​Меджлис (Парламент) Туркменистана является представительным органом, осуществляющим законодательную власть

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

Выступления и Статьи

DÖWRÜMIZIŇ ÝEŇIŞLI ÝOLLARY

 

     Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­sat­ly baş­tu­tan­ly­gyn­da ata Wata­ny­myz­da her ýy­ly Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň öwüt-ündewle­ri­ne esas­la­nyp, hal­ky­my­zyň erk-is­leg­le­rini, tek­lip­le­ri­ni göz öňün­de tu­tup, mil­li ýö­rel­ge­le­ri­mi­ze la­ýyk­lyk­da döw­re­bap atlan­dyr­mak asyl­ly dä­be öw­rül­di. Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň kara­ry bi­len, 2026-njy ýylyň «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türkmenis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» diý­lip yg­lan edil­me­gi bol­sa, ýur­du­my­zyň ta­ry­hyn­da ýe­ne-de bir tä­ze sahypany aç­dy. Bu bir ta­rap­dan, mil­li gym­mat­lyk­la­ry­my­za goýul­ýan  hor­mat-sar­pa­ny aň­lat­sa, beý­le­ki  ta­rap­dan  ýurdumyzyň dur­mu­şyn­da äh­lu­mu­my ösü­şiň tä­ze­çil­li­ge esaslanýan be­ýik başlan­gyç­la­ry­na hem-de ösüş­le­ri­ne ba­dal­ga beril­ýän­di­gi­ni alamat­lan­dyr­ýar.

 

     Üs­tü­miz­dä­ki ýy­ly­my­zyň şy­ga­ry­nyň il­kin­ji jüm­le­le­ri eziz Diýa­ry­my­zyň go­şa ga­naty­ny - Ga­raş­syz­ly­gyny hem-de hemişelik Bi­ta­raplygy­ny şöh­le­len­dir­ýär. Şo­nuň bi­len bir ha­tar­da, be­dew bat­ly beýik baş­lan­gyç­la­ryň ne­ti­jesin­de tu­tan her bir maksady­my­zyň my­rat tap­ýan­dy­gy ba­ra­da­ky ru­hy ga­nat be­ri­ji söz­ler toý-baý­ram­ly ýy­lymy­zyň şy­ga­ry­ny be­ze­ýär. Şu gün­ki eşret­li za­ma­na­nyň nyşa­nyn­da ýur­du­my­zyň bäş we­la­ýa­ty­nyň tebi­gy reňk­leri­niň hem-de ha­ly göl­le­ri­niň ýer­leş­di­ril­me­gi asu­da, ag­zybir hal­ky­my­zyň je­bis­li­gi­niň ny­şa­ny­ny ala­mat­lan­dyr­ýar. Onda Türkmenistan döw­le­timi­ziň ýa­şyl reňk­li kar­ta­sy­nyň ýerleş­me­gi säh­ra düz­le­ri­mi­ziň, ýa­şyl ýaý­la­la­ry­my­zyň te­bi­gat bilen saz­la­şy­gy­ny hem-de mukad­des Ga­raş­syzlygy­myzyň netijesin­de çäk bi­te­wüli­gimi­ziň üp­jün edil­me­gi bo­lup, zeý­tun ýap­rak­la­ry he­mi­şe­lik Bita­raplygymyzyň ny­şa­ny­ny şekillendirýär. Ýy­ly­my­zyň ny­şa­nyn­da toý ba­gy­ny ke­sip bar­ýan be­dew atyň şe­kil­len­diril­me­gi bol­sa bu ýyl­da mu­kaddes Garaşsyzlygy­my­zyň şan­ly 35 ýyl­lyk to­ýu­nyň hem-de bedew bat­ly ösüş­le­ri­mi­ziň ne­ti­jesin­de toý­ly gün­le­ri garşylaýandygymyzyň su­but­na­ma­sydyr.

     Be­hiş­di be­dew­le­ri­miz täze ta­ry­hy za­ma­na­da türk­men halkynyň mil­li buý­san­jy, toý-baý­ram­la­ry­my­zyň beze­gi hem-de ýur­du­my­zyň be­ýik ösüş­le­ri­niň syn­maz ny­şa­nydyr. Türk­men bedewle­ri­niň to­hum aras­sa­ly­gy­ny sak­la­mak we aras­sa gan­ly behiş­di be­dew­le­ri kö­peltmek yl­my esas­da ýo­la goýlup, ka­nu­ny esas­da go­ral­ýar hem-de mil­li gym­mat­ly­ga de­ňel­ýär. Ýurdumyzda «Atçylyk we at­ly sport ha­kyn­da» Türkmenistanyň Kanuny he­re­ket ed­ýär. Şeý­le-de Arkadag şä­he­rin­de öň­de­bary­jy At­çy­lyk yl­my-önüm­çilik mer­ke­zi, Aba An­na­ýew adyn­da­ky Halka­ra  at­çy­lyk aka­de­mi­ýa­sy gu­rul­dy we on­da «Ahal­te­ke at­la­ry — para­hat­çy­ly­gyň il­çi­le­ri» at­ly ÝUNES­KO-nyň klu­by döredildi. «Ahal­te­ke at­çy­lyk sun­ga­ty we at­la­ry be­ze­mek däpleri» at­ly mil­li hö­dürna­ma­nyň ÝU­NESKO-nyň Adam­za­dyň mad­dy däl mede­ni mi­ra­sy­nyň sa­na­wy­na gi­ri­zil­me­gi bol­sa halkymy­zyň mil­li mi­ra­sy­my­za bo­lan buýsan­jy­ny go­şa­lan­dyr­dy.

     Ýur­du­myz­da Hal­ka­ra ahalte­ke  at­çy­lyk as­so­sia­si­ýa­sy­nyň döre­dil­me­gi hem be­hiş­di be­dew­le­ri­mi­ziň şan-şöh­ra­tyny dün­ýä ýaý­mak­da aý­gyt­ly ädim­le­riň bi­ri­dir. Heň­ňamla­ryň jüm­mü­şin­den ge­çip, döw­let­li men­zil­le­re aş­ýan ganat­ly ahal­te­ke be­dew­le­ri­miz joş­gun­ly zäh­me­tiň hem-de dö­re­di­ji­lik baş­lan­gyç­la­rynyň sazlaşygy­ny, yn­san­perwer­li­giň we pa­ra­hat­çy­ly­gyň il­çi­le­ri­ni, egsil­mez güý­jü­ni ala­mat­lan­dyr­ýar.

     Be­hiş­di bedew­le­ri­mi­ziň şan-şöh­ra­ty­ny dün­ýä ýaýmak­da we ony aja­ýyp sun­gat, mil­li mi­ra­sy­myzyň naý­ba­şy nusga­sy hökmün­de Arşa gal­dyr­mak­da ägirt uly hyz­mat türkmen halkynyň Mil­li Lideri Gahryman Arkadagymyza de­giş­li­dir. Gahryman Arkadagymy­zyň  ta­gal­la­la­ry we gol­daw­la­ry netijesin­de, mil­li  at­şy­nas­lyk ata Watanymy­zyň döw­let dolandyry­ly­şyn­da hem-de mäh­riban hal­ky­my­zyň dur­mu­şyn­da aý­ra­tyn orun tu­tup, hal­ky­myzyň bu ugur­da  asyr­lar­bo­ýy sünnäläp sak­lan mil­li mi­ra­syny, me­de­ni­ýe­ti­ni, ta­ry­hy tej­ribe­si­ni hem-de sun­gat de­re­jesin­dä­ki dö­re­di­ji­lik iş­jeň­li­gi­ni özün­de jemle­ýär. Gah­ry­man Arkadagy­my­zyň «Ga­da­my bat­ly be­dew», «Ahal­te­ke be­de­wi — bi­ziň buý­san­jymyz we şöh­ra­ty­myz», «Atda we­pa-da bar, sa­pa-da» atly eser­le­ri türkmen be­de­wi bi­len ýa­kyn­dan ta­nyş­ma­ga aja­ýyp gol­lan­ma­dyr. Mil­li Li­de­ri­miz «Atda we­pa-da bar, sa­pa-da» ki­ta­byn­da: «Toý-baý­ram es­ba­by bi­len göw­ni ho­wa­la­nan taý­syz gö­zel bedew­ler döw­rü­mi­ziň ýeňiş­li ýol­la­ry bi­len öňe bar­ýar­lar. Ahal­te­ke be­de­wi­niň şöh­ra­ty syn­maz­dyr» di­ýip bel­le­ýär. Gah­ryman Ar­ka­da­gy­my­zyň jöw­her paý­ha­syn­dan dö­rän ki­tap­la­ry ahal­te­ke be­dew­le­riniň dün­ýä­dä­ki muş­dak­la­ry­ny, at­şy­nas alym­la­ry, se­ýis­le­ri hem-de çapyksuwarla­ry, at­çylyk spor­ty bi­len meş­gul­lan­ýan tür­gen­le­ri öza­ra  ýa­kyn­laş­dyrma­ga we kä­mil­leş­dir­mä­ge aja­ýyp mümkinçilik dö­red­ýär. Eş­ret­li za­ma­na­nyň hö­zi­ri­ni gö­rüp ýaşaýan hal­ky­my­z bolsa ata Wa­ta­ny­my­zyň hal­ka­ra ab­ra­ýy­ny belen­de gö­te­rip, mil­li gym­mat­lyk­la­ry­my­zy dün­ýä ýaý­mak­da beýik işle­ri alyp bar­ýan Gahryman Arkadagymyza, hormat­ly Prezidentimize al­kyş ­aýdýar. 

     Goý, Gahryman Arkadagymy­zyň, Arkadag­ly Gah­ry­man Serdarymy­zyň  janla­ry sag, be­lent baş­la­ry aman bol­sun! 

 

Amangeldi  HEZZIÝEW, Lebap welaýat häkimliginiň baş hünärmeni, Mejlisiň deputaty.

 

 

Kiçi çille

 

     Türkmenleriň ýyldyz senenamasy boýunça 18-nji ýanwardan gyşyň üçünji döwri – kiçi çille başlanýar. Kyrk günläp dowan eden uly çille ornuny kiçi çillä berýär. Türkmen diliniň düşündirişli sözlüginde «çille» sözi gyş paslynyň iň sowuk günleri, gyşyň örküji  diýlip bellenilýär.  Bu döwür çarwalar üçin hem, daýhanlar üçin hem uly çille bilen birlikde gyşyň iň jogapkärli döwri hasaplanypdyr. Ýigrimi günläp dowam edýän bu döwri halkymyz taýýarlykly garşylapdyr. Çünki kiçi çille gar-ýagyşly sowuk howany, doňakçylygy getiripdir. Ýöne ol uly çilledäki ýaly uzak dowam etmändir. Togsan günläp dowam edýän gyş döwrüniň tas üçden iki böleginiň yzda galmagy, ýaz günleriniň ýakynlaşmagy bilen, bahara mahsus maýyl howalaryňam bolýan günleri az bolmandyr. Howanyň ýygy-ýygydan üýtgäp durmagy bu döwre mahsus ýagdaýdyr. 

     «Kiçi çillede balam bolsaň damma, uly çillede ganam bolsaň diňme» diýen ata-babalarymyz aýazly, gar-ýagyşly, doňakçylyk günleriniň uly çille döwründe bolanyny kem görmändirler. Her näme-de bolsa, kiçi çillede-de howanyň 0 derejeden aşak düşýän günleri az bolmandyr. Ýagan garyň ýerde köp ýatmagy ýaz ekişine taýýarlanan ýerler üçin ýaramly bolupdyr. Garyň ýuwaş-ýuwaşdan eremegi bolsa, topraga siňňin siňip ýeri nemlendiripdir.  Suwuň  doňmagy mör-möjekleri öldürse, şol bir wagtda haşal otlardan saplamaga hem peýda getiripdir. Güýzde sepilen bugdaý tohumlary mazalyja gögeriş alandan soňra kiçi çillede ösüş almaýan rahat ýagdaýda bolupdyr. Daýhanlar ýaz ekişine taýýarlanmak, ak ekinlere ideg etmek üçin oba hojalyk tehnikalaryny gözden geçirmäge, abatlamaga pursat tapypdyrlar. Bu döwürde miweli agaçlar çyrpylyp, töwerekleri hapa-haşal otlardan arassalanyp, ýaplarda gazuw işleri geçirilipdir. Täze nahallary oturtmak üçin amatly döwür hasap edilen kiçi çille çarwalar üçin hernäçe hasap-synagly döwür bolsa-da, daýhanlara birneme billerini ýazmaga maý tapylypdyr.

     Bu döwürde meýdanda garyň köp ýatmagy bilen çarwalara gyşa basylan bedeler bilen gyşlatmak, ýataklary sowuk howadan goramak üçin ýyladyş işlerini geçirmek, dowarlaryň baş sanyny saklap, bu döwürden alyp çykmak zerur bolupdyr. «Kiçi çillede inçe üzülip, ýogyn sozular» diýen pähim hem bu döwürde garaşylmadyk howaly günleriň gabat gelýändiginden habar berýär. Kiçi çille: «Ýalkasam – süýt gatyk iýdirin, gargasam – kellebaşaýak» diýenmiş. Kiçi çille maldarlarda uly synag döwri hasap edilipdir.

     Mollamurt şahyryň: 

     Ýaz gününe ýaraşar ýagyş, ýyldyrym, 

     Gyş çillede joşgun sile ýaraşmaz –

diýip belleýşi ýaly, ýagyşly günleriň ýazda, doňakçylyk günleriniň çillede köpräk bolany kem görülmändir. «Gyşy gyş bolmadygyň, ýazy ýaz bolmaz», «Gyş suwy – gyzyl suw», «Çillede suw içen üzüm hiç haçan suwsamaz», «Çillede – çepek, jöwzada – içmek», «Çille gary – ýeriň gany» ýaly nakyllary ýatlasak, sözümiziň üstüni ýetirse gerek. Kiçi çille 7-nji fewralda tamamlanyp, öz ornuny «garagyş» döwrüne berer. Goý, ýyllarymyz bereketli, gyşlarymyz garly, ýazlarymyz ýagyşly, günlerimiz güneşli gelsin.

