​Меджлис (Парламент) Туркменистана является представительным органом, осуществляющим законодательную власть

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

МЕДЖЛИС ТУРКМЕНИСТАНА

Русский

Выступления и Статьи

TÜRKMEN-GRUZIN GATNAŞYKLARY ÖSDÜRILÝÄR

 

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gynda ýur­du­my­zyň he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­lyk hu­kuk ýag­da­ýy­na esas­lan­ýan pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­ji­lik­li da­şa­ry sy­ýa­sa­ty hal­ka­ra gi­ňiş­li­gin­de bar­ha ro­waç­lan­ýar. Hemişelik Bi­ta­rap ýurdumyzyň se­bit we äh­lu­mu­my de­re­je­ler­de para­hat­çy­ly­gy, howpsuzlygy üp­jün et­mek ýa­ly mö­hüm we­zi­pe­le­ri dur­mu­şa ge­çir­mek­de uly tagal­la­lar ed­ýär. 

Ýurdumyz hal­ka­ra gatna­şyk­lar ul­ga­myn­da deňhukuk­ly we öza­ra bäh­bit­li hyz­mat­daş­ly­gyň aý­dyň, açyk we dostluk­ly ýö­rel­ge­le­ri­ne gyşarnyk­syz eýer­mek bi­len, yg­tybar­ly ta­rap hökmün­de uly ab­ra­ýa we yna­ma eýe bol­dy. Türk­me­nis­ta­nyň he­mi­şe­lik Bitarap­ly­ga esas­la­nan daşa­ry sy­ýa­sy ýö­rel­gele­ri iş ýü­zün­de hil we maz­mun taý­dan baýlaş­mak bi­len bi­le­lik­de, se­bit­de howp­suz­ly­gy we dur­nuk­ly­ly­gy üp­jün et­me­giň, hoş­ni­ýet­li gat­na­şyk­la­ry ýo­la goý­ma­gyň tä­sir­li we ne­ti­je­li gu­ra­ly­nyň binýat­lyk esas­la­ry bo­lup hyz­mat edýär. Ýur­dy­my­zyň hä­zir­ki dö­wür­dä­ki der­wa­ýys me­se­le­le­riň çö­zül­me­gi­ne gö­nük­di­ri­len ne­ti­je­li baş­lan­gyç­la­ry dün­ýä bi­le­le­şi­gi ta­ra­pyn­dan giňden gol­daw tap­ýar. 

Dün­ýä­niň en­çe­me döwletleri bi­len bir ha­tar­da, 1992-nji ýyl­da Türk­me­nis­tan bilen Gruziýa­nyň ara­syn­da­ky ýo­la go­ýu­lan dost­luk­ly gatna­şyk­lar sy­ýa­sy, yk­dy­sa­dy we yn­san­per­wer ugur­lar­da ös­dü­ril­ýär. Golaýda Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň Baş­ly­gy­nyň ýol­baş­çy­ly­gyn­da ýurdu­my­zyň we­ki­li­ýe­ti Gru­zi­ýa iş sa­pa­ry­ny ama­la aşyr­dy. Sa­pa­ryň çäkle­rin­de iki döw­le­tiň ka­nunçy­ka­ry­jy edara­la­ry­nyň we­ki­li­ýet­le­ri­niň duşu­şy­gy ge­çi­ril­di. Du­şu­şyk­da ýur­du­my­zyň Gru­zi­ýa bi­len par­lamen­ta­ra gat­na­şyk­la­ra ýo­ka­ry ba­ha ber­ýän­di­gi we ony äh­li ugur­lar bo­ýun­ça ösdür­mä­ge taýýar­dy­gy aý­dyl­dy. Ta­rap­lar iki ýur­duň ara­synda­ky hyzmatdaş­ly­gy iler­let­mek­de hal­ka­ra hukuk ul­ga­myn­da­ky öza­ra hereketle­re uly or­nuň de­giş­li­di­gi­ni bel­le­di­ler. Şun­da par­la­ment diplomati­ýa­sy mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe bo­lup, ol hal­ka­ra ýag­daý­la­ra netije­li tä­sir et­mä­ge, döw­le­ta­ra gat­na­şyk­lar­da yna­nyş­ma­gy di­kelt­mek üçin şertle­ri döret­mä­ge, halk­la­ryň öza­ra düşü­niş­me­gi­ne ýar­dam et­mä­ge, dür­li mil­let­li we sy­ýa­sy ga­ra­ýyş­ly adam­la­ryň ara­syn­da deň­hu­kuk­ly­ly­ga, öza­ra hor­mat goý­ma­ga esas­lan­ýan gat­naşyk­la­ry ýo­la goý­ma­ga gönükdirilendir. Duşu­şy­gyň ahy­ryn­da Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si bi­len Gruziýanyň Par­la­men­ti­niň ara­syn­da hyz­mat­daş­lyk et­mek ha­kyn­da Ylala­şy­ga gol çe­kil­di. Yla­la­şyk öza­ra hor­mat goý­mak we deň­lik ýörelge­le­ri­ne esas­lan­ýan par­la­men­ta­ra hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mä­ge gönük­di­ri­len­dir. Bu bol­sa par­la­ment de­re­je­sin­de ýurt­la­ryň ara­syn­da dost­luk­ly gat­na­şyk­la­ryň çuň­laş­dyryl­ma­gy­na uly go­şant bo­lar. 

Ýur­du­my­zy dün­ýä­niň ösen döw­let­le­ri­niň de­re­je­si­ne çy­kar­mak­da ýa­daw­syz ta­gal­la­lar ed­ýän Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, Ar­ka­dag­ly Gahryman Ser­da­ry­my­zyň jan­la­ry sag, ömür­leri uzak bol­sun! Il-ýurt bähbit­li, umu­ma­dam­zat äh­mi­ýet­li alyp bar­ýan be­ýik iş­le­ri he­mi­şe rowaç­lyk­la­ra bes­len­sin! 

 

Çemen REJEPOWA, 

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

AHALTEKE BEDEWLERINIŇ DÜNÝÄDÄKI ŞAN-ŞÖHRATYNY ARTDYRYP

 

13-nji few­ral­da ge­çi­ri­len Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň gi­ňiş­le­ýin mejli­sin­de hormat­ly Pre­zi­den­ti­miz Ser­dar Berdimuhamedowyň gol çeken Ka­ra­ry­na la­ýyklyk­da, «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­ly diý­lip yg­lan edi­len 2026-njy ýylda at­çy­lyk we at­ly sport çä­re­leri­ni ýo­ka­ry de­re­je­de ge­çir­mek boýunça gu­ra­ma­çy­lyk to­pa­ry dö­re­dil­di hem-de onuň dü­zü­mi tassyklanyl­dy. Mu­nuň özi şan­ly ýy­lyň şy­ga­ry­ny giň­den dabaralandyrmak­da, be­hiş­di be­dew­le­ri­mi­ziň dün­ýä­dä­ki şan-şöh­ra­ty­ny has-da be­len­de gö­ter­mek­de no­bat­da­ky mö­hüm ädi­mi ala­mat­lan­dyr­ýar. 

Ýurdumyzda döwrüň talaplaryndan ugur alnyp we möhüm wakalara bagyşlanyp, her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy agzybir halkymyzyň watançylyk ruhunyň ýokarlanmagyna, her bir raýatyň Watanymyzda durmuşa geçirilýän beýik işlere dahylly bolup, oňa öz goşandyