Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak, şeýle hem il-ýurt ähmiýetli meseleleri ilatyň ähli gatlaklarynyň giň wekilçilik etmeginde maslahatlaşyp çözmek, umumy ykrar edilen demokratik ýörelgeleri dabaralandyrmak boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar.

Ata­-ba­ba­la­ry­my­zyň döw­let gur­lu­şy ba­ba­tyn­da bi­ze mi­ras go­ýan ýö­rel­ge­le­rin­den ugur alyp, mö­hüm jem­gy­ýet­çi­lik-­syýa­sy çöz­güt­le­riň ka­bul edil­megi­ne ila­tyň iş­jeň gat­naş­ma­gy­ny üp­jün et­mek, de­mok­ra­ti­ýa­ny ýaý­baň­lan­dyr­mak mak­sa­dy bilen dö­re­di­len Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­laha­ty ýur­du­myz­da ra­ýat jem­gy­ýe­ti­niň mö­hüm äh­mi­ýet­li dü­züm­le­ri­niň bi­ri­ne öw­rül­di. Bu bol­sa ýur­du­myz­da ýaý­baň­lan­dy­ry­lan de­mokratik öz­gert­me­le­re hil taý­dan tä­ze iter­gi ber­di. Bu ta­ry­hy öz­gert­me­ler döw­le­ti hem­-de jem­gy­ýe­ti mun­dan beý­läk­-de de­mok­ra­ti­ýa­laş­dyr­ma­gy ösdür­mek, ata-­ba­ba­la­ry­my­zyň şöh­rat­ly ýo­lu­na yg­rar­ly bo­lup, ony do­wam et­dir­mek, ýur­dy do­lan­dyr­mak me­se­le­le­rin­de top­la­nan baý tej­ri­be­le­ri, aja­ýyp däp­le­ri, mil­li aý­ra­tyn­lyk­la­ry göz öňün­de tut­mak mak­sa­dyndan ugur al­ýar.

Türk­me­nis­ta­nyň Halk Masla­ha­ty­nyň Baş­ly­gy Gahryman Ar­ka­da­gy­my­zyň «Döw­let adam üçin­dir!» hem-­de hor­mat­ly Pre­zi­dentimiziň «Wa­tan di­ňe hal­ky bi­len Watandyr! Döw­let di­ňe halky bi­len döw­let­dir!» di­ýen tag­ly­mat­la­ry ýur­du­myz­da ama­la aşy­ryl­ýan öz­gert­mele­riň hem­-de mak­sat­na­ma­laryň esa­sy­ny düz­ýär. Şu ýylyň 10­-njy iýulyn­da hor­matly Prezi­denti­miz Türkmenistanyň Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň giňiş­le­ýin mejl­sin­de hem­-de 15-­nji iýul­da Gahryman Arkadagymyz Türk­menistanyň Halk Maslaha­ty­nyň Prezi­diumy­nyň mej­li­sin­de Ga­raş­syz­lyk baý­ra­my­nyň bel­le­nil­ýän gün­le­rin­de ge­çiril­jek Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­si­ne taýýar­lyk gör­mek ba­ra­da de­giş­li tab­şy­ryk­la­ry­ny hem­-de gymmat­ly mas­la­hat­la­ry­ny ber­diler.

Ha­ky­ky de­mok­ra­ti­ýa kanun­la­ryň ýe­ri­ne ýe­ti­ril­me­gi­dir, ra­ýat­la­ryň hu­kuk­la­ry­nyň goral­ma­gy­dyr we ber­jaý edil­megi­dir. Bu hu­kuk­lar şah­sy­ýe­tiň mer­te­be­si­ni sak­la­ma­ga, bäh­bitle­ri­ni go­ra­ma­ga hyz­mat ed­ýär. Şun­da 2023-­nji ýy­lyň 21­-nji ýan­wa­ryn­da ka­bul edi­len «Türkmenistanyň Halk Mas­la­ha­ty ha­kyn­da» Türkmenistanyň Kons­ti­tu­sion kanu­ny mö­hüm äh­mi­ýe­te eýedir. Konstitusion ka­nu­nala­ýyklyk­da, Gahryman Arka­dagymy­zyň baş­lyk­lyk et­me­gin­de ge­çiri­len Türkmenista­nyň Halk Maslaha­ty­nyň Pre­zi­diu­my­nyň mej­li­sin­de «Türkme­nista­nyň Halk Maslaha­ty­nyň mej­li­sini ça­gyr­mak ha­kyn­da» we «Türkmenistanyň Halk Maslaha­ty­nyň mej­li­si­ni ýo­kary de­re­je­de ge­çir­mek bo­ýun­ça gu­ra­ma­çy­lyk to­pa­ry­ny dö­retmek ha­kyn­da» ka­rar­lar ka­bul edil­di. Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň no­bat­da­ky mejli­si­ni 2026-­njy ýy­lyň 23-­nji sent­ýab­ryn­da Aş­ga­bat şä­herin­dä­ki Mas­la­hat köş­gün­de ge­çir­mek bel­le­nil­di.

Esa­sy Ka­nu­ny­my­za la­ýyklyk­da, Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty halk hä­ki­mi­ýe­ti­ni we­kil­çi­lik­li eda­ra­nyň üs­ti bi­len ama­la aşyr­mak üçin mil­li kanun­çy­ly­ga la­ýyk­lyk­da he­re­ket ed­ýän döw­let hä­ki­mi­ýet ul­gamy­nyň kä­mil nus­ga­sy bo­lup dur­ýar. «Ga­raş­syz, ba­kyBitarap Türk­me­nis­tan­—­be­dew bat­ly at­my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­lynda ge­çi­ril­ýän Türkmenistanyň Halk Maslaha­tynyň nobatdaky mejlisi bi­ziň ata­ba­ba­la­ry­myzyň ýo­lu­na yg­rar­ly­dy­gy­my­zyň nus­ga­sy­dyr.

Hä­zir­ki wagt­da ösüş­lere bes­len­ýän Di­ýa­ry­myz­da Gah­ry­man Arkadagymyz ta­rapyn­dan ba­şy baş­la­nan döw­let­li iş­ler hormat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da üs­tün­lik­li dowam et­di­ril­ýär. Dö­re­di­ji­lik­li zäh­met çe­kip, ýur­du­my­zyň be­dew bat­ly ösüş­le­ri­ne myna­syp go­şant goş­ýan ra­ýatla­ry­my­zyň sar­pa­sy be­lent­de tu­tu­lyp, döw­let sy­lag­la­ry bi­len sy­lag­la­nyl­ýar.­ Däp­ bol­şy­ ýaly, Ga­raşsyzlyk ýyl­la­ryn­da ýur­du­my­zyň sy­ýa­sy, yk­dy­sady we me­de­ni dur­mu­şyn­da ýo­ka­ry üs­tün­lik­le­ri ga­za­nan, il için­de uly ab­raý­dan peý­dalan­ýan ra­ýat­la­ry­my­zy döw­let sy­lag­la­ry bi­len sy­lag­la­mak, ola­ra hor­mat­ly at­la­ry dakmak çä­re­le­ri hem mu­kad­des Garaş­syz­ly­gy­my­zyň şan­ly 35 ýyl­lyk baý­ra­my­nyň ulu­dan toý­la­nyl­ýan gün­le­rin­de ge­çiri­ler. Bu bol­sa ýur­du­myz­da her bir ra­ýa­tyň zäh­me­ti­ne ýo­ka­ry ba­ha be­ril­ýän­di­gi­niň su­but­na­ma­sy­dyr.

