Türkmenistanyň Mejlisi (Parlamenti) kanun çykaryjy häkimiýeti amala aşyrýan wekilçilikli edaradyr

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

Çykyşlar we makalalar

СЛАВЯ НАСТОЯЩЕЕ И ВДОХНОВЛЯЯ НА БУДУЩЕЕ

В Меджлисе Туркменистана в атмосфере неподдельной гордости и уверенности в завтрашнем дне отметили новые свершения, достигнутые страной. Поводом послужили два знаменательных достижения: закладка нового современного посёлка и открытие участка высокоскоростной автомагистрали. С трибуны звучали слова, наполненные гордостью за уважаемого Президента, под руководством которого ведётся масштабная работа во имя процветания страны и благополучной жизни народа. Каждое выступление было пронизано духом патриотизма и верой в безграничный потенциал Туркменистана. Маслахат стал прекрасной возможностью выразить искреннюю благодарность уважаемому Аркадаглы Герою Сердару и уважаемому Герою Аркадагу за построение сильного и процветающего независимого нейтрального Туркменистана и создание условий для счастливой жизни народа. Слово участникам.

Байрамгозель МЫРАДОВА, депутат Меджлиса Туркменистана, председатель Комитета по науке, образованию, культуре и молодёжной политике Меджлиса Туркменистана:

– В этот знаменательный для туркменского народа год, когда мы отмечаем 35-летие священной независимости под вдохновляющим девизом «Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов», наша страна уверенно шагает к новым вершинам социальноэкономического процветания. Свидетельством этому служат грандиозные события минувшей недели, ознаменовавшие собой новую веху в развитии нашего государства.

С особой торжественностью была заложена основа нового современного посёлка на территории генгешлика Ымамбаба Иолотанского этрапа Марыйского велаята. Этот шаг символизирует заботу уважаемого Президента Сердара бердымухамедова о благосостоянии граждан и стремлении к созданию комфортных условий для жизни и труда. другим событием стало открытие участка Мары–Туркменабат стратегически важной высокоскоростной автомагистрали Ашхабад–Туркменабат. Эта магистраль не только соединит регионы нашей страны и откроет новые горизонты для экономического роста, но и будет служить интеграции нашей страны в мировые транспортно-логистические потоки.

Проведённые в атмосфере всеобщего ликования и национальной гордости при участии глубокоуважаемого Президента Сердара бердымухамедова, членов Правительства и широкой общественности, эти события стали не просто вехами в истории нашего независимого развития, а ярким воплощением целеустремлённого движения Туркменистана вперёд к новым свершениям. Они являются неоспоримым доказательством мудрой и дальновидной политики уважаемого Президента Аркадаглы Героя Сердара, начатой Национальным Лидером туркменского народа, Председателем халк Маслахаты Туркменистана Героем-Аркадагом, направленной на всестороннее развитие и укрепление нашего суверенного государства.

Эти грандиозные проекты, рождённые в эру Возрождения новой эпохи могущественного государства, демонстрируют не только масштабные цели и задачи этой эпохи, но и заботу о светлом будущем нашей страны и благополучной жизни народа. Это наглядное воплощение девиза уважаемого Президента Сердара Бердымухамедова «Родина является Родиной только с народом! Государство является государством только с народом!». Именно в единстве народа и государства кроется наша сила и залог развития».

Каждый новый проект, каждая новая победа–это кирпичик в фундаменте нашего процветания, залог стабильности и благополучия на долгие годы. И в этот знаменательный год          35-летия священной независимости мы с гордостью смотрим в будущее, зная, что под мудрым руководством нашего уважаемого Президента Сердара Бердымухамедова Туркменистан продолжит своё триумфальное шествие к новым, ещё более впечатляющим высотам. депутаты Меджлиса искренне желают здоровья и долголетия уважаемому Герою Аркадагу и Аркадаглы Герою Сердару и заверяют в том, что приложат все силы и знания для воплощения в жизнь намеченных планов.

14.04.2026 Giňişleýin

СЛАВЯ НАСТОЯЩЕЕ И ВДОХНОВЛЯЯ НА БУДУЩЕЕ

Ширин БАЙМЫРАДОВА,

депутат Меджлиса Туркменистана,

учитель средней школы № 23

Каракумского этрапа Марыйского велаята:

– Мне выпала огромная честь принять участие в торжественной церемонии закладки нового современного посёлка в Иолотанском этрапе Марыйского велаята. чувства, охватившие всех присутствующих в этот знаменательный день, трудно передать словами. Личное участие уважаемого Президента стало для всех нас мощным источником энергии и уверенности и придало событию особую торжественность, сделав это мероприятие понастоящему незабываемым.

Видеть, как закладывается фундамент будущего, как рождается новая жизнь для тысяч семей, – это поистине волнующее зрелище. Это не просто строительство домов, это создание новой среды для жизни, где будут трудиться и радоваться жизни люди. я как учитель особенно остро ощущаю важность таких моментов. В новом посёлке, возводимом на плодородной земле Марыйского велаята, будет расти новое поколение, развиваться таланты и крепнуть дух туркменского народа, черпая вдохновение в красоте родной земли и в достижениях эры Возрождения новой эпохи могущественного государства. В этом грандиозном проекте проявляется не только забота государства о своих гражданах, но и огромный стимул для развития образования, создания комфортных условий для обучения и воспитания подрастающего поколения.

