​Меджлис (Парламент) Туркменистана является представительным органом, осуществляющим законодательную власть

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

Выступления и Статьи

ЭФФЕКТИВНЫЙ ФОРМАТ СОТРУДНИЧЕСТВА

Государственный визит нашего уважаемого Президента в Республику Корея, состоявшийся 14–16 сентября 2026 года, стал свидетельством выхода стратегического сотрудничества между двумя странами на качественно новый уровень.

Туркменистан и Республика Корея в двусторонних отношениях действуют на основе взаимного интереса. Огромные природные ресурсы и геоэкономические возможности Туркменистана, сочетаясь с развитыми технологиями, опытом в цифровой системе и промышленным потенциалом Республики Корея, представляют для сторон взаимовыгодный интерес.

В истории туркмено-корейских отношений наблюдается последовательное и уверенное укрепление двустороннего сотрудничества. В дипломатических отношениях, установленных в 1992 году, важными событиями являются открытие в 2007 году Посольства Республики Корея в Туркменистане, в 2013 году – Посольства Туркменистана в городе Сеул. Начало работы этих дипломатических представительств подняли взаимоотношения дружественных государств на новый, качественно более вы­ сокий уровень.

В качестве примера последовательно развивающегося экономического сотрудничества следует отметить приобретение нашей страной пассажирских автобусов и автомобилей, произведённых компанией «Hyundai Motor Company» в целях совершенствования парка автомобильного транспорта Туркменистана. А также известные в мире компании Кореи как «LG», «Samsung», «Daewoo» активно участвуют в строительстве про­ мышленных и энергетических объектов Туркменистана, в том числе проектов Национальной туристической зоны «Аваза».

Участие передовых компаний Кореи в крупных проектах и инвестициях в Туркменистане служит формированию в нашей стране современной промышленной структуры, а для Кореи – расширению устойчивой и надёжной площадки сотрудничества в регионе.

Отношения между нашими странами развиваются на двусторонней основе, а также в рамках крупных международных организаций и межрегиональных форматов. Туркменистан и Республика Корея последовательно поддерживают международные инициативы сторон, международные ре­ золюции по всеобщему миру, стабильности и энергетической безопасности в таких авторитет­ ных организациях мира, как Организация Объединённых Наций (ООН). Политическое и дипломатическое взаимодей­ ствие, в том числе совместная деятельность в рамках форума сотрудничества «Централь­ ная Азия–Республика Корея» имеют большое значение в обеспечении всеобщей безопасности, устойчивого развития и экологической дипломатии. По инициативе Туркменистана Организация Объединённых Наций приняла ряд исторических резолюций по вопросам стабильности энергетических ресурсов, развития транспортных коридоров, а также о значении принципов нейтралитета в достижении мира, безопасности и взаимного доверия. В качестве свидетельства этому можно привести историческую Резолюцию «Год международного права, 2028», единогласно принятую по инициативе Туркменистана Генеральной Ассамблеей Организации Объединённых Наций в числе соавторов и Республика Корея. Это событие является ещё одним свидетельством последовательной поддержки межрегиональных и глобальных инициатив двух дружественных государств по сохранению и укреплению всеобщего мира, доверия и между­ народного права.

Форум сотрудничества «Центральная Азия–Республика Корея» был основан в 2007 году по инициативе корейской стороны в качестве многосторонней кoнсультативной площадки с целью укрепления доверия между регионами и расширения взаимных связей. до конца 2024 года деятельность данного форума проводилась в основном в формате заседаний на уровне министров иностранных дел. В 2023 году Туркменистан успешно председательствовал на данном форуме, 16-oе заседание которого было проведено на высоком уровне в городе Ашхабад.

Участие нашего уважаемого Президента в первом историческом Саммите «Центральная Азия–Республика Корея» в рамках успешно осуществлённого государственного визита в Республику Корея и принятие Сеульской декларации по его итогам наглядно продемонстрировали активную и стратегическую роль Туркменистана в решении важных вопросов регионального и глобального развития.

Встречи на высоком уровне и достигнутые в ходе данного государственного визита нашего уважаемого Президента соглашения, наряду с укреплением двусторонних торгово- экономических, культурно-гуманитарных связей обогатили межпарламентское сотрудничество новым содержанием. Это свидетельствует об огромном значении парламентской дипломатии, которая в настоящее время является важным инструментом укрепления взаимного доверия и дружбы между государствами и народами.

Проведение встреч руководителей парламентов в рамках регионального сотрудничества в формате «Центральная Азия–Республика Корея» повышает двустороннее и многостороннее взаимодействие на новый уровень. данная платформа межпарламентского сотрудничества, основанная по инициативе Национального Лидера туркменского народа, Председателя халк Маслахаты Туркменистана Гурбангулы бердымухамедова, за короткий период превратилась в эффективную площадку переговоров и диалога. Учитывая последовательно проводимые межпарламентские переговоры, были выработаны конкретные планы проведения встреч высокого уровня: в 2023 году состоялась первая историческая встреча в городе Сеул Республики Корея, в 2024 году – вторая встреча в столице Туркменистана городе Ашхабад, в 2025 году – было проведено третье заседание в городе Ташкент Республики Узбекистан. Совместные декларации, принятые государствами-участниками, направлены на укрепление мира, экономического и культурного сотрудничества. В соответствии с совместными планами предусматривается проведение очередной парламентской конференции в данном формате в Республике Казахстан.

В настоящее время перед парламентариями двух стран стоят большие задачи по дальнейшему укреплению сотрудничества и дружбы между двумя народами. Важным направлением является создание наиболее приемлемой усовершенствованной законодательной базы и правовых гарантий для беспрепятственного осуществления инвестиционных проектов бизнес-групп и торговых связей, на которых законодатели должны сосредоточить своё внимание. Предстоит ещё более укреплять духовные и культурные мосты между нашими народами путём активизации парламентской поддержки в сферах образования, науки, культуры и спорта. Основным движущим инструментом в достижении данных высоких целей станет совершенствование деятельности групп межпарламентской дружбы, действующих между двумя странами. Целесообразно оказание парламентской поддержки в реализации сотрудничества молодёжи, современных инициатив, новых идей по цифровым технологиям и социальным инновациям. Парламентарии двух стран поддерживают эффективную деятельность по дальнейшему укреплению межгосударственного сотрудничества посредством парламентской дипломатии, последовательно обмениваясь опытом в законодательной системе.

Политика «открытых две­рей» и доброжелательного со­ трудничества, осуществляемая в направлении мирной, бла­ гополучной и процветающей жизни нашего народа, а также последовательного повышения престижа нашей страны на международной арене имеет огромное значение. Стратегиче­ ские отношения, установленные с государствами-партнёрами в интересах мира, стабильности и устойчивого развития в ре­ гиональном и глобальном из­ мерении, способствуют также укреплению дружбы народов.

Желаем нашему уважаемому Президенту и Национальному Лидеру туркменского народа Герою-Аркадагу, укрепляющим мосты дружбы и братства с государствами мира и демонстрирующим пример миралюбия, здоровья, долгих лет жизни, а также успехов в многогранной деятельности на благо наших народов!

Mаксат КУЛЫЕВ,

Председатель Kомитета Mеджлиса

Tуркменистана по международным и

межпарламентским связям.

Juwaz

Ata-ba­ba­la­ry­myz müň­ýyl­lykla­ryň do­wa­myn­da dö­re­den mil­li gym­mat­lyk­la­ry­ny yzy­gi­der­li kämil­leş­di­rip ge­lip­dir­ler. Olar her bir dö­re­den gym­mat­lyk­la­ry­ny sun­gat de­re­je­si­ne ýe­tir­me­gi ba­şa­ryp­dyr­lar. Hal­ky­my­zyň gün­de­lik dur­muş­da ula­nan gu­ral­la­ry bu gün­ki ne­sil­ler üçin ba­ha­sy­na ýe­tip bol­ma­jak gymmat­lyk bo­lup, geç­mi­şi­mi­ziň ga­dymy kök­le­rin­den ha­bar ber­ýär. Ola­ry öw­ren­mek we go­rap sak­la­mak bi­ziň mu­kad­des bor­ju­myz­dyr.

Şeý­le gym­mat­lyk­la­ryň bi­ri hem ju­waz­dyr. Ju­waz kün­jü­den ýag almak üçin peý­da­la­ny­lyp, ol esa­san, Da­şo­guz we­la­ýa­ty­nyň çäk­le­rin­de köp ula­ny­lyp­dyr. On­dan baş­ga-da, ga­wun çi­gi­din­den, zy­gyr­dan ýag al­mak üçin hem ula­ny­lyp­dyr. Halk ara­syn­da ju­waz ha­kyn­da:

Sary maýam çöküp otyr, 

Iç ýagyny döküp otyr.

Öküz-öküz aýlanar,

Dünýä sekiz aýlanar—

di­ýen ýa­ly ma­tal­lar hem dö­re­dilip­dir.

Ju­wa­za dü­ýe, at ýa­ly mal go­şu­lyp iş­le­dil­ýär. Oňa go­şu­lan mal birsyh­ly aý­la­nyp du­ran­soň, ba­şy­nyň aý­lan­maz­ly­gy üçin gö­zü­ne ma­ta da­ňyl­ýar. Ol ma­ta “göz­lük” di­ýilýär. Gö­züň üs­tü­ne düş­ýän ýe­ri gö­zi gy­syp dur­maz­ly­gy üçin göz­lük güber­çek edi­lip bag­lan­ýar. Ju­wa­zyň ýer­leş­di­ri­len ta­my­na “ju­waz­tam”, ju­waz iş­led­ýän ada­ma bol­sa “juwaz­çy” di­ýil­ýär. Ju­wa­zyň so­ku­sy ta­myň or­ta­syn­da di­ki­lip­dir. Ju­wazta­myň giň­li­gi onuň tö­we­re­gin­den ju­wa­za go­şu­lan iş ma­ly ar­ka­ýyn aý­la­nyp bi­ler ýa­ly hem ju­wa­za degiş­li en­jam­lar ýer­leş­di­ri­lip bil­ner ýa­ly ulu­lyk­da bo­lup­dyr.Ju­wa­zyň iň esa­sy bö­le­gi onuň so­ku­sy­dyr. On­da kün­jü­den we beý­le­ki dä­ne­ler­den ow­lup ýag çy­ka­ry­lyp­dyr. Ju­waz so­ku­sy­na guý­lan kün­ji­niň owul­ýan ýe­ri­ne ker­sen di­ýil­ýär. So­ky­nyň agzy 70—80 san­ti­metr giň­lik­de, 4—5 san­ti­metr çuň­luk­da dä­ne gu­ýu­lar ýa­ly er­ňek edi­lip kö­wül­ýär. Oňa bir­ba­da 9—12 ki­log­ra­ma çen­li künji gu­ýul­ýar. Onuň aý­lan­ma­gy bi­len ju­wa­zyň ag­zy­na dü­şen dä­ne ow­lup baş­lan­ýar.

