryň ikinji Aziýa forumynyň häzirki zamanyň möhüm meseleleriniň birine – zenanlaryň ykdysady, durmuş, syýasy we ekologiýa babatda hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmäge bagyşlanmagynyň örän ähmiýetlidigi bellenildi. Şunuň bilen birlikde, Türkmenistanyň başlangyjy bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň dünýä ähmiýetli wajyp meseleler boýunça onlarça kararnamany kabul edendigi nygtaldy. Hormatly Prezidentimiziň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji ýubileý sessiýasynyň plenar mejlisinde eden çykyşynda Türkmenistanyň 2028-nji ýyly «Halkara hukugyň ýyly» diýip yglan etmek barada başlangyjy öňe sürýändigini mälim edendigine üns çekildi. Ýurdumyzyň bu başlangyjy halkara hukugyň ornuny ýokarlandyrmaga, şol sanda gender deňliginiň üpjün edilmeginde halkara hukuk kadalarynyň we ýörelgeleriniň ornunyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilendir.

Çykyşlarda Zenanlaryň ikinji Aziýa forumynyň sebitiň zenanlarynyň mümkinçiliklerini giňeltmek we häzirki zaman jemgyýetinde olaryň ornuny pugtalandyrmak meseleleri boýunça tejribe alyşmak, döwrüň çagyryşlaryny we mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak, şeýle hem bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin möhüm ähmiýetli meýdança bolup durýandygy bellenildi.

Şeýle hem milli Parlamentiň Başlygy Türkmenistanyň 2026-njy ýylda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda hem-de Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynda başlyklyk etmeginiň çäklerinde «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda durnukly ösüşi üpjün etmekde oňyn tejribeleri paýlaşmaga we öňde durýan wezipeleri ara alyp maslahatlaşmaga gönükdirilen Halkara zenanlar dialogyny, demografiýa bilen baglanyşykly halkara maslahaty, şeýle-de Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Parlamentara Assambleýasynyň mejlisiniň geçirilmeginiň göz öňünde tutulýandygyny nygtap, Foruma gatnaşyjylary bu halkara we parlamentara çärelerine gatnaşmaga çagyrdy.

Soňra Zenanlaryň ikinji Aziýa forumynyň işi bölümlerde dowam etdirildi.

2026-njy ýylyň 13-nji maýynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowanyň Özbegistan Respublikasynyň Buhara şäherine iş saparynyň çäklerinde Özbegistan Respublikasynyň Oliý Majlisiniň Senatynyň Başlygy T.Narbaýewa bilen duşuşygy geçirildi. 

Duşuşygyň barşynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy Özbegistan Respublikasynyň Buhara şäherinde geçirilýän Zenanlaryň ikinji Aziýa forumyna we onuň çäklerinde guralan Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň zenan ýolbaşçylarynyň Dialogyna gatnaşmaga iberilen çakylyk üçin hoşallygyny bildirip, bu dialogyň we forumyň  üstünlikli geçmegi barada iň gowy arzuwlaryny beýan etdi. 

Taraplar döwlet Baştutanlarynyň tagallalary bilen, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň dürli ugurlarda netijeli häsiýete eýe bolýandygyny, köpasyrlyk türkmen-özbek gatnaşyklarynyň baý tejribesiniň esasynda syýasy-ykdysady, medeni-ynsanperwer we parlamentara hyzmatdaşlykda uly ösüşleriň gazanylandygyny bellediler.

Duşuşygyň dowamynda iki ýurduň arasyndaky giň möçberli, deňhukukly we özara bähbitli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmekde halkara hukuk ulgamyndaky hyzmatdaşlyga uly ornuň degişlidigi bellenildi. Bu hyzmatdaşlygyň bolsa halklaryň arasyndaky dost-doganlygy has-da pugtalandyrmaga, döwletara gatnaşyklaryny parlament diplomatiýasynyň üsti bilen goldamaga ýardam berýändigi nygtaldy. 

Şeýle hem duşuşygyň dowamynda ulag, üstaşyr geçiriş, serhetýaka hyzmatdaşlyk we sanly tehnologiýalar ulgamynda zenanlaryň ornuny ýokarlandyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Taraplar geljekde kanun çykaryjylyk işinde tejribe alyşmagyň, parlamentara dostluk toparlarynyň işini işjeňleşdirmegiň, halkara parlament meýdançalarynda birek-biregiň başlangyçlaryny goldamagyň,  ýaş parlamentarileriň we zenan parlamentarileriň arasynda gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmeginiň hem-de duşuşyklaryň we maslahatlaryň geçirilmeginiň ähmiýetini bellediler. 

Türkmen tarapy saparyň çäklerindäki duşuşyklaryň we gepleşikleriň ikitaraplaýyn parlamentara gatnaşyklaryň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyna ýardam berjekdigine ynam bildirdi. Şeýle hem Türkmenistanyň Özbegistan Respublikasy bilen parlamentara gatnaşyklaryna ýokary baha berýändigini we ony ähli ugurlar boýunça mundan beýläk-de ösdürmäge taýýardygyny beýan etdi.

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowa Özbegistan Respublikasynyň Oliý Majlisiniň Senatynyň Başlygy T.Narbaýewany şu ýyl ýurdumyzyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda hem-de Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynda başlyklyk etmeginiň çäklerinde «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçiriljek durnukly ösüşi üpjün etmekde oňyn tejribeleri paýlaşmaga we öňde durýan wezipeleri ara alyp maslahatlaşmaga gönükdirilen halkara we parlamentara çärelerine gatnaşmaga çagyrdy.