Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Serda­ry­my­zyň ta­gal­la­la­ry neti­je­sin­de, ata Wa­ta­ny­myz­da äh­li pu­dak­lar bi­len bir hatar­da me­de­ni­ýet ul­ga­my hem uly ösüş­le­re eýe bol­ýar. Ýur­du­myz­da hal­ky­my­zyň me­de­ni mi­ra­sy­ny   tu­tuş dünýä­de wa­gyz et­mek işi­ne uly äh­mi­ýet be­ril­ýär. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, Bir­leşen Mil­let­ler Gu­ra­masy­nyň Bilim, ylym we me­de­ni­ýet me­se­le­le­ri bo­ýun­ça gu­ra­ma­sy (ÝUNESKO) bi­len iş­jeň hyz­mat­daş­lyk al­nyp ba­ryl­ýar. Bu ab­raý­ly dü­züm bi­len ul­gam­la­ýyn hyz­mat­daş­lyk diňe­ bir­ ýur­du­my­zyň ­gaý­ta­lan­ma­jak ­me­de­ni ­gym­mat­lykla­ry­ny go­rap sak­la­ma­ga däl, eý­sem, ola­ryň dün­ýä­niň yn­san­per­wer gi­ňiş­li­gi­ne     saz­la­şyk­ly go­şu­lyş­ma­gy­na hem ýar­dam ed­ýär. Her ýyl­da ge­çi­ril­me­gi dä­be öw­rülen Me­de­ni­ýet hep­de­li­gi we onuň çäk­le­rin­de Me­de­ni­ýet we sun­gat iş­gär­le­ri­niň hem­de Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­nyň şyg­ry­ýet gü­ni uly da­ba­ra­la­ra bes­len­ýär.

Döwlet Baştutanymyzyň Garaşsyz Türkmenistanyň medeniýetini we sungatyny kanunçylyk taýdan üpjün etmegiň meseleleri bilen bagly tagallalarynyň netijesinde, bu ugurdaky milli kanunçylyk ulgamy täze ösüşlere eýe bolýar. Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 15-nji maddasynda: «Döwlet milli taryhy, medeni we tebigy mirasyň, daşky gurşawyň abat saklanmagy, sosial we milli umumylyklaryň arasyndaky deňligiň üpjün edilmegi üçin jogapkärdir» diýlip kesgitlenilýär. Şeýle hem häzirki wagtda ýurdumyzda «Milli taryhy-medeni mirasyň gozgalýan gymmatlyklaryny goramak, äkitmek we getirmek hakynda», «Türkmenistanyň halk çeper döredijiligi hakynda», «Kinematografiýa hakynda», «Kitaphanalar we kitaphana işi hakynda», «Milli maddy däl medeni mirasy gorap saklamak hakynda», «Medeniýet hakynda», «Sirk we sirk sungaty hakynda», «Atçylyk we atly sport hakynda», «Muzeýler we muzeý işi hakynda», «Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda», «Teatr we teatr işi hakynda», «Telewideniýe we radiogepleşikler hakynda», «Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hakynda», «Neşirýat işi hakynda» Türkmenistanyň Kanunlary hereket edýär. Bu kanunlar döwletimiziň medeniýetini, milli mirasymyzyň özboluşlylygyny goramagy üpjün edýär, halkymyzyň medeni mirasyny, maddy we ruhy gymmatlyklaryny, milli däp-dessurlaryny gorap saklamaga, wagyz etmäge, olary ylmy taýdan öwrenmäge giň mümkinçilik berýär.

«Milli maddy däl medeni mirasy gorap saklamak hakynda» Türkmenistanyň Kanuny türkmen halkynyň maddy däl medeni mirasyny gorap saklamak babatdaky gatnaşyklaryny düzgünleşdirýär. Bu resminama Türkmenistanyň raýatlarynyň milli maddy däl medeni mirasyň obýektlerine bolan elýeterlilik hukugynyň we her bir adamyň milli maddy däl medeni mirasy aýawly saklamak hakynda alada etmäge bolan borjunyň durmuşa geçirilmegine gönükdirilendir.

22-nji iýunda badalga aljak Medeniýet hepdeliginiň dabaraly açylyşy Balkan welaýatynyň Balkanabat şäherindäki «Türkmeniň ak öýi» binasynda bolar. Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet gününe gabatlanyp geçirilýän Medeniýet hepdeligi dünýä medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halkynyň taryhy-medeni mirasynyň köpdürlüligi bilen tanyşmaga mümkinçilik berýär. Bu giň gerimli döredijilik çäresi her ýyl Diýarymyzyň dürli sebitlerinde ýaýbaňlandyrylyp, milli medeniýetiň köpöwüşginliligini açyp görkezýär. Medeni çäreleriň maksady halkymyzyň ruhy mirasyny gorap saklamaga, öwrenmäge, ony bütin dünýäde giňden wagyz etmäge, döredijilik işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmaga, täze zehinleri ýüze çykarmaga gönükdirilendir.

Türkmen halkynyň medeni mirasyny, maddy we ruhy gymmatlyklaryny, milli däp-dessurlaryny gorap saklamakda ägirt uly işleri alyp barýan Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak bolsun!

Muhammetberdi GELDIMÄMMEDOW,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty,

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar

syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.

Hor­mat­ly Prezidentimiziň döw­le­ti we jem­gy­ýe­ti hem­me­ta­rap­la­ýyn saz­laşyk­ly ös­dür­mek ug­run­da alyp bar­ýan sy­ýa­sa­ty «Döw­let adam üçin­dir!» diýen yn­san­per­wer ýö­rel­gä esas­lan­ýar. Bu bol­sa ýur­du­my­zyň äh­li se­bit­le­ri­ni gur­şap al­ýan we hal­kyň aba­dan dur­muş­da ýa­şa­ma­gy­nyň ha­ty­ra­sy­na üstün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän öz­gert­me­ler­de, söw­da-yk­dy­sa­dy, ulag-ara­gatna­şyk, yl­my-teh­ni­ki, me­de­ni-yn­san­per­wer hem-de beý­le­ki ugur­lar bo­ýun­ça maksatnamalarda öz be­ýa­ny­ny tap­ýar. Bu öz­gert­me­le­riň hil taý­dan tä­ze dere­jä çyk­ma­gy we hal­kyň bäh­bi­di­ne has ne­ti­je­li hyz­mat et­me­gi bol­sa yl­myň müm­kin­çi­lik­le­ri­ne da­ýan­ýar. Ine, şu nuk­daý­na­zar­dan ugur al­nyp, ýurt­da ylym ul­ga­my­ny kä­mil­leş­dir­mek döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň ile­ri tu­tul­ýan ug­ru­na öw­rül­di.

Ber­ka­rar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen ylmynyň ösdürilmegi ugrunda ägirt uly işler amala aşyrylýar. Şeýle beýik işleriň gözbaşynda duran hormatly Prezidentimiziň Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademikligine saýlanmagy, professor alymlyk adyny almagy bagtyýar halkymyzda uly hoşallyk duýgusyny döredip, ýurdumyzda giň­den bellenilýän Ylymlar gününi has-da dabaralandyrdy.

Ylmy-tehniki ösüşleriň asyry hasaplanýan häzirki döwürde ylmyň gazananlary, sanly tehnologiýalar, jemgyýetiň intellektual derejesi dünýäniň her bir ýurdunyň ykdysadyýetiniň ösüş depginini, geljegini kesgitleýji esasy görkeziji bolup durýar. Şu jähetden, ylym ulgamyny hil taýdan täze, ösüşiň dünýä derejesine çykarmak, ylmy barlaglaryň we tehniki işläp düzmeleriň netijeliligini ýokarlandyrmak, olary jemgyýetiň we döwletiň durmuşynyň möhüm meselelerini çözmäge gönükdirmek, bu işlere ýaşlary işjeň çekmek we olaryň döredijilikli başlangyçlaryny goldamak ýurdumyzyň ylmy jemgyýetçiliginiň öňünde durýan möhüm wezipelerdir. Bu wezipeleriň amala aşyrylmagynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi ge­ňeşiniň bilelikde guramagynda ýaşlaryň arasynda geçirilýän ylmy işler boýunça bäsleşik aýratyn ähmiýete eýedir. Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň 6-njy fewralyndaky degişli Kararyna laýyklykda her ýyl geçirilip gelinýän bu bäsleşik ýaşlaryň täze ylmy pikirleriniň, innowasiýa işläp taýýarlamalarynyň milli ykdysadyýete ornaşdyrylmagy üçin giň mümkinçilikleri açmak bilen, ýaş hünärmenleriň ylmy-döredijilik kuwwatyny döwletimiziň durnukly ösüşine gönükdirmäge hyzmat edýär. Şeýle başlangyçlar döwletimiziň ylym strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlary bilen doly sazlaşyp, ýurdumyzyň innowasion geljegini kepillendirýär. Çünki häzirki döwürde ylym ähli ösüşleriň hereketlendiriji güýji hasaplanylýar.