Ju­wa­zyň pi­ri Us­sa Bad­ýan ba­banyň ýa­san ju­wa­zy il­ki ýag ber­mändir. Ol hü­nä­ri­niň ba­şa bar­man­dy­gyna gy­na­nyp, Al­la­ta­ga­la na­lyş edip ag­lap­dyr. Şon­da onuň gö­zün­den akan ýaş ju­wa­zyň so­ku­sy­na damyp­dyr we ýag çy­kyp baş­lap­dyr. Şon­dan soň ol so­ka guý­lan kün­jä suw se­pil­me­li­di­gi­ni bi­lip­dir.

Gyş gün­le­ri ho­wa­nyň so­wuk bol­ýan­dy­gy üçin ýaz aý­la­ry­na se­rede­niň­de, ju­waz ha­ýal­rak gyz­ýar. Ol oňat gyz­ma­sa-da, kün­ji ýa­gy go­wy alyn­ma­ýar. Şo­nuň üçin gyş aý­la­ry ju­waz­da ýag çy­kar­mak to­mus pasly­na se­re­de­niň­de, köp wag­ty ta­lap ed­ýär. Her gün­de ju­waz­dan 350 kilog­ram kün­jü­den 190 litr tö­we­re­gi ýag alyn­ýar. Kün­ji ýen­ji­li­be­ren­de üs­tü­ne iki go­şa­wuç suw se­pil­ýär. Oňa “gaý­nar suw” di­ýil­ýär. Ju­wa­za go­şu­lan mal (dü­ýe, at) 300—400 ge­zek aý­la­nan­dan soň, ju­waz­da­ky kün­ji­niň köp bö­le­gi döw­lüp, tal­han bol­ýar we ýe­ne-de suw be­ril­ýär, soň ýag in­ýär. Kün­ji bu­la­mak ýa­ly çaý­ka­nyp ug­ra­ýar. Şon­da so­ka iki go­şa­wuç kün­ji taş­lan­ýar. Şon­dan soň kün­ji ga­tap, kün­ja­ra­dan ýag saý­la­nyp ug­ra­ýar. Soň­ra hu­mar­ça (agaç­dan edi­len ýö­ri­te gap) bi­len ýa­gy az-az­dan su­sup al­ýar­lar.

Köp­lenç, ju­waz­da ýag çy­ka­rylýan­dy­gy üçin kün­ja­ra­sy ju­waz­ça el ha­ky hök­mün­de ber­lip­dir. Ýag çykar­ma­ga ge­len­le­re ju­waz­çy “Eli­me ýo­kan ýa­gy­ňa ra­zy bol!” di­ýer eken.

So­ky­nyň için­den aý­lan­ýan 1,5—2 metr uzyn­lyk­da­ky aga­ja “ju­wazyň oky” di­ýil­ýär. Onuň bö­lek­le­ri: kel­le­si, boý­ny, egin, gu­lak, çö­püdir. Okuň kel­le bö­le­gi ser­ha­na­nyň ýa-da tah­ýa­nyň sy­gym­ly­ly­gy­na la­ýyk­lyk­da onuň için­de er­kin aýla­nar ýa­ly ýum­ru­la­nyp dur­ýar. Ol tah­ýa geý­di­ril­ýär, onuň kel­le­si bi­len boý­ny gyr­lan­da, onuň göw­re bi­len bir­leş­ýän ýe­ri­ne tä­ze ýa­sa­lan kel­le sep­leş­di­ril­ýär. Ok, so­ky ju­wa­zyň esa­sy hyz­ma­ty­ny ýe­ri­ne ýe­tir­ýän bö­le­gi­dir. Ok aý­la­nan­da, so­ky­nyň ker­se­ni­niň ýa­law­la­ryn­da dä­ne mynjy­ra­dyl­ýar we onuň maň­zyn­da­ky ýag ga­byk­dan—lö­de­re­den saý­lanýar.Ju­wa­zyň so­ku­sy wag­tal-wag­tal aras­sa­la­nyp du­rul­ma­ly­dyr.

Okuň uç ta­ra­pyn­dan de­şik de­şi­lip, agaç ge­çi­ril­ýär. Oňa “bö­rük” di­ýilýär. Onuň ýo­kar­sy oka ber­ki­dil­se, aşa­gy ýük sal­lan­ýan aga­ja ber­kidil­ýär. Ju­wa­zyň oky bi­len so­ky­nyň gap­da­lyn­da ýer­leş­ýän kün­dä­ni birleş­dir­ýän ýo­ka­ry ta­ra­pyn­da­ky eg­ri aga­jyň ady ge­jek­dir. Ol ig­de, tut, erik ýa­ly ga­ty, berk agaç­lar­dan edilýär. Onuň ýo­kar­ky eg­re­len ta­ra­py onuň uju­na geý­di­ril­ýär-de, oky aşak ba­syp dur­ýar.Ju­waz aý­la­nan­da,sürtül­mek güý­jü­ni azalt­mak üçin okuň uju­na ge­je­giň geý­di­ril­ýän ýe­ri­ne sa­byn ça­lyn­ýar. Ge­je­giň aşak ta­rapyn­da­ky çek­ge­ler ony kün­de bi­len bi­rik­dir­ýär. Ge­je­giň aşak ujun­dan de­şi­lip ke­se ge­çi­ril­ýän agaç­la­ra “ge­je­giň çek­ge­le­ri” di­ýil­ýär. Ol hem berk agaç­dan ýa­sal­ýar.

Ju­wa­zyň ke­je­be­si­ne “Pa­dar” di­ýil­ýär. Ju­wa­zy ýö­ret­mek, ýag al­mak we al­nan ýa­gy sak­la­mak üçin ula­nyl­ýan kö­mek­çi gu­ral­la­ryň ýe­ri­ne ýe­tir­ýän hyz­ma­ty­na gö­rä şeýle at­la­ry bar:

Aý­ry—ju­wa­zyň oku­ny ýo­ka­ry çy­kar­mak ze­rur bo­lan­da ula­nylýan haç­ja. Ol okuň gu­lak çö­pü­niň aşa­gyn­dan goý­be­ri­lip, ony ýo­ka­ry gö­ter­ýär.

Bal­hy—ju­waz­dan çy­kan ýa­gy guý­mak üçin taý­ýar­la­ny­lan syr­ça­ly, iki gu­lak­ly uly küý­ze.

Dö­wüm—ju­wa­zyň so­ku­sy­na topla­nan ýa­gy al­mak üçin ula­nyl­ýan ki­çi gap­ja­gaz.

Kö­nek—ju­wa­zyň ser­ha­na­sy­na top­lan­ýan ýa­gyň ak­dy­ryl­ýan ga­by. (Bel­ki köý­ne­ge meň­zeş bo­lan­ly­gy üçin oňa kö­nek diý­len­dir).

Süň­ňül­kä­di—jü­rün­dik­den ak­ýan ýa­gyň gu­ýul­ýan ga­by.

Des­şeň­ňil—5,5 ki­log­ram ýag sygar ýa­ly, dü­ýä­niň ha­myn­dan ýö­ri­te taý­ýar­la­ny­lan çäý­nek sy­pat­ly gap.

Şä­girt gol­ça—ser­ha­na­da­ky ýa­gy alyp, des­şeň­ňi­le gu­ýul­ýan ki­çi­jik oka­ra.

Çeker—ju­wa­zyň ag­zy­na top­lanan ýa­gy su­sup al­mak üçin ýö­ri­te gap.

Tüfe—ju­wa­zyň so­ku­syn­da­ky ýagy so­rup al­ýan tur­ba­jyk.

Des­mal—ser­ha­na­nyň için­dä­ki ku­mar­ça­nyň su­sup alyp bil­me­dik ýa­gy­ny, sy­ryp al­ýan es­gi.

Misran—ju­wa­zyň içer­ki di­warla­ryn­da ga­tap ga­lan kün­ja­ra­ny gopar­ýan de­mir.

Öý­jaý—ju­wa­zyň tah­ýa­syn­da top­la­nan ýa­gyň ak­dy­ryl­ýan bed­resi­niň otur­dyl­ýan ýö­ri­te çu­ku­ry.

Ýa­na­gaç­lar—ujy ki­çi, ju­wa­za go­şu­lan ma­lyň iki ýa­nyn­dan uzynly­gy­na geç­ýän agaç­lar.

Yn­ha, şu söz­ler­den gör­şü­miz ýa­ly, ata-ba­ba­la­ry­myz ju­wa­zy ýasa­mak, iş­let­mek üçin bir­nä­çe zatlar­dan peý­da­la­nyp­dyr­lar.

Gurbangözel MUHAMMEDOWA,

Ahal welaýatynyň Kaka etrabyndaky takyk ugurlar

boýunça ýöriteleşdirilen 21-nji orta mekdebiň müdiri,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

AŞGABAT HALK WEKILLERINI GARŞYLAÝAR

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine gatnaşmak üçin paýtagtymyza ýurdumyzyň welaýatlaryndan ildeşlerimiziň uly topary geldi. Olar ähli amatlyklary özünde jemleýän «Aşgabat» hem-de «Sport» myhmanhanalarynda ýerleşdiler. Ýurdumyzyň dürli künjeklerinden gelen dili senaly ýaşulularyň, kanun çykaryjy häkimiýetiň we syýasy partiýalaryň agzalarynyň, beýleki ugurlarda zähmet çekýän hünärmenleriň gözel paýtagtymyza saparynyň çäklerinde medeni maksatnama hem göz öňünde tutuldy. Munuň özi Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda geçiriljek umumymilli forumy ýatdan çykmajak wakalara beslär.

Düýn Aşgabadyň demir ýol we Halkara howa menzillerinde guralan çäreler oňa gatnaşyjylara toý ruhuny bagyşlady. Balkan, Lebap we Mary welaýatlaryndan gelen ildeşlerimiziň demir ýol menzilinde garşylanyş pursadynda döwrümizi wasp edýän aýdym-sazlaryň ýaň­lanmagy dabara aýratyn ýaraşyk berdi. Goýny üç ýüz altmyş pirli Daşoguz topragyndan gelen myhmanlarymyz bolsa halkara howa menzilinde milli däp-dessurlarymyza laýyklykda duz-çörek bilen garşylanyldy.