В каждом слове, произнесённом на этой церемонии, чувствовалась благодарность уважаемому Герою-Аркадагу и уважаемому Аркадаглы Герою Сердару за заботу о людях и веру в светлое будущее нашей страны, в её процветание. Мероприятие стало ярким свидетельством единства и сплочённости туркменского народа, его стремления к новым вершинам прогресса.

Воплощение в жизнь новой инициативы уважаемого Президента станет ещё одним ярким примером того, как Туркменистан уверенно движется вперёд, строя современное, процветающее государство.

14.04.2026 Giňişleýin

GURMAK WE DÖRETMEK — BEÝIK GELJEGIŇ BINÝADY

Bitarap Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllyk toýuna barýan şu günlerimiz geljekki nesiller üçin nusgalyk miras boljak beýik tutumlara we ajaýyp wakalara beslenýär. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň bahar paslynyň nurana günlerinde hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynda täze, döwrebap şäherçäniň düýbüniň tutulmagy hem-de Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň açylmagy döwletimiziň ykdysady kuwwatynyň aýdyň nyşanyna öwrüldi.

Gurmak we döretmek taryhyň dowamynda halkymyzyň durmuş kadasyna öwrülen, ata-babalarymyzdan miras galan asylly ýoldur. Türkmen halky ähli döwürlerde-de guran binalary, şäherleri we döreden maddy-ruhy gymmatlyklary bilen dünýä medeniýetine uly goşant goşup gelýär. Bu günki günde bolsa şol milli ýörelgelerimiz Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlary hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň yzygiderli tagallalary netijesinde täze belentliklere göterilýär. Bu döwrebap gurluşyklar halkymyzyň bagtyýar geljeginiň binýadydyr. Munuň aýdyň subutnamasy hökmünde Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň Ymambaba geňeşliginde täze, döwrebap şäherçäniň düýbüniň tutulmagyny görkezmek bolar. Bu taryhy waka pederlerimizden gelýän «Abatlyk — bina bilen» diýen sarsmaz ýörelgäniň häzirki döwrüň ajaýyp ösüşleri bilen sazlaşýandygynyň aýdyň nyşanydyr. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen düýbi tutulan şäherçe geljegimize goýulýan iň uly maýa goýumdyr. Bu ýerde ýaş hünärmenlerimiziň sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, Watana bolan beýik söýgi bilen döredijilikli zähmet çekmekleri üçin ähli şertler dörediler. Şeýlelikde, täze şäherçe ýaşlarymyzyň zehinini hem-de yhlasyny birleşdirýän mukaddes ojaga öwrüler.

Döwlet Baştutanymyzyň pähim-paýhasyndan kemal tapan beýik tutumlar täze taryhy eýýamyň nurana sahypalaryny ýazýar. Bu ýerde guruljak her bir jaý, açyljak durmuş maksatly desgalar ýaşlarymyzyň belent maksatlaryna we röwşen arzuwlaryna ýetmeklerinde mizemez binýat bolar. Bu gurluşyklar ýaş nesillerimizi täze taryhy ýeňişlere ruhlandyrmak bilen, olaryň bagtyýar durmuşynyň aýdyň kepiline öwrüler. Bularyň ählisi ýurdumyzda adam hakdaky aladanyň, nesilleriň kämil terbiýesiniň we halkymyzyň abadan ýaşaýşynyň ähli özgertmeleriň özenini düzýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Şeýle ajaýyp şäherçeler sagdyn ruhly nesillerimiziň milli däp-dessurlarymyz esasynda döwrebap bilim-terbiýe aljak, ylym älemine ynamly gadam goýjak bagt mekanydyr. Şeýlelikde, Mary topragynda düýbi tutulan täze, döwrebap şäherçe «Döwlet adam üçindir!», «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen baş şygarlaryň durmuş hakykatyna öwrülýändiginiň aýdyň nyşanydyr.

Halkymyzda «Ýol salan — jennetden jaý alar» diýen pähimli söz bar. Ýol gurmak, köpri salmak iň sogaply işleriň biri hasaplanýar. Bu asylly ýörelge diňe bir şäherleri däl, eýsem, adamlaryň ykballaryny we ýüreklerini hem ýakynlaşdyrýar. Asyrlarboýy ymgyr Garagum sährasy bilen hemdem ýaşan halkymyz uzak ülkelere kerwen ýollaryny çekip, dünýä medeniýetine uly goşant goşupdyr. Şol taryhy ýollaryň ugrunda kerwensaraýlar gurup, guýular gazyp, ýaşaýşa ylham berýän haýyr-sogaply işleri amala aşyrypdyrlar. Ata-babalarymyzdan miras galan sogaply ýörelgeler häzirki döwürde täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylýar. Munuň aýdyň mysalyna ýakynda hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň açylyş dabarasynda hem ýene bir ýola şaýat bolduk. «Ýodany yzlasaň, ýola elter, ýoly yzlasaň — ile» diýen pederlerimiziň wesýetine eýerip, ýol gurmagy uly mertebe hasaplaýan halkymyz üçin bu döwrebap taslama ýurdumyzyň abadançylygynyň, agzybirliginiň we bitewüliginiň nobatdaky aýdyň nyşanyna öwrüldi.