 

Orazgeldi SAPAROW, Türkmenistanyň  Mejlisiniň deputaty, Mejlisiň Daşky gurşawy goramak, tebigatdan peýdalanmak we agrosenagat  toplumy  baradaky komitetiniň agzasy.

Ýyllar ak geljege sary uzaýar

                                                 

     Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly ýurdumyzda uly ösüşleriň gazanylan, şanly wakalaryň biri-birine ulaşan ýyly hökmünde taryha altyn harplarda ýazyldy. Bu ýylda durmuşymyzyň ähli ugurlarynda badalga berlen hem-de rowaçlyklara beslenen il-ýurt bähbitli, dünýä ähmiýetli tutumlar belent maksatlara ýetmegiň esasyny düzdi. Döwlet Baştutanymyzyň ynsanperwer syýasaty, beýik başlangyçlary, halkymyzyň agzybirligi bilen öňde goýlan wezipeler üstünlikli berjaý edildi.

     Geçen ýylda welaýatymyzda hem amala aşyrylan işler sanardan köpdür. BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan üç gezek ykrar edilen baky Bitaraplygymyzyň 30 ýyllyk şanly senesiniň uludan toýlanylan ýylynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň, «Häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny: Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ugrunda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek» atly halkara maslahatyň ýokary derejede geçirilendigini, bu ajaýyp künjekde Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň şahamçasynyň dabaraly açylandygyny muňa mysal görkezmek bolar.

     Mälim bolşy ýaly, ata Watanymyzda dürli maksatly binalaryň, desgalaryň gurulmagy ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmeklige gönükdirilendir. Şöhrata beslenen ýylda Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ak patasy bilen Balkanabat Halkara howa menzili dabaraly ýagdaýda açyldy. Hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän täze döwrebap awtomobil köprüsiniň ulanmaga berilmegi hem-de Türkmenbaşy — Garabogaz — Gazagystan serhedi awtomobil ýolunyň gurluşygyna girişilmegi şanly ýylyň unudylmajak taryhy wakalarynyň üstüni ýetirdi. Bulardan başga-da, welaýatyň dürli künjeginde ýaşaýyş jaýlary, medeni-durmuş, önümçilik maksatly binalardyr desgalar ulanmaga berildi. Şeýle tutumly işler hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary bilen durmuşa geçirilýän taryhy özgertmeleriň miwesidir.

     Hawa, her bir güni ösüşlere beslemek ajaýyp zamanamyzda öňde durýan esasy wezipeleriň biridir. Hormatly Prezidentimiz: «Ata Watanymyzy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, biz ýetip gelen 2026-njy ýyla «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýip at berdik. Hoşniýetli arzuw-umytlar bilen garşy alýan täze ýylymyzda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygyny belläp geçeris» diýip, türkmen halkyna Täze ýyl Gutlagynda aýratyn nygtap aýtdy. Şundan ugur alnyp, üstümizdäki ýylda hem her bir maksatly tutuma rowaçlyklar ýaran bolar. Halkymyz agzybirlikli zähmetiň nusgasyny görkezer.

     Goý, ajaýyp döwrümizde gadamlarymyz batly, her günümiz şuglaly bolsun! Diýarymyzy belent ösüşlere, rowaçlyklara besläp, halkymyzy nurly geljege alyp barýan türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolup, beýik işleri rowaçlyklara beslensin! 

 

Wezirgeldi Aşyrow, welaýat arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Bedew batly ösüşlere badalga

 

     Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýyllar öz şygary bilen gelýär. Täze taryhy döwürde öňde goýlan ägirt uly wezipeler, tutumly maksatlar her bir ýylyň şygarynda öz beýanyny tapýar. Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan üçin 2026-njy ýyl hem aýdyň maksatlar, tutumly başlangyçlar bilen badalga aldy. Şu ýyl ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramy uly dabara bilen toýlanar. Bu arzyly we şanly senäni bedew batly ösüşlerdir zähmet üstünlikleri bilen dabaralandyrmak öňümizde duran baş maksatdyr. 

     Şu jähtden hem, halk wekillerinden, ýurdumyzyň iri jemgyýetçilik birleşiklerinden, zähmet toparlaryndan we raýatlarymyzdan gelip gowşan teklipler göz öňünde tutulyp, Türkmenistanyň Mejlisiniň Kararyna laýyklykda, 2026-njy ýyl «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edildi. Ýylyň ajaýyp şygarynda Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzda ähli ugurlar babatda ýetilen belent sepgitleriň, gazanylan üstünlikleriň bedew batly depgini, merdana türkmen halkynyň asyrlar boýy gursagynda göteren döwletlilik, özygtyýarlylyk babatdaky maksat-myradynyň wysaly şöhlelenýär.

     2026-njy ýyl — Gündogaryň müçe hasaby boýunça bedew ýyly. Türkmen halkynyň bedew ata aýratyn gadyr goýýandygy ony maksat-myradyna deňeýändiginden hem äşgär görünýär. Türkmen halkynyň gadymy dessuryna görä, ata atlanmak — kämilligiň, gujur-gaýratlylygyň alamaty. Döwlet tugramyzda bedew atyň şekillendirilmegi hem çuň taryhy-ruhy mazmuna eýe bolup, halkyň gadymyýetden gözbaş alýan döwletlilik ýörelgeleriniň dowamatynyň dowam bolýandygyny alamatlandyrýar.

     Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ähli ulgamlarda gazanylýan ösüşlerdir üstünlikler ata Watanymyzyň rowaçlygyň aýdyň ýolunda belent maksada okgunlylyk bilen öňe barýandygynyň aýdyň güwäsidir. Baky bagtyýarlygyň, rowaç ösüşleriň mekanyna öwrülen berkarar döwletimizde amala aşyrylýan döwrebap özgertmelere, gazanylýan ösüşlere şaýat bolup, halkyň göterilen ykbalyny çarpaýa galan bedewe meňzedesiň gelýär. Milli Liderimiziň ägirt tagallasy we egsilmez yhlasy bilen binýat bolan Arkadag şäherinde çarpaýa galyp duran Akhan atly bedewiň heýkelinde hem täze taryhy döwürde gazanylýan ösüşleriň, täze galkynyşyň simwoliki alamaty şöhlelenýär.

     Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň «Bedew» atly ajaýyp şygrynda hem:

    Bir belent ykbal sen illere, bedew! 

diýlip, aýratyn nygtalýar. Şeýle hem onda: 

    Ilime bagyş edip buýsanç baýlygyn,

    Ýol açar sen ýyldan-ýyllara, bedew!

diýen çuň manyly setirler bar. 