Ge­ňeş etmek, döwletli işiň başyna barlanda maslahatlaşmak ýaly asylly ýörelgeler halkymyzyň durmuşyna berk ornaşan. Her ýylda döwletli ge­ňeşiň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilip, onda kabul edilýän çözgütlerden halkymyzyň hoşal bolmagy bilen hem muny delillendirmek mümkin. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz hem-de Milli Liderimiz ata-babalarymyzdan miras galan şeýle ýörelgeleri mynasyp dowam etdirmek babatynda ähli şertleri döredýärler. Döwlet tarapyndan berilýän goldaw-hemaýatlaryň netijesinde, baş baýramymyzyň öňüsyrasynda guralýan bu jemgyýetçilik-syýasy çärede halk bähbitli kararlar kabul edilip, abadan ýaşaýşyň berkidilmegine goşant goşulýar.

Berkarar Watanymyzyň şan-şöhratyny has-da belende götermekde, halkymyzyň agzybirligini, abadançylygyny berkitmekde, ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmakda, giň gerimli maksatnamalaýyn işleri rowaçlandyrmakda Halk Maslahatynyň möhüm orny bar. Şo­ňa görä-de, 23-nji sentýabrda jemgyýetiň ähli gatlaklarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçiriljek bu wajyp çäre döwletli ýörelgeleriň dowamat-dowamdygyny görkezer. Şol taryhy wakalara gözli şaýat boljak ildeşlerimiz hem mejlisde aýdyljak möhüm tekliplere öz seslerini goşarlar.

Şähere myhman bolýan ildeşlerimiz bilen söhbetdeş bolanymyzda, Aşgabadyň ýyl-ýyldan gözel keşbe eýe bolýandygyny belleýärler. Şu günlerde hem paýtagtymyzyň dürli künjeklerinde baýramçylyk öwüşginli ýazgylaryň goýulmagy, Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk baýramyny wasp edýän şekilleriň ornaşdyrylmagy olary synlaýanlaryň kalbyna buýsanç duýgularyny bagyşlaýar.

— Toý-baýramlara beslenýän ajaýyp zamanamyzda halka sala salmak, ge­ňeş etmek ýaly asylly ýörelgeleriň üstünlikli dowam etdirilýändigi buýsandyryjydyr. Baş baýramymyzyň öňüsyrasynda geçiriljek Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisi bu ajaýyp hakykaty ýene bir ýola dabaralandyrar. Umumymilli forumyň esasy aýratynlygy jemgyýetiň ähli gatlaklaryndan bolan dürli kärdäki we ýaşdaky raýatlaryň öz pikir-garaýyşlaryny beýan etmäge mümkinçiligiň döredilýändigindedir. Bu bizi örän guwandyrýar. Şeýle mümkinçilikleri döredip berýän sarpasy belent Gahryman Arkadagymyzyň hem-de döwlet Baştutanymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, ähli tutumlary oňuna bolsun! — diýip, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty Jeren Gylyçmyradowa gürrüň berdi.

PARLAMENTARA GATNAŞYKLAR — DOSTLUGY BERKITMEGIŇ ÝOLY

Türk­me­nis­tan bi­len Ko­re­ýa Res­pub­li­ka­sy­nyň ara­syn­da, äh­li ulgam­lar­da bol­şy ýa­ly, par­la­men­ta­ra hyz­mat­daş­lyk hem iş­jeň hä­si­ýete eýe bo­lup, ol dost­luk­ly döw­le­ta­ra gat­na­şyk­la­ryň wa­jyp bö­le­gi­ne öw­rül­ýär. Şun­da iki­ta­rap­la­ýyn esas­da par­la­men­ta­ra dost­luk to­parla­ry­nyň he­re­ket et­me­gi ýurt­la­ry­my­zyň oňyn hal­ka­ra baş­lan­gyç­la­ry, içe­ri we da­şa­ry sy­ýa­sa­ty bi­len ýa­kyn­dan ta­nyş­ma­ga, ka­nun çy­kary­jy­lyk işin­de tej­ri­be alyş­ma­ga, döw­le­ta­ra gat­na­şyk­la­ry par­la­ment dip­lo­ma­ti­ýa­sy ar­ka­ly gol­da­ma­ga giň müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär. Hormat­ly Prezidentimiziň Seu­la amala aşy­ran il­kin­ji döw­let sa­pa­ry­nyň çä­gin­de Ko­re­ýa Res­pub­li­ka­sy­nyň Milli As­samb­le­ýa­sy­nyň Baş­ly­gy bi­len iki­ta­rap­la­ýyn gep­le­şik­le­ri ge­çir­me­gi-de bu ugur­da Gahryman Arkadagymyz ta­ra­pyn­dan bin­ýa­dy goý­lan gat­na­şyk­la­ryň my­na­syp do­wam et­di­ril­ýän­di­gi­ni aý­dyň gör­kez­di.

Mä­lim bolşy ýaly, parlamentara gatnaşyklary ösdürmek döwletimiziň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlenendir. Häzirki wagtda parlament hyzmatdaşlygy ýurtlaryň arasynda netijeli dialogy alyp barmagyň, halkara hyzmatdaşlygy berkitmegiň möhüm şerti bolup çykyş edýär. Milli Liderimiz Türkmenistanyň öňe sürýän parlament diplomatiýasynyň parahatçylygyň, hyzmatdaşlygyň we özara düşünişmegiň netijeli guraly bolmalydygyny nygtaýar. Syýasy ulgamda gatnaşyklary baýlaşdyrmakda, kanun çykaryjylyk babatda tejribe alyşmakda türkmen-koreý parlamentara gatnaşyklaryna uly ornuň degişlidigini bellemek gerek. 2022-nji ýylyň noýabrynda Gahryman Arkadagymyzyň Koreýa Respublikasyna amala aşyran saparynyň çäklerinde dostlukly ýurduň Milli Assambleýasynyň şol wagtky Başlygy bilen geçiren duşuşygy, onuň dowamynda parlamentara dostluk toparynyň işini işjeň­leşdirmek we ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklary ilerletmek babatda anyk wezipeleriň ara alnyp maslahatlaşylmagy hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge kuwwatly itergi berdi.

Şol duşuşykda ýaşlaryň parlamentara hyzmatdaşlygynyň usullaryny döretmek hem-de ondan netijeli peýdalanmak, zenan parlamentarileriň halkara gatnaşyklary ynsanperwerleşdirmek işinde, oňa hoşniýetli mazmun çaýmakda, nesiller barada alada etmekde uly mümkinçilikleriniň bardygyny göz öňünde tutup, türkmen we koreý zenan parlamentarileriniň özara hyzmatdaşlygynyň ugurlaryny işläp taýýarlamak meseleleri barada pikir alşylypdy. Dostlukly ýurduň parlamentiniň ýolbaşçysy bolsa Koreýanyň işewür düzümleriniň, öň­debaryjy kompaniýalarynyň Türkmenistanda eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga gyzyklanma bildirýändiklerini tassyklady. Soň­ky ýyllarda iki ýurduň arasynda gazanylan ylalaşyklaryň, ýola goýlan işewür gatnaşyklaryň, geçirilen özara duşuşyklaryň esasynda söwda-ykdysady, maýa goýum, ulag-logistika, maglumat-tehnologiýa, ýangyç-energetika, dokma senagaty, oba hojalygy, medeni-ynsanperwer ulgamlarda, şeýle-de şäher gurluşygy, binagärlik babatda özara tejribe alyşmakda hyzmatdaşlygyň täze ugurlary açylyp, olar boýunça uly üstünlikler gazanyldy. Munuň özi ykdysady taýdan bähbitli bolmak bilen bir hatarda, iki ýurduň halklarynyň ýakynlaşmagyna, hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýete eýe bolmagyna-da mümkinçilik berýär.

2023-nji ýylda Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň Başlygynyň ýurdumyza saparynyň dowamynda Türkmenistanyň Mejlisinde türkmen-koreý parlamentara dostluk toparynyň işini giňeltmek, kanun çykaryjylyk ulgamynda özara tejribe alyşmagyň mümkinçilikleri, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary parlament diplomatiýasynyň üsti bilen işjeň­leşdirmek babatda netijeli gepleşikler geçirildi. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň döwlet saparynyň dowamynda Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň Başlygy Ço Çon Sik bilen duşuşyp, parlamentara gatnaşyklarda ileri tutulýan ugurlar hakynda pikir alyşmagy hem bu babatda möhüm ädimleriň birine öwrüldi.

Döwlet Baştutanymyz duşuşykda Türkmen-koreý parlamentara dostluk toparynyň işine aýratyn ünsi çekip, 2015-nji ýyldan bäri Türkmenistanyň Mejlisiniň we Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň parlamentara dostluk toparlarynyň yzygiderli esasda hyzmatdaşlyk edýändiklerini, olaryň işiniň döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşant goşýandygyny nygtady. Ýeri gelende ýatlasak, 2024-nji ýylda Aşgabatda Merkezi Aziýa döwletleriniň we Koreýa Respublikasynyň parlament ýolbaşçylarynyň ikinji duşuşygy üstünlikli geçirildi. Onda durnukly ösüşi üpjün etmek, hyzmatdaşlygyň hukuk esaslaryny berkitmekde milli tejribeleri alyşmak, parlament, kanun çykaryjylyk işini kämilleşdirmek, parlamentara dostluk toparlarynyň, ugurdaş komitetleriň, zenan parlamentarileriň, ýaş deputatlaryň arasynda gatnaşyklary ösdürmek bilen bagly meselelere garaldy. Şol duşuşygyň çäklerinde Türkmenistanyň Mejlisiniň we Koreýa Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen ikinji türkmen-koreý ge­ňeşme maslahatynda bolsa söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer, ulag, energetika, ýokary tehnologiýalar, ylym-bilim, saglygy goraýyş, sport, syýahatçylyk, howanyň üýtgemegi, daşky gurşawy goramak ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygy gi­ňeltmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşylypdy. Bu bolsa köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljekki ösüş ugurlaryny kesgitlemekde, türkmen-koreý gatnaşyklarynyň gerimini gi­ňeltmekde uly ähmiýete eýedir.

Seula saparynyň çäginde hormatly Prezidentimize Koreýanyň öň­debaryjy uniwersitetleriniň biri bolan Songýungwan uniwersitetiniň hormatly doktory diýen akademiki derejäniň berilmegi iki ýurduň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary täze mazmun bilen baýlaşdyrdy. Bu hormatly at döwlet Baştutanymyza daşary işler, kanun çykaryjylyk, ýerli dolandyryş, ykdysadyýetiň dürli ugurlary boýunça baý tejribesi, Bitarap daşary syýasaty alyp barmak we sebitiň döwletleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygy berkitmek babatda tagallalary, Merkezi Aziýanyň syýasy durnuklylygyna, ykdysady ösüşine goşan uly goşandy göz öňünde tutulyp berildi. Umuman, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň Koreýa Respublikasyna amala aşyran taryhy saparynyň iki ýurduň özara hyzmatdaşlygynda täze sahypany açandygyny buýsanç bilen aýdyp bileris.

Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň halkara gi­ňişlikdäki abraýyny has-da belende götermek, döwletara gatnaşyklary täze mazmun bilen baýlaşdyrmak ugrunda uly tagallalary edýän hormatly Prezidentimiziň janynyň sag, ömrüniň uzak bolmagyny, döwletli tutumlarynyň hemişe rowaçlyklara beslenmegini arzuw edýäris.

Baýramgözel MYRADOWA,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty,

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar

syýasaty baradaky komitetiniň başlygy.

DÖWLETLI ÝÖRELGELER DOWAMAT-DOWAM

Ga­raş­syz, he­mi­şe­lik Bi­ta­rap Wa­ta­ny­myz­da şöh­rat­ly geç­mi­şi­mi­zi, bag­ty­ýar şu gü­nü­mi­zi we be­ýik gel­je­gi­mi­zi bag­la­nyş­dy­ryp, ösüş­le­ri­mi­ziň bin­ýa­dy­ny berkid­ýän çöz­güt­ler Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­sin­de ka­bul edil­ýär. Halk hä­ki­mi­ýe­ti­niň iň ýo­ka­ry gu­ra­ma­sy hök­mün­de çy­kyş edip, ata-ba­ba­la­ry­my­zyň pä­him-paý­ha­sy­ny we ada­lat­ly­lyk ýö­rel­ge­le­ri­ni özün­de jem­le­ýän bu gu­ra­ma mil­li de­mok­ra­ti­ýa­my­zyň kö­pa­syr­lyk ösüş ýo­lu­nyň da­ba­ra­lan­ma­sy­dyr. Mu­kad­des Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň şan­ly 35 ýyl­lyk baý­ra­my­nyň öňü­sy­ra­syn­da paý­tag­ty­myz­da ge­çi­ril­jek Halk Maslahatynyň no­bat­da­ky mej­li­si Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Serdarymyzyň da­şy­na je­bis­le­şen ag­zy­bir hal­ky­my­zy tä­ze ýe­ňiş­le­re ruh­lan­dy­rar.

Halk Mas­la­ha­ty­nyň ma­ny­-maz­mu­nyna dü­şün­mek üçin, il­ki bi­len, mil­le­ti­miziň köpa­syr­lyk şöh­rat­ly ta­ry­hy­na na­zar aý­la­ma­ly­dyr. Şon­da türk­men hal­ky­nyň müň­ýyl­lyk­la­ryň do­wa­myn­da dün­ýä siwi­li­za­si­ýa­sy­nyň ösü­şi­ne my­na­syp go­şant go­şan dö­re­di­ji, gu­ru­jy, döw­let­li halk bo­landy­gy­na göz ýe­tir­ýär­siň. Hal­ky­myz asyr­laryň kül­pet­le­ri­ne döz ge­lip, mil­li öz­bo­luşly­ly­gy­ny sak­la­ma­gy we dün­ýä nus­ga­lyk gym­mat­lyk­lary ke­ma­la ge­tir­me­gi ba­şaryp­dyr. Türk­me­niň dur­muş pel­se­pe­sin­de köp­çü­li­giň bäh­bi­di­niň ile­ri tu­tul­ma­gy mil­le­ti­mi­ze ta­ry­hyň sy­nag­la­ryn­dan üs­tünlik­li ge­çip, özyg­ty­ýar­ly döw­le­ti­ni ber­ka­rar et­mä­ge ýar­dam edip­dir. Ta­ry­hy äh­mi­ýet­li pur­sat­lar­da halk bäh­bit­li çöz­güt­le­ri ka­bul et­mek­de äh­li me­se­le­le­ri köp­çü­lik bi­len mas­la­hat­la­şyp çöz­mek mil­le­ti­miz üçin asyl­ly dä­be öw­rü­lip­dir. Şeý­le mas­la­hat­la­ra baý dur­muş tej­ri­be­si bo­lan ýa­şu­lu­lar, kethu­da­lar, gaý­duw­syz ser­ker­de­ler, ser­dar­lar bi­len bir ha­tar­da, daý­han­lar, se­net­çi­ler, mah­la­sy, jem­gy­ýe­tiň äh­li gat­lak­la­ryn­dan we­kil­ler gat­na­şyp, öz pi­kir-­ga­ra­ýyş­la­ry­ny be­ýan edip­dir­ler. Mas­la­hat­da ka­bul edilýän çöz­güt­ler jem­gy­ýe­tiň äh­li ag­za­la­ry­nyň gy­şar­nyk­syz be­ýan ed­ýän ka­nun­la­ry­na öw­rü­lip­dir. Hut şeý­le asyl­ly däp­-des­sur­lar, bi­rek-­bi­re­gi gol­da­mak, ar­ka­laş­mak, pa­rasat­ly ýa­şu­lu­la­ryň pi­kir­le­ri­ne sar­pa goý­mak hal­ky­my­zyň asyr­lar­bo­ýy do­wam ed­ýän döw­let­li­lik ýö­rel­ge­le­ri­ni ke­ma­la ge­ti­rip­dir. Tä­ze ta­ry­hy döw­rüň Halk Mas­la­ha­ty şol ga­dy­my däp-­des­sur­la­ryň, pa­ra­sat­ly ýörel­ge­le­riň hä­zir­ki za­man şert­le­ri­ne ky­bap ge­ti­ri­lip, kons­ti­tu­sion ka­da­lar esa­syn­da ber­ki­di­len döw­re­bap keş­bi­ni jem­le­ýär.

Hä­zir­ki dö­wür­de Türk­me­nis­tan aba­dan­çy­ly­gyň,­ dur­nuk­ly ­ösü­şiň­ we ynam­ly ­öňe­gi­diş­li­giň­ aja­ýyp ­nus­gasy­ny gör­kez­ýär. Şeý­le ro­waç­ly­gyň bin­ýa­dyn­da pa­ra­sat­ly pe­der­le­ri­miziň asyl­ly ýö­rel­ge­le­ri, hal­ky­myzyň ru­hy gym­mat­lyk­la­ry dur­ýar. Türkmenistanyň Halk Mas­la­haty ýa­şu­ly nes­liň pä­him­-paý­ha­sy­ny ýaş­la­ryň dö­re­di­ji­lik kuw­wa­ty bi­len bir­leş­dir­ýär. Bu ­gün­ki ­gün ­ata-­ba­bala­ry­my­zyň asyl­ly däp-­des­sur­la­ry di­ňe bir­ ta­ry­hy­ gym­mat­lyk­lar­ hök­mün­de go­ral­mak bi­len çäk­len­män, eý­sem, saz­la­şyk­ly iş­le­ýän döw­let do­lan­dyryş ul­ga­my­nyň mö­hüm şer­ti hökmün­de yzy­gi­der­li kä­mil­leş­di­ril­ýär. Gahryman Arkadagymy­zyň asylly baş­lan­gyç­la­ry­nyň we bin­ýa­dyny go­ýan döw­let stra­te­gi­ýa­sy­nyň Arkadag­ly Gahryman Ser­da­ry­my­zyň ta­gal­la­la­ry esa­syn­da my­na­syp hem­-de ok­gun­ly­ do­wam ­et­di­ril­me­gi ­hem ­şu ha­ky­kat­dan ­göz­baş­ al­ýar.­

Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty mil­li je­bis­li­gi ber­kit­mek­de-­de uly äh­mi­ýe­te eýe­dir. Umu­my­mil­li fo­rumda asyr­lar­bo­ýy do­wam edip gel­ýän ýö­rel­ge­le­ri­mi­ze la­ýyk­lyk­da, dür­li we­zi­pe­dä­ki, ­dür­li­ kesp­-kär­dä­ki, ­dür­li ýaş­da­ky ra­ýat­lar pi­kir­le­ri­ni we tek­liple­ri­ni be­ýan et­mä­ge, ka­bul edil­ýän çöz­güt­le­re ­öz­ se­si­ni ­goş­ma­ga ­mümkin­çi­lik al­ýar. Döw­let­li mas­la­hat­da daý­han­lar, ýaş alym­lar, luk­man­lar, mu­gal­lym­lar, te­le­ke­çi­ler, gur­lu­şyk­çylar­ we ­beý­le­ki ­kär­dä­ki­ adam­lar­ ýurdu­my­zyň dur­muş­-yk­dy­sa­dy taý­dan ös­me­gi bi­len bag­ly ga­ra­ýyş­la­ry­nydy ­tek­lip­le­ri­ni­ be­ýan ­ed­ýär­ler. Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­sin­de bi­ra­gyz­dan ka­bul edil­ýän çöz­güt­ler jem­gy­ýet­çi­lik dur­mu­şyn­da aý­ra­tyn hor­mat­ sar­pa eýe bol­ýar. Şeý­le bi­te­wü­lik we agzy­bir­lik ­döw­le­ti­mi­ziň­ be­lent­ mak­satla­ry­nyň ­my­ra­da­ go­wuş­ma­gyn­da­ uly äh­mi­ýe­te­ eýe­dir.

Äh­li­halk ­fo­ru­my­ di­ňe ­bir­ da­ba­ra­ly mej­lis bol­man, Wa­ta­ny­my­zyň uzak möh­let­le­ýin dur­muş­yk­dy­sa­dy ösüşin­de ­yk­bal ­kes­git­leý­ji ­äh­mi­ýe­ti­ bolan ­stra­te­gik­ me­ha­niz­miň­ we­zi­pe­si­ni ýe­ri­ne ýe­tir­ýär. Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­lis­le­rin­de ýur­du­my­zyň on­lar­ça ýyl­lyk ösü­şi­ne ýol aç­ýan, gel­jek­ki keş­bi­ni kes­git­le­ýän döw­let mak­satna­ma­la­ry ­we ­mö­hüm­ ka­nun­lar ­ka­bul edil­ýär. Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ry­nyň ta­ryhyn­dan­ gör­şü­miz­ ýa­ly,­ umu­my­mil­li fo­rum­lar­da ­her ­bir ­ra­ýa­tyň ­dur­mu­şyny öz­gerd­ýän giň ge­rim­li öz­gert­me­lere ba­dal­ga be­ril­ýär. Mu­ňa my­sal edip, mil­li ­ag­ro­se­na­gat ­top­lu­my­ny ­düýp­li döw­re­bap­laş­dy­ryp, ýur­du­myz­da azyk bol­çu­ly­gy­ny ­üp­jün et­mä­ge ­müm­kinçi­lik ber­ýän çöz­güt­le­riň, şä­her­le­riň we iň çet­ki ilat­ly ýer­le­riň ýa­şa­ýyş dere­je­si­ni ­deň­ de­re­jä ­ýe­tir­mä­ge ­ýar­dam ed­ýän Oba mil­li mak­sat­na­ma­sy­nyň ka­bul­ edil­me­gi­ni ­we ­beý­le­ki ­mö­hüm çöz­güt­le­ri gör­kez­mek bo­lar. Şo­nuň esa­syn­da bu gün ýur­du­my­zyň äh­li se­bit­le­rin­de döw­re­bap bi­lim ojak­la­ry, mek­dep­ler, ­ça­ga­lar ­bag­la­ry, ­sag­ly­gy go­ra­ýyş  mer­kez­le­ri, sport top­lum­la­ry, me­de­ni­ýet ­öý­le­ri ­he­re­ket­ ed­ýär.

Tä­ze ­ta­ry­hy­ dö­wür­de­ ýur­du­my­zygiň ge­rim bi­len se­na­gat­laş­dyr­mak, mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti di­wer­si­fi­ka­si­ýalaş­dyr­mak, «akyl­ly» şä­her tas­la­mala­ry­ny dur­mu­şa ge­çir­mek, ulag­-logis­ti­ka dü­züm­le­ri­ni kä­mil­leş­di­rip, Türk­me­nis­ta­ny tä­ze­den gal­kyn­ýan Be­ýik Ýü­pek ýo­lu­nyň mö­hüm halka­sy­na öwür­mek, yk­dy­sa­dy­ýe­tiň pu­dak­la­ry­na we dur­muş ugur­la­ry­na san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak bi­len bag­la­ny­şyk­ly mö­hüm çöz­güt­ler hem­ hut­ Halk ­Mas­la­ha­ty­nyň ­mej­lisle­rin­de­ ka­bul ­edil­ýär.

Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­lis­le­ri­niň ýur­du­my­zyň baş baý­ra­my­nyň­ —­ Ga­raş­syz­lyk gü­nü­niň öňü­sy­ra­syn­da ge­çi­ril­me­gi­ aý­ra­tyn­ ma­ny­-maz­mu­na bes­le­nen­dir. Ga­raş­syz­lyk­—­ hal­kymy­zyň iň mu­kad­des gym­mat­ly­gy, özyg­ty­ýar­ly­ly­gy­my­zyň, er­kin­li­gimi­ziň, ösüş­le­ri­mi­ziň bin­ýa­dy. Hut şeý­le mu­kad­des gym­mat­ly­gy da­bara­lan­dyr­ýan baý­ra­myň öňü­sy­ra­synda ge­çen ýo­lu­my­za tä­ze­den na­zar aý­la­mak, ­ýe­ri­ne­ ýe­ti­ri­len ­iş­le­re ­ba­ha ber­mek, gel­jek üçin me­ýil­na­ma­la­ry kes­git­le­mek, tu­tan­ýer­li zäh­me­ti bi­len Wa­ta­ny­my­zyň ösüş­le­ri­ne my­na­syp go­şant ­goş­ýan­ il­deş­le­ri­mi­zi ­sy­lag­lamak üçin il­deş­le­ri­miz ag­zy­bir­lik­de bir­ sup­ra­nyň­ ba­şy­na ­jem­len­ýär.­ Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­sin­de tu­tan­ýer­li zäh­me­ti bi­len ösüş­le­ri­mi­ze go­şant goş­ýan il­deş­le­ri­mi­ziň döw­let sy­lag­lary bi­len sy­lag­lan­ma­gy, ola­ra hor­mat­ly at­la­ryň be­ril­me­gi her bir ada­myň zähme­ti­ne ­döw­let ­de­re­je­sin­de ­ go­ýul­ýan uly ­sar­pa­nyň ­ny­şa­ny­dyr.

«Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türkmenis­tan­—­ be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­ly­nyň tyl­la güýzün­de ­türk­men­ hal­ky­ tä­ze, ­has ­be­lent sep­git­le­riň, ­be­ýik ­iş­le­riň ­bo­sa­ga­synda dur. Gah­ry­man Arkadagymyzyň pä­him-pa­ra­sat­ly baş­lan­gyç­la­ry, Arkadag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň dö­re­di­ji­lik­li ta­gal­la­la­ry esa­syn­da eziz Wa­tany­myz ösü­şiň tä­ze göz­ýe­timle­ri­ni na­zar­la­ýar. Mil­li Liderimiziň, döw­let Baş­tu­ta­ny­myzyň asyl­ly baş­lan­gyç­la­ry, sy­ýa­sy we yk­dysa­dy stra­te­gi­ýa­la­ry Wa­ta­ny­my­zy XXI­ asy­ryň ­kuw­wat­ly ­se­na­gat ­döwle­ti­ne,­ pa­ra­hat­çy­ly­gyň­ we ­aba­dan­çyly­gyň me­ka­ny­na öwür­mä­ge gö­nükdi­ri­len­dir. «Ýa­şyl» yk­dy­sa­dy­ýe­te geç­mek, san­ly ul­ga­my ös­dür­mek, in­no­wa­sion­ önüm­çi­lik­le­ri­ dö­ret­mek,­ bi­lim­li,­ ter­bi­ýe­li,­ wa­tan­sö­ýü­ji, ­be­den hem ru­hy taý­dan sag­dyn ne­sil­le­ri ke­ma­la ge­tir­mek, her bir ra­ýa­tyň bagty­ýar dur­mu­şy­ny üp­jün et­mek döw­leti­mi­ziň ­öňün­de­ dur­ýan­ mö­hüm­ we­zipe­ler­dir. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myzyň ýo­ly­—­ aba­dan,­ röw­şen,­ gül­läp­ ösýän gel­je­ge uza­ýan ýol. Bu ýol­da pa­ra­sat­ly pe­der­le­ri­mi­ziň ýö­rel­ge­le­ri yg­ty­bar­ly çel­gi, hä­zir­ki za­man teh­nolo­gi­ýa­la­ry­ bol­sa ­ösü­şiň­ he­re­ket­len­diri­ji­si ­bo­lup­ çy­kyş ­ed­ýär.

Umu­my­mil­li­ fo­ru­myň­ no­bat­da­ky mej­li­sin­de halk pa­ra­sa­dy­nyň kö­pa­syrlyk ­tej­ri­be­si­ne ­da­ýa­nyp ­ka­bul­ edil­jek çöz­güt­le­riň Mil­li Li­de­ri­mi­ziň hem­de döw­let ­Baş­tu­ta­ny­my­zyň­ ta­gal­la­la­ry,­ ag­zy­bir hal­ky­my­zyň yh­las­ly zähme­ti­ ne­ti­je­sin­de­ röw­şen­ gel­je­ge­ giň ýol aç­jak­dy­gy­na berk ynan­ýa­rys. Goý, Gahry­man Ar­kadagy­my­zyň, Ar­kadag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myzyň da­şy­na ­je­bis­le­şen ­hal­ky­my­zyň ­ag­zybir­li­gi bar­ha ber­käp, Ga­raş­syz, hemi­şe­lik Bi­ta­rap Wa­ta­ny­my­zyň gül­läp ösüş­le­ri do­wa­mat-do­wam ­bol­sun!

Saparmyrat OWGANOW,

Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler

partiýasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy,

Mejlisiň deputaty.

HALKA DAÝANYP, HALKYŇ BÄHBIDINE

Ge­çen asy­ryň soň­ky on­ýyl­ly­gy­nyň ba­şyn­da ga­dy­my oguz top­ra­gyn­da berk bin­ýat­ly Türk­me­nis­tan at­ly döw­let ber­ka­rar bol­dy. Kons­ti­tu­si­ýa­syn­da ada­my jem­gy­ýe­tiň we döw­le­tiň iň ýo­ka­ry gym­mat­ly­gy di­ýip yg­lan eden ýur­dumyz hä­zir­ki dö­wür­de dün­ýe­wi döw­let hök­mün­de dep­ginli ös­ýär. Şol ösüş­le­riň bin­ýa­dyn­da Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň mö­hüm or­ny bar­dyr.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň her ýylky giň gerimli mejlisi ýurdumyzda jemgyýetiň jebisligini hem-de halkymyzyň agzybirligini üpjün etmekde, demokratik, hukuk we dünýewi döwletiň esaslaryny berkitmekde hereketlendiriji güýje öwrülýär. Halk häkimiýetiniň bu ýokary wekilçilikli edarasy raýatlaryň ýurdumyzyň durmuşynda möhüm jemgyýetçilik-syýasy çözgütleriň kabul edilmegine, olaryň döwleti we jemgyýeti dolandyrmaga gatnaşmaga bolan hukugynyň kepili bolup çykyş edýär.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary bilen, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda pederlerimizden miras galan milli demokratik ýörelgeler täzeçe ruhda dowam etdirilýär. Şonuň esasynda döwletimiziň berkararlyk binýady hem-de konstitusion gurluşy berkidilýär, jemgyýetimiz mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrylýar, raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň, kanuny bähbitleriniň ygtybarly goragy üpjün edilýär. Bu ugurda alnyp barylýan giň gerimli işler halkara giňişlikde parahatçylyk dörediji döwlet, bedew batly ösüşleriň, abadançylygyň, agzybirligiň mekany hökmünde tanalýan Diýarymyzyň nurana geljegine mizemez ynamy berkidýär.

Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda giňden ýaýbaňlandyrylan maksatnamalaýyn özgertmeleriň durmuşa geçirilmegine halk köpçüligini giňden çekmekde, döwlet ähmiýetli meseleleri geňeşli çözmekde, jemgyýetimiziň jebisligini, agzybirligini, bitewüligini, abadançylygyny berkitmekde, ýurdumyzyň parahatçylykly ýol bilen depginli ösmegini üpjün etmekde Türkmenistanyň Halk Maslahaty dünýä nusgalyk döwrebap işleri alyp barýar. Onuň maksadyna, wezipelerine Gahryman Arkadagymyz «Ömrümiň manysynyň dowamaty» atly ajaýyp kitabynda: «Halk Maslahaty öz mazmuny boýunça ata-babalarymyzyň ýaşululardan maslahat sorap, akyldar, ylymdar, il bähbidini araýan geňeşdarlaryny ýygnap, karara gelmek ýörelgesi bilen umumy esasy aňladyp, syýasaty öwrenişiň nukdaýnazaryndan alnanda, demokratiýany durmuşa ornaşdyrmagyň bir ugrudyr» diýip, örän jaýdar düşündiriş berýär.