Döwletiň we tutuş sebitiň ösmeginde ýollaryň ähmiýeti örän uludyr. Umumy uzynlygy 600 kilometre barabar bolan Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýoly paýtagtymyz bilen ýurdumyzyň gündogar sebitiniň arasynda döwrebap «altyn köprä» öwrüler. Bu ýol ýük we ýolagçy gatnawlarynyň tizligini artdyrmak bilen, sebitleriň ykdysady kuwwatyny bir bitewi akymda jemlemäge giň mümkinçilikler açar.

Täze ýoluň gatnaw böleginiň her tarapynda üç sany hereket zolagynyň gurulmagy, ýol ugrunda döwrebap kafeleriň, duralgalaryň we tehniki hyzmat ediş nokatlarynyň bolmagy bu ýoluň dünýä standartlaryna laýyk gelýändigini görkezýär. Şeýle ýokary amatlyklar toplumy sürüjiler we ýolagçylar üçin iň kämil şertleri üpjün edýär. Bu awtomobil ýolunyň ulanmaga berilmegi milli ulag-logistika ulgamyny ösdürmekde taryhy ädimdir. Şol bir wagtyň özünde, munuň özi Beýik Ýüpek ýolunyň gadymy ugrunyň häzirki zaman görnüşinde gaýtadan dikeldilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parahatçylyk söýüjilikli diplomatiýasy dünýäde giň goldawa eýe bolýar. Türkmen halkynyň Milli Lideriniň Awstriýa Respublikasyna amala aşyran taryhy sapary we onuň çäklerinde geçirilen duşuşyklar döwletara gatnaşyklaryň täze sahypasyny açdy. Bu taryhy wakalaryň ähmiýetini ýaşlaryň arasynda giňden wagyz etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasy tarapyndan ýörite iş meýilnamasy taýýarlanyldy. Bu ugurda alnyp barylýan işlere Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň agzalarynyň we Mejlisiň deputatlarynyň işjeň gatnaşmagyna aýratyn ähmiýet berilýär.

Halkymyzy we bagtyýar ýaşlarymyzy nurana geljege tarap ynamly öňe alyp barýan Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolsun, aýdyň maksatly beýik işleri elmydama rowaçlyklara beslensin!

Ýazpolat KERIÝEW,

Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky

Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy,

Mejlisiň deputaty.

14.04.2026 Giňişleýin

DÖWREBAP ÝOLLAR, BAGTYÝAR ILLER

Hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň ahyrky tapgyrynyň, Mary — Türkmenabat böleginiň dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berilmegi «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly       at-myradyň mekany» ýylyna şan berýän ajaýyp wakalaryň biri boldy. Müňýyllyklara uzaýan şöhratly taryhymyzda gadymy Nusaýdan gadymy Amula kerwen gatnan ýollarda häzirki zaman inženerçilik çözgütleri esasynda ýokary derejede, üstünlikli durmuşa geçirilen bu iri taslama Türkmenistanyň Beýik Ýüpek ýoluny döwrebap görnüşde gaýtadan dikeldýändiginiň iş ýüzündäki anyk mysallarynyň biridir. Şanly ýylyň taryhy wakasyna şaýat bolan watandaşlarymyz halkymyzyň ýaşaýyşdurmuş derejesini has-da gowulandyrmaga gönükdirilen şeýle beýik işlere bolan buýsanjyny hem-de hormatly Prezidentimize, Milli Liderimize egsilmez alkyşlaryny beýan edýärler.

Aman­gel­di HEZ­ZI­ÝEW,

Le­bap we­la­ýat hä­kim­li­gi­niň

baş hü­när­me­ni, Mej­li­si­ň de­pu­ta­ty:

— Berkarar döwletimiziň täze ösüş tapgyrynda ýurdumyzda durmuşa geçirilýän iri gurluşyklar Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny has-da berkitmek bilen bir hatarda, halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşynyň pugtalandyrylmagyna hyzmat edýär. Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň dabaraly ýagdaýda açylyp ulanmaga berilmegi hem şol beýik ösüşleriň aýdyň mysalydyr. Dabara hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagy bolsa onuň taryhy ähmiýetini has-da artdyrdy.

Ýoluň bu möhüm böleginiň ulanmaga berilmegi di­ňe bir Lebap welaýatynyň däl, eýsem, ýurdumyzyň ähli künjekleriniň ykdysady, söwda we durmuş gatnaşyklarynyň ösdürilmegine giň mümkinçilikleri açýar. Bu ýol ýurdumyzyň ykdysady ösüşiniň depginini ýokarlandyrmaga, sebitleriň arasynda hyzmatdaşlygy berkitmäge, täze iş orunlaryny döretmäge hem-de ilatymyzyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmaga hyzmat eder. Şeýle mümkinçilikleriň döredilmegi il bähbitli işleriň beýik nusgasydyr.

Şäherimizi merjen paýtagtymyz bilen birleşdirýän bu ýol di­ňe bir iki şäheri däl-de, ýürekleri hem ýakynlaşdyrdy. Welaýatymyzyň bagtyýar ýaşaýjylarynyň adyndan Arkadagly Gahryman Serdarymyza we Gahryman Arkadagymyza şeýle taryhy gurluşygyň amala aşyrylmagyna beren goldawy üçin tüýs ýüregimizden hoşallyk bildirýäris.