     Mälim bolşy ýaly, halkymyzda «At agynan ýerde toý bolar» diýen parasatly söz bar. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygynyň baýram ediljek 2026-njy — bedew ýyly hem toý-baýramly, rysgal-döwletli ýyl bolsun! 

 

Rasul  SA­DUL­LA­ÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

Täze ösüşlere badalga

 

     Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň her bir ýyly ýurdumyzyň bedew batly ösüşlerine uly itergi berýär. Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary bilen amala aşyrylýan tutumlar ýyllaryň şygaryna laýyk jemlenmegine hem-de döwletiň we halkyň bähbidine uly ösüşleriň gazanylmagyna badalga bolýar. Muny ýurdumyzyň kanunçylyk ulgamynyň mysalynda hem aýdyp bolýar. Uly üstünliklere beslenip geçen ýylyň ahyrynda Türkmenistanyň Mejlisiniň maslahatynda döwlet durmuşynyň dürli ugurlarynda gazanylýan ösüşleriň kanunçylyk binýadyny berkitmek maksady bilen, birnäçe kanunlar kabul edildi we öňden hereket edýän kanunçylyk namalary üýtgetmeler hem-de goşmaçalar bilen kämilleşdirildi. Şolaryň hatarynda «Wirtual aktiwler hakynda» Türkmenistanyň Kanuny hem bar. Bu kanun hormatly Prezidentimiziň degişli çözgüdi bilen tassyklanan «Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna, terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine we köpçülikleýin gyryş ýaragynyň ýaýradylmagynyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň 2025 — 2029-njy ýyllar üçin Döwlet konsepsiýasyny amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasynda» göz öňünde tutulan çäreleri ýerine ýetirmek, şeýle hem dünýä ýurtlarynda hem-de sebitde emeli aň we sanly tehnologiýalaryň ösmegi bilen baglylykda, wirtual aktiw bilen bagly işleri kanunçylyk taýdan düzgünleşdirmek, sanly walýuta we kriptowalýuta bazarlaryny kadalaşdyrmak maksady bilen kabul edildi.

     Kanunda wirtual aktiwleriň hukuk ýagdaýy, dolanyşygynyň aýratynlyklary, wirtual aktiwler çygrynda döwlet syýasatynyň esasy ugurlary, işiň döwlet tarapyndan düzgünleşdirilmeginiň esasy ýörelgeleri hem-de düzgünleşdirilýän işiň görnüşleri beýan edilýär. Wirtual aktiwler çygrynda düzgünleşdirilýän işler hökmünde: maýning, wirtual aktiwleriň emissiýasy (goýberilmegi) we ilkinji ýerleşdirilmegi hem-de wirtual aktiwler hyzmatlaryny üpjün edijileriň işi göz öňünde tutulýar.

 Kanuna laýyklykda, maýningiň hususy we senagat görnüşinde amala aşyrylmagynyň göz öňünde tutulmagy bilen, Türkmenistanda gizlin maýning gadagan edilýär. Maýnerler bellenilen tertibe laýyklykda, ygtyýarly edara tarapyndan, uzak aralykdan, internet tory arkaly diňe elektron görnüşde bellige alynmaga hem-de olara elektron görnüşde şahadatnama (QR-kodly) berilmäge degişli edilýär.

     Wirtual aktiwler hyzmatyny üpjün edijiler hökmünde ykrar edilýän ýuridik şahslar, wirtual aktiwler hyzmatlaryny üpjün edijileriň esaslandyryjylary ýa-da gatnaşyjylary (paýdarlary), wezipeli adamlary bolup bilmeýän adamlar, wirtual aktiwler hyzmatyny üpjün edijiler tarapyndan hödürlenilýän hyzmatlaryň görnüşleri, şeýle hem kriptobiržalaryň işi, wirtual aktiwleriň alyş-çalşygyny üpjün ediji operatoryň işi hem-de wirtual aktiwler bilen baglanyşykly hyzmatlary etmegiň tertibi we talaplary, wirtual aktiwler hyzmatyny üpjün edijilere ulanylýan täsir ediş çäreleri anyk beýan edilýär. Wirtual aktiwler hyzmatyny üpjün edijileriň işi ýurdumyzyň kanunçylygyna laýyklykda ygtyýarlylandyrmaga degişli hasap edilýär.

     Bu kanunyň kabul edilmegi bilen, ýurdumyzda wirtual aktiwleriň düzgünleşdirilmegine hem-de maýning tehnologiýalarynyň kanunlaşdyrylmagyna giň mümkinçilik berilmegi esasynda, ata Watanymyzyň ykdysady we tehnologik ösüşini üpjün etmäge, maýa goýumlary çekmäge, wirtual aktiwler babatda halkara tejribeleri giňden ornaşdyrmaga uly mümkinçilik bolar. 

     Ýurdumyzyň kanunçylyk hukuk binýadynyň kämilleşdirilmegi ugrunda uly alada edýän Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolsun, döwletli tutumlary mundan beýläk-de rowaçlyklara beslensin! 

 

Şatlyk GURBANDURDYÝEW, TDP-niň Garaşsyzlyk etrap komitetiniň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

MILLI DEMOKRATIK ESASLARY PUGTALANDYRYP

 

     Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň baş­tu­tan­ly­gyn­da ýurdumyz­da ama­la aşy­ryl­ýan öz­gert­me­le­riň ne­ti­je­sin­de Garaşsyz Wa­ta­ny­myz ösü­şiň tä­ze be­lent­lik­le­ri­ne çyk­ýar. Ata-baba­la­ry­my­zyň döw­let gur­mak­da top­lan baý tej­ri­be­si­ne daýanyp, türk­men hal­ky­nyň ru­hy we ah­lak gym­mat­lyk­la­ryny öz içi­ne al­ýan mil­li döw­let­li­li­giň öz­bo­luş­ly nus­ga­sy­ny ke­ma­la getirmek ug­run­da ägirt uly iş­ler, yn­san­per­wer jem­gy­ýe­ti gur­mak bo­ýun­ça mak­satna­ma­lar yzy­gi­der­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär. Şol özgert­me­le­riň jem­gy­ýet­çi­lik dur­mu­şy­ny mun­dan beý­läk-de demok­ra­ti­ýa­laş­dyr­ma­ga gö­nük­di­ril­ýän­digi buý­sanç­ly ýagdaýdyr. Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň ka­ra­ry­na la­ýyk­lyk­da, wela­ýat­lar­da tä­ze dö­re­di­len et­rap­lar­da halk mas­la­hat­la­ry­nyň ag­za­la­ry­nyň hem-de Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň möh­le­tin­den öň çy­kyp gi­den de­pu­tatla­ry­nyň we we­la­ýat, et­rap, şä­her halk masla­hat­la­ry­nyň, Ge­ňeş­le­riň çy­kyp gi­den ag­za­la­ry­nyň ýe­ri­ne 29-njy mart­da ge­çi­ril­jek saý­law­lar hem bu ugurda al­nyp barylýan iş­le­re my­na­syp go­şant bo­lar.