Türk­me­nis­ta­nyň Halk Masla­ha­ty döw­le­ti­mi­ziň içe­ri we da­şa­ry sy­ýa­sa­ty­ny yzygi­der­li dur­mu­şa ge­çir­mekde mö­hüm or­ny eýe­le­ýär. Türkmenistanyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň her bir mej­li­si döw­le­ti­mi­ziň hal­ka­ra gat­naşyk­la­ry­nyň mö­hüm ugur­la­ry bi­len aý­ryl­maz bag­ly­dyr. Ýurdu­my­zyň halk hä­ki­mi­ýe­ti­niň iň ýo­ka­ry we­kil­çi­lik­li eda­rasy­nyň no­bat­da­ky fo­ru­my­nyň sy­ýa­sy-­jem­gy­ýet­çi­lik äh­mi­ýe­ti bi­len bir ha­tar­da, onuň hal­ka­ra äh­mi­ýe­ti hem ulu­dyr.

Ata-­ba­ba­la­ry­myz­dan gel­ýän şeý­le asyl­ly ýö­rel­ge­le­riň do­wam et­di­ril­me­gi­ne giň müm­kin­çilik­le­ri dö­red­ýän Gahryman Arkadagy­my­za hem­de hor­mat­ly Prezidentimize halky­my­zyň al­kyş­la­ry çäk­siz­dir.

Nepes ROZYÝEW,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty,

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar

syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.

С обретением независимости 35 лет назад Туркменистан приступил к созданию светского демократического правового государства и проведению широкомасштабных экономических реформ. Пройдя путь глубоких трансформаций, Туркменистан стал страной с устойчивой правовой системой и динамичной экономикой.

Сегодня Туркменистан воспринимается мировым сообществом не просто как край с богатейшими природно-сырьевыми ресурсами, а как перспективная территория приложения инвестиций с огромным интеллектуальным потенциалом. Многое было сделано и для того, чтобы открыть миру Туркменистан как страну с богатой историей и культурным наследием. Как независимое суверенное нейтральное государство Туркменистан стал полноправным членом самых авторитетных международных и региональных организаций. Статус постоянного нейтралитета позволил Туркменистану стать ответственным и надёжным партнёром ООН в вопросах глобальной безопасности и устойчивого развития. Опыт и достигнутые успехи со всей очевидностью убеждают, что независимость имеет для туркменского народа непреходящую ценность.

Особое место в летописи суверенного развития занимает экономическая модернизация. Процесс экономических преобразований был связан прежде всего с переходом к рыночной экономике за счёт стимулирования развития малого и среднего предпринимательства. Важнейшим этапом на этом пути стали инициативы Национального Лидера туркменского народа Гурбангулы Бердымухамедова. Именно под руководством Героя-Аркадага была создана законодательная база для развития бизнеса, сформирован Союз промышленников и предпринимателей Туркменистана, внедрены механизмы и инструменты государственной поддержки.

Сегодня возможность заниматься предпринимательством стала реальной и неотъемлемой частью конституционных прав граждан Туркменистана. За годы независимости появилось немало людей, стремящихся организовать собственное дело, проявить инициативу, реализовать собственные уникальные идеи. Рост рядов Союза промышленников и предпринимателей, объединившего под своей эгидой уже около 30 тысяч активных граждан, – лучшее тому подтверждение. И это не просто цифра, а мощный интеллектуальный и производственный потенциал страны. Государство делегировало членам Союза реализацию многих крупных проектов, в том числе строительство первого в Центральноазиатском регионе «умного» города Аркадаг, высокоскоростной автомагистрали Ашхабад–Туркменабат. При этом государство продолжает выступать надёжным партнёром для частной инициативы, предоставляя льготные кредиты, налоговые преференции и содействуя в подготовке квалифицированных кадров.

Важным этапом в развитии предпринимательства стало открытие в сентябре 2025 года Международного университета промышленников и предпринимателей в Ашхабаде. Торжественную церемонию возглавил Национальный Лидер туркменского народа, Председатель Халк Маслахаты Герой-Аркадаг, что подчеркнуло стратегическую значимость этого события для будущего государства. Создание профильного вуза – это инвестиция в «умную» экономику. Университет призван стать кузницей кадров нового поколения, где теорию бизнеса будут сочетать с глубоким пониманием национальных особенностей рынка и глобальных технологических трендов.

Такой цельный и системный подход государства создаёт прочный фундамент для устойчивого развития предпринимательства, превращения его в мощный социально-экономический фактор, способствующий росту благосостояния граждан и укреплению экономической независимости страны.

Сегодня негосударственный сектор – это не просто дополнение к экономике, а её главный локомотив. Предприниматели активно берутся за масштабные проекты: возводят современные перерабатывающие предприятия, развивают агропромышленный комплекс, строят дороги, выстраивают международную логистику. Государство выделяет предпринимателям огромные площади земель в долгосрочную аренду для выращивания овощей, фруктов и создания теплиц. В строительной отрасли, сфере услуг и производстве стройматериалов отечественный бизнес уже давно задаёт высокие стандарты качества, диктуя современные тренды. Благодаря созданным условиям бренд «Сделано в Туркменистане» перестал быть просто локальной отметкой. Сегодня это знак качества, который уверенно вытесняет импортные аналоги, предлагая потребителю достойную альтернативу.

Обеспечивая наличие широкого ассортимента продовольственных и промышленных товаров внутри страны, туркменский бизнес стремительно расширяет географию поставок своей продукции. Предприниматели активно участвуют в международных выставках, ищут партнёров за рубежом и сертифицируют свою продукцию по международным стандартам (ISO). Это показывает, что бизнес хочет конкурировать не только внутри страны, и иностранные инвесторы видят в местных компаниях надёжных и перспективных партнёров.

Успех негосударственного сектора – это не только экономические показатели, но и тысячи новых рабочих мест, развитие регионов и уверенность в том, что страна способна обеспечить себя всем необходимым, опираясь на энергию и талант своих граждан.