11.04.2026 Giňişleýin

ÝÜREKLERI BIRLEŞDIRÝÄN YNSANPERWERLIK

Ynsanperwerlik ýörelgeleri halkymyzyň müňýyllyklaryň dowamynda kemala getiren iň belent ruhy gymmatlyklarynyň biridir. Bu ugurda Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy eýýam bäş ýyldan bäri netijeli işläp gelýär.

2021-nji ýylyň 29-njy martynda döredilen bu gazna gysga wagtyň içinde onlarça ojaklara umyt, mähir, nur çaýdy. Gaznanyň esasy maksady howandarlyga mätäç çagalaryň saglygyny dikeltmek, olaryň döwrebap bilim almagyna, jemgyýetde ornuny tapmagyna ýardam bermek bolup durýar. Bu bäş ýyllyk menzil diňe bir sanlaryň däl, eýsem, halas edilen ömürleriň ýyl ýazgysydyr.

Geçen bäş ýylyň içinde gaznanyň hasabyna çagalaryň ýürek-damar, süňk-bogun kemçiliklerini we beýleki agyr kesellerini bejermek boýunça 200-den gowrak çylşyrymly operasiýalar amala aşyryldy. Ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndaky çagalar hassahanalaryna gaznanyň adyndan döwrebap enjamlaşdyrylan «Tiz kömek» awtoulaglary yzygiderli gowşuryldy. Gazna özüniň ynsanperwer işleri bilen halkara ykrarnama eýe boldy. Onuň ynsanperwer asylly işleri dünýäniň iri guramalary tarapyndan nusgalyk hökmünde bellenilýär.

Howandarlyga mätäç çagalara kömek bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy diňe bir operasiýalary maliýeleşdirmän, eýsem, çagalar hassahanalarynyň iň täze lukmançylyk sarp ediş serişdeleri bilen üpjün edilmegine hem uly goşant goşýar. Arkadag şäherinde Çagalar sagaldyş-dikeldiş merkeziniň döredilmegi bu ugurda gazanylan iň belent sepgitleriň biridir. Gaznanyň bank hasaplaryna döwlet tarapyndan we meýletin raýatlar, kärhanalar tarapyndan yzygiderli geçýän serişdeler her bir çaganyň döwletimiziň üns merkezindediginiň subutnamasydyr.

Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!», Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen şygarlarynyň iş ýüzündäki beýany bolan bu gazna öz mähir we howandarlyk gurşawyny giňeldýär. Sebäbi çagalar biziň kalbymyzyň buýsanjy, geljegimiziň eýeleridir. Olaryň gülküsinde bolsa parahatçylygyň we rowaçlygyň täze sahypalary ýazylýar.

Aýnabat TOÝLYÝEWA,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

09.04.2026 Giňişleýin

BEDEW BATLY ZAMANANYŇ BAGTYÝAR ZENANLARY

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwri ýurdumyzyň dürli ugurlarynda gazanylýan üstünlikleriň, ýetilýän belent sepgitleriň netijesinde barha rowaçlanýar. Ähli ösüş-özgertmeleriň gözbaşynda adam hakdaky aladalar öz beýanyny tapýar. Şeýle bolansoň, jemgyýetde sazlaşykly we durnukly ýagdaýyň emele gelmegi gazanylýar. Özleri hakdaky yzygider aladalara mynasyp iş bilen jogap berýän agzybir halkymyz her bir tutumyň netijeli bolmagy ugrunda işjeňlik görkezip, oňa mynasyp goşantlaryny goşýar. Bu işlerde ýurdumyzyň mähriban zenanlarynyň hem tagallalarynyň uludygyny aýratyn belläp geçmek ýerliklidir.

Zenanlar diňe bir maşgala ojagynyň eýesi bolman, eýsem, olar nesil terbiýeleýjiler hökmünde hem arzylydyrlar. Ata Watanymyza, mähriban halkymyza wepaly, ilhalar, arassa ahlakly, kämil nesli terbiýeläp ýetişdirmek bilen bir hatarda, olar jemgyýetçilik durmuşynda hem işjeň orun eýeleýärler. Dürli pudaklarda yhlasly hem önjeýli zähmet çekmek bilen, göreldäniň ajaýyp nusgasyny görkezýärler. Zenanlaryň döwrümizi beýgeltmekdäki mynasyp goşantlary döwlet tarapyndan hem uly üns merkezinde saklanýar. Olar üçin döredilýän giň şertler we mümkinçilikler, durmuş ýeňillikleri zenanlaryň ornuny has-da pugtalandyrýar we halkymyzyň gadymdan gelýän gymmatly ýörelgeleriniň mynasyp derejede dowam etdirilýändiginiň beýanyna öwrülýär.

Ýurdumyzda zenanlaryň hukuklaryny üpjün etmek babatda alnyp barylýan işler hem olaryň durmuşyna nuranalyk eçilýär. Hormatly Prezidentimiziň berýän maslahatlaryndan we öňde goýýan wezipelerinden ugur alnyp, Türkmenistanyň Mejlisi tarapyndan giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Kabul edilen kanunlarda we kadalaşdyryjy hukuk namalarynda zenanlaryň durmuş abadançylygyny pugtalandyrýan kadalar öz beýanyny tapýar. Türkmenistanyň Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda kodeksi, Maşgala kodeksi, «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň, deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmeginiň döwlet kepillikleri hakynda», «Türkmenistanyň «Ene mähri» diýen hormatly adyny döretmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunlary maşgala gatnaşyklaryny goramagyň, her bir maşgalanyň binýadyny pugtalandyrmagyň, zenanlaryň durmuş işjeňligini artdyrmagyň kadalaryny özünde jemleýär.

Ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň we baky Bitaraplygynyň gymmatyny halk köpçüliginiň arasynda giňden wagyz etmekde, ösüp barýan ýaş nesle nusgalyk görelde görkezmekde bitirýän hyzmatlary, köp ýyllyk iş tejribesi göz öňünde tutulyp, mährem eneleriň köp sanlysynyň her ýyl «Zenan kalby» ordeni bilen sylaglanmagy, zähmetde tapawutlanan zenanlaryň uly toparyna döwlet sylaglarynyň, her ýyl Halkara zenanlar güni mynasybetli körpeje gyzjagazlardan başlap, kümüş saçly enelere çenli pul sylaglarynyň gowşurylmagy zenanlaryň döwlet durmuşyndaky çuňňur ornunyň uly hormat bilen sarpalanýandygyny, mertebeleriniň belende göterilýändigini doly açyp görkezýär.

Bu sazlaşyk mähriban zenanlaryň döwre gatnaşygyny has-da pugtalandyrýar, olary yhlasy hem tutanýerli zähmetleri bilen her bir ajaýyp tutuma mynasyp goşantlaryny goşmaga ruhlandyrýar.

Enejan AMANÝAZOWA,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

09.04.2026 Giňişleýin

BEDEW BATLY WATANYMYZ

Asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alyp gaýdýan şöhratly taryhymyzdan mälim bolşy ýaly, behişdi bedewler halkymyzyň durmuşynyň aýrylmaz bölegi hasaplanýar. Türkmenler üçin at iň ýakyn syrdaş, ynamdar ýoldaş, belent maksatlara ýetirýän ganatdyr. Gamyşgulak bedewleriň çarpaýa galyp, kişňeýän pursatlarynda olaryň çalasynlygyna, owadanlygyna haýran galmazlyk mümkin däl. Ata atlananyňda ruhuň ganatlanyp, kalbyňa ylham dolýar. Pederlerimiziň asyrlaryň dowamynda ösdürip ýetişdirip, kämilleşdirip, sungat derejesine ýetiren ahalteke bedewleri milli mirasy myzyň ebedi gymmatlygydyr.

Türkmeniň milli gymmatlyklary barada gürrüň edilende be­hiş­di be­dewler göz öňü­ne ge­lýär. Bu ha­ky­kat na­kyl­lardyr ata­lar söz­le­rin­de hem öz be­ýa­ny­ny tap­ýar. «Irden tur­­da, ataňy gör, ataň­dan soň —–atyňy», «At agy­nan ýer­de toý bo­lar», «At dos­ty–— ata dos­ty», «Ataň bar­ka, dost ga­zan, atyň bar­ka ýol» ýa­ly na­kyl­lar­da bedew atyň türkmeniň dur­mu­şyn­da­ky sar­pa­sy, ar­zy­sy aý­dyň şöh­le­len­ýär. Asyr­la­ryň sy­na­gyn­dan ge­çen bu na­kyl­lar ýaş ne­sil­ler üçin ýolgör­ke­zi­ji ýö­rel­ge hemde gym­mat­ly çeş­me­dir.

Ga­raş­syz Wa­ta­ny­myz­da ahal­te­ke be­dew­le­ri­niň to­hum aras­sa­ly­gy­ny go­ra­mak, sa­ny­ny art­dyr­mak, degişli spor­t u­gruny, mil­li at­çy­lyk däp­le­ri­ni ös­dür­mek bo­ýun­ça giň ge­rimli iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Paý­tag­ty­myz­da we we­la­ýat­la­ry­myz­da döw­re­bap at­çy­lyk s­port top­lum­la­ry­nyň gu­rul­ma­gy, ýaz we güýz möw­süm­le­rin­de ge­çi­ril­ýän at ça­py­şyk­la­ry bu ugur­daky tagal­la­la­ryň aý­dyň ne­ti­je­si­dir. Türk­men be­dew­le­ri­niň halka­ra de­re­je­de yk­rar edil­me­gi hem buý­san­jy­myz­y artdyrýar. Şolaryň hatarynda      2023-nji ýy­lyň de­kab­ryn­da «Ahal­te­ke atçy­lyk sun­ga­ty we at­la­ry bezemek» däp­le­ri­niň ÝU­NES­KO­nyň Adam­za­dyň mad­dy däl me­de­ni mi­ra­sy­nyň sa­na­wy­na gi­ri­zilme­gi mil­li mi­ra­sy­my­zyň dün­ýä medeniýetiniň bir bö­le­gi hökmün­de ka­bul edil­ýän­di­gi­niň be­ýa­ny bol­dy.

«Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan­ —­ be­dew bat­ly at­my­ra­dyň me­ka­ny» diý­lip at­lan­dy­ry­lan ýyl­da hem bu ugurda tä­ze hal­ka­ra üstünlikler ga­za­nyl­ýar. «Gal­ky­nyş» mil­li at üs­tün­dä­ki oýun­lar toparymyza sirk sun­ga­ty­na uly go­şan­dy üçin hal­ka­ra şahadatnamalarynyň gow­şu­ryl­ma­gy türk­men be­dew­le­ri­niň gö­zel­li­gi­ne, düş­bü­li­gi­ne we ça­la­syn­ly­gy­na dünýä ta­ra­pyn­dan be­ril­ýän ýo­ka­ry bahanyň gü­wä­si­dir.

Mil­li at­şy­nas­lyk däp­le­ri­mi­zi döw­re­bap esas­da ös­dür­mek we dün­ýä ýaý­mak ug­run­da edil­ýän giň ge­rim­li iş­ler hal­ky­myzyň ru­hy baý­ly­gy­nyň ebe­di­li­gi­ni üp­jün ed­ýär. Be­hiş­di be­dewle­ri­miz bol­sa he­mi­şe ösü­şiň, bagty­ýar­ly­gyň we be­lent maksat­la­ryň ny­şa­ny bo­lup, ýur­du­my­za şöh­rat ge­tir­ýär.

 Eziz Di­ýa­ry­myz­da at­çy­ly­gyň we at­ly spor­tuň ös­me­gi üçin äh­li müm­kin­çi­lik­le­ri dö­re­dip ber­ýän, be­hiş­di be­dew­leri­mi­ziň şan­-şöh­ra­ty­ny dün­ýä ýaý­mak­da be­ýik iş­le­ri ama­la aşyr­ýan Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň jan­la­ry sag, ömür­le­ri uzak bo­lup, alyp bar­ýan iş­le­ri he­mi­şe ro­waç­lyk­la­ra bes­len­sin!

Mak­sat JAN­MY­RA­DOW,

TMÝG-niň Ma­ry we­la­ýat ge­ňe­şi­niň baş­ly­gy,

Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň de­pu­ta­ty.

09.04.2026 Giňişleýin

EKOLOGIÝA ABADANÇYLYGYNYŇ HUKUK GORAGLYLYGY

Häzirki wagtda ekologiýa meselesi iň bir wajyp meseleleriň biridir. Türkmenistan daşky gurşawy goramagyň meseleleriniň giň toplumyny çözmegi we düýpli derejede durnukly ösüş boýunça işjeň hereketleri amala aşyrmagy maksatnamalaýyn esasda durmuşa geçirýär. Şu nukdaýnazardan, «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň milli Maksatnamasynda» ösüşiň anyk wezipeleriniň hatarynda tebigy serişdelerden rejeli peýdalanmak we beýlekiler saýlanyp alyndy.

Daşky gurşawy goramak, tebigy baýlyklardan rejeli peýdalanmak, ilatyň ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek döwletimiziň ekologiýa syýasatynyň esasy ugurlarynyň hataryndadyr. Hut şu ugurlarda jemgyýetçilik ekologiýa gatnaşyklaryny düzýän jemgyýetiň we tebigatyň ýakyn arabaglanyşygy amala aşyrylýar. Ekologiýa hukuk gatnaşyklaryny kadalaşdyrmakda kanunçylygyň orny we ähmiýeti uludyr. Häzirki wagtda ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň başlangyçlary bilen ekologiýa hukuk gatnaşyklaryny kadalaşdyrýan, halkara tejribesine hem-de ylmyň gazananlaryna esaslanýan hukuk namalaryny kabul etmek we kämilleşdirmek ugrunda uly işler alnyp barylýar.

Şeýlelikde, Türkmenistan daşky gurşawy goramagyň we ekologiýa heläkçiliklerini duýdurmagyň giň möçberli ygtybarlylygy bolup durýan BMG-niň tebigaty goramak baradaky Konwensiýalaryna goşuldy. Bu halkara ylalaşyklaryň hukuk ýörelgeleri we kadalary Türkmenistanyň Konstitusiýasyndan başgada, Suw, Ýer we Tokaý Kodekslerinde, «Tebigaty goramak hakynda», «Ýerasty baýlyklar hakynda», «Aýratyn goralýan tebigy ýerler hakynda», «Ösümlikleri goramak hakynda», «Ösümlik dünýäsi hakynda», «Medeni ösümlikleriň genetiki gorlaryny ýygnamak, gorap saklamak we rejeli peýdalanmak hakynda», «Haýwanat dünýäsi hakynda», «Radiasiýa howpsuzlygy hakynda», «Atmosfera howasyny goramak hakynda» Türkmenistanyň Kanunlarynda özüniň beýanyny tapdy. Türkmenistanda daşky gurşawdan peýdalanmak we ony gorap saklamak boýunça umumy düzgünleri belleýän kadalaşdyryjy namalaryň hatarynda Türkmenistanyň Konstitusiýasy aýratyn orny eýeleýär. Çünki onda ýurdumyzyň ekologiýa syýasatynyň esasy kadalary, ekologiýa talaplaryny we howpsuzlygyny üpjün etmegiň tertipleri berkidilendir. Hususan-da, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 14-nji maddasynda: «Ýer we ýerasty baýlyklar, suwlar, ösümlik we haýwanat dünýäsi, şeýle hem beýleki tebigy baýlyklar Türkmenistanyň umumymilli baýlygy bolup durýar, döwlet tarapyndan goralýar we rejeli peýdalanylmaga degişlidir» diýlip kesgitlenilýär. Döwlet ilatyň sagdyn ýaşaýyş şertlerini goramak we üpjün etmek, daşky gurşawy goramak we onuň durnukly ýagdaýyny saklamak maksady bilen, tebigy baýlyklaryň rejeli peýdalanylyşyna gözegçilik edýär.