 

     Mä­lim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Mejlisiniň döwletimiziň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, dünýä tejribesini milli kanunçylyga ornaşdyrmak, döwlet dolandyryşyny demokratiýalaşdyrmak babatda alyp barýan işi Esasy Kanunymyzda: «Jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy adamdyr. Adamy goramak, goldamak we oňa hyzmat etmek döwlet häkimiýet edaralarynyň baş wezipeleridir» diýlip bellenen kadadan ugur alýar. Bu bolsa döwletimizde adam hakyndaky aladanyň hemişe baş maksat hökmünde ileri tutulýandygyna şaýatlyk etmek bilen, ýurdumyzda ähli işleriň Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!», Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Watan di­ňe halky bilen Watandyr! Döwlet di­ňe halky bilen döwletdir!» diýen ýörelgelerine laýyklykda alnyp barylýandygyny aýdyň görkezýär.

     Milli parlament tarapyndan halkymyzyň we ýurdumyzyň bähbitleri nazarda tutulyp kabul edilýän maksatnamalaryň ýerine ýetirilmegini gazanmak üçin kanunlary kämilleşdirmek boýunça işler yzygiderli dowam edýär. Saýlawçylaryň bitewi döwlet sanawyny döretmegiň hem-de ýöretmegiň milli we halkara tejribelerini özünde jemleýän «Saýlawçylaryň bitewi döwlet sanawy hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň kabul edilmegi hem ýurdumyzyň saýlaw ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagynda möhüm ädimleriň biri bolar. Bu Kanunyň kabul edilmegi saýlaw işlerine sanly ulgamy döwrebap derejede ornaşdyrmak ugrunda görülýän çäreleriň netijeliligini artdyrar. Saýlaw işlerinde sanly ulgamyň mümkinçilikleriniň giň­den ornaşdyrylmagy bu möhüm syýasy çäräniň häzirki zaman şertlerinde, ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün eder. Agzalan Kanunyň esasy wezipesi saýlawçylar baradaky şahsy maglumatlaryň hasaba alynmagyny guramakdan we ony ýöretmekden, Türkmenistanyň Prezidentiniň, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, welaýat hukukly we döwlet ähmiýetli şäher, etrap, etrap hukukly şäher halk maslahatlarynyň, Ge­ňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny, ählihalk we ýerli sala salşyklary geçirmek üçin saýlawçylaryň sanawyny düzmekden ybaratdyr.

     Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, halk maslahatynyň, Ge­ňeşiň agzasy möhletinden öň çykyp giden halatynda, degişli saýlaw okrugynda täze saýlawlar geçirilýär. Mejlisiň 7-nji ýanwardaky karary esasynda şu ýylyň 29-njy martynda welaýatlarda täze döredilen Ahal welaýatynyň Altyn asyr etrabynyň, Daşoguz welaýatynyň Garaşsyzlyk, Gubadag etraplarynyň, Lebap welaýatynyň Döwletli, Farap, Garabekewül etraplarynyň hem-de Mary welaýatynyň Oguzhan etrabynyň halk maslahatlarynyň agzalarynyň, Lebap welaýatynyň 74-nji «Amyderýa», 79-njy «Darganata», Mary welaýatynyň 104-nji «Peşanaly» we 106-njy «Wekil» saýlaw okruglary boýunça Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň möhletinden öň çykyp gidendikleri bilen baglylykda, şol saýlaw okruglary boýunça Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, şeýle-de welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň, Ge­ňeşleriň möhletinden öň çykyp giden agzalarynyň ýerine saýlawlar geçiriler. Häzirki wagtda Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek boýunça merkezi topar tarapyndan saýlawlara taýýarlyk görmek, bu möhüm syýasy çäräni demokratik ýörelgeler esasynda, ýokary derejede, guramaçylykly geçirmek boýunça degişli işler alnyp barylýar.

     Bu günki gün ýurdumyzda halkymyzyň öz häkimiýetini wekilçilikli edaralaryň üsti bilen amala aşyrmagyny üpjün etmek boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Şunda raýatlaryň wajyp durmuş-ykdysady hukuklarynyň durmuşa geçirilmegini, aýratyn-da, saglyk, bilim ulgamlarynyň maddy-tehniki binýadynyň pugtalandyrylmagyny, wekilçilikli edaralaryň işiniň işjeň­leşdirilmegini, kanunyň hökmürowanlygyny, ýagny kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň hemmeler tarapyndan takyk, berk we gyşarnyksyz ýerine ýetirilmegi ýörelgesiniň ykrar edilmegini raýat jemgyýetiniň kämilleşmeginiň esasy şertleriniň hatarynda görkezmek bolar. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan işleriniň netijesinde halka hyzmat etmek we onuň bähbitlerini goramak bilen bir hatarda, döwletimizde jemgyýetiň ösüşini üpjün edýän, halk häkimiýetini amala aşyrýan wekilçilikli edaralaryň eýeleýän ornuny ýokarlandyrmak babatda ägirt uly öňegidişlikler gazanyldy. Döwlet häkimiýetiniň wekilçilikli edaralarynyň öz işinde demokratiýa, aýanlyk, adalatlylyk, adamyň we raýatyň kanunyň öňünde deňligi, adamyň hukuklaryna, azatlyklaryna hormat goýmak, çözgütleri erkin ara alyp maslahatlaşmak we kabul etmek, jemgyýetçilik pikirini nazara almak ýörelgelerine esaslanýandygy halkyň arasynda uly goldaw tapyp, ildeşlerimiziň Arkadagly Gahryman Serdarymyza buýsanjyny has-da artdyrýar.

     Türkmenistanyň Konstitusiýasy halkara hukuk kadalaryna laýyklykda göz öňünde tutulan ähli hukuklary hem-de azatlyklary kepillendirýär. Onuň esasynda taýýarlanan we kabul edilen kanunlar, beýleki hukuk namalary ýurdumyzy syýasy, ykdysady, durmuş taýdan ösdürmek boýunça wezipeleriň üstünlikli amal edilmegine ýardam berýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türkmenistanyň kanunçylygyna, halkara hukugyň kadalaryna doly laýyk gelýän demokratik saýlawlary guramak we geçirmek boýunça ýurdumyzda oňat tejribe toplandy. Aslynda, saýlawlar her bir demokratik jemgyýetiň möhüm binýady bolup durýar. Olar raýatlara öz pikirini açyk beýan etmäge, halkyň wekillerini saýlamaga, döwlet dolandyryş işine gatnaşmaga mümkinçilik berýär. Bu gatnaşygyň netijesinde jemgyýet ösüş ýoluna düşýär, sebäbi saýlawlar arkaly halkyň islegleri we garaýyşlary döwlet syýasatynda öz beýanyny tapýar. Demokratiýanyň özeni hökmünde saýlawlar di­ňe bir halkyň wekillerini saýlamak üçin guramaçylyk işi bolman, eýsem, jemgyýetiň syýasy, ykdysady, jemgyýetçilik, medeni taýdan ösüşiniň hem aýrylmaz bölegidir. Saýlawlar arkaly raýatlar Hökümetiň alyp barýan işine baha berýärler. Şeýlelikde, döwlet häkimiýeti halk tarapyndan kesgitlenilýär.