Программа «Возрождение новой эпохи могущественного государства: Национальная программа социально-экономического развития Туркменистана в 2022–2052 годах», определив в числе приоритетных задач структурное преобразование экономики, внедрение инновационных и цифровых технологий, развитие экспортно-ориентированных производств, задала вместе с тем и вектор развития предпринимательства на долгосрочную перспективу. Негосударственному сектору государство отводит значимую роль в модернизации и диверсификации отраслей национальной экономики, повышении объёмов и расширении ассортимента высококачественной, конкурентоспособной продукции, обеспечении продовольственного изобилия и роста экспортного потенциала страны.

В эру Возрождения новой эпохи могущественного государства под руководством уважаемого Президента Сердара Бердымухамедова, продолжающего курс Национального Лидера туркменского народа Героя-Аркадага предприниматели активно осваивают высокотехнологичные отрасли, внедряют инновационные методы в сельское хозяйство и создают современные промышленные кластеры, укрепляют позиции на региональных и международных рынках за счёт наращивания объёмов готовой продукции. Развивая инновационные производства, внедряя новое технологическое оборудование, передовые технологии, предприниматели пополняют потребительский рынок широким ассортиментом качественных товаров и услуг. Особое внимание уделяется цифровизации бизнес-процессов. Появились первые полноценные маркетплейсы, службы доставки и онлайн-сервисы.

Таким образом, бизнес-сообщество Туркменистана не просто следует рыночным трендам, а активно формирует новую модель национальной экономики, ориентированную на устойчивое развитие, экспортный потенциал и повышение качества жизни населения. В этом созидательном процессе заложен прочный фундамент для будущих достижений, где частная инициатива и государственная стратегия работают как единый слаженный механизм.

Развитие малого и среднего бизнеса сегодня – это яркое подтверждение того, что независимость нашего государства является прочным фундаментом для созидания. Для каждого гражданина это не просто политический статус, а реальная возможность реализовать свой потенциал, воплотить в жизнь смелые идеи и внести личный вклад в процветание нашей Родины.

Мы видим, как благодаря дальновидной политической воле Героя-Аркадага и последовательному продолжению созидательного курса Аркадаглы Героем Сердаром в стране созданы все условия для предпринимательской инициативы. Эти возможности открывают перед нами новые горизонты, позволяя трудиться на благо общества и укреплять экономическую мощь нашего государства. Выражаем глубокую признательность уважаемому Президенту Сердару Бердымухамедову и Национальному Лидеру туркменского народа Герою-Аркадагу за постоянную поддержку и создание благоприятной среды для развития. Ваша мудрая политика вдохновляет нас на новые свершения и ответственное отношение к своему делу.

От всей души желаем Герою-Аркадагу и Аркадаглы Герою Сердару крепкого здоровья, долгих лет жизни и новых успехов в их благородной деятельности во имя процветания нашего народа и светлого будущего независимого нейтрального Туркменистана. Пусть каждый день приносит новые победы, а наша страна продолжает уверенно идти по пути прогресса и благополучия!

Сапармырат ОВГАНОВ,

председатель Партии промышленников и

предпринимателей Туркменистана,

депутат Меджлиса Туркменистана.

Independence Day is one of the main public holidays in lur country. Turkmenistan is preparing to celebrate the 35th anniversary of sovereignty in the year being held under the motto: “Independent Neutral Turkmenistan – the Homeland of Purposeful Winged Horses.”

In a relatively short historical period, Turkmenistan has made great progress in economy, construction, science and culture and strengthened its status as a neutral state on the international arena. When talking about the achievements of our sovereign Motherland, it is impossible not to mention the outstanding progress in developing the national fleet.

Turkmenistan – a maritime power

Turkmenistan has no direct access to the oceans, but on the west, it is washed by the Caspian Sea, a priceless treasure with unique natural features and rich biodiversity and of economic and geopolitical significance. All this enables Turkmenistan to develop maritime transport, port infrastructure and the Avaza resort area, positioning itself as a maritime and transit power in the Caspian Sea region.

Through the efforts of the Hero-Arkadag, continued today by President Serdar Berdimuhamedov, the Caspian Sea has been recognised worldwide as a sea of peace, friendship and friendly cooperation. The First Caspian Summit, which was held on the initiative of Turkmenistan in Ashgabat in April 2002, marked an important stage in promoting regional interaction, creating the legal framework for cooperation and building trust among the Capsian states to address the issues related the legal status of the Caspian Sea and the protection of marine environment.

The Government of Turkmenistan has made tremendous work to unlock the economic potential of the Caspian Sea region, including transport and logistics capacities. In this regard, the Caspian Sea plays a significant role in the international transport system. The first important step to develop the national maritime fleet was the reconstruction of port infrastructure and the construction of the modern Turkmenbashi International Seaport. This cemented Turkmenistan’s position as a transport and logistics hub, linking Europe and Asia, facilitated the creation of international transport routes and expanded trade and economic ties.

The port has a potential for year-round handling of vessels and operates on a 24/7 continuous schedule. The Turkmenbashi International Seaport is a sea gateway linking Central Asia and Europe and the region’s largest transit transport hub. In recent years, the Turkmen vessels have started moving on many shipping routes. The national fleet is being replenished with cruise ships, yachts and other vessels. Turkmenistan orders the ships from the renowned shipyards in foreign countries to expand or modernise its fleet, as evidenced by the Rahat high-speed passenger and cruise ship that joined Turkmenistan’s fleet in July 2021. The ship was built in the Republic of Tatarstan, Russia, and is designed to carry passengers on scenic tours and to boost tourism in the Avaza national tourism zone.

The city of Turkmenbashi is a crossroads of all routes: waterways, motor roads, railways and air routes. Turkmenistan, as a maritime power, invites many countries, which it maintains mutually beneficial trade and economic relations with, to use its port and transport corridor.

A new sector ofthe economy

A route to many countries in Asia and Europe lies on the Turkmen shores of the Khazar Sea. Turkmenistan is the heart of the Great Silk Road that is currently being revived. Maritime transport is the primary backbone of its sea trade routes. In the past, our ancestors, who had long lived on the shores of the Caspian Sea, learned the art of shipbuilding. In ancient times, the so-called Nuh Ata was the patron saint of shipbuilders and makers of wooden floating crafts. The Turkmen people, living by the sea, built various floating crafts, from simple taymun fishing boats that closely resemble kayaks to large longboats and specialised vessels designed to transport seafood and oil. The noble legacy of these ancient shipbuilders is now in the skilful hands of young shipbuilders.

Time itself has tasked our country to boost shipbuilding and to build commercial vessels. The Balkan Shipbuilding and Ship Repair Yard OJSC was established for this purpose. This core technology implemented at the shipyards is intended to build and repair vessels.