Berkarar döwletimizde özleri üçin ägirt uly mümkinçilikleriň döredilýändigini duýýan bagtyýar ýaşlar ata Watanymyzyň bedew batly ösüşine mynasyp goşant goşmak ugrunda täze açyşlary ylma girizmäge, tehniki ösüşleri durmuşa geçirmäge çalyşýarlar. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda dürli ugurlarda zähmet çekýän, ýokary we orta hünär okuw mekdeplerinde, orta mekdeplerde bilim alýan, ylym bilen meşgullanýan ýaşlaryň 1 müň 500-den gowragy nanotehnologiýalar, himiki tehnologiýalar, täze materiallary öwrenmek we energetika; biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa we genetika; maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary; häzirki zaman lukmançylyk we derman serişdelerini öndürmek tehnologiýalary; innowasion ykdysadyýet; ynsanperwer ylymlar ýaly ugurlar boýunça öz ylmy işlerini, açyşlaryny we ylmy barlaglarynyň netijelerini hödürlediler we olardan 170-si Türkmenistanyň ýaşlarynyň arasynda ylmy işler boýunça geçirilen abraýly bäsleşigiň ýe­ňijisi hökmünde kesgitlenildi. 12-nji iýunda Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetinde geçirilen dabarada Ylymlar güni mynasybetli ýurdumyzyň ýaşlarynyň arasynda yglan edilen bu bäsleşigiň ýe­ňijilerine hormatly Prezidentimiziň adyndan şahadatnamalar we gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.

Häzirki wagtda dünýäde ähmiýeti barha artýan ylym ulgamynyň toplumlaýyn döwrebaplaşdyrylmagy Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Bu ugurda bar bolan kuwwatyň berkidilmegi, ylmy-barlaglary alyp barmaga we innowasion bilimleri döretmäge hem-de özgertmäge ukyplylyk, adam maýasynyň ösdürilmegi, ýokary bilimli hünärmenleriň taýýarlanylmagy ýurdumyzyň durnukly ösüşiniň, täze sepgitlere ýetmeginiň möhüm şertidir. Şu nukdaýnazardan, häzirki döwrüň möhüm meseleleri boýunça köptaraplaýyn gepleşikleri ösdürmekde giň gözýetimli, uly durmuş mümkinçilikli we dünýägaraýyşly, düýpgöter täzeçe hem-de özara kabul ederlikli ýörelgeleri öňe sürmäge ukyply ýaşlara aýratyn orun berilýär. Olaryň hukuklaryny üpjün etmek babatda zerur şertleriň döredilmegi ýurdumyzyň ýörite kanunlarynda we maksatnamalarynda öz beýanyny tapýar. Türkmenistanyň kanunçylygy ýaşlaryň durmuş-ykdysady, syýasy hukuklaryny we azatlyklaryny doly kepillendirýär. Şunuň bilen baglylykda, ýaş hünärmenleri iş bilen üpjün etmek, bu ulgamdaky kadalaşdyryjy hukuk namalaryny kämilleşdirmek, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak işine aýratyn ähmiýet berilýär. Bu ugurdaky işleri strategik esasda alyp barmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli Karary esasynda, 2023-nji ýylyň 10-njy iýunynda «Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara hyzmatdaşlygynyň 2023 — 2030-njy ýyllar üçin Strategiýasy» tassyklanyldy. Türkmenistanyň ýaşlarynyň beýleki ýurtlaryň ýaşlary bilen dostlugyny, özara düşünişmegini we hyzmatdaşlygyny hemmetaraplaýyn ösdürmegi hem-de pugtalandyrmagy üpjün etmek, şeýle hem olaryň halkara hyzmatdaşlygyň durmuş-ykdysady, maglumat-aragatnaşyk, medeni, ylym-bilim, intellektual, ekologiýa, döredijilik, ynsanperwer, sport, syýahatçylyk we beýleki ugurlaryna işjeň gatnaşmagy üçin şertleri döretmek bu Strategiýanyň esasy maksatlary bolup durýar.

Bilim, ylym, medeniýet, sport, ýaşlar hereketi, şeýle hem ýaşlar parlamentarizmi we ynsanperwer hyzmatdaşlyk ulgamlarynda halkara gatnaşyklar Strategiýanyň esasy düzüm bölekleri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, halkara ylym hyzmatdaşlygy ulgamynda ýaşlaryň ylmy diplomatiýasyny ösdürmek, ýaş alymlaryň halkara birleşiklere gatnaşmagyny we ýurdumyzda şeýle birleşikleri döretmek boýunça başlangyçlary goldamak, milli we halkara derejelerde ylmy bäsleşikleri geçirmek göz öňünde tutulýar. Umuman, hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň ylym ulgamy düzümi boýunça-da, täze innowasion tehnologiýalaryň tejribä ornaşdyrylmagy babatda-da barha oňyn netijelere eýe bolýar, ýaş nesliň ylma çuň aralaşmagy üçin ähli zerur şertler döredilýär. Munuň özi döwlet Baştutanymyzyň çuň­ňur oýlanyşykly syýasaty netijesinde ýurdumyzyň ylym ulgamynyň mundan beýläk-de kämilleşdiriljekdigini ynam bilen aýtmaga doly esas döredýär.

Ýaşlary ylma, bilime, döredijilige hem-de beýik açyşlara ruhlandyrýan, ata Watanymyzy ösüşleriň täze belentliklerine sary ynamly öňe alyp barýan Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza alkyşlarymyz egsilmezdir. Milli Liderimiziň we hormatly Prezidentimiziň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak, il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli işleriniň elmydama rowaç bolmagyny tüýs ýürekden arzuw edýäris.

Ýaz­po­lat­ KE­RI­ÝEW,

Türk­me­nis­ta­nyň ­Mag­tym­gu­ly ­adyn­da­ky

Ýaş­lar gu­ra­ma­sy­nyň ­Mer­ke­zi ­ge­ňe­şi­niň

baş­ly­gy, ­Mej­li­siň ­de­pu­ta­ty.

В нынешнем году, объявленном «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов», наш народ готовится к торжественному празднованию юбилейной даты – 35-й годовщины священной независимости Родины. Для туркменского народа независимость поистине является олицетворением возрождения национальной чести, воплощением многовековой мечты предков. Независимость открыла перед нами совершенно новые, широкие горизонты. Заложив и укрепив основы подлинно суверенного государства, туркменская нация заняла достойное место в мировом сообществе и делом продемонстрировала свой колоссальный созидательный дух и творческий потенциал, которые продвигают нашу Отчизну по пути прогресса и процветания.

В книге «Независимость – наше счастье» Национальный Лидер туркменского народа Герой Аркадаг отмечает: «Да, сегодня в мире есть великое государство – независимый, постоянно нейтральный Туркменистан. Это – наше государство». В этом же труде Герой-Аркадаг даёт характеристику пути развития суверенного Туркменского государства: «Туркменистан гарантирует и ставит превыше всего интересы своих граждан и вместе с тем укрепляет взаимовыгодные, дружественные отношения со всеми государствами мира, и особенно с близкими соседями – странами центральной Азии. Туркменистан готов развивать такие отношения с любым государством мира. Наша страна выдвигает великие и священные инициативы во благо всего человечества и успешно осуществляет их на деле. Своей гуманной политикой Туркменское государство создаёт образцовый путь мирной жизни, доверия, сотрудничества и прогресса во имя счастья человечества».

Здесь необходимо отметить, что под концепцией критериев величия государства подразумеваются общественно-политические, духовноидеологические и гуманистические аспекты. Самоочевидной истиной является то, что критерии величия, выраженные в воззрениях Героя Аркадага о государстве, обладают исключительной важностью. То, что эти взгляды органично трансформировались в естественное, национальное самосознание народа, само по себе служит главным подтверждением их жизнеспособности. Именно данный процесс демонстрирует колоссальный политический опыт и огромное влияние Героя Аркадага в деле созидания, укрепления и управления государством.

История человеческой цивилизации знает немало выдающихся личностей. Своим талантом, мудростью и широтой мировоззрения они обогатили мир ценными идеями, научными открытиями и великолепными произведениями искусства, навсегда увековечив свои имена. Достигнутые ими высоты служат ориентиром для последующих поколений. Можно с уверенностью сказать, что жизненный путь таких деятелей, как и созданные ими материальные и духовные ценности, выступают истинным мерилом величия как отдельного государства, так и всей эпохи. Жизненный путь выдающихся личностей, известных своими успехами в науке, технологиях, спорте, культуре и искусстве, продолжает служить ярким примером величия. Вне зависимости от национальной или государственной принадлежности этих людей их достижения становятся достоянием всего человечества. Аналогичным масштабом обладают государственная политика и доктрины, которые направляют человечество в будущее на основе гуманистических идей. Именно это созвучие личного гения и мудрой государственной стратегии формирует критерии величия в масштабах человеческой истории, выступая главным условием для развития современного общественного сознания.

Ярким подтверждением этих тезисов служит визит Национального Лидера туркменского народа Героя Аркадага в Соединённое Королевство Великобритании и Северной Ирландии в мае 2026 года по приглашению Королевской семьи. На состоявшейся встрече Король Карл III особо подчеркнул, что Герой Аркадаг признан в мире как выдающийся политик, завоевавший огромный авторитет, а встреча с Лидером столь высокого масштаба является для него большой честью. Заявление монарха стало неопровержимым свидетельством триумфа выверенной, дальновидной политики Героя Аркадага и признанием тех колоссальных достижений, которых наше независимое государство добилось за исторически короткий период времени.

Утверждение государственности и формирование политических доктрин, отвечающих реалиям и вызовам времени, –один из самых сложных процессов в истории цивилизации. В этом поиске, наряду с коллективным разумом нации, определяющее значение имеют роль и влияние выдающихся личностей. Сложность реализации больших политических целей заключается в том, что эффективность избранного курса часто становится очевидной лишь по прошествии времени. Именно поэтому история возлагает особую миссию на дальновидных руководителей. Выдвигаясь на авансцену эпохи, они берут на себя ответственность за судьбу и будущее своего народа и государства, обретая заслуженное признание как всемирно известные, выдающиеся лидеры.

Оглядываясь на пройденный Туркменским государством путь независимого развития, можно с уверенностью утверждать, что залогом всех достижений стала выверенная государственная политика, основы которой были заложены Героем Аркадагом и сегодня успешно реализуются под руководством уважаемого Президента Аркадаглы Героя Сердара. При этом надо понимать, что становление суверенного государства происходило в крайне сложных геополитических и исторических условиях, а формирование духовно-идеологического облика нового общества требовало колоссальных, поистине титанических усилий. В то время, когда в мире формировались новые ориентиры в системе международных отношений и трансформировались устоявшиеся общественно-политические концепции, государству требовались принципиально новые стратегии развития. Начало третьего тысячелетия ознаменовалось резким ростом социальной активности, что выдвинуло на первый план задачу по консолидации общества, укреплению стабильности и согласия. Главным требованием эпохи независимости стало создание прочного фундамента для устойчивого социально-экономи- ческого, научно-технологического и культурно-гуманитарного развития. Сегодня туркменский народ воочию видит плоды великих свершений Героя Аркадага в решении этих колоссальных в масштабах истории задач, испытывая искреннюю гор- дость за своё настоящее и уверенно устремляя взор в будущее.

Выдвижение Героем Аркадагом интеллектуального потенциала в качестве главного приоритета модернизации социума стало исключительно дальновидным шагом. Чёткое понимание того, что построение мощной экономики невозможно без освоения передовых научно-технологических достижений, цифровизации и интеграции молодёжи в мировые образовательные системы, принесло свои плоды. Этот стратегический подход не только обеспечил высокие экономические показатели, но и дал мощный импульс интеллектуальному прогрессу всей страны.

Говоря о том, что прогресс напрямую определяется уровнем развития науки и образования, Герой Аркадаг отмечает: «В нынешнюю эпоху главным богатством развитых государств являются наука и образование. Научно-образовательный потенциал нашей Отчизны неуклонно растёт. Обеспечение доступности передовой науки для каждого гражданина в нашей стране всегда будет нашей главной заботой».

Залогом успешного претворения в жизнь политической стратегии в сфере науки и образования стало глубокое внутреннее созвучие государственных инициатив и стремлений самого общества. Туркменский народ, издревле связывающий понятия мудрости и достижения совершенства с просвещением, сегодня демонстрирует высокую осознанность в вопросах воспитания подрастающего поколения. Растущий во всех регионах страны интерес к частным образовательным центрам, предлагающим углублённое изучение иностранных языков и различных областей знаний, наглядно подтверждает стремление нашего общества к высоким интеллектуальным стандартам. Мощным двигателем образовательной политики выступает системная государственная поддержка: расширение сети специализированных школ с углублённым изучением предметов и открытие современных вузов, где обучение ведётся на ведущих мировых языках. Эти масштабные шаги открывают перед подрастающим поколением колоссальные возможности. Как результат, туркменская молодёжь уверенно выходит в глобальное интеллектуальное пространство, завоёвывая призовые места на престижных международных предметных олимпиадах и научных конкурсах.

Подготовка высококвалифицированных национальных кадров выступает ключевым фактором ускоренного формирования наукоёмких производственно-экономических отраслей. В современную эпоху образованное, мыслящее стратегически новое поколение отечественных специалистов вносит фундаментальный вклад в построение инновационного общества. Сегодня они успешно реализуют свой потенциал не только в традиционных сферах промышленности и продовольственного сектора, но и в таких высокотехнологичных отраслях, как электроника и судостроение. И тому яркий пример – строительство сухогруза «Gadamly». Молодые специалисты принимают непосредственное участие в управлении крупнейшими газохимическими комплексами, предприятиями строительной и промышленной индустрии, сложнейшими системами связи и электроэнергетики. Эти достижения, вызывающие искреннюю гордость, заставляют обратить внимание на ещё одно ключевое обстоятельство. Осязаемые плоды столь масштабной работы укрепляют в туркменском народе твёрдую уверенность в абсолютной правильности всесторонне выверенного курса Героя Аркадага, который ныне позволяет воплощать в жизнь все намеченные планы. Пройденный путь развития доказал неоспоримую истину: современный, экономически мощный Туркменистан обладает колоссальным потенциалом для реализации сложнейших задач. При этом стержнем государственных программ выступают масштабные начинания и проекты, направленные на повышение благосостояния народа. Именно забота о человеке служит незыблемым фундаментом и главным залогом уверенного восхождения Отчизны к новым высотам прогресса.

Забота о человеке составляет суть государственной политики, фундаментальные принципы которой сформированы Героем Аркадагом и содержательно развиваются ныне Аркадаглы Героем Сердаром. В её основе лежит безупречный баланс между материальным прогрессом и духовным богатством общества. Именно это гармоничное сочетание определяет сегодня вектор государственной и общественной жизни. Раскрывая эту глубокую истину, Герой Аркадаг в своей книге «Независимость – наше счастье» подчёркивает: «Духовные ценности не теряют своей значимости и в эпоху высоких технологий. Эти непреходящие цен- ности и в современном мире ставятся в ряд самых уникальных творений. Поэтому они и по сей день остаются самыми высокими ценностями, как это всегда было в истории нашего народа и всего человечества. Развитие отечественной культуры является одной из важнейших составляющих нашей государственной политики. Каждый достигаемый успех в сфере культуры приумножает духовнонравственный потенциал нации и в то же время служит эффективным инструментом устойчивого социально-экономического развития».

В результате успешной реализации масштабных программ и дальновидной стратегии Героя Аркадага и уважаемого Президента независимый нейтральный Туркменистан уверенно продвигается вперёд к новым высотам прогресса. Наряду с колоссальными социально-экономическими достижениями величайшим достоянием туркменского народа на пути независимого развития стала непоколебимая вера в незыблемость Отчизны, её колоссальный потенциал, высокий международный авторитет и славное будущее. Именно эта вера вдохновляет наш народ жить в мире и спокойствии, созидательно трудиться на благо Родины, ставить перед собой грандиозные цели, позволяя нашей стране всегда быть открытой для друзей и оставаться неприступной крепостью, гарантирующей безопасность и стабильность.

В основе этой веры – озаряющая путь развития в третьем тысячелетии дальновидная политика Героя Аркадага, ныне успешно и последовательно претворяемая в жизнь под руководством Аркадаглы Героя Сердара. Этой глубокой верой пронизана суть принципа Героя Аркадага «Государство – для человека!» и девиза уважаемого Президента «Родина является Родиной только с народом! Государство является государством только с народом!», которые служат мощным призывом и ясным ориентиром для сплочённого народа Туркменистана на пути к новым высотам прогресса и процветания в современную эпоху. Высоко, подобно священному знамени, неся эту великую веру, сплочённый туркменский народ добивается всё новых грандиозных побед и, изумляя ими весь мир, торжественно отмечая национальные праздники и знаменательные события, в единстве, уверенно идёт вперёд, вписывая новые славные страницы в летопись суверенной истории.

Желаю Герою Аркадагу и Аркадаглы Герою Сердару, обеспечившим родному народу прекрасную, благополучную эпоху, полную грандиозных празднеств и знаменательных событий, доброго здоровья, долгих лет жизни и больших успехов в масштабной деятельности на благо общества и государства!

Aта СЕРДАРОВ,

председатель Демократической партии Туркменистана,

депутат Меджлиса Туркменистана.

Halkymyzyň arasynda her damjasy altyn dänesine deňelýän suwuň gadyr-gymmaty başgaça. Çünki ýaşaýyş-durmuşymyzy suwsuz göz öňüne getirmek mümkin däl. Suw ýaşaýyş üçin esasy zerurlyklaryň biri bolmak bilen, ösümlik we haýwanat dünýäsinde-de dirilik çeşmesi hasap edilýär. Ata-babalarymyzyň «Suwly ýer — gül, suwsuz ýer — çöl», «Daýhanyň hazynasy — ýer, suw», «Damja suwdan tal çykar», «Ýer görki — suw, suw görki — guw», «Suw ýygnanyp köl bolar...» diýen ýaly nakyllaryndan ugur alnyp, häzirki günlerde halkymyzy arassa agyz suwy bilen üpjün etmek, suw serişdelerinden tygşytly peýdalanmak we onuň gorlaryny goramak, ýerleriň melioratiw ýagdaýyny gowulandyryp, gurplulygyny ýokarlandyrmak boýunça ýurdumyzda köpugurly işler alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygy bilen ýurdumyzda suwy peýdalanmagyň düzgünlerini talabalaýyk ýerine ýetirmek boýunça döwlet möçberinde netijeli çäreler durmuşa geçirilýär. Iň çetki obadyr şäherlerimizde hem täze suw desgalarynyň, howdanlaryň yzygiderli gurulmagy, suw tygşytlaýjy tehnologiýalaryň önümçilige giňden ornaşdyrylmagy daşky gurşawy goramakda, suw serişdelerini aýawly saklamakda, oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl almakda aýratyn ähmiýetlidir. Oba hojalyk ekinlerini suwarmakda suw tygşytlaýjy usullar, ýagny, damjalaýyn we emeli ýagyş ýagdyrmak usullary giňden ulanylýar. Ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek boýunça alnyp barylýan köpçülikleýin bag ekişlik çärelerinde oturdylan pürli we saýaly agaçlar hem damjalaýyn usulda suwarylýar. Munuň özi suwy tygşytlamak bilen birlikde ekologiýa abadançylygyny üpjün edýär.

Bu işleriň hemmesinde tebigaty goramak hakyndaky kanunlar, şol sanda «Suw hakynda» Türkmenistanyň Bitewi kanunynda we düzgünnamalarynda görkezilen kadalar berjaý edilýär, şeýle-de ýurdumyzda suwuň sarp edilişiniň anyk mukdary hasaba alynýar. Ýurdumyzda ätiýaçlyk suw gorlaryny artdyrmak maksady bilen birnäçe işler alnyp barylýar.

Ýurdumyzda Garaşsyzlyk ýyllary içinde ekologiýanyň arassa saklanylmagy babatda nusga alarlyk tejribe toplanyldy. Ýerleriň çölleşmeginiň, şorlaşmagynyň öňüni almak üçin iri möçberli taslamalaryň durmuşa geçirilmegi, şor suwlarynyň bir ýere ýygnalmagy we süýjedilmegi, senagatda, şeýle hem ilatyň zerurlyklaryny üpjün etmekde iň arassa ýangyç bolan tebigy gazyň ulanylmagy, energiýanyň alternatiw çeşmeleriniň ylmy taýdan özleşdirilmegi we başga-da birnäçe çäreler bu aýdylanlara aýdyň şaýatlyk edýär. Tebigy gymmatlyklara baý bolan gojaman Hazar deňzini arassa saklamak we onuň baýlyklaryndan rejeli peýdalanmak goňşy ýurtlaryň bäşisiniň — Türkmenistan, Azerbaýjan, Eýran, Russiýa Federasiýasy we Gazagystan döwletleriniň esasy wezipeleriniň biri bolup durýar. Şol jähtden hem hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde ýurdumyzda Hazarýaka döwletleriniň wekilleriniň gatnaşmaklarynda Hazar deňziniň we onuň kenarlarynyň hapalanmazlygy bilen baglanyşykly meseleler boýunça maslahatlar yzygiderli geçirilýär. Bu wajyp meseläniň «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» berk orun alandygyny bellemek gerek.

Ata Watanymyzyň hemmetaraplaýyn gülläp ösmegi, il-günüň bolelin, parahat durmuşda ýaşamagy ugrunda ägirt uly işleri alyp barýandygy üçin Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza köp sagbolsun aýdýarys. Milli Liderimiziň we hormatly Prezidentimiziň janlary sag, belent başlary aman bolsun, halk bähbitli we umumadamzat ähmiýetli alyp barýan beýik işleri hemişe rowaçlyklara beslensin!

Ogulnur HAÝYDOWA,

«Lebapgallaönümleri» önümçilik birleşiginiň

Saýat etrabynyň «Watan» daýhan birleşiginiň

agronomy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

Türk­men­ top­ra­gy­nyň ­gö­zel ­kün­jek­le­ri­niň ­bi­ri ­bo­lan­ Kö­pet­da­gyň ete­gin­de ­bi­na ­edilen Ar­ka­dag­ şä­he­ri ­bu­ gün­ tä­ze ­döw­rüň­ ru­hu­ny,­ ýaş­ nesil­le­riň­ ar­zuw­la­ry­ny, ­döw­re­bap ýa­şa­ýyş ­me­de­ni­ýe­ti­ni ­özün­de­ jemleýän ­aja­ýyp ­me­ka­na ­öw­rül­di. Bu ­şä­he­riň ­keş­bin­de ýaş­ly­gyň hyjuwy, gel­je­giň­ yna­my, ­hal­ky­my­zyň­ gur­ma­ga, ­dö­ret­mä­ge, ­aba­dan­ ýaşa­ma­ga bo­lan ­be­lent ­erk-is­le­gi ­aý­dyň ­gö­rün­ýär.

Ýur­du­my­zyň­ şä­her­gur­lu­şyk­ ta­ryhyn­da­ aý­ra­tyn­ sa­hy­pa­ bo­lup,­ ol ýaş­la­ryň ­oka­ma­gy, ­iş­le­me­gi, ­dö­redi­ji­lik­li ­zäh­met­ çek­me­gi, ­maş­ga­la bolup, ­bag­ty­ýar ­dur­muş­da ­ýa­şa­ma­gy ­üçin äh­li ­şert­le­ri ­özün­de­ jem­le­ýän­ döw­re­bap ­şäher ­hök­mün­de­ da­ba­ra­lan­ýar.

Dün­ýä­ tej­ri­be­sin­de­ ýaş­lar­ üçin­ amat­ly şä­her­le­ri ­dö­ret­mek ­hä­zir­ki­ döw­rüň­ mö­hüm ugur­la­ry­nyň ­bi­ri­dir. ­Stam­bul,­ Şi­raz, ­Do­ha­ ýaly ­şä­her­ler­ dür­li ­ýyl­lar­da ­Ys­lam­ Hyz­mat­daşlyk­ Gu­ra­ma­sy­nyň ­Ýaş­lar ­paý­tag­ty hökmünde­ yk­rar ­edil­di. ­Du­baý ­ýaş­la­ryň­ ýa­şa­mak ­we iş­le­mek­ is­le­ýän­ öňde­ba­ry­jy­ mer­kez­le­ri­niň bi­ri­ hök­mün­de­ ta­nal­ýar.­ Hy­taý­da­ Pe­kin,­ Şanhaý,­ Şenç­žen,­ Çen­du­ ýa­ly­ şä­her­ler ýaş­la­ryň ­ösü­şi­ne ­gö­nük­di­ri­len şäher­ler ­hökmün­de­ ös­dü­ril­ýär.­ Ko­re­ýa ­Res­pub­li­ka­syn­da ýaş­lar­ üçin­ amat­ly­ şä­her­le­ri­ bel­le­mek­ boýun­ça­ ýö­ri­te ­hu­kuk­ bin­ýa­dy­ he­re­ket ­ed­ýär. Mer­ke­zi ­Azi­ýa­da ­Al­ma­ty, ­Biş­kek, ­Daş­kent,­ Sa­mar­kant­ ýa­ly­ şä­her­ler­ ýaş­la­ryň­ bi­li­me,­ in­no­wa­si­ýa ­we­ te­le­ke­çi­li­ge ­gat­naş­ýan ­merkez­le­ri­ hökmün­de ­öňe­ çyk­ýar.

Şun­da­ Ar­ka­dag ­şä­he­ri­niň ­ta­pa­wu­dy ­onuň di­ňe­ ýaş­lar­ üçin­ amat­ly­ gur­şaw­ hök­mün­de däl, ­eý­sem, ­baş­dan­aýak ­tä­ze­çil ­pi­kir, ­san­ly ul­gam, eko­lo­gi­ýa ­aras­sa­ly­gy ­we ­bag­ty­ýar ­ýaşa­ýyş­ ýö­rel­ge­si ­esa­syn­da­ bi­na edilen ­şä­her bol­ma­gyn­da­dyr.­ Dün­ýä­niň­ ýaş­lar­ şä­her­le­ri bi­len­ deňeşdirilen­de, ­Ar­ka­dag ­şä­he­ri­niň­ aý­ratyn­ly­gy ­onuň­ tä­ze ­bin­ýa­dyn­dan baş­lap, ­ýaşla­ryň­ gel­je­gi­ne­ gö­nük­di­ril­me­gin­de­dir.­ My­sal üçin,­ Dakkanyň ­Ýaş­lar­ paý­tag­ty ­hök­mün­de yk­rar­ edil­me­gi­ ýaş­la­ryň ­jem­gy­ýet­çi­lik ­we ykdy­sa­dy ­ösüş­dä­ki ­or­nu­na ­esas­lan­ýar,­ Hul­huma­le ­ýaş ­ila­tyň­ ýa­şa­ýyş jaý, ­dynç­ alyş­ we ­işüp­jün­çi­li­gi­ ze­rur­lyk­la­ry­ny­ ka­na­gat­lan­dyr­mak üçin­ ösdüril­ýär. ­Kat­man­du,­ Ko­lom­bo, ­Tim­pu ýa­ly ­şä­her­ler ­ýaş­lar ­fo­rum­la­ry, ­li­der­lik ­mak­satna­ma­la­ry, ­bi­lim ­we ­jem­gy­ýet­çi­lik­ baş­lan­gyçla­ry­ bi­len tanal­ýar. ­Ar­ka­dag ­şä­he­rin­de ­bol­sa bu ­ugur­la­ryň ­äh­li­si­—­ýa­şa­ýyş,­ bi­lim, sag­lyk,­ sport, ­me­de­ni­ýet, ­san­ly­ hyz­mat­lar,­ eko­lo­gi­ýa,­ iş­ üp­jün­çi­li­gi ­we jem­gy­ýet­çi­lik ­ra­hat­ly­gy ­bir ­bite­wi ­şä­her­gur­şa­wyn­da ­jem­len­ýär.