     Türkmenistanyň Mejlisi tarapyndan ýurdumyzda saýlawlara taýýarlyk görmek we geçirmek bilen bagly gatnaşyklary düzgünleşdirýän Saýlaw kodeksiniň yzygiderli kämilleşdirilip durulmagy bu möhüm syýasy çäräniň demokratik ýörelgeler esasynda, ýokary derejede, guramaçylykly geçirilmegine giň mümkinçilikleri döredýär. Häzirki günlerde Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek boýunça merkezi topar, welaýatlaryň häkimlikleri, syýasy partiýalar, jemgyýetçilik guramalary tarapyndan milli kanunçylyga we halkara hukugyň kadalaryna doly laýyk gelýän demokratik saýlawlary guramak, olary ýokary guramaçylykda geçirmek boýunça degişli işler ýola goýuldy.

     Saýlawlar syýasy gatnaşyklaryň çözülmeginde demokratik usuly hödürleýär. Halk bilen halkyň wekilleriniň arasynda syýasy gatnaşyklaryň saýlawlar arkaly tertipli we parahatçylykly guralmagy jemgyýetde durnuklylygyň saklanmagyna ýardam berýär. Yzygiderli we adalatly saýlawlaryň geçirilmegi jemgyýetde syýasy medeniýetiň ösmegini şertlendirýär. Saýlawlara gatnaşmak, dalaşgärleriň işlerini seljermek, pikir alyşmak ýaly hereketler raýatlaryň syýasy taýdan düşünjeli bolmagyna getirýär. Syýasy medeniýet demokratiýanyň berkarar bolmagyna, raýatlaryň öz hukuklaryna we borçlaryna düşünmegine ýardam edýär. Şeýle-de saýlawlary düzgünli geçirmek jemgyýetde syýasy gatnaşyklara bolan ynamy artdyrýar.

     Jemgyýetde demokratik däpleri ilerledip, ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny pugtalandyrmak babatda edýän taýsyz tagallalary üçin Gahryman Arkadagymyza hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýürekden sagbolsun aýdýarys. 

 

Maksatberdi GURBANOW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Ýerli wekilçilikli häkimiýet we öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen işlemek baradaky komitetiniň başlygy.

Ýylymyzyň şygary — kalbymyzyň kelamy

 

     Ähli ugurlarda bedew bady bilen okgunly öňe barýan, halkara abraý-mertebesi belende göterilýän Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizde her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy indi asylly däp-­ýörelgä öwrüldi. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlaryndan gözbaş alýan bu ýörelge ýurdumyzyň bagtyýar raýatlarynyň abadançylygynyň, watançylyk ruhunyň, şöhratly taryhymyzda gazanylan milli gymmatlyklarymyza bolan çäksiz buýsanjynyň mynasyp beýanyna öwrülýär. Şol bir wagtda hem ýylyň döwrebap şygary merdana halkymyzyň Gahryman Arkadagymyzyň saýasynda, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe üstünlikli amala aşyrylýan giň gerimli durmuş­-ykdysady özgertmelere mundan beýläk­-de mynasyp goşant goşmak hyjuwyny hem aýdyň şöhlelendirýär. Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, 2026-­njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at­-myradyň mekany» diýlip yglan edilmegi munuň nobatdaky subutnamasy boldy. 

     Agzybir halkymyzyň köňül arzuwynyň dabaralanmasyna öwrülen şunuň ýaly çuň mazmunly şygar bilen atlandyrylan bu ýylda eziz Watanymyz özüniň mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk taryhy senesiniň dabarasyny jümle-­jahana doljak toý­-baýrama beslär. Sebäbi şanly Garaşsyzlyk  ýurdumyzyň sarsmaz binýadydyr, eşretli durmuşymyzyň gözbaşydyr. Gahryman Arkadagymyzyň örän jaýdar nygtaýşy ýaly, Garaşsyzlyk halkymyz üçin döretmäge, gurmaga güýç-­kuwwat berýän, beýik maksatlara ruhlandyrýan mukaddes düşünjedir. Ýylyň şygarynda mynasyp orun alan behişdi bedewlerimiz bolsa türkmen halkynyň dünýäniň medeni ösüşine goşan mynasyp goşantlarynyň biridir. Gahryman Arkadagymyz özüniň «Atda wepa-da bar, sapa-­da» atly kitabynda göz guwanjymyz, buýsanjymyz bolan bedewlerimize şeýle baha berýär: «Bedew — ösüşlere ýetmegiň nusgasy, bizi beýik üstünliklere telwaslandyrýan uly güýç». Arkadagly Gahryman Serdarymyz bolsa ahalteke bedewlerimiz barada şeýle diýýär: «Wepadarlygy, owadanlygy, ýyndamlygy, çydamlylygy bilen halkymyzyň göz-­guwanjyna we milli buýsanjyna öwrülen behişdi bedewlerimiz il­-günümiziň uçar ganatydyr, köňül buýsanjydyr». «Garaşsyz, baky  Bitarap Türkmenistan — bedew batly at­-myradyň mekany» diýlip yglan edilen 2026­-njy ýylda öňde durýan beýik maksatlar, taryhy tutumlar türkmen halkynyň ýurt Garaşsyzlygymyz, ahalteke bedewlerimiz babatdaky buýsanjyny, guwanjyny kämilligiň çäksiz belentliklerine göterer. Munuň özi mähriban Watanymyzyň dünýäde has­-da belende göteriljek abraý-mertebesidir. 

     Şöhratly täze taryhymyzda mynasyp orun alan 2025-­nji — Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly hem ýurdumyzyň abraý-­mertebesini Arşa göteren ýyllaryň biri boldy. Bilşimiz ýaly, geçen ýylda berkarar Diýarymyz BMG-­niň Baş Assambleýasy  tarapyndan üç gezek  ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesiniň 30 ýyllygyny dünýä ýaň salan dabaralara besledi. Bu taryhy sene mynasybetli halkara derejeli çäreleriň birnäçesi ýokary guramaçylykda geçirildi. «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen hem­-de birnäçe günläp dowam eden  BMG-­niň  Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatyny şeýle möhüm ähmiýetli çäreleriň hatarynda görkezmek bolar. «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň şahamçasynyň açylmagy, şeýle­-de ol ýerde Türkmenistanyň Hökümetiniň we Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-­sahawat gaznasynyň  Birleşen Milletler Guramasy bilen bilelikde guramagynda «Häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny: Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ugrunda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek» atly halkara maslahatynyň geçirilmegi  ýylyň taryhy wakalarynyň üstüni ýetirdi. 