Ählihalk geňeşiniň baş baýramymyzyň dabaralara beslenýän günlerinde geçirilmeginde hem çuňňur many bar. Çünki umumymilli forumda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan mundan beýläk-de depginli ösdürmek, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak bilen bagly möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşylýar hem-de çözgütler kabul edilýär. Ýurdumyzyň garaşsyz ösüş ýyllarynda gazanan üstünlikleri, ýetilen sepgitler seljerilip, öňde durýan wezipeler kesgitlenilýär.

Biz, deputatlar hem häzirki döwürde ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň, welaýat, etrap we şäher halk maslahatlarynyň, ýaşuly nesliň wekilleri bilen bilelikde ýerlerde Halk Maslahatynyň taryhy mejlisiniň ähmiýetini wagyz-nesihat etmek boýunça degişli işleri alyp barýarys. Maslahatlarda, duşuşyklarda demokratiýanyň özboluşly milli nusgasyna öwrülen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň täze taryhy eýýamda döwlet bilen halkyň jebisligini dabaralandyrýan esasy jemgyýetçilik-syýasy güýç bolup durýandygy nygtalýar.

23-nji sentýabrda baş şäherimizde geçiriljek ählihalk geňeşi beýik Garaşsyzlygymyzyň şöhratly 35 ýyllyk toýuna milli jebislik ruhuny bagyşlar. Umumymilli forumyň şanyna guraljak medeniköpçülikleýin çäreler «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylyny has-da dabaralandyrar. Ýurdumyzyň bedew batly ösüşlerinden täze zähmet ýeňişlerine ruhlanýan halkymyz ählihalk geňeşiniň röwşen geljege şamçyrag boljakdygyna, beýik işlere badalga berjekdigine berk ynanýar.

Intizar AWLÝAKULYÝEW,

Farap etrabyndaky 21-nji orta mekdebiň müdiri,

Mejlisiň deputaty.

 

WATANÇYLYGYŇ HEM KÄMILLIGIŇ MEKDEBI

Ýaşlaryň sazlaşykly ösüşi, kämil şahsyýet hökmünde kemala gelmegi üçin ähli zerur şertleri döretmek bagtyýarlygyň hem berkararlygyň ýolundan ynamly öňe barýan Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Zehinli ýaşlary ýüze çykarmak, olary goldamak we höweslendirmek, ýaşlarda raýatlyk, watançylyk, wepalylyk ruhy-ahlak duýgularyny, Watanyň we halkyň geljegi üçin jogapkärçilik ruhunda terbiýelemek, ýaşlarda hukuk medeniýetini ýokarlandyrmak ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda durýar.

Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzda bilim özgertmeleriniň üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen halkara ders bäsleşiklerinde, sport ýaryşlarynda baýrakly orunlara mynasyp bolýan talyp ýaşlaryň, mekdep okuwçylarynyň sany barha artýar. Ylym-bilimi ösdürmek şu günümiz we röwşen geljegimiz bilen berk baglanyşyklydyr. Çünki ylym-bilim döwrebap ösüşleriň, täze mümkinçilikleriň binýady hasaplanylýar. Gahryman Arkadagymyz Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň syýasy, ykdysady, ylym-bilim, medeni-ynsanperwer ösüşleriniň berk binýadyny kemala getirdi. Bu günki gün şeýle beýik ösüşler Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan mynasyp dowam etdirilýär.

Eziz Watanymyzda täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli ýurdumyzyň dürli sebitlerinde häzirki zaman çagalar baglarynyň, orta mekdepleriň, ýokary okuw mekdepleriniň gurlup ulanmaga berilmegi,  1-nji synpa barýan körpelere kompýuter sowgatlarynyň gowşurylmagy ýaş nesliň mynasyp terbiýelenmegi, sazlaşykly ösmegi ugrunda edilýän aladanyň mysalydyr.

Hoş habar göwünlere ganat, gadamlara bat berýär. Şanly ýylymyzyň buýsançly wakalarynyň biri, paýtagtymyzda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk, Türkmenabat şäherinde Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutlarynyň täze binalar toplumlarynyň açylyp ulanmaga berilmegi ýurdumyzyň bilim ulgamynyň dünýä derejesinde has-da ösdürilýändigini aýdyň görkezýär. Dünýäniň ösen, iň kämil innowasion tehnologiýalary bilen enjamlaşdyrylan ýokary okuw mekdeplerine halkara standartyna laýyklyk güwänamalaryň gowşurylmagy institutlaryň ýokary derejesini tassyklap, täze binalar toplumynyň bilim, ylym, sanly tehnologiýalar, halkara hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikleri açýandygyna şaýatlyk edýär.

Bilimli ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek ýurdumyzyň yzygiderli ösüşlerini, halkymyzyň bagtyýar geljegini nazarlaýan möhüm şertleriň biridir. Türkmenistanda ýaşlary hemmetaraplaýyn goldamak, olaryň mümkinçiliklerini ösdürmek, bu ulgamda kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça döwrebap özgertmeler amala aşyrylýar. «Ýaşlar barada döwlet syýasaty hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, ýaş nesliň hukuklaryny we azatlyklaryny üpjün etmek, döwletimiziň we jemgyýetimiziň syýasy, ykdysady, medeni durmuşyna ýaşlaryň doly hukukly gatnaşmagy üçin oňaýly şertler döredilýär. Şunuň bilen baglylykda, ýokary bilim ulgamynyň kämilleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Munuň özi milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklary üçin ýokary bilimli hünärmenleriň kemala getirilmegine gönükdirilendir. Häzirki wagtda Diýarymyzyň ýokary okuw mekdepleri diňe bir döwrebap bilimli, giň dünýägaraýyşly ýaşlary we hünärmenleri taýýarlamak üçin talabalaýyk enjamlaşdyrylan okuw merkezleri bolmak bilen çäklenmän, olar jemgyýetimiziň aň-bilim, medeni-ruhy ösüşiniň, Watanymyzyň durmuş-ykdysady abadançylygynyň hem ygtybarly binýady bolup durýar.

Ýaşlar syýasatynyň durmuşa geçirilmegi türkmen döwletiniň we jemgyýetiniň abadançylygyny üpjün edýär. Watansöýüji, ukyp-başarnykly, beden taýdan sagdyn terbiýeli ýaş nesilleri kemala getirmek Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiz tarapyndan anyk kesgitlenen ýurdumyzyň ösüşiniň strategik wezipeleriniň biridir. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan ýaşlar syýasaty ýaş türkmenistanlylaryň şahsyýet hökmünde kemala gelmegine, ösmegine, ukyp-başarnyklarynyň ýokarlanmagyna, jemgyýetiň döwletiň bähbitlerine, ýaşlaryň aň-paýhas, döredijilik, ruhy mümkinçiliklerini has doly amala aşyryp bilmekleri üçin mümkinçilikleri giňeltmäge has oňaýly şertleri döretmäge gönükdirilendir.

Ýaş raýatlaryň hukuk we durmuş taýdan goraglylygyny üpjün etmek, türkmen halkyna gadymdan bäri mahsus bolan ruhy-ahlak hem-de medeni gymmatlyklary dünýä ýaýmak, sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, ýaşlarda watansöýüjiligi, ynsanperwerligi, raýat jogapkärçiligini terbiýelemek, olaryň başlangyçlaryny goldamak we höweslendirmek milli strategiýanyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar. Şu ýörelgeler, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň gazanan üstünlikleri, häzirki zaman dünýäsinde berkarar döwletimiziň orny, wezipesi, ýaşlaryň öňünde duran maksatlar hem-de wezipeler türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde geçiren umumy okuw sapagynda anyk ugurlar boýunça giňişleýin beýan edildi.

Gahryman Arkadagymyz: «Men öz çykyşymy esasy zatdan — watançylyk düşünjesinden başlamak isleýärin. Islendik adamyň Watana söýgüsi adaty, sagdyn duýgudyr. Ýaş adam üçin bolsa bu aýratyn many-mazmuna eýedir. Sebäbi hut şol ýyllar onda Watana bolan söýgi, ýurduna bolan buýsanç duýgusy kemala gelýär. Watana wepaly, mynasyp hyzmat etmelidigine akyl ýetirýär» diýip bellemegi Gahryman Arkadagymyzyň ýaşlar üçin edýän çäksiz aladalarynyň merdana pederlerimizden nesilden-nesle geçirip gelen döwletlilik ýörelgeleriniň nesil terbiýesinde gymmatly hazynadygyna şaýatlyk edýär. Belent ynam bilen nygtalan bu çuňňur manyly sargytlar ýaşlary halkymyzyň ruhubelentlik, zähmetsöýerlik, halallyk, Watana wepalylyk ýaly ýörelgelerine eýermäge ruhlandyrýar.

Paýhasly pederlerimiziň taryhyň dowamynda döreden hem-de bize wesýet eden belent maksatlary şu günki we geljekki nesiller üçin nusgalyk bolup durýar. Munuň özi halkymyzyň bäş müňýyllyk taryhynyň dowamynda toplan baý tejribesiniň we döreden mümkinçilikleriniň oýlanyşykly peýdalanylmagynda aýratyn ähmiýetlidir. Milli Liderimiziň kämil ýaşaýyş, terbiýe, bilim, taryh, zähmetsöýerlik, nesil, maşgala terbiýesi ýaly meselelere möhüm ähmiýet bermegi we türkmen halkyna mahsus ahlaklylyga berýän bahasy şol mirasyň köpugurlylygynyň aýdyň subutnamasydyr. Gahryman Arkadagymyz öz çykyşynda: «Arassa ahlak ynsanyň kämilligi bilen ýüze çykýar. Ynsan kalbynda dostluk, doganlyk, ynsanperwerlik duýgularyny oýarýan halkymyzyň milli ahlak kadalaryna her birimiz guwanmaga, buýsanmaga doly haklydyrys» diýip aýratyn nygtamagy ýaşlaryň geljekki durmuş ýoluna nur çaýýan ynamyň hem gaýratyň berk binýadyny döretmäge ýardam berýär.

Türkmen halkynyň şöhratly taryhyna, milli gymmatlyklaryna, özboluşly däp-dessurlaryna, ýaşlaryň öňünde durýan wezipelere bagyşlanan çykyşynda professor, akademik, alym Arkadagymyz Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Garaşsyzlygymyzyň we Bitaraplygymyzyň binýadyny has-da berkitmek ugrunda alnyp barylýan işlere, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşine we Watanymyzyň halkara giňişlikdäki abraýynyň pugtalandyrylmagyna ýaşlaryň goşýan goşandynyň wajypdygyna ünsi çekdi.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygynyň baýram edilmeginiň öň ýanynda Gahryman Arkadagymyzyň Arkadag şäheriniň Ruhyýet köşgünde umumy okuw sapagyny geçirmegi ýaş türkmenistanlylaryň Watanymyzyň berkararlygyny, onuň hemişelik Bitaraplygyny pugtalandyrmaga, ýurdumyzyň abadançylygyny we mundan beýläk-de gülläp ösmegini üpjün etmäge goşýan mynasyp goşandyny aýdyň ýüze çykarýar.