«Ar­ka­dag­ şä­he­ri ­ýaş­la­ryň­ şä­he­ri­dir»­ diýmek­ üçin­ onuň ­di­ňe ­tä­ze bi­na­la­ry­na, ­giň ­şa­ýolla­ry­na­ ýa-­da ­owa­dan ­se­ýil­gäh­le­ri­ne ­se­ret­mek ýeterlik­ däl.­ Bu­ şä­he­riň­ ru­hu­na­ se­ret­me­li.­ Onuň­ ru­hun­da ­her ­bir ­ýaş raýat ­üçin­ amat­ly ýa­şa­ýyş, ­ta­lyp­lar ­üçin ­döw­re­bap ­bi­lim, ­ola­ry höweslen­dir­mek­ üçin­ bir­nä­çe­ ta­lyp­ hak­la­ry,­ hü­när­men­ üçin­ tä­ze­ iş ­or­ny, ­ça­ga ­üçin ­bagt­ly ça­ga­lyk, ­dö­re­di­ji ­ýaş­lar­ üçin­ giň ­müm­kin­çi­lik bar. Şähe­riň­ bi­rin­ji ­tap­gy­ryn­da ­müň­ler­çe ­maşga­la ­ni­ýet­le­nen ­döw­re­bap ýaşaýyş ­jaý­la­ry­nyň bi­na ­edil­me­gi, ­ikin­ji ­tap­gyr­da­ bol­sa, ­tä­ze ­ýa­şaýyş top­lum­la­ry­nyň, ­or­ta ­mek­dep­le­riň,­ ça­ga­lar bag­la­ry­nyň, ­me­de­ni-durmuş mak­sat­ly des­ga­la­ryň ­gur­lu­şy­gy­nyň ­meýil­leş­di­ril­me­gi ­onuň ýaş­ nesil­le­riň­ gel­je­gine­ gö­nük­di­ri­len­ şäher­di­gi­ni ­aý­dyň ­gör­kez­ýär.

Şu ­ýy­lyň ­2-­nji ­ma­ýyn­da Gahryman­ Arkadagymyzyň­ «akylly»­ şähe­re ­iş ­sa­pa­ry­ny ama­la­ aşyr­ma­gy,­ on­da­ky gur­lu­şyk ­iş­le­ri­niň­ al­nyp barly­şy,­ gu­rul­ýan­ we­ gu­rul­ma­gy ­me­ýil­leş­diril­ýän­ des­ga­la­ryň­ şe­kil­ taslama­la­ry­ bi­len ta­nyş­ma­gy­ hem­ bu­ ju­wan­ şä­he­re­ ýaşlaryň mümkinçilikleri ­babatda­ aý­ra­tyn ­üns ­be­ril­ýändi­gi­niň ­ala­ma­ty­ boldy. Milli ­Li­de­ri­mi­ziň ­türk­men hal­ky­nyň­ bag­ty­ýar­ ýa­şa­ý­şy­ny­ ile­ri­ tut­mak bilen­ bir­ ha­tar­da, ­tä­ze­ şä­her­de­ döw­re­bap bi­lim ­ojak­la­ry­ny ­gu­ra­mak,­ bilim­ al­ýan­ ýaş­la­ry hö­wes­len­dir­mek ­üçin­ bir­nä­çe ­ta­lyp ­hak­la­ry­ny girizmek ­ba­bat­da ­hem­me­ta­rap­la­ýyn ­gym­matly­ mas­la­hat­la­ry­ny­ ber­me­gi­ ýa­ş­lar­ ha­k­da­ky ala­da­nyň ­ýe­ne ­bir ­my­sa­ly­dyr.

Döw­rüň­ tä­ze­çil ­teh­no­lo­gi­ýa­la­ry ­bi­len ­ut­gaşyk­ly ­al­nyp ­ba­ryl­ýan gur­lu­şyk ­iş­le­ri­ Ar­ka­dag şä­he­ri­niň­ naý­ba­şy­ şä­he­re­ öw­rül­me­gi­ne ge­tir­di. Mä­lim­ bol­şy­ ýa­ly,­ «akyl­ly»­ şä­he­riň bi­rin­ji­ tap­gy­ryn­da­ türk­men­ te­le­ke­çi­le­ri­niň gat­naş­ma­gyn­da­ je­mi­ ba­ha­sy­ 11­ milliard 500­ million­ ma­na­da golaý­ bo­lan­ 337 ­sa­ny des­ga ­gur­lup ­ulan­ma­ga ­be­ril­di. ­Şun­da ­bolsa­ türkmen­ ýaş­la­ry­nyň ­aý­ra­tyn ­or­ny ­bar­dyr.­ Çün­ki­ şä­her­ ýur­du­my­zyň­ ugurdaş­ ýo­ka­ry okuw­ mek­dep­le­ri­niň ­pro­fes­sor ­mu­gal­lym­la­ry we talypla­ry ­üçin ­na­za­ry­ýetde ­alan ­bi­lim­le­ri­ni ama­ly­ýet­de ­ut­gaş­dyr­ma­ga­ öz­bo­luş­ly ­mekdep­ bol­dy.­ Hu­su­san­da,­ Türk­me­nis­ta­nyň Oguz­ han­ adyndaky ­In­že­ner-­teh­no­lo­giýa­lar uni­wer­si­te­tin­den,­ Ýag­şy­gel­di Kakaýew ­adynda­ky­ Hal­ka­ra ­ne­bit ­we­ gaz ­uni­wer­si­te­tin­den,­ Türk­men­ döw­let binagär­lik-­gur­lu­şyk ­ins­ti­tutyn­dan,­ Türk­me­nis­ta­nyň ­Te­le­kom­mu­ni­ka­siýalar ­we­ in­for­ma­ti­ka­ ins­ti­tu­tyn­dan, ­Türk­menis­ta­nyň ­In­že­ner-­teh­ni­ki ­we ulag ­kom­mu­nika­si­ýa­la­ry ­ins­ti­tu­tyn­dan, ­Türk­men­ döw­let ­ykdy­sa­dyýet­ we­ do­landy­ryş­ ins­ti­tu­tyn­dan je­mi­ 240­ sa­ny ­ta­lyp­ bu döw­re­bap şähe­riň­ ýa­şa­ýyş-jaý­la­ry­nyň­ je­mi­ 12-­si­ne ­«akylly­ öý»­ ul­ga­my­ny­ or­naş­dyr­mak­ işi­ne çe­kil­di. ­Ýo­ka­ry­ okuw ­mek­dep­le­ri­niň­ pro­fessor­ mu­gal­lym­la­ry­nyň ­we ­ta­lyp­la­ry­nyň­ gat­naşmak­la­ryn­da ­bu ­ýer­de ­zäh­met ­çek­ýän işgär­ler üçin ­san­ly­ ul­gam ­bi­len ­bag­la­ny­şyk­ly ­okuw­lar ge­çi­ril­di. ­Şeý­le hem ­san­ly­ ul­ga­my­ or­naş­dyrmak­ ug­run­da ­al­nyp­ ba­ryl­ýan ­iş­le­riň­ çä­gin­de,­ ýur­du­my­zyň­ ýo­ka­ry­ okuw­ mek­dep­le­ri­niň mu­gal­lym­la­ry­nyň­ we­ ta­lyp­la­ry­nyň­ gat­naşmak­la­ryn­da ­iş­le­nip­ dü­zü­len­ bi­lim ­ul­ga­my­nyň san­ly­ çöz­güt­le­ri­ni,­ ýag­ny­ mek­dep,­ mu­gal­lym,­ ata­-ene­ hem­ okuw­çy­ üçin­ mag­lu­mat­la-ry on­laýn­ usul­da­ al­ma­ga ­müm­kin­çi­lik­ ber­ýän mek­dep­ ul­ga­my­ny, ­ta­lyp­la­ryň ­oku­wa­ de­giş­li mag­lu­mat­la­ry­ öz­leş­dir­mek­le­ri­ne ­müm­kin­çi­lik berýän ­bi­lim­ por­ta­ly­ny,­ okuw­ mak­sat­na­mala­ry­na­ gi­ri­zi­len­ ki­tap­la­ryň­ ähli­si­ni­ bir­ ýer­de jem­le­ýän­ san­ly­ ki­tap­ha­na­ ul­ga­my­ny, ­on­laýn ders­ bäs­le­şik­le­ri­ni­ we­ ga­raş­syz­ sy­nag­la­ry ge­çir­mä­ge­ müm­kin­çi­lik­ ber­ýän­ «Ze­hin» at­ly san­ly­ ul­ga­my ­işe ­gi­riz­mek­ bi­len­ bag­ly ­iş­ler ge­çi­ril­di.

Bu­ şä­he­riň­ ýaş­lar­ bi­len­ bag­la­ny­şy­gy onuň­ ýa­şa­ýyş­ me­de­ni­ýe­tin­de­ has­ aý­dyň gö­rün­ýär.­ Döw­re­bap ­ýa­şa­ýyş ­jaý­la­ry,­ san­ly hyz­mat­lar,­ amat­ly­ şert­ler,­ bi­lim­ eda­ra­la­ry,­ sag­ly­gy ­go­ra­ýyş, ­sport,­ me­de­ni­ýet­ we­ dynç alyş­ müm­kin­çi­lik­le­ri­ bir­ bi­te­wi­ ul­gam­ hökmün­de­ saz­laş­ýar.­ Dün­ýä­niň ­köp şä­her­le­rinde ­ýaş­lar ­üçin ­aý­ra­tyn­ et­rap­lar, ­mer­kez­ler ýa-­da ­mak­sat­na­ma­lar ­dö­re­dil­ýär. ­Ar­ka­dag şä­he­rin­de ­bol­sa ­ýaş­lar­ üçin­ amat­ly­lyk ­şä­heriň umu­my ­gur­lu­şy­nyň ­öze­ni­ne­ siň­di­ri­len­dir.­ Bu­ bi­te­wi­ saz­la­şyk­ ýaş­ ne­sil­le­riň­ di­ňe­ bir döw­re­bap­ şert­ler­de­ ýa­şa­ma­gy­ny­ däl,­ eýsem,­ ola­ryň­ jem­gy­ýet­çi­lik­ we­ dö­re­di­ji­lik ukyp­la­ry­nyň ­do­ly ­açyl­ma­gy­ny­ üp­jün­ ed­ýän                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 tä­ze ­şä­her­ me­de­ni­ýe­ti­ni­ ke­ma­la ­ge­tir­ýär.