     Elbetde, geçen ýylda ýurdumyzda şunuň ýaly umumadamzat ähmiýetli, halkara derejeli çäreleriň onlarçasy geçirildi. Olaryň hemmesini agzap  geçmek hem mümkin däl. Emma, esasy  zat  şeýle taryhy pursatlar eziz Watanymyzyň özüniň hemişelik Bitaraplyk  hukuk derejesiniň ynsanperwer ýörelgelerine berk eýermek arkaly dünýäde ynanyşmak, deňhukukly hyzmatdaşlyk  ýörelgelerine esaslanýan gatnaşyklary  ýola goýmagyň gymmatly  tejribelerine eýedigini ýene bir ýola dünýä ýaýdy.

     Halkymyzyň bagtyýarlygyny üpjün edýän şeýle döwletli tutumlaryň sakasynda duran Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolup, mähriban Diýarymyzy gülledýän beýik işleri üstünliklere beslensin!

 

Guwanç ÇENDIROW, TDP-niň Balkan welaýat komitetiniň başlygy, Mejlisiň deputaty.

WIRTUAL AKTIWLERIŇ HUKUK ÝAGDAÝY

 

     Ar­ka­dag­ly­ Gah­ry­man ­Ser­da­ry­my­zyň ­alyp ­barýan ­pa­ra­sat­ly­ sy­ýa­sa­ty ­ne­ti­je­sin­de,­ 2025-­nji­ ýyl hal­ky­myz ­we­ ýur­du­myz­ üçin­ mö­hüm­ wa­kala­ra baý bo­lup, ösü­şiň be­lent sep­git­le­ri­ne ýe­til­di hem-­de uly üs­tün­lik­ler gaza­nyl­dy. «Ga­raşsyz,­ ba­ky­ Bitarap Türkmenistan­—­ be­dew  bat­ly at­-my­ra­dyň me­ka­ny» diýlip atlandy­ry­lan 2026­-njy ýyl­da bol­sa döw­let Garaşsyzlygymy­zyň şan­ly 35 ýyl­ly­gy­ny daba­ra­lan­dyr­ýan hem-de ata Watany­my­zyň ab­raý-mer­te­be­si­ni has-­da be­lent­lik­le­re ýetir­jek çä­re­ler­ giň­ gerime­ eýe ­bo­lar.­ Mil­li­ ykdysady­ýe­timi­zi  mun­dan beý­läk-­de pug­ta­lan­dyr­mak, ylym, bi­lim, sag­ly­gy goraýyş ­we ­beý­le­ki­ pudakla­ry ös­dür­mek­ bo­ýun­ça halk­ bäh­bit­li­ iş­ler dur­mu­şa­ geçiriler.­

 

     Buýsandyryjy wakalara baý bolan 2025-­nji — Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzyň ähli pudaklary bilen birlikde kanunçylyk namalaryny döwrebaplaşdyrmak bilen bagly hem ençeme işler durmuşa geçirildi. Şeýlelikde ýurdumyzyň kanunlarynyň we kanunçylyk namalarynyň birnäçesi döwrebap derejede kämilleşdirildi. 2025-­nji ýylyň noýabr aýynda Türkmenistanyň  Mejlisiniň nobatdaky maslahaty geçirilip, onda «Türkmenistanyň 2026­-njy ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň, «Ylmy intellektual eýeçilik hakynda», «Türkmenistanyň goňşy ýurtlar bilen baglaşan halkara şertnamasyny hem-­de öň goşulan Konwensiýa üýtgetmeleri girizmek hakyndaky Teswirnamany tassyklamak hakynda» Türkmenistanyň Kanunlarynyň taslamalary ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunuň bilen birlikde, hereket edýän kanunçylyk namalaryna döwrebap üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek bilen bagly kanun taslamalaryna garaldy. Şolar bilen birlikde dünýä ýurtlarynda hem­-de sebitde emeli aň we sanly tehnologiýalaryň ösmegi bilen baglylykda wirtual aktiw bilen bagly işleri kanunçylyk taýdan düzgünleşdirmek, sanly walýuta hem­-de kriptowalýuta bazarlaryny kadalaşdyrmak maksady bilen, «Wirtual aktiwler hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasy işlenilip taýýarlanyldy.

     Kanun taslamasynda wirtual aktiwleriň hukuk ýagdaýy, dolanyşygynyň aýratynlyklary, wirtual aktiwler çygrynda döwlet syýasatynyň esasy ugurlary, işiň döwlet düzgünleşdirmesiniň esasy ýörelgeleri hem-­de düzgünleşdirilýän işiň görnüşleri beýan edilýär. Wirtual aktiwler çygrynda düzgünleşdirilýän işler hökmünde: maýning, wirtual aktiwleriň goýberilmegi we ilkinji ýerleşdirilmegi hem-­de wirtual aktiwler hyzmatlaryny üpjün edijileriň işi göz öňünde tutulýar. 

     Kanun taslamasynda wirtual aktiwler çygrynda döwlet düzgünleşdirmesini we gözegçiligini amala aşyrýan edaralar hökmünde Türkmenistanyň Ministrler Kabineti, Türkmenistanyň Merkezi banky, Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi, Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi, Türkmenistanyň Energetika ministrligi, ýerine ýetiriji häkimiýetiň beýleki merkezi edaralary we ýerli edaralary göz öňünde tutulýar hem­-de olaryň ygtyýarlylyklary beýan edilýär. 

     Kanun taslamasyna laýyklykda, maýningiň hususy we senagat görnüşinde  amala aşyrylmagynyň göz öňünde tutulmagy bilen, Türkmenistanda gizlin maýning gadagan edilýär. Maýnerler bellenilen tertibe laýyklykda, ygtyýarly edara tarapyndan, uzak aralykdan, Internet tory arkaly diňe elektron görnüşde bellige alynmaga hem-­de olara elektron görnüşde şahadatnama (QR-­kodly) berilmäge degişli edilýär. 

     Kanunyň 27-­nji maddasynda wirtual aktiwler hyzmatlaryny üpjün edijileriň esaslandyryjylary ýa-­da gatnaşyjylary (paýdarlary) anyk beýan edilýär. Wirtual aktiwler hyzmatyny üpjün edijileriň işi Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda ygtyýarlylandyrmaga degişli hasap edilýär. 

     Bu Kanunyň kabul edilmegi ýurdumyzda wirtual aktiwleriň düzgünleşdirilmegine hem­-de maýning tehnologiýalarynyň kanunlaşdyrylmagyna giň  mümkinçilik berilmegi esasynda, Watanymyzyň ykdysady we tehnologik ösüşini üpjün etmäge, maýa goýumlary çekmäge, wirtual aktiwler babatda halkara tejribeleri giňden ornaşdyrmaga ýakyndan ýardam eder.

 

Aýgözel KUTLYÝEWA, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň diňleýjisi, Mejlisiň deputaty.