Its production capacity is designed to process 10,000 tonnes of steel and, using modern technologies that meet international standards, build 4-6 ships a year. Furthermore, the shipyard has the capacity to process 2,000 tonnes of steel a year to repair 20-30 ships. The shipbuilding process encompasses all the stages of the production chain, ranging from material acceptance, including pre-processing operations, to final assembly and the launch.

Thefirstling of Turkmenistan’s shipbuilding industry

The activities of the Balkan Shipbuilding and Ship Repair Yard have marked a significant step in the shipbuilding industry. Today, it makes its contribution to the national economy and the maritime and river sector. The long-awaited launch of the firstling of Turkmenistan’s merchant fleet – the Gadamly dry cargo ship is a remarkable achievement, a memorable event for Turkmen shipbuilders and the people of our country.

This first Turkmen dry cargo ship, built for the State Service of Maritime and River Transport of Turkmenistan, meets international standards in every respect and is in no way inferior to other seagoing vessels. We should all be proud of this achievement of our country. This beautiful vessel has the impressive dimensions: 123 metres long, 16.5 metres wide, 8.30 metres high, with a cargo capacity of 6,100 tonnes and a cargo hold of 120 large or 250 small containers. The vessel can operate autonomously for 20 days.

The Korean specialists provided valuable assistance in their new endeavour for Turkmen shipbuilders. The project was implemented in collaboration with Koryo Shipbuilding Industry Technology Co., Ltd. from the Republic of Korea.

The Gadamly dry cargo ship impresses with its size, appearance and state-of-theart equipment. The vessel was launched at the end of last year. After commissioning work was completed, it embarked on its maiden voyage across the Khazar Sea in May this year, carrying cargo to the port of Baku, Azerbaijan. Today, the vessel runs a regular schedule between the ports of Turkmenbashi and Baku, helping expedite freight flows and improve logistics chain efficiency in the Caspian Sea.

The new vessel, Gadamly, symbolises the implementation of the state policy of creating a modern merchant marine. Today, specialists from the State Service of Maritime and River Transport of Turkmenistan, utilising existing material and technical infrastructure that annually reinforced with advanced equipment from global manufacturing leaders, ensure effective and smooth freight transportation.

Another important step to upgrade the national marine fleet with modern vessels is the Dostlug oil tanker, donated by the Republic of Azerbaijan to Turkmenistan. The tanker was built at the Baku Shipyard and presented to the Turkmen side as a sign of friendship on June 22 this year, during the state visit of President of Turkmenistan Serdar Berdimuhamedov to the Republic of Azerbaijan. President Serdar Berdimuhamedov thanked the Azerbaijani side for the vessel and noted President Ilham Aliyev’s contribution to strengthening the bilateral relations.

“We are accepting this modern vessel as a symbol of fraternal relations between our peoples,” President Serdar Berdimuhamedov said, expressing belief that the oil tanker would contribute to the prosperity of the two countries and testify to the success of Turkmenistan-Azerbaijan cooperation.

Undoubtedly, the launch of the oil tanker will contribute to increasing freight turnover and expanding international transit freight transportation in the Caspian Sea.

In conclusion, it should be noted that during the years of independence, through the efforts of the President of Turkmenistan to create a modern merchant marine fleet in compliance with international standards, Turkmenistan’s water transport has been replenished by the state-of-the-art tankers, Ro-Pax ferries, harbour tugs and highspeed passenger vessels. These include the Gadamly dry cargo ship, built by domestic shipbuilders.

Plying the waters under the State Flag of Turkmenistan today, the dry cargo ship has opened a new chapter in domestic shipbuilding that has a bright future. We are rightfully proud of this great achievement of independence. Undoubtedly, new vessels will follow this firstling of Turkmenistan’s shipbuilding industry from the slipways of the Balkan Shipyard. May our beloved Motherland prosper and our maritime power grow stronger!

Eziz MATDIYEV,

the Deputy General Director at the

Balkan Shipbuilding and Ship Repair Yard OJSC,

member of the Mejlis of Turkmenistan

Makalada halkara hukuk kadalarynyň we ýörelgeleriniň ileri tutulmagynyň ähmiýeti seljerilýär. Türkmenistanyň oňyn başlangyçlarynyň we milli kanunçylyk tejribesiniň ähmiýeti bellenilip, bu ugurda halkara gurallary kämilleşdirmek boýunça garaýyşlar beýan edilýär. 

Häzirki döwürde halkara hukugy bilen milli hukuk ulgamynyň özara arabaglanyşygy döwletleriň durnukly ösüşiniň we ählumumy giňişlige goşulyşmagynyň esasy şertidir. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan özüniň daşary we içeri syýasatynda halkara hukugynyň we umumy ykrar edilen kadalarynyň ileri tutulmagyny dabaralandyrýar. Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 9-njy maddasynda halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalarynyň ileri tutulýandygy, şeýle hem milli kanunçylykda Türkmenistanyň halkara şertnamasynda Türkmenistanyň kanunçylygyndakydan başga kadalar bellenilen bolsa, onda halkara şertnamasynyň kadalarynyň ulanylýandygy berkidilendir. Bu ýörelge döwletimiziň halkara jemgyýetçiliginiň öňündäki borçnamalaryna yzygiderli ygrarlydygyny görkezýär.

Türkmenistan häzirki wagtda 150-den gowrak köptaraply halkara resminamalaryň, şol sanda Birleşen Milletler Guramasy (BMG) we onuň ýöriteleşdirilen edaralary tarapyndan kabul edilen 130-dan gowrak konwensiýanyň doly hukukly agzasydyr.

Ýurdumyzda döwletiň we jemgyýetiň iň ýokary gymmatlygy adam, onuň ömri, azatlygy we hukuklary bolup durýar. Bu ugurdaky halkara borçnamalarynyň berjaý edilmegini üpjün etmek maksady bilen, Türkmenistan adam hukuklaryny goramagyň düýp esaslaryny ykrar edýän resminamalara goşuldy. Şolaryň hatarynda kabul edilen Adam hukuklarynyň ählumumy jarnamasy (1948-nji ýyl) — döwletimiziň ynsanperwerlik syýasatynyň wezipelerini we esasy ýörelgelerini ykrar etmekde başlangyç esas boldy. Raýatlyk we syýasy hukuklar hakyndaky halkara ylalaşygy (1966-njy ýyl) hem-de Ykdysady, durmuş we medeni hukuklar hakynda halkara ylalaşygy (1966-njy ýyl) — raýatlaryň jemgyýetçilik-syýasy hem-de maddy-medeni durmuşynyň hukuk kepillikleriniň kämilleşmegine itergi berdi. Çaganyň hukuklary hakyndaky konwensiýa (1989-njy ýyl) we Aýallara garşy kemsitmeleriň ähli görnüşlerini ýok etmek hakyndaky konwensiýa (CEDAW) — jemgyýetiň aýratyn goraga mätäç gatlaklarynyň we maşgala institutynyň hukuk goraglylygyny halkara standartlaryna laýyk getirmäge mümkinçilik döretdi.

Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna yzygiderli eýerýän döwlet hökmünde Türkmenistan halkara gatnaşyklarynda parahatçylykly, medeniýetli we diplomatik gepleşikler institutyna aýratyn ähmiýet berýär. Bu ugra degişli bolan Diplomatik gatnaşyklar hakynda Wena konwensiýasy (1961-nji ýyl) — ýurdumyzyň daşary ýurtlar bilen ilçihana we diplomatik wekilçilik derejesindäki gatnaşyklarynyň kadalaşdyrylmagyny şeýle hem, Şertnamalar hukugy hakynda Wena konwensiýasy (1969-njy ýyl) — döwletara we köptaraply şertnamalary baglaşmagyň, ýerine ýetirmegiň we ýatyrmagyň takyk hukuk mehanizmlerini milli tejribä we bütindünýä nusgasyna laýyklykda amala aşyrmaga hukuk esasyny berýär.

Döwletimiziň daşary syýasatynyň we halkara hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlarynyň biri hem ekologik durnuklylygy we daşky gurşawy goramagy üpjün etmekden ybaratdyr. Sebitiň ekologiýa howpsuzlygyny saklamak maksady bilen, Türkmenistan bu ugurdaky esasy global ylalaşyklary ykrar etdi we olara işjeň goşuldy. Şolaryň hatarynda Ozon gatlagyny goramak baradaky Wena konwensiýasy (1985-nji ýyl) hem-de Monreal protokoly — ýurda ozon gatlagyny hapalaýan zyýanly himiki maddalaryň getirilmegini çäklendirmäge we önümçilik ulgamlaryny arassa ekologik tehnologiýalara geçirmäge mümkinçilik berdi. Biologik dürlilik baradaky konwensiýa (1992-nji ýyl) — ýurduň baý ösümlik we haýwanat dünýäsini, aýratyn hem döwlet goraghanalarynyň durnukly ekoulgamyny halkara ülňüleri esasynda goramaga şert döretdi. Çölleşmä garşy göreşmek baradaky BMG-niň konwensiýasy (1994-nji ýyl) — ýurtda giň gerimli «Gök guşak» maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegine, Garagum çölüniň süýşmeginiň öňüniň alynmagyna we sebitiň howa şertleriniň gowulanyp, topragyň şorlaşmagyna garşy işleri giň gerimde ýaýbaňlandyrmaga itergi berdi. Hazar deňziniň deňiz gurşawyny goramak baradaky Çarçuwaly konwensiýa (Tehran konwensiýasy, 2003-nji ýyl) — Hazar sebitinde ykdysady we nebit-gaz taslamalary amala aşyrylanda deňiz gurşawynyň arassalygyny kepillendirmäge we Awaza syýahatçylyk zolagynyň ekologiýasyny berk gözegçilikde saklamaga mümkinçilik döretdi.

Ýurdumyzyň dünýä ykdysadyýetine işjeň goşulmagy, bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagy we daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegi söwda-ykdysady ugurdaky halkara hukuk kadalarynyň doly berjaý edilmegine baglydyr. Bütindünýä Söwda Guramasyna (BSG) goşulmaga taýýarlyk görmegiň çäginde, Türkmenistan ykdysady ulgamyň döwrebaplaşmagyny üpjün edýän şertnamalary ykrar etdi. Şolaryň hatarynda Gümrük düzgünlerini ýeňilleşdirmek we sazlaşdyrmak baradaky halkara konwensiýa (Kioto konwensiýasy, 1973-nji ýyl) gümrük amallaryny sanlylaşdyrmaga, serhetüsti haryt dolanyşygyny tizleşdirmäge we eksport-import amallarynyň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmaga goldaw berdi. Daşary ýurt arbitraž çözgütlerini ykrar etmek we ýerine ýetirmek baradaky konwensiýa (Nýu-Ýork konwensiýasy, 1958-nji ýyl) — halkara söwda dawalaryny bütindünýä standartlaryna laýyk çözmäge hukuk kepilligini döredip, ýurdumyzyň maýa goýum gurşawynyň halkara abraýyny we maýadarlaryň ynamyny has-da berkitdi. Harytlary halkara satmak-satyn almak şertnamalary baradaky BMG-niň konwensiýasy (Wena konwensiýasy, 1980-nji ýyl) — milli telekeçilerimiziň we hususy kärhanalarymyzyň dünýä bazarlarynda öz harytlaryny kanuny taýdan doly goragly, ygtybarly we bökdençsiz satmagyna amatly şertleri döretdi.

Türkmenistanyň geosyýasy taýdan amatly ýerleşişi ýurdy sebitiň iň iri ulag-logistika we üstaşyr (tranzit) merkezine öwürmäge doly şert döredýär. Ulag durnuklylygyny halkara giňişliginde öňe sürýän döwlet hökmünde, ýurdumyz bu ugurdaky möhüm konwensiýalara goşuldy. Şolaryň hatarynda Ýol hereketi baradaky Wena konwensiýasy (1968-nji ýyl) — Türkmenistanyň ýol belgilerini, hereket düzgünlerini we sürüjilik şahadatnamalaryny dünýä standartlaryna gabat getirip, milli sürüjilerimiziň we halkara ýük daşaýjylarynyň daşary ýurtlarda bökdençsiz hereket etmegini üpjün etdi. Ýadro heläkçiligi barada ir habar bermek baradaky konwensiýa (1986-njy ýyl) — ýurdumyzyň radiasiýa we tehnogen howpsuzlygyny bütindünýä ulgamy bilen utgaşdyrmaga, sebitde bolup biljek howplardan ir habar alyp, milli howpsuzlygy berkitmäge ýol açdy. Ýük markalary hakynda Halkara konwensiýasyna degişli 1988-nji ýylyň Teswirnamasy— Türkmenbaşy Halkara deňiz portundan ugraýan gämilerimiziň dünýäniň islendik portuna bökdençsiz girmegine, deňiz söwdasynyň howpsuz, tygşytly we netijeli alnyp barylmagyna giň mümkinçilikleri açdy.

Ynsan zähmetiniň goralmagy we adalatly zähmet şertleriniň döredilmegi durnukly ykdysadyýetiň şertidir. Türkmenistan Halkara Zähmet Guramasynyň (HZG) doly hukukly agzasy hökmünde guramanyň düýpli konwensiýalaryny ratifikasiýa etdi. Bu resminamalar zähmet bazarynda islendik kemsitmeleri doly gadagan etmek, mejbury zähmeti ýok etmek, zähmet haky we iş orunlarynyň howpsuzlygyny kepillendirmek boýunça milli Zähmet kodeksiniň kämilleşmegine göni täsir etdi.