Bir­le­şen ­Mil­let­ler ­Gu­ra­ma­sy­nyň ­Dur­nuk­ly ösüş ­mak­sat­la­ry­ bi­len­ bag­la­ny­şyk­ly ­maglu­mat­lar­ynda­ Ar­ka­dag­ şä­he­ri­niň­ «akyl­ly şä­her» taslama­sy­nyň ­dur­nuk­ly­ ösü­şi, ­tehno­lo­giýada ­ösen, ­eko­lo­gi­ýa ­babatda aras­sa we ­dur­muş ­taý­dan­ öz­ içi­ne ­aly­jy ­şä­her­ gurşa­wy­ny ­dö­ret­mä­ge gönük­di­ri­len­di­gi­ bel­le­nilýär. ­Bu­ hal­ka­ra­ de­re­je­sin­dä­ki­ ga­ra­ýyş ­hem Arka­dag ­şä­he­ri­niň­ di­ňe ­milli ­şä­her ­gur­lu­şyk tas­la­ma­sy ­bol­man,­ eý­sem, gel­je­giň­ şä­herle­ri­ ba­ra­da­ky­ dün­ýä­ de­re­je­si­ne­ go­şul­ýan nus­ga­lyk başlangyç­dy­gy­ny ­gör­kez­ýär.

Ar­ka­dag­ şä­he­ri­niň­ hal­ka­ra­ gi­ňiş­li­gin­de yk­rar ­edil­me­gi­ onuň­                      ýaş­lar ­şä­he­ri ­hök­mündä­ki­ or­nu­ny­ has­da­ ber­kid­ýär.­ Ýa­kyn­da şä­he­riň­ gaza­nan­ üs­tün­lik­le­ri­niň­ Ba­ku­wda ge­çi­ri­len­ Şä­her­le­riň­ bü­tin­ dün­ýä­ fo­ru­my­nyň 13-­nji­ mej­li­sin­de­ ta­nyş­dy­ryl­ma­gy,­ onuň şä­her­gur­lu­şyk,­ san­ly ulgam, ­eko­lo­gi­ýa ­we in­no­wa­si­ýa ­ba­bat­da­ dün­ýä­de ­re­je­sin­de ­gyzyk­lan­ma­ dö­red­ýän­di­gi­ni ­gör­kez­di.

Ýaz­po­lat­ KE­RI­ÝEW,

Türk­me­nis­ta­nyň ­Mag­tym­gu­ly ­adyn­da­ky

Ýaş­lar gu­ra­ma­sy­nyň ­Mer­ke­zi ­ge­ňe­şi­niň

baş­ly­gy, ­Mej­li­siň ­de­pu­ta­ty.

«Ýurdumyzda adamyň saglygy jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy bolup durýar» diýip nygtaýan Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallasy bilen badalga berilýän başlangyçlar, ilkinji nobatda, halk bähbidini nazarlaýar. «Il saglygy — ýurt baýlygy» diýilýän pähimden ugur alnyp, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe halkymyzyň saglygyny goramakda, ömrüniň dowamlylygyny uzaltmakda, keselleriň öňüni almakda hem-de sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermekde birnäçe işler amala aşyryldy we amala aşyrylýar. Döwlet Baştutanymyzyň baştutanlygynda ynsan saglygyny goramakda, berkitmekde, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgeleriniň rowaçlanmagyny gazanmakda, sporty we köpçülikleýin bedenterbiýäni gyşarnyksyz berjaý etmekde durmuşa geçirilýän beýik işler diňe bir bizi — saglygy goraýyş ulgamynyň işgärlerini däl-de, eýsem, tutuş halkymyzy begendirýär.

Ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagy, maddy-enjamlaýyn binýadynyň has-da berkidilmegi saglygy goraýyş we derman senagatyny ösdürmek, şypahana-dynç alyş ulgamynyň işini kämilleşdirmek, bejeriş-öňüni alyş lukmançylyk edaralaryny gurmak arkaly hemmetaraplaýyn sagdyn jemgyýeti kemala getirmek bilen berk baglanyşyklydyr. Döwlet Baştutanymyzyň tagallasy bilen ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamy dünýä derejesine çykdy diýip aýdyp bileris. Raýatlar hakynda edilýän aladalaryň netijesinde geçen ýyllaryň dowamynda Aşgabat, Arkadag şäherlerinde hem welaýatlarymyzda iň kämil enjamlar bilen enjamlaşdyrylan, dünýä ülňülerine laýyk gelýän kesel anyklaýyş we bejeriş merkezleri, köpugurly hassahanalar, şypahanalar ulanmaga berildi, köp sanly hassahanalaryňdyr şypahanalaryň durky düýpli täzelendi. Şeýle-de Gahryman Arkadagymyzyň jöwher paýhasyndan dörän «Türkmenistanda saglygy goraýşy ösdürmegiň ylmy esaslary», «Bagtyýarlyk saglykdan başlanýar», «Türkmenistan — melhemler mekany», «Çaý — melhem hem ylham» ýaly kitaplary saglygy goraýyş ulgamynda zähmet çekýän ähli kärdeşlerimiz üçin gymmatly gollanmadyr. Milli Liderimiziň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp jiltli ylmy-ensiklopedik eseriniň daşary ýurt dilleriniň ençemesine terjime edilmegi onuň dünýäniň bu ugurda zähmet çekýän hünärmenleriniň, giň okyjylar köpçüliginiň arasynda uly meşhurlyga eýe bolandygynyň subutnamasydyr.

Ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň rejelenen görnüşinde saglygy goraýyş ulgamyny ösdürmegiň, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini kemala getirmegiň, raýatlaryň saglygyny berkitmegiň esasy ugurlary hem-de wezipeleri anyk kesgitlenendir. Möhüm ähmiýetli bu resminamada keselleriň öňüni almak, dünýäniň öňdebaryjy tejribesini ulanmak esasynda saglygy goraýyş hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmak ýaly wezipeler bellenen. Şeýle wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmegiň barşynda ösüp gelýän ýaş nesliň saglygyny goramakda, adamlaryň beden we ruhy taýdan sazlaşykly ösüşini gazanmakda, saglygy goraýyş ulgamynyň işini kämilleşdirmekde belent sepgitlere ýetildi. Halk bähbidine gönükdirilen beýik işleriň dünýä jemgyýetçiligi we halkara guramalar tarapyndan ykrar edilýändigi bolsa adam hakyndaky aladanyň ilkinji orunda durýandygyndan habar berýär. Şeýle beýik işleriň sakasynda bolsa Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen baş şygarynyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen taglymatynyň durandygy hem aýdylanlary tassyklaýan hakykatdyr.

Goý, ynsan saglygyny ilkinji orunda goýýan Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak, belent başlary aman, beýik işleri rowaç bolsun!

Şemşat MÄ­MIÝEWA,

Balkanabat şäheriniň Gumdag şäherçe

hassahanasynyň baş lukmanynyň orunbasary,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Umumadamzat durmuşynyň iň arzyly gymmatlygy bolan Garaşsyzlyk halkyň,Watanyň barlygydyr. Halklaryň öz ykbalyny erkin kesgitlemäge bolan halkara hukugynda umumy ykrar edilen mizemez kadalara esaslanyp, türkmen halky Garaşsyz döwlet gurdy.

Döwlet özygtyýarlylygynyň milli ýörelgeleri Türkmenistanyň Konstitusiýanyň mazmunynda öz beýanyny tapýar. Esasy Kanunymyzda Türkmenistanda kanunyň hökmürowandygy, ýurdumyzyň her bir raýatyň durmuş taýdan goraglylygyny kepillendirýän döwletdigi baradaky kadalar, konstitusion esaslar berkidilendir. Erkinligiň mertebesini baýdak edinen halkymyz üçin garaşsyzlygyň, berkarar döwletiň gymmatlyklarynyň nä derejede arzylydygyny, medeni mirasymyzyň çeşmelerinde, hususan-da, Magtymguly Pyragynyň goşgularynda görmek bolýar. Şahyryň «Hor galmasyn puştba-puşdum» diýen parasatly setirleri türkmen halkyny birleşdirmek, berkarar döwletli bolmak, geljekki nesillerimiziň bagtly durmuş, erkin ýaşamak baradaky arzuw-umytlarynyň bu günki gün hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parahatçylyk söýüjilikli, ynsanperwer, dost-doganlyk syýasaty netijesinde amala aşandygynda görmek bolýar.