Görşümiz ýaly, ýurduň ekologiýa syýasatynyň durmuşa geçirilmegini üpjün etmekde ekologiýa kanunçylygynyň ähmiýeti örän ýokarydyr. Tebigaty goramagyň hukuk, ykdysady we guramaçylyk esaslaryny kesgitleýän we ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmeli kadalar aýdyňdyr. Hojalyk we beýleki işleriň tebigy ekologiýa ulgamlaryna zyýanly täsirleriniň öňüni almak berk berjaý edilmelidir. Biologik dürlüligi gorap saklamak we tebigy serişdeleri rejeli peýdalanmak möhümdir. Bularyň ählisi 2014-nji ýylyň 1-nji martynda kabul edilen «Tebigaty goramak hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda görkezilýär.

Bu kadalaşdyryjy hukuk namalaryndan başga-da, 2008-nji ýylyň 20-nji awgustynda kabul edilen «Uglewodorod serişdeleri hakynda», 2010-njy ýylyň 25-nji sentýabrynda kabul edilen «Agyz suwy hakynda», 2013-nji ýylyň 29-njy awgustynda kabul edilen «Uglewodorod gazy we gaz üpjünçiligi hakynda», 2014-nji ýylyň 16-njy awgustynda kabul edilen «Ekologiýa seljermesi hakynda», 2017-nji ýylyň 3-nji iýunynda kabul edilen «Ekologiýa howpsuzlygy hakynda», 2019-njy ýylyň 2-nji martynda kabul edilen «Ekologiýa auditi hakynda» Türkmenistanyň Kanunlary we birnäçe beýleki kanunlar hereket edýär. Daşky gurşawy goramak we tebigy baýlyklardan rejeli peýdalanmak çygryndaky kämil kadalaşdyryjy hukuk namalary hormatly Prezidentimiziň bu ugurda öňde goýan wezipeleriniň netijeli durmuşa geçirilmegine oňyn täsirini ýetirýär, raýatlaryň sagdyn ýaşaýyş şertlerine bolan hukugyny üpjün etmäge ýardam berýär. Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda ýurdumyzda ekologiýa syýasatyny üstünlikli durmuşa ornaşdyrmak bilen baglanyşykly alnyp barylýan işlere mynasyp goşant goşmak, tebigatymyzy gorap saklamak, oňa aýawly çemeleşmek biziň her birimiziň mukaddes borjumyzdyr.

Orazdurdy ABDYÝEW,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty,

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we

ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.

08.04.2026 Giňişleýin

BEÝIK MAKSATLAR — BAGTYÝAR DURMUŞYMYZYŇ BEZEGI

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­ri ag­zy­bir halky­my­zyň ilýurt bäh­bit­li, umu­ma­dam­zat äh­mi­ýet­li be­ýik mak­sat-tutum­la­ry­nyň, ýag­şy ar­zuwla­ry­nyň üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­ýan ajaýyp zama­na­sy­dyr. Häzirki ajaýyp döwürde türk­men hal­ky­nyň Mil­li Li­de­ri Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň sa­ýa­syn­da, hor­mat­ly Prezidentimiz Arkadag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň pa­ra­sat­ly baştu­tan­ly­gyn­da mil­li bäh­bit­le­ri­mi­zi, dost-do­gan­lyk, hoş­ni­ýet­li hyzmat­daş­lyk ýö­rel­ge­le­ri­mi­zi naýba­şy orun­da go­ýup, eziz Diýarymy­zy äh­li ugur­lar­da gül­läp ös­ýän ýur­da öwür­mek asylly maksat bolup durýar. Şonuň üçin hem ýurdumyzyň bagtyýar raýatlary bu ba­bat­da­ky giň ge­rim­li öz­gert­me­le­riň ro­waç­lyk­la­ra beslen­me­gin­de dö­re­di­ji­lik­li zäh­me­tiň nus­ga­sy­ny görkezýärler.

Şan­ly Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň 35 ýyl­lyk ta­ry­hy se­ne­si­ne bes­len­ýän «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň meka­ny» ýy­ly­nyň be­ýik tu­tumla­ry, röw­şen gel­je­gi­mi­ze gö­nük­di­ri­len iri möçber­li tas­la­ma­la­ry mu­ny aý­dyň gör­kez­ýär. Dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­niň uly gy­zyk­lan­ma­la­ry hem-de gol­daw­la­ry bi­len gur­şa­lan şeý­le döw­let­li tutum­lar ýur­du­my­zyň be­dew bat­ly ok­gun­ly ösüş­le­ri­niň, yn­san­per­wer syýa­sa­ty­nyň he­mi­şe ro­waç­lyk­la­ra bes­len­ýän­di­gi­niň buý­sanç­ly beýanydyr.