Milli medeni mirasy goramak we ony geljekki nesillere ýetirmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Türkmenistan bu ugurda BMG-niň Bilim, ylym we medeniýet boýunça guramasy (UNESCO) bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýär. Bu hyzmatdaşlyk Gadymy Merw, Köneürgenç we Nusaý ýaly taryhy ýerlerimiziň dünýä derejesinde goralmagyna ýardam edýär. Bu guramanyň Maddy däl medeni mirasy goramak baradaky Konwensiýasyna goşulmagymyz – ruhy, saz we amaly haşam sungatymyzyň milli we halkara derejesinde goraglylygyny berkitdi. Medeni gymmatlyklary bikanun getirmegi, äkitmegi we eýeçilik hukugyny bermegi duýdurmaga we gadagan etmäge gönükdirilen çäreler hakyndaky Konwensiýa — taryhy we medeni tapyndylaryň bikanun dolanyşygyna garşy durmakda halkara bileleşigi bilen bilelikde hereket etmäge kepillik berýär.

Türkmenistanda halkara hukuk kadalarynyň milli kanunçylyga ornaşdyrylmagy (transformasiýa we implementasiýa) boýunça işler yzygiderli alnyp barylýar. Halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryny milli hukuk ulgamyna girizmek ýurduň taryhy, medeni we ykdysady aýratynlyklaryny göz öňünde tutup, täze hukuk kadalaryny döretmek işidir. Döwletimiz tarapyndan tassyklanylan halkara konwensiýalary biziň milli kanunlarymyzyň binýadyny baýlaşdyrýar we olary döwrebaplaşdyrmaga ýardam edýär.

Munuň iň aýdyň mysallaryndan birini Çaganyň hukuklaryny goramak ugrunda görkezmek bolar. Türkmenistan 1993-nji ýylda BMG-niň «Çaganyň hukuklary hakyndaky konwensiýasyny» ratifikasiýa etdi. Bu halkara resminamanyň kadalaryny içerki hukuk ulgamyna ornaşdyrmak maksady bilen, döwletimiz tarapyndan düýpli hukuk özgertmeleri geçirildi. Ilki bilen, «Çaganyň hukuklarynyň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Bu Kanun gönüden-göni halkara konwensiýasynyň kadalaryna esaslanyp, çaganyň ýaşama we ösmek hukugyny, saglygynyň goralmagyny, kemsidilmelerden we zähmet ekspluatasiýasyndan goralmagyny hem-de bilime bolan hukuklaryny kepillendirýär. Türkmenistanyň Zähmet kodeksine (2009-njy ýyl) görä, ýurtda 16 ýaşyna ýetmedik çagalary işe almak düýbünden gadagan edildi. Ýurda gelýän beýleki döwletleriň raýatlary bolan ýa-da raýatlygy bolmadyk çagalara hem Türkmenistanyň çagalary bilen deň hukuklar we gorag üpjün edildi.

BMG-niň «Zenanlara garşy kemsitmeleriň ähli görnüşlerini ýok etmek hakyndaky» konwensiýasy (CEDAW) aýallara syýasy, ykdysady we jemgyýetçilik durmuşynda erkekler bilen deň şertleriň we hukuklaryň kepillendirilmegini talap edýär. 2015-nji ýylda «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmegi barada döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny kabul etdi. Bu kanun gönümel CEDAW-yň talaplary esasynda taýýarlandy. Şeýle-de, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 29-njy maddasynda aýallaryň we erkekleriň deň hukuklary berkidildi. Döwlet edaralarynda we Mejlisde (parlamentde) zenan ýolbaşçylaryň we deputatlaryň sany yzygiderli artdyryldy.

Halkara Zähmet Guramasynyň konwensiýalary göwreli aýallaryň we çagaly eneleriň zähmet hukuklaryny goramagy öňe sürýär. Türkmenistanyň Zähmet kodeksine we Ilaty durmuş taýdan goramak hakyndaky kanunçylyga laýyklykda, göwreli aýallary gije işlerine, iş wagtyndan daşary işlere çekmek we olary iş saparyna ibermek gadagan edildi. Şeýle hem, göwrelilik we çaga dogurmak boýunça berilýän rugsadyň we pul kömekleriniň möhleti uzaldyldy.

Bu ugurdaky işleriň ýene bir iň aýdyň mysaly hökmünde döwletimiziň BMG-niň Klimatyň üýtgemegi baradaky çarçuwaly Konwensiýasyna we Pariž ylalaşygyna goşulmagy bilen bagly boldy. Halkara derejesindäki bu möhüm ylalaşyklar global ýylylygyň öňüni almak we «ýaşyl» ykdysadyýete geçmek borçnamasyny goýýar. Bu borçnamalary ýerine ýetirmek maksady bilen, içerki kanunçylykda uly özgertmeler amala aşyryldy. Hususanda, «Ekologiýa auditi hakynda», «Ekologiýa maglumaty hakynda» we «Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri hakynda» kabul edilen täze Kanunlar göni halkara standartlaryna laýyklykda işlenip düzüldi. «Atmosfera howasyny goramak hakynda» kanunçylyga üýtgetmeler girizilip, senagat kärhanalarynyň galyndylaryna bildirilýän talaplar halkara ekologik kadalaryň derejesine çykaryldy.

Türkmenistanyň bu ugurdaky tejribesi halkara hukugynyň milli kanunçylykdan ýokary durýandygy baradaky konstitusion ýörelgäni subut edýär. Şeýlelikde, halkara hukuk kadalarynyň milli kanunçylyga ornaşdyrylmagy diňe bir deklaratiw häsiýete eýe bolman, eýsem täze kanunlaryň kabul edilmegi we bar bolan kodeksleriň kämilleşdirilmegi arkaly amala aşyrylýar. Ýurt halkara ylalaşyklaryna goşulmak bilen, özüniň içerki kanunlaryny dünýäniň iň kämil hukuk standartlaryna uýgunlaşdyrýar. Şu işler bilen bir hatarda Parlamentiň goldamagynda kabul edilen Hökümet maksatnamalary, meselem, Klimatyň üýtgemegi baradaky Milli strategiýa, halkara hukugynyň talaplarynyň durmuşda nähili anyk amala aşyrylýandygyny görkezýär. 

Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan ykrar edilen başlangyçlary, şol sanda «2028-nji ýyl - Halkara hukuk ýyly» diýip yglan etmek baradaky Kararnamasy ýurdumyzyň dünýäde hukuk dabaralanmasyny durnukly goldaýandygynyň nobatdaky subutnamasydyr.

Kulyýew Maksat Hojamyradowiç Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň başlygy,

Babaýew Baýmyrat Atanaýewiç Türkmenistanyň Mejlisiniň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň agzasy

Pederlerimiziň döwletlilik ýörelgelerinden ugur alyp, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly senesiniň öňüsyrasynda demokratiýa, aýanlyk, adalatlylyk, kanunyň hökmürowanlygy, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny ileri tutmak, adamyň we raýatyň kanunyň öňündäki deňligi, adamyň hukuklaryna we azatlyklaryna hormat goýmak, çözgütleri erkin ara alyp maslahatlaşmak we kabul etmek, jemgyýetçilik pikirini nazara almak ýörelgelerine esaslanýan Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisini geçirmek asylly däbe öwrüldi. Ýurdumyzyň ösüşleriniň dowamat-dowam bolmagynda, jemgyýetimizde agzybirligiň, jebisligiň has-da pugtalanmagynda bu ählihalk forumy möhüm ähmiýete eýedir. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda geçiriljek nobatdaky mejlis milli demokratiýamyzyň dabaralanýandygynyň aýdyň subutnamasy bolup, ol ýurdumyzy ösdürmäge gönükdirilen taryhy tutumlaryň badalgasyna öwrüler.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe durmuşymyzyň ähli ugurlary ösüşlere beslenýär, ýurdumyzyň şöhraty dünýä dolýar. Aýdyň maksatlardan ugur alýan düýpli özgertmeler ata Watanymyzyň abraýyny belende göterip, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlanmagyny üpjün edýär. Jemgyýetiň we döwletiň sazlaşykly ösmeginde, demokratiýalaşdyrylmagynda, döwlet dolandyryşynyň kämilleşdirilmeginde, halk häkimiýetliliginiň esaslarynyň pugtalandyrylmagynda Halk Maslahatyna möhüm orun degişli bolup durýar. Ählumumy forumda merdana halkymyzyň yhlasly hem tutanýerli zähmeti, agzybirligi bilen gazanylan üstünlikler berkidilmek bilen, ýurdumyzy ösdürmegiň esasy ugurlary kesgitlener. Şunuň bilen baglylykda, Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň ösüşlerine gönükdirilen halk bähbitli, ýurt ähmiýetli çözgütler kabul ediler.

Taryhy ýylyň dabarasyny has-da artdyrjak Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisi türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň asylly başlangyçlaryny üstünlikli dowam etdirýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda demokratik özgertmeleriň giňden ýaýbaňlandyrylýandygyny, raýat jemgyýetini kemala getirmekde oňyn tejribeleriň toplanandygyny aýdyň subut eder.

Goý, halkymyza hemişe üstünlikler hemra bolup, eziz Diýarymyz mundan beýläk-de gülläp össün!

Wezirgeldi AŞY­ROW,

welaýat arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna

garşy göreşmek gullugynyň başlygynyň orunbasary,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň durmuşa geçirýän beýik işleri bilen barha rowaçlanýar. Her bir ynsanyň bagtyýar geljegine gönükdirilen döwlet bähbitli oňyn başlangyçlar milli ýörelgelere esaslanýar. Ýurdumyzda durmuşa geçirilýän özgertmeler we durmuş-ykdysady maksatnamalar halk bähbidinden ugur alýar. Eziz Diýarymyzda beýik ösüşler gazanylyp, dünýä döwletleri bilen hyzmatdaşlyk pugtalandyrylýar, hoşniýetli gatnaşyklar, ynsanperwer ýörelgeler rowaçlanýar. Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde uzak möhletli hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary, işewürlik gatnaşyklary pugtalandyrylýar. Döwletli tutumlara badalga bolan Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisiniň ýurt Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýunyň bosagasynda geçirilmeginde hem uly many bar.

Garaşsyzlyk halkymyzyň arşa ganat açmasydyr. Ol milletimiziň geçmişe-geljege ýaň salýan erkinlik hem-de parahatlyk mukamy bolup ýaňlanýar. Türkmenistanyň Garaşsyzlygy türkmen bagtynyň täze belentlige göterilmesidir, ruhunyň we mertebesiniň dabaralanmasydyr. Çünki Garaşsyzlyk almagymyz bilen merdana ata-babalarymyzyň asyrlarboýy ýüreklerinde ýaşadan arzuw-umytlary, erk-islegleri hasyl boldy. Garaşsyzlyk halkyň bagtyýar ertirine uzaýan ak ýoluna baky öçmejek ýalkym saçdy. Garaşsyzlygyň şöhratly ýollarynda amala aşyrylýan beýik işleriň her biri asyrlara barabardyr. Halkymyz bu gün öz bagtyna, bagtyýar durmuşda ýaşaýan zamanasyna buýsanýar. Köp asyrlyk milli we ruhy gymmatlyklarymyzy, şeýle hem arzyly ynsanperwer däplerimizi dikeltmäge mümkinçilik beren Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyz durmuş-ykdysady ösüşde belent sepgitlere ýetdi, durmuş maksatly iri taslamalar amala aşyryldy, ylym-bilim, medeni we sport maksatly edaralaryň ösen giň toplumy döredildi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz: «Halkymyzyň agzybirligini, jebisligini, abadançylygyny berkitmäge hem-de Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň has-da kuwwatlanmagyna ýardam bermek Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň baş maksady we esasy wezipeleri bolup durýar» diýip nygtaýar. Ýurdumyzyň okgunly ösüşiniň aýdyň ýoluny kesgitlemekde Türkmenistanyň Halk Maslahatyna uly orun degişlidir. Halk Maslahaty jemgyýeti işjeňleşdirmekde, milli demokratik ýörelgeleri ösdürmekde, döwletli çözgütleri kabul etmekde, ruhy gymmatlyklary öz içine alýan milli döwletliligiň özboluşly nusgasyny kemala getirmekde köňülleri, ýürekleri birleşdirýär. Gahryman Arkadagymyz jemgyýetimizi ösdürmekde, döwlet ähmiýetli wezipeleri halk bilen geňeşmekde merdana ata-babalarymyzyň asylly, ynsanperwer ýörelgelerine, döwletlilik däplerine eýerip, Watanymyzyň ähli ugurlaryna dahylly bolan taryhy çözgütlere uly orun berýär. Demokratiýanyň, agzybirligiň, asudalygyň, jebisligiň kämil nusgasy bolan Türkmenistanyň Halk Maslahaty ýurdumyzyň döwlet dolandyryş ulgamynyň takyklygyna, sazlaşygyna, bitewüligine giň ýol açýar.

Goý, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini, abadançylygyny yzygiderli ýokarlandyrmakda taýsyz tagallalary edýän Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun!

Tuwakgylyç WELIÝEW,

Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler

partiýasynyň Bereket etrap komitetiniň başlygy,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň ýyllary hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýokary zähmet ýeňişlerine, şanly wakalara beslenýär. Bu ýörelge “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda has-da rowaçlanýar. Mundan 35 ýyla golaý öň Garaşsyzlygyň aýdyň ýoluna düşen döwletimiz ösüş-özgerişleriň menzilleri bilen bedew batly öňe barýar. Bu gün Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyz dünýäniň ösen döwletleriniň hataryndaky ornuny pugtalandyryp, halkara abraýy täze belentliklere çykýar. Ýurdumyz isleg-arzuwlaryň hasyl bolýan mekanyna öwrüldi.

Bularyň hemmesi Beýik Garaşsyzlygymyzyň datly miweleri. Mukaddes Garaşsyzlygyny göz-guwanjy, başynyň täji hasaplaýan türkmen halky Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny üstünlikli dowam edýän hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda has-da abadan geljeginiň binýadyny berkden tutýar. Şu günler türkmen ili taryhy waka Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramyna ýokary derejede taýýarlyk görýär. Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygynyň dabarasy dag aşjak uly toýy şan-şöhratly ýylymyzyň möhüm wakasy bolup, Watanymyzyň senenamasyna altyn harplar bilen ýazylar. 35 ýyla golaý döwrüň içinde Türkmenistan döwletimiz syýasy taýdan kämil, berkarar, ykdysady taýdan kuwwatly ýurda öwrüldi. Parahatçylyksöýüjilikli baky Bitarap döwlet hökmünde halkara abraýy arşa çykýar.

Şu taryhy wakanyň dabarasynyň mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk baýramynyň şatlyk-şowhuny bilen utgaşjakdygy guwanjymyzy goşalandyrýar. Toý-baýrama sowgatly barmagyň gadymy ýörelgesine eýerýän türkmen ili baş baýramyna mynasyp zähmet sowgatly barmagy maksat edinýär. Maksatlary myrat bolýan halkymyz taryhy wakalara taýýarlyk görýär.

Saparmyrat ÇARŞAKOW,

Türkmengala etrap alyjylar jemgyýetiniň ykdysatçysy,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Ýurdumyzyň syýasy-jemgyýetçilik durmuşynda möhüm ähmiýetli wakalary bilen şöhratlanyp, taryhyň gatlaryna altyn harplar bilen ýazylýan “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň her bir güni ajaýyp üstünliklere beslenýär. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň peder ýoluna eýerýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda Watanymyz beýik ösüşlere eýe bolýar. Ýurdumyzda beýleki ulgamlar bilen bir hatarda bilim ulgamynda hem täze sepgitlere ýetilýär. Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen ýaş nesilleriň ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly, çylşyrymly tehnologiýalardan baş çykarýan hünärmenler bolup ýetişmekleri ugrunda ähli mümkinçilikler döredilýär.

Şeýle mümkinçiliklerden peýdalanýan biz — mugallymlar hem öz hünärine ökde energetikleri taýýarlamakda yhlasly zähmet çekip, talyp ýaşlaryň ylymdan ýüki ýetik işine ezber hünärmenler bolup ýetişmekleri ugrunda aladalanýarys. Özleri hakynda edilýän alada düýpli düşünýän ýaşlar yhlasly okap, bilim alýarýar.

Şöhratly wakalary bilen dabaralanýan Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bagtyýar geljegimiziň eýeleri bolan ýaşlar hakynda yzygiderli aladalanýan Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli alyp barýan işleri hemişe rowaçlyklara beslensin!

Merdan ORAZMEREDOW,

TDEI-niň mugallymy,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň baş maksady we esasy wezipeleri döwlet ähmiýetli meseleleri çözmäge, täze özgertmeleriň we durmuş-ykdysady maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegine halk köpçüligini giňden çekmek, teklipleri işläp taýýarlamak, maslahatlary bermek, halkymyzyň agzybirligini, bitewüligini, jebisligini, asudalygyny, abadançylygyny berkitmäge hem-de Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň täze döwürde depginli ösmegine, has-da kuwwatlanmagyna ýardam bermek, hyzmat etmek bolup durýar.

Türkmenistanyň Halk Maslahaty Türkmenistanyň Konstitusiýasyna laýyklykda hereket edýän we Türkmenistanyň halkynyň bähbitlerine wekilçilik edýän ýokary wekilçilikli edaradyr. Türkmenistanyň Konstitusiýasy diňe bir döwletimiziň we jemgyýetimiziň gazananlaryny berkitmän, eýsem, ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmegiň ygtybarly hukuk binýadydyr. Geljekde öňümizde durýan belent maksatlary we wezipeleri üstünlikli amala aşyrmakda döwlet häkimiýet edaralaryna, esasan-da, halka wekilçilik edýän edaralara, milli parlamente uly orun degişlidir. Wekilçilikli edaralaryň işiniň kämilleşdirilmegi netijesinde döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmek boýunça işleri guramakda zerur bolan kanunçylyk namalarynyň çalt we ýokary hilli kabul edilmegi, herekete girizilmegi, ýerine ýetirilmegine gözegçilik edilmegi üçin kanunçylyk-hukuk şertleri hem döredilýär.

Bu ugurda durmuşa geçirilýän işlere badalga bermekde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň durmuşdaky orny uludyr. Gadymy döwürlerden bäri halkymyz il-ýurt bähbitli işlere badalga berjek bolanda il içinde sylanýan, hormatlanýan adamlary ýygnap, maslahat edip, döwletli işleri maslahatlaşyp çözüpdir. Şol maslahatly çykarylan netijeler obalaryň arasynda suw, ýer, mal ýa-da adamlaryň şahsy durmuşynda ýüze çykýan meseleleri akylly-başly çözmäge ýardam beripdir. Ata-babalarymyzyň durmuş mekdebinde döreden nakyllary, ýol-ýörelgeleri, adamçylyk sypatlary goňşy arasynda, oba arasynda, hat-da ýurtlar arasynda hem döräp biläýjek dawa-jenjelleri parahatçylyk ýoly bilen çözmäge ýardam berip, şol durmuş kadalary biziň şu günki günlerimizde hem öz ähmiýetini ýitirmeýär.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde garaljak meseleler ýurdumyzyň sazlaşykly ösüşi bilen bir hatarda, halkymyzyň abadan durmuşynyň ýokary derejesini öz içine alýar. Bu bolsa «Döwlet adam üçindir!», «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen asylly şygarlary baş ýörelge edinýän we hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň rowaçlyklara beslenýändigini görkezýär.

Arazmyrat HANGELDIÝEW,

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.