Türkmeniň milli Garaşsyzlyk toýunyň aýratyn uly dabara beslenmeginiň özboluşly manysy bar. Munuň özi Türkmenistanyň döwlet diline, Döwlet baýdagyna, Döwlet senasyna, Esasy Kanunyna, medeniýetine, milli däp-dessurlaryna, umuman, özbaşdak döwletiň esasy alamatlaryny aňladýan halkyň gorap, şu günlerine ýetiren ähli gymmatlyklaryna eýe bolmak hukugyny alamatlandyrýar. Mälim bolşy ýaly, döwletiň daşary syýasaty onuň içeri syýasatynyň dowamydyr. Döwletimiziň içeri syýasaty milli Garaşsyzlygymyzy pugtalandyrmaga, halkymyzyň abadançylygyny, eşretli durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilen bolsa, daşary syýasaty bu asylly maksatlaryň durmuşa geçirilmegi üçin amatly şertleri döretmäge ýardam edýär. Şunuň bilen bir hatarda, ýurdumyzyň ähli ugurlarynda amala aşyrylýan özgertmeleriň döwletimiziň daşary syýasy we ykdysady strategiýasy bilen utgaşykly alnyp barylýandygy guwandyryjy ýagdaýdyr.

Türkmenistan Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk döwründe Bitaraplygyň, parahatçylygyň, türkmen halkynyň döwletliliginiň milli nusgasyny dünýä ýaýyp, daşary syýasatda, ozaly bilen, milli we ählumumy bähbitleri üçin amatly halkara şertleri üpjün etdi. Häzirki wagtda Türkmenistan dünýä giňişliginde ählumumy ösüşi üpjün etmek, adam hukuklaryny goramak babatda, energiýa, ulag-üstaşyr geçelgeleri, ekologiýa, medeni-ynsanperwer gatnaşyklary we gymmatlyklary ösdürmek ugrunda netijeli başlangyçlary öňe sürýär. Ýurdumyz halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny esasy ölçeg hökmünde ileri tutýan halkara borçnamalaryna ygrarly hem-de ygtybarly döwlet bolup, häzirki wagtda dünýäniň ençeme döwletleri bilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýdy. Şeýle hem Türkmenistan abraýly halkara guramalaryň agzasy bolup, olar bilen ýakyn hyzmatdaşlygy alyp barýar. Munuň özi döwletimiziň köptaraplaýyn, şeýle hem sebitleýin hyzmatdaşlygynyň barha ýaýbaňlanýandygynyň aýdyň mysalydyr.

Gahryman Arkadagymyzyň döwlet gurmak tejribesine esaslanýan hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzyň milli ösüş nusgasy döwletimiziň taryhy-geografik…aýratynlyklary, milli gymmatlyklary bilen sazlaşykly utgaşýar. Çünki Garaşsyzlyk türkmen halkynyň asyrlarboýy arzuw-umytlarynyň durmuşda amal edilmegine giň mümkinçilikleri döretdi. Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiziň saýasynda häzirki döwürde halkymyz Garaşsyzlygyň miweleriniň hözirini görýär. Garaşsyzlyk ýyllarynyň içinde ýetilen belent sepgitler ýurdumyzyň döwrebap ösüşinde, hususan-da, ulag-üstaşyr geçelgeleri döretmekde, energiýa geçirijileriniň howpsuzlygyny üpjün etmekde, milli ylym-bilim ulgamlaryny pugtalandyrmakda, ýaş nesliň ylymly-bilimli bolup ýetişmeginde, milli mirasymyzyň sarpalanmagynda we baýlaşdyrylmagynda aýdyň şöhlelenýär.

Garaşsyzlyk halkymyzy bir suprada jemlemek bilen, pederlerimiziň asylly ýörelgelerine eýerip, türkmen döwletliligini berkarar etmäge, döretmäge, gurmaga, ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryny özleşdirmäge, durnukly ösüşi üpjün etmäge giň ýol açdy.

Ogulşad DURDYMEDOWA,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Güneşli Diýarymyzda barha giň gerime we toplumlaýyn häsiýete eýe bolan «Sagdyn bedende — sagdyn ruh» ýörelgesi bu günki gün ildeşlerimiziň her biriniň durmuşynda beden we ruhy sagdynlygyň sazlaşygynyň ündewi bolup ýaňlanýar. Bu şygary baýdak edinip, ýurdumyzyň paýtagtynda we sebitlerinde dürli sport we medeni çäreler yzygiderli geçirilýär, saglyk bilen bagly wagyz-nesihat işleri alnyp barylýar. Şeýle bolan soň, sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy hasaplanylýan Türkmenistanda adam saglygy hakdaky alada her bir tutumly başlangyjyň özenini emele getirýär.

Ýurdumyzda ilatyň öz topragymyzda öndürilen, tebigy taýdan arassa gök-bakja önümleri we miweler bilen üpjün edilmegi, şeýle-de kadaly iýmitlenmegi barada döwlet derejesinde alada edilýär. Kadaly iýmitlenmek bedeniň kesele garşy göreşijilik ukybyny güýçlendirýär, saglygyň goralmagyna, zähmete ukyplylygyň ýokarlanmagyna, ömür dowamlylygynyň artmagyna oňyn täsirini ýetirýär. Adam iýmitlenmegiň kadalaryny dogry we doly berjaý edende, ilkinji nobatda, kesellerden goranýar. Adam bedenindäki holesteriniň mukdaryny gözegçilikde saklamak hem-de semizlikden goranmak arkaly saglygyny berkidýär, işjeňligini artdyrýar, ruhubelent bolýar, sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermek bilen, başgalara görelde görkezýär. Bu babatda jemgyýetçilik çäreleriniň yzygiderli geçirilip durulmagy ýaş nesilleriň, dürli ýaşdaky adamlaryň sporta bolan garaýyşlaryny-da çuňlaşdyrýar.

Gahryman Arkadagymyzyň tutumly başlangyçlaryny üstünlikli durmuşa geçirýän hormatly Prezidentimiziň ýaş nesillerde beden terbiýä we sporta bolan söýgini ösdürmek barada uly tagallalary etmegi diňe bir ýaşlaryň däl, jemgyýetiň sagdynlygy üçin hem derwaýysdyr. Soňky ýyllarda Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary netijesinde türkmen türgenleriniň täze nesli kemala geldi. Olar dürli halkara sport ýaryşlarynda üstünlikli çykyş edip, Watanymyzyň sport abraýyny belende galdyrýarlar. Türgenleriň gazanýan ýeňişleri ösüp gelýän ýaş nesiller üçin nusgalykdyr. Olar sport bilen birlikde sagdyn durmuş ýörelgelerini-de wagyz edýärler. Sport bilen sagdynlyk, sport bilen gözellik sazlaşanda, bu düşünjeleriň täsiri has-da güýçlenýär, çünki olarda watançylyk duýgulary jemlenýär. Irki döwürlerden bäri halkymyzyň medeni durmuşyna we ruhy dünýäsine siňen milli oýunlar arkaly hem ata-babalarymyz nesilleriň sagdyn bedenli bolmagyny gazanypdyrlar. Halkymyzda dürli görnüşli milli oýunlaryň ýörgünli bolmagy muňa aýdyň mysaldyr.

Gahryman Arkadagymyzyň «Atda wepa-da bar, sapa-da» atly kitabynda atçylyk sportunyň — at üstündäki milli oýunlaryň türkmen jemgyýetinde terbiýäniň bir ugry hökmünde ýüze çykandygy, halkymyzyň atşynaslyk ylmyna öz milli medeniýeti hem-de edebiýaty, taryhy arkaly aralaşýandygy baradaky parasatly pikirlerinden ugur alyp, behişdi bedewlerimiz bilen bagly oýunlaryň we sportuň ynsan saglygynda iňňän uly ähmiýete eýedigine göz ýetirýäris. Bedewleriň ynsan saglygyna edýän oňyn täsiri halkymyzyň köp ýyllyk tejribesiniň aýdyň beýanydyr. Häzirki döwürde Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy tarapyndan behişdi bedewler arkaly ippoterapiýanyň kömegi bilen ylmy esasda mümkinçiligi çäkli çagalarda bejeriş işleriniň geçirilişine dünýä jemgyýetçiligi uly gyzyklanma bildirýär.

Ýetginjeklere berilýän terbiýede at bilen baglanyşykly öňe çykan garaýyşlaryň özi-de halkymyzyň bu mekdebiniň kämildigini görkezýär. Bedew atlar bilen bagly milli oýunlaryň görnüşleri we olar hakdaky düşünjeler oglanlaryň edep-ekramyna mäkäm ornaşyp, edermen, gaýratly, watansöýüji nesiller bolup ýetişmeklerine ýardam edýär. Şeýle terbiýä eýe bolan nesliň dünýägaraýşy-da giň bolýar. Olar halkymyzyň milli gymmatlyklarynyň gadyryna düşünip, mertebesini belent saklaýarlar. Hormatly Prezidentimiziň «Garaşsyz Türkmenistan häzirki wagtda ösen sport ulgamyna eýe bolan, dünýä derejesindäki ýaryşlary üstünlikli geçirmekde baý tejribe toplan, halkara sport hyzmatdaşlygyna işjeň gatnaşýan ýurt hökmünde tanalýar» diýip belleýşi ýaly, sport we milli oýunlar arkaly diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, tutuş dünýäde çagalaryň we ýaşlaryň arasynda sagdynlyk hem-de ruhubelentlik wagyz edilýär. Bu döwlet Baştutanymyzyň nesil terbiýesiniň kämilligi we jemgyýetimiziň sagdynlygy üçin öňümizde goýýan esasy wezipeleriniň hem-de talaplarynyň biridir.