Ýy­lyň çuň maz­mun­ly şy­ga­ry türk­men halky­nyň ýur­du­myz­da gazanyl­ýan ta­ry­hy üs­tünlik­le­re, ýe­til­ýän be­lent sep­git­le­re bo­lan mil­li buý­san­jy­ny, şeý­le kö­pu­gur­ly öz­gert­me­le­riň do­wa­mat-do­wam bol­ma­gy ba­bat­da­ky naý­ba­şy ar­zu­wy­ny aý­dyň şöh­le­len­dir­ýär. Se­bä­bi hal­kymyz he­mi­şe-de ýag­şy umyt-ar­zuw­la­ry­ny, maksat-tu­tum­la­ry­ny, ama­la aşyr­ýan be­ýik iş­le­ri­ni iň eziz gör­ýän gym­mat­lyk­la­ry bi­len de­ňäp, şo­nuň üs­ti bilen be­ýan edip­dir. Ýur­du­my­zyň be­ýik Ga­raş­syz­ly­gy­my­za, he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­ly­gy­myza da­ýan­ýan köp­ta­rap­ly üs­tün­lik­le­ri­niň be­dew ba­dy­na deňel­me­gi mu­ňa anyk su­but­na­ma­dyr.

«Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­ly­nyň il­kin­ji aýyn­da Mon­te-Kar­lo şä­he­rin­de ge­çi­ri­len halkara sirk sun­ga­ty fes­ti­wa­lyn­da sirk sun­gaty­na go­şan uly go­şan­dy üçin «Gal­ky­nyş» mil­li at üs­tün­dä­ki oýun­lar to­pa­ry­na Bü­tin­dün­ýä sirk federasi­ýa­sy­nyň we Ýew­ro­pa Sirk as­so­sia­si­ýasy­nyň hal­ka­ra şahadatnama­la­ry­nyň gow­şu­rylma­gy hem di­ňe bir ýy­lyň ta­ry­hy wa­ka­sy bol­mak bi­len çäk­len­män, eý­sem, türk­men hal­ky­nyň ýag­şy ar­zuw­la­ry­nyň da­ba­ra­lan­ma­sy­na öw­rül­di. Şeý­le hem Türk­me­nis­ta­nyň Halk Maslahatynyň Baş­ly­gy Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň Hy­taý Halk Respubli­ka­sy­na dost­luk sa­pa­ry­nyň çäkle­rin­de «Equu­leus» hal­ka­ra atçylyk top­lu­my­na ba­ryp gör­me­gi, Türk­me­nis­ta­nyň Pre­zi­den­ti­niň adyndan HHR-iň Baş­ly­gy Si Szin­pi­ne Ga­dyr­ly at­ly aja­ýyp ahal­te­ke atyny sow­gat hök­mün­de gow­şur­ma­gy dün­ýä­de hoş­ni­ýet­li gatnaşyklarymy­zyň ro­waç­lyk­la­ra bes­len­ýän­di­gi­niň gü­wäsi­dir. Gahryman Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň taý­syz ta­gal­la­la­ry bi­len yn­san­per­wer ýö­rel­ge­le­re esas­lan­ýan beýik mak­sat-tutum­lar bol­sa el­my­da­ma bag­ty­ýar dur­mu­şy­my­zyň be­ze­gi­dir.

Tä­ze ta­ry­hy eý­ýam­da ýur­du­my­zy ýo­ka­ry de­re­je­de ösen, yk­dy­sa­dy taý­dan kuw­wat­ly, syýa­sy taý­dan dur­nuk­ly, ra­ýat jem­gy­ýet­li döw­let hökmün­de ga­za­nan hal­ka­ra ab­raý-mer­te­be­si­ni has-da be­len­de gö­ter­mek ba­bat­da ama­la aşy­rylýan giň ge­rim­li öz­gert­me­le­re my­na­syp go­şant goşma­gy Türk­me­nis­ta­nyň De­mok­ra­tik par­ti­ýasy hem he­mi­şe baş mak­sat edin­ýär. Şeý­le asyl­ly mak­sat­dan ge­lip çyk­ýan we­zi­pe­le­re berk eýerýän par­ti­ýa­nyň Bal­kan we­la­ýat ko­mi­te­ti hem ýur­du­myz­da al­nyp ba­ryl­ýan düýp­li öz­gert­me­leriň, ýu­bi­leý ýy­ly­nyň şy­ga­ry­nyň hem-de ta­ry­hy tutumla­ry­nyň çuň­ňur ma­ny-maz­mu­ny­ny, dün­ýä äh­mi­ýe­ti­ni açyp görkezmek­de ze­rur ta­gal­la­la­ry ed­ýär. Şu mak­sat bi­len se­bi­tiň ila­ty­nyň ara­syn­da do­wam­ly ge­çir­ýän sy­ýa­sy-dü­şün­di­riş, wa­gyzne­si­hat çärelerimi­ziň tä­sir­li, ne­ti­je­li bol­ma­gy­na aý­ra­tyn äh­mi­ýet ber­ýä­ris.

Gu­wanç ÇEN­DI­ROW,

Türk­me­nis­ta­nyň De­mok­ra­tik

par­ti­ýa­sy­nyň Bal­kan we­la­ýat

ko­mi­te­ti­niň baş­ly­gy, Mej­li­siň de­pu­ta­ty.

06.04.2026 Giňişleýin
1 2 3 4 5 6 7 ... 115