Täze okuw ýylynyň ilkinji günlerinde Gahryman Arkadagymyzyň geçiren okuw sapagy diňe bir ýaşlar däl, eýsem, her bir türkmenistanly üçin hem möhüm watançylyk sapagyna öwrüldi.

Hormatly Prezidentimiziň: «Agzybirligimiz bilen ähli sepgitlere ýeteris» diýen belent ynamyndan ruhlanyp, ýurdumyzy mundan beýläk hem belent derejelere ýetirmek ugrundaky taryhy işlere, Watanymyzyň ösüşlerine goşant goşmakda tutanýerli zähmet çekmek her birimiziň mukaddes borjumyzdyr.

Dünýäniň güýçli depginler bilen ösýän döwletleriniň hataryna ynamly girýän Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanda gursaklary ata Watana söýgüden we guwançdan doly ýaş neslimizi zähmetsöýerlik, watansöýüjilik ruhunda terbiýelemek barada bimöçber alada edýän Milli Liderimiziň, hormatly Prezidentimiziň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak bolmagyny, ilýurt, döwlet ähmiýetli işleriniň mydama rowaç bolmagyny arzuw edýäris.

Baýramgözel MYRADOWA,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty,

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar

syýasaty baradaky komitetiniň başlygy.

НЕЗАВИСИМОСТЬ – ЭПОХА ОСОЗНАНИЯ ИСТОРИЧЕСКИХ КОРНЕЙ

В нынешнем году, объявленном «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов», наш народ торжественно отметит      35-летний юбилей священной независимости Родины. На фоне масштабной подготовки к столь знаменательной дате невольно задумываешься об истоках независимости, о её влиянии на государственное развитие. Ответы на эти вопросы кроются в славной истории туркмен.

С обретением независимости началась поистине масштабная работа по сбору и анализу сведений о прошлом нашей Родины, её роли в истории развития человеческой цивилизации. Это было продиктовано стремлением заложить национальные принципы в фундамент государственного устройства, общественно-политической жизни и социально-экономического развития страны. В итоге через синтез исторического опыта нации и современных глобальных тенденций был определён суверенный путь развития независимого Туркменистана, обеспечивший нашей стране авторитетную позицию в системе международных отношений.

Результаты изысканий отечественных учёных и экспертов о нашем прошлом, национальном наследии, в том числе духовнонравственных принципах, утвердили незыблемую истину – величие Туркменского государства и народа, оказавших огромное влияние на ход мировой истории. Конечно, историю туркмен как нации с богатым материальным и нематериальным достоянием не получится в полной мере раскрыть и даже объять за несколько лет. Национальный путь развития поистине масштабный и уникальный, поэтому вполне очевидно: его изучение и осознание потребуют времени, колоссального труда, таланта и исследований, а самое главное – безграничной любви и столь же сильного уважения к Родине и своему народу.

О важности указанных качеств в данном деле справедливо отмечается в трудах Национального Лидера туркменского народа ГерояАркадага, а также уважаемого Аркадаглы Героя Сердара. Читая прекрасные произведения, написанные в энциклопедическом и научнопопулярном жанрах, убеждаешься, сколь огромна, глубока и содержательна национальная история. Вот что об этом пишет Герой-Аркадаг в своей книге «Нейтральный Туркменистан»: «Сегодня весь мир знает о том, что Туркменистан – это страна древнейших цивилизаций, внёсших большой вклад в развитие мировой культуры. Так, например, такие древние туркменские государства, как Алтын-депе, Маргуш, Парфия, Маргиана, Ургенч и другие, в значительной степени определяли характер политической, экономической и культурной жизни многих эпох».

Мировая история складывалась из сменяющих друг друга периодов развития каждого отдельного государства и народа с их достижениями, победами и самобытной культурой. Всё это составляет общечеловеческое достояние, которое бережно сохраняется и охраняется. Поэтому история туркмен также изучается через сведения, то и дело обнаруживаемые в различных частях света. Именно в таком подходе и заключена её ценность. Следы праотцов туркмен найдены от Алтайского края до европейских стран, от северного побережья Каспия до Индии и арабских земель. Наши предки создали высокую культуру и оказывали значительное влияние на ход развития человечества.

Известно, что сведения о нашем прошлом довольно долгое время пребывали в забвении, оставаясь оторванными от памяти многих поколений. Проделанная масштабная работа возродила истину: туркмены – не просто кочевники, а народ, основавший известные на весь мир цивилизации и империи. Всё это послужит непоколебимой духовной опорой нашей независимости. В книге «Туркменистан – сердце Великого Шёлкового пути» Национальный Лидер туркменского народа Герой-Аркадаг пишет, что данное произведение, отображающее историческую правду, преследует свою цель, которая и придавала силы для его написания. Эта цель заключалась в том, чтобы представить людям истину: священная туркменская земля оказала значительное влияние на развитие мировой культуры, а также достойную объективную оценку славному прошлому Родины.

С обретением независимости для туркменского народа действительно открылся совершенно новый путь: предстояла сложнейшая и грандиозная работа – построение государства. Конечно, примеров решения столь колоссальной задачи было довольно много. Однако прежде всего требовалось избрать собственный путь. Очевидно, что готовые лекала и чуждый духу народа опыт для такого дела не подходят и не смогут служить основой национального государства. Причина тому вполне понятная – великое историческое прошлое народа. Эту закономерную связь в полной мере описывает Герой-Аркадаг: «Время вывело на главную сцену истории Туркменское государство, которое было предано забвению на несколько столетий. Нет большего счастья, чем любить Родину, гордиться ею, приумножать её славу и вносить вклад в её развитие и процветание».

Чтобы возродить дух нации, который оставил неизгладимый след в мировой истории и создал известные на весь мир цивилизации, и направить её к новым высотам прогресса, в первую очередь необходимо задать путь – путь, по которому народ будет следовать и созидать, гордясь своим великим прошлым. В книге «Независимость – наше счастье» Герой-Аркадаг пишет: «С обретением независимости перед нашим государством встали очень сложные проблемы, требующие основательного решения: необходимость изменения общественно-политической структуры, осуществление экономических преобразований. Это требовало много труда и обдуманных шагов».

Герой-Аркадаг и Аркадаглы Герой Сердар задали исключительно завещанные предками верные и действенные принципы развития. Эти принципы, позволявшие туркменам преодолевать барьеры и добиваться политико-общественного и культурного расцвета в течение многих сотен лет, составляют духовную силу нашего народа. Описывая национальную черту в контексте укрепления основ государственности, которая сохранилась со времён Огуз-хана Туркмена, уважаемый Аркадаглы Герой Сердар отмечает: «Исторические корни философии миролюбия туркмен уходят в глубокую древность. Мир – это не только избранный туркменским народом принцип существования, но и его жизненная философия, которая формировалась на протяжении тысячелетий. Это мировоззрение проистекает из гармоничных отношений наших предков с природой, обществом и гуманизмом. Несмотря на меняющиеся исторические условия, духовный мир туркмен неизменно следовал одной истине: мир – самая ценная сокровищница бытия и духа».

Мир… Миролюбивая политика – это тот путь, который избран нашей Родиной в течение 35 лет независимого развития и ради будущего туркменского народа. Такой выверенный курс, заданный для нашей Отчизны и служащий замечательным образцом для региона и всего мира, опирается на уходящую в глубокую древность основу – истоки политики нейтралитета, которые сегодня обеспечивают продолжение нашей великой истории.

Уважаемый Аркадаглы Герой Сердар отмечает: «События, произошедшие на рубеже двух веков, привнесли в мировое сообщество новое доброе веяние и новый духовный облик. Народы мира заново открыли для себя туркмен». Так проявилась убедительная истина: туркмены – народ созидающий, строящий, стремящийся к прогрессу; нация, обладающая внутренней духовной силой, благородная, мудрая и стойкая. Миролюбие, социальная устойчивость и гуманизм являются естественной и в то же время отличительной чертой духовно-нравственного облика нашего народа. Именно эта черта определяет образы действия и мышления туркмен, адекватное отношение к запросам и тенденциям современности. Она – принцип, заложенный в культурный код нации и позволяющий находить верные ориентиры на фоне веяний времени.

Раскрытие значимости для мира государственной политики, которая приумножает славные достижения прошлого успехами нового времени, – не просто политический комментарий, а констатация признанной временем истины. Система отношений в современном мире претерпевает кардинальные изменения, и потому не секрет, что явления, омрачающие оптимистичные мысли о будущем человечества, препятствуют выстраиванию гармоничных международных отношений. В условиях невиданного научно-технологического прогресса, ставшего атрибутом третьего тысячелетия, на первый план выходит вопрос обеспечения стабильности и безопасности человечества. В то же время международное сообщество испытывает некоторые трудности в выработке приемлемых решений существующих противоречий. Наблюдаются и определённые пессимистические настроения относительно прогнозов на будущее. Всё это обуславливает актуальность более глубокого и серьёзного обращения к гуманистическому опыту, наработанному в течение многих тысячелетий, и приданию ему значительной роли в идеологической политике и педагогической практике каждого государства.

Независимый нейтральный Туркменистан выдвигает в качестве наиболее эффективного подхода к обеспечению мирного развития доверие между государствами, расширение и укрепление уз дружбы между народами. Заложенные в основу подхода идеи наша страна превратила в незыблемый принцип внутренней и внешней политики, который составляет суть жизни, мировоззрения и устремлений туркменского народа. Этот принцип служит прочной основой веры туркмен как нации и определяет их отношение к великому прошлому, прекрасному настоящему и светлому будущему.

Как подчёркивает Герой-Аркадаг, великие личности возвышают народ, а возвышенный народ определяет величие истории. Именно эта идея утвердила в национальном сознании истину: независимый нейтральный Туркменистан является процветающим государством, озаряющим человечество светом добра.

Достижения, которыми знаменуется новейшая история независимого нейтрального Туркменистана, предопределили видение будущего нашего народа, наделив его особым смыслом. У любого развития всегда есть побудительная причина и возможность для его достижения. Это – усердие и вера. Там, где усердие и вера, нет недосягаемых высот и непреодолимых преград. Эту непреложную истину мы видим и сейчас, в настоящем туркменского народа. Вся наша славная история овеяна значительными для всего человечества достижениями предков: подобно веренице их следы прослеживаются на разных континентах. Новейшая история же ознаменована грандиозными свершениями, политикой гуманизма и высокими духовными ориентирами. Наша великая история и прекрасное настоящее приковывают внимание народов мира: голос туркмен с высокой трибуны Организации Объединённых Наций звучит сегодня по всей Земле как глас надёжного будущего.

За минувшие тридцать пять лет выявлено множество достоверных сведений о великом прошлом нашего народа, его роли в истории отдельных континентов. Эти факты оказали существенное влияние не только на политико-общественную жизнь государства и общества, но и на научно-общественное мнение в других странах. Именно туркмены находились на передовой исторической сцены Азии, Европы и Африки. Обращаясь к памятникам письменности древности и средневековья, всегда встречаешь имя «ТУРКМЕН». И эти неопровержимые доказательства проливают свет на истину: на каком бы материке, в какой бы стране ни был туркмен, он всегда выступал за прогресс и согласие, действовал и созидал ради благополучия всех народов.

В прогрессивном развитии независимого Туркменистана мы отчётливо видим успешное продолжение того исторически сложившегося пути туркмен. И эта преемственность – результат мудрой, справедливой и гуманистической политики Героя-Аркадага и Аркадаглы Героя Сердара, которая возрождает величие туркменского народа.

Ата СЕРДАРОВ,

председатель Демократической партии Туркменистана,

депутат Меджлиса Туркменистана.

 

Ýaş Parlamentariler: kanunçylyk we döwlet goldawy

Hä­zir­ki wagt­da ýur­du­myz dün­ýä döw­let­le­ri­niň par­la­ment­le­ri, ab­raý­ly halka­ra guramalar bi­len gat­na­şyk­la­ry yzy­gi­der­li pug­ta­lan­dyr­ýar. Mej­li­siň we­kille­ri­niň hal­ka­ra de­re­je­de ge­çi­ril­ýän mas­la­hat­la­ra, par­la­ment fo­rum­la­ry­na iş­jeň gat­naş­ma­gy ka­nun çy­ka­ry­jy­lyk işin­de tej­ri­be alyş­ma­ga, Türk­me­nis­ta­nyň oňyn baş­lan­gyç­la­ry­ny dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­ne ýe­tir­mä­ge amat­ly müm­kin­çi­lik döred­ýär. Ýa­kyn­da Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Sa­mar­kant şä­he­rin­de ge­çi­ri­len Par­la­men­ta­ra Birleşigiň ýaş par­la­ment ag­za­la­ry­nyň 12-nji bü­tin­dün­ýä masla­ha­ty­na Mej­li­siň we­kil­le­ri­niň hem gat­naş­ma­gy Gahryman Arkadagymyzyň döw­let­li baş­lan­gyç­la­ry, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ta­gal­la­la­ry bi­len par­la­ment dip­lo­ma­ti­ýa­sy­nyň üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän­di­gi­ni, halk­la­ryň ara­syn­da dost­lu­gyň ber­ke­me­gi­ne, me­de­ni­ýet­le­riň ýa­kyn­laş­ma­gy­na ýar­dam ed­ýän gat­na­şyk­la­ryň has-da ro­waç­lan­ýan­dy­gy­ny ýe­ne bir ge­zek tas­syk­la­dy.

Ýaş parlamentarileriň halkara maslahatynda ýaşlaryň hukuklaryny goramak, sanly tehnologiýalaryň ösýän döwründe bu ugurdaky hukuklary has-da berkitmek, häzirki we geljek nesiller üçin howanyň durnuklylygyny üpjün etmek, zenanlaryň we ýaşlaryň syýasy hukuklaryny pugtalandyrmak, olaryň ykdysady hukuklaryny, iş bilen üpjünçiligini öňe sürmek ýaly mowzuklar boýunça çykyşlar diňlenildi. Ýaşlaryň syýasy mümkinçiliklerini giňeltmek, hukuklaryny we bähbitlerini goramak, jemgyýetçilik durmuşyndaky ornuny berkitmek babatda parlamentiň alyp barýan işlerine uly orun degişli bolup durýar. Şonuň üçin maslahatyň dowamynda ýaşlaryň ykdysady özbaşdaklygyny üpjün etmegiň her bir ýurduň ykdysadyýetine ýetirýän täsiri, zähmet bazarynda ýaşlaryň hukuklaryny, ýaş telekeçileri goldamagyň ähmiýeti, parlamentiň bu ugurdaky alyp barýan işleri barada durlup geçildi.

Mälim bolşy ýaly, ýaşlaryň jemgyýetde öz ornuny tapmagy üçin, ilkinji nobatda, berk hukuk binýady gerek. Ýurdumyzda şeýle hukuk binýady döredildi we ol barha pugtalandyrylýar. Ýaşlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini has-da artdyrmak, olaryň syýasy, ykdysady we jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagyny gazanmak babatda ýurdumyzda yzygiderli işler durmuşa geçirilýär. Ýaşlary goldamak, köp ýurtlaryň, şol sanda Türkmenistanyň hem döwlet syýasatynyň iň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýaşlar baradaky döwlet syýasaty ýaş raýatlaryň hukuklaryny, azatlyklaryny, döwlet kepilliklerini üpjün etmäge we olary goldamaga gönükdirilen durmuş-ykdysady, syýasy, medeni, guramaçylyk hem-de hukuk çäreleriniň ulgamyny öz içine alýar.

Döwletimizde ýaşlaryň hukuklaryny hemmetaraplaýyn üpjün etmek maksady bilen, birnäçe kanunlar we maksatnamalar hereket edýär. Ýaş maşgalalary, ýaşlaryň başlangyçlaryny maglumat, guramaçylyk we maliýe taýdan goldamak, ýaşlar sportuny, bedenterbiýesini hem-de halkara ýaşlar hyzmatdaşlygyny ilerletmek babatdaky işleriň durmuşa geçirilmeginde döwletimiz tarapyndan giň mümkinçilikler we şertler döredilýär. Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynyň işlenip taýýarlanylmagyna we durmuşa geçirilmegine ýaşlaryň gös-göni gatnaşmagy olarda ýurdumyzyň häzirki we geljekki ykbaly üçin jogapkärçiligi ýokarlandyrmaga ýardam berýär.

Ýurdumyzda hereket edýän kanunlarda kyn durmuş ýagdaýyna düşen ýaşlary, ýaş maşgalalary, alymlary, hünärmenleri, ýaşlar telekeçiligini goldamak, ýaşlaryň ykdysady özbaşdaklygyny üpjün etmek we olaryň zähmet hukuklaryny hem-de borçlaryny durmuşa geçirmek göz öňünde tutulýar. Ýaşlaryň saglygyny goramak, howply keselleriň öňüni almak babatda ýardam etmek, ýaşlar birleşikleriniň jemgyýetçilik taýdan ähmiýetli başlangyçlaryny, işini, halkara ýaşlar hyzmatdaşlygyny goldamak ýaly ugurlara hem uly ähmiýet berilýär.

Zehinli ýaşlary ýüze çykarmak maksady bilen, olimpiadalary, bäsleşikleri, sergileri, festiwallary, gözden geçirilişleri, maslahatlary we beýleki çäreleri guramaga döwlet tarapyndan goldaw berilýär. Umumybilim edaralarynda okan döwrüniň bütin dowamynda okuwda, döwlet we halkara ders, ylmy, sport, döredijilik bäsleşiklerinde we jemgyýetçilik işlerinde ýokary netijeleri görkezen ýaşlara saýlap alan hünär ugurlary boýunça döwlet hünär bilimi edaralaryna giriş synaglarynda ýeňillikleri göz öňünde tutmak milli kanunçylygymyzda kesgitlenilýär. Munuň özi ýaşlary höweslendirmäge, döredijilik mümkinçiliklerini artdyrmaga ýardam berýär.

Döwlet tarapyndan ýaşlar üçin ýeňillikli karzlaryň elýeterli bolmagy, ýaşaýyş jaýyny edinmäge, durmuş zerurlyklaryny üpjün etmäge we maşgalanyň mümkinçiliklerini artdyrmaga şertler döredilýär. Olaryň iş bilen üpjünçiligini gowulandyrmak, hünäre ugrukdyrmak bilen bagly zerur işler hem durmuşa geçirilýär. Bilim edarasyny tamamlan, ýaňy işe kabul edilen ýaş hünärmenlere girdeji salgydyny ýeňillikli tölemek mümkinçiliginiň döredilmegi ýaşlaryň zähmet hukuklarynyň amala aşyrylmagyna döwletimiz tarapyndan giňden goldaw berilýändigini görkezýär. Sagdyn durmuş ýörelgeleri babatda aýdylanda, ýaşlar üçin ekologiýa syýahatçylyk ulgamyny döretmek we ösdürmek, ekologiýa medeniýetini döretmek, mümkinçiligi çäkli ýaşlaryň beden ösüşini, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagyny höweslendirmek boýunça çäreleri durmuşa geçirmek babatda hem ýurdumyzda netijeli işleriň alnyp barylýandygyny bellemek gerek.

Türkmenistanda ýaşlar parlamentarizmini ösdürmek, ýaşlar barada döwlet syýasatynyň meseleleri boýunça teklipleri we başlangyçlary işläp taýýarlamak bilen bagly ugurlara möhüm ähmiýet berilýär. Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň we dünýä döwletleriniň ýaşlar birleşikleriniň arasynda ikitaraplaýyn özara düşünişmek hakynda Ähtnamalara gol çekilmegi hyzmatdaşlygy ösdürmäge, ýaşlaryň arasynda dostdoganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga ýardam berýär. Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň ÝUNESKO-nyň Bütindünýä ýaşlar jemgyýetiniň resmi agzalygyna kabul edilmegi hem halkara ýaşlar dialogyny ösdürmäge giň mümkinçilikleri döredýär. Munuň özi ýaşlaryň jemgyýetdäki ornuny pugtalandyrmak, olaryň bähbitlerini goramak boýunça giň gerimli işleriň durmuşa geçirilýändigini aýdyň görkezýär.

Parlamentara Birleşigiň ýaş parlament agzalarynyň bütindünýä maslahatyna gatnaşyp, milli parlamentlerde we parlament bileleşikleriniň çäklerinde ýaşlaryň hukuklaryny hemmetaraplaýyn goramak we olary goldamak babatda alnyp barylýan işler bilen tanyşmak bu ugurda tejribämizi baýlaşdyrmakda aýratyn ähmiýete eýedir. Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza parlamentara hyzmatdaşlygy giň gerimde ösdürmek babatda berýän uly goldawlary we gymmatly maslahatlary, döredip berýän giň mümkinçilikleri üçin tüýs ýürekden sagbolsun aýdýarys.

Zyba NEPESOWA,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty,

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar

syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.

1 2 3 4 5 6 7 ... 125