Gadam HEMRAÝEW,

Lebap welaýat saglygy goraýyş müdirliginiň

başlygynyň orunbasary,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Ekologiýa diplomatiýasynda Türkmenistan halkara hyzmatdaşlyga möhüm orun berýär. Halkara ekologik guramalary daşky gurşawy gowulandyrmak boýunça dünýä jemgyýetçiliginiň maksatnamalaryny ýerine ýetirmäge saldamly goşant goşýarlar. Olar belli bir ýol bilen syýasy, ykdysady we beýleki halkara meseleleriň hataryndan ekologik meseleleri ileri tutup, ýurtlaryň syýasy garaýşyna garamazdan, ähli gyzyklanýan döwletleriň tebigaty goramak işlerini birleşdirmäge mümkinçilik döredýär. Şunlukda, dürli ekologik ugurlara ýöriteleşen halkara guramalar hereket edýär we ýurdumyz bu guramalara agza bolmak bilen, olaryň guraýan maslahatlaryna, maksatnamalaryna işjeň gatnaşýar.

BMG-niň dür­li dü­züm­le­ri­niň gat­naş­magyn­da ýur­du­myz­da bir­nä­çe mak­sat­na­ma­laýyn we­zi­pe­ler üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­dy we hä­zir­ki wagt­da bir­nä­çe eko­lo­gik mak­sat­nama­lar­dyrtas­la­ma­lar he­re­ket ed­ýär.Birle­şen Mil­let­ler Gura­masynyň Ösüş Mak­satna­ma­sy­nyň (UNDP) «Türkmenistan­da şä­her­le­riň dur­nuk­ly ös­dü­ri­li­şi: Aş­ga­bat­da we Awaza­da «ýa­şyl» şä­her­le­riň top­lumla­ýyn ös­dü­ri­li­şi» tas­la­ma­sy, «Köp san­ly bäh­bit­le­riň alyn­ma­gy üçin Aral deň­zi­niň gi­ňiş­li­gin­de ýer se­riş­de­le­ri­ni we ýo­ka­ry te­bi­gy gym­mat­ly­gy bo­lan ekoul­gam­la­ry go­rap sak­la­mak we dur­nuk­ly do­lan­dyrmak» at­ly tas­la­ma­sy, Mer­ke­zi Azi­ýa­da durnuk­ly ener­gi­ýa ara­bag­la­ny­şy­gy (SECCA) tas­la­ma­sy we Mer­ke­zi Azi­ýa­da gaý­ta­dan di­kel­dil­ýän ener­gi­ýa (RECA) tas­la­ma­sy, «Mer­ke­zi Azi­ýa­da yk­dy­sa­dy ösüş üçin ho­wa­nyň üýt­ge­me­gi­ni ha­sa­ba al­mak bi­len ýer se­riş­de­le­rin­den peý­da­lan­mak bo­ýunça se­bit­le­ýin mak­sat­na­ma­sy» (ILUCA), Aziýa­nyň Ösüş ban­ky­nyň «Türkmenistanda «ýa­şyl» öz­gert­me­le­ri gol­da­mak üçin gaý­ta­dan di­kel­dil­ýän ener­gi­ýa pu­da­gyn­da or­naş­dy­ryl­ýan çöz­güt­ler» at­ly tas­la­masy mu­nuň şeý­le­di­gi­ni tas­syk­la­ýar. Şeý­le hem ýur­du­myz­da dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän iş­ler hal­ka­ra gu­ra­ma­la­ryň gü­wä­na­ma­la­ry­na we ýo­ka­ry ba­ha­sy­na my­na­syp bol­ýar. Ar­kadag şä­he­ri­niň «Ýew­ro­pa­da Howpsuz­lyk we Hyz­mat­daş­lyk Guramasy­nyň se­bi­tin­de dur­nuk­ly, «ýa­şyl», ho­wa üçin oňaý­ly we in­no­wa­sion çöz­güt­li şä­her­le­ri ös­dür­mek» tas­la­ma­sy­na go­şul­ma­gy we Aş­ga­bat şähe­ri­niň BMG-niň Ýew­ro­pa yk­dy­sa­dy komis­si­ýa­sy­nyň «Şä­her­ler­dä­ki bag­lar» at­ly baş­lan­gy­jy­na bag ek­mek çä­re­le­ri ar­ka­ly go­şan­dy üçin de­giş­li gü­wä­na­ma my­na­syp bol­ma­gy buý­san­dy­ry­jy wa­ka­dyr.

Mer­ke­zi Azi­ýa se­bi­tin­de suw se­rişde­le­ri­ni re­je­li peý­da­lan­mak we Aral deň­zi­niň gu­ra­ma­gy­nyň zy­ýan­ly ne­ti­je­leri­ni azalt­mak bo­ýun­ça se­bit ýurt­la­ry­nyň Baş­tu­tanla­ry ta­ra­pyn­dan 1993-nji ýy­lyň 4-nji ýan­wa­ryn­da Ara­ly ha­las et­me­giň hal­ka­ra gaz­na­sy dö­re­dil­di. Onuň esa­sy mak­sa­dy Aral he­läk­çi­li­gi­niň tä­si­rin­den ze­per ýe­ten se­bit­le­ri eko­lo­gi­ýa taý­dan sag­dyn­laş­dyr­ma­ga gö­nük­di­ri­len yl­myama­ly tas­la­ma­la­ry­dyr mak­sat­na­ma­la­ry iş­läp taý­ýar­la­mak­dan we ma­li­ýe­leşdir­mek­den yba­rat­dyr. Ýur­du­myz Aral deň­zi­ni ha­las et­mek bo­ýun­ça dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän ta­gal­la­la­ra BMG-niň iş­jeň we ul­gam­la­ýyn gat­naş­ma­gy ug­run­da çy­kyş ed­ýär. Türk­me­nis­tan BMG bi­len Ara­ly ha­las et­me­giň hal­ka­ra gaz­na­sy­nyň arasyn­da hyz­mat­daş­lyk ha­kyn­da BMG-niň Baş As­sambleýa­sy­nyň Ka­rar­na­ma­la­rynyň iki­si­niň ka­bul edil­me­gi­ni ga­zan­dy. Şeý­le hem 2023-nji ýyl­da Azi­ýa-Ýuwaş um­ma­ny se­bi­ti üçin yk­dy­sa­dy we durmuş ko­mi­te­ti (ESCAP) «BMG-niň Aral deň­zi­niň how­da­ny bo­ýun­ça Ýö­ri­te Maksat­na­ma­sy­nyň dö­re­dil­me­gi­niň şert­le­ri­ne ga­ra­mak» at­ly de­giş­li Ka­rar­na­ma­ny ka­bul et­di. 2017 — 2019-njy ýyl­lar­da ýur­du­myz Ara­ly ha­las et­me­giň hal­ka­ra gaz­na­sy­na baş­lyk­lyk edip, bu gaz­na­nyň çäk­le­rin­de ne­ti­je­li hyz­mat­daş­ly­gyň pug­ta­lan­dy­rylma­gy­na we onuň işi­niň kä­mil­leş­di­ril­megi­ne my­na­syp go­şant goş­dy. Şeý­le hem Türkme­nis­tanyň 2021 — 2025-nji ýyl­lar üçin Aral bo­ýun­ça Mil­li mak­sat­na­ma­sy­ny ka­bul eden se­bit­dä­ki ýe­ke-täk döw­let­di­gini bel­le­mek ge­rek.

Eko­lo­gi­ýa aba­dan­çy­ly­gy ba­bat­da Türkmenis­ta­nyň BMG-niň Bi­lim, ylym we me­de­ni­ýet me­se­le­le­ri bo­ýun­ça gu­rama­sy (ÝUNES­KO) bi­len hyz­mat­daş­ly­gy ba­ra­da aý­ra­tyn bel­le­mek ge­rek. Hal­ka­ra hyz­mat­daş­lyk­da taý­ýar­la­nan «Aram guşak­lyk­da­ky Tu­ran çöl­le­ri» at­ly köp­ta­rap­laýyn hö­dür­na­ma­nyň çäk­le­rin­de ýur­du­myzyň «Be­re­ket­li Ga­ra­gum», «Gap­laň­gyr» döw­let te­bi­gy go­rag­ha­na­la­ry­nyň, Repetek döw­let bios­fe­ra go­rag­ha­na­sy­nyň we onuň Ýe­ra­jy çäk­li go­rag­ha­na­sy­nyň çöl ekoulga­my­nyň ÝUNES­KO-nyň Bü­tin­dün­ýä mi­ra­sy­nyň sa­na­wy­na gi­ri­zil­me­gi se­bi­tiň ösüm­lik­le­ri­dir haý­wan­la­ry­nyň en­de­mik gör­nüş­le­ri­niň dün­ýä de­re­je­sin­de go­ral­magy­na ýar­dam ber­ýär.

Gör­şü­miz ýa­ly, Gah­ry­man Arkadagymy­zyň ba­şy­ny baş­lan baş­langyç­la­ry­nyň, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň alyp bar­ýan döw­let­li iş­le­ri­niň ne­ti­je­sin­de, ýur­du­my­zyň eko­lo­gi­ýa dip­lo­ma­ti­ýa­syn­da hal­ka­ra gu­ra­ma­lar bi­len hyz­mat­daş­ly­gy, dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän mak­sat­na­ma­la­ry­dyr tas­la­ma­la­ry ro­waç­lyk­la­ra bes­len­ýär.

Orazgeldi SAPAROW,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.