Год, полный целеустремлённости к новым достижениям

 

    Этот год Постановлением Меджлиса Туркменистана объявлен годом «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов». Этот девиз глубоко и символично указывает направление развития страны. Как очень лаконично сформулировал  Национальный Лидер  туркменского народа, Председатель  Халк  Маслахаты Туркменистана Герой-Аркадаг, «Вперёд, вперёд, только вперёд, край родной Туркменистан!». Целеустремлённость вперёд – это качество, которое должно быть движущей силой для каждого гражданина Туркменистана. Как ахалтекинский скакун, который видит цель и стремится к ней, так и мы под девизом года ставим перед собой амбициозные  задачи и будем настойчиво идти к их достижению. Будь то в образовании, науке, спорте, культуре или экономике – везде нужна внутренняя энергия и желание быть лучшими.

 

    Объявление девиза года стало хорошей традицией, которая помогает сосредоточиться на главном и двигаться вперёд с общей целью. И что очень важно, девиз объединяет общество и правительство и даёт каждому гражданину нашей страны чувствовать свою сопричастность к судьбе страны, к её будущему. 

    В 2026 году исполняется 35 лет нашей независимости. Эта очередная важная веха, которая знаменует собой развитие нашей государственности, укрепление экономической мощи, возрождение духовности, национальных и культурных ценностей. Независимость – это право народа самому определять свою судьбу, строить будущее исходя из собственных национальных интересов и ценностей. Об этом мечтали многие поколения предков туркменского народа

    Нашему поколению выпало счастье обрести независимость и на прочном фундаменте суверенного национального государства развивать экономику, социальную сферу, культуру. Девиз года «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов» напоминает нам о важности независимости, которую нужно не просто ценить, но и ещё сильнее укреплять путём совершенствования законодательной базы, развития традиций народной демократии, укрепления верховенства закона. Таким образом девиз призывает стремиться к развитию, чтобы наше независимое государство Туркменистан становилось ещё устойчивее. 

    Неотделимой частью нашей независимости является нейтралитет. Как образно сказал Герой-Аркадаг, это два крыла Туркменского государства. Крыло независимости означает полный суверенитет, самостоятельное принятие решений и построение собственного пути развития. Крыло нейтралитета отражает внешнеполитический курс Туркменистана, основанный на мирном сосуществовании, невмешательстве во внутренние дела других государств и содействии международной стабильности. Вместе эти два принципа позволяют Туркменистану укреплять свою государственность и достигать новых высот.

    Независимый нейтральный Туркменистан под руководством уважаемого Президента Сердара Бердымухамедова, последовательно продолжающего курс, начатый Национальным Лидером туркменского народа, Председателем Халк Маслахаты Туркменистана Героем-Аркадагом, уверенно идёт по пути грандиозных исторических преобразований во всех сферах жизни общества и государства, успешно решая поставленные в Президентских программах задачи по выдвижению страны в разряд современных развитых государств мира. 

    «В новом году, который мы встречаем со светлыми мечтами и надеждой, мы отметим 35-летний юбилей священной независимости, продолжим усердно трудиться во имя превращения Родины в край, где царят счастье и процветание», – подчеркнул в Новогоднем обращении к народу Туркменистана Президент Сердар Бердымухамедов. 

Девиз года призывает двигаться к этой цели со стремительностью ахалтекинского скакуна. Девиз года также призывает каждого гражданина быть целеустремлённым в своей области, а чтобы каждый мог реализовать свой потенциал, государство будет и дальше создавать инновационные производства, развивать систему образования, здравоохранения, науку, культуру и спорт. Это и есть путь к бо­лее сильному и устойчивому будущему. А такие качества ахалтекинских скакунов, как сила и выносливость, символизируют способность туркменского народа преодолевать трудности, быть стойкими перед лицом вызовов и постоянно развиваться, укрепляя государственный строй, экономику и социальную сферу. Ахалтекинские скакуны всегда идут вперёд, преодолевая любые препятствия, стремясь к победе. 

    Вдохновение придают слова Аркадаглы Героя Сердара «Родина является Родиной только с народом! Государство является государством только с народом!».

    Важнейшим условием продвижения вперёд является активно проводимый главой государства курс на укрепление международного сотрудничества Туркменистана на принципах открытости, взаимного уважения, готовности к равноправному и взаимовыгодному партнёрству во имя мира, стабильности и устойчивого развития. Международное сотрудничество сегодня как никогда востребованно в таких актуальных сферах, как транспорт и энергетика. Поэтому одним из приоритетов внешнеполитической стратегии Аркадаглы Героя Сердара является формирование современной транспортно-коммуникационной и энергетической инфраструктуры. На это нацелены такие международные инициативы Туркменистана, как принятие в 2025 году Генеральной Ассамблеей ООН Резолюций «Десятилетие Организации Объединённых Наций по устойчивому транспорту», «Ключевая роль надёжной и стабильной энергетической связуемости в обеспечении устойчивого развития». Инициативы создают возможности для превращения транспортного и энергетического сегмента в локомотив развития мировой экономики. 

    Эти и другие инициативы Турк­менистана задают вектор действия на международной арене. В контексте девиза года это подтверждает продолжение независимым нейтральным Туркменистаном миролюбивой политики, развитие взаимовыгодных отношений со всеми странами, готовность взаимодействовать со всеми авторитетными международными организациями и структурами. 

    Ахалтекинские кони известны во всём мире своей неповторимой красотой и грацией. Девиз 2026 года «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов» звучит как напоминание о том, что важно беречь и приумножать наше бесценное культурное наследие. Это и развитие всех видов искусства, и бережное отношение к нашей богатой истории, памятникам архитектуры, музыкальным традициям, и сохранение самобытных обычаев, и, конечно же, сохранение такого уникального национального, а также и всего человечества достояния, как ахалтекинские кони. 

    Сохранение и приумножение национального культурного наследия – это не просто дань прошлому. Всё это делает нашу страну неповторимой и особенной и определяет национальную идентичность туркменского народа. Сохранение и приумножение культурного наследия – это фундамент для будущего страны и будущих поколений. Бережное отношение к истории и обычаям – это то, что связывает нас с нашими предками и определяет наше место в мире. Именно эти уникальные черты делают Туркменистан неповторимым, страной с богатым прошлым и ярким будущим, где гордо скачут целеустремлённые «крылатые» скакуны, символизируя вечное стремление к свободе, красоте и совершенству. 

    Вдохновлённые этим девизом, мы видим, как каждый аспект жизни страны приобретает новое измерение. Целеустремлённость ахалтекинца – это не просто метафора, это призыв к активному участию каждого гражданина в построении светлого будущего. Девиз года «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых ска­кунов» – это и ориентир, который задаёт направление деятельности всех общественно-политических организаций страны. На основе этого девиза нам предстоит строить свою работу, внося вклад в развитие независимого нейтрального Туркменистана, направлять свои усилия на благо процветания страны и народа. 

 

Сапармырат ОВГАНОВ, председатель Партии промышленников и предпринимателей Туркменистана, депутат Меджлиса Туркменистана.

1 2 3 4 5 6 7 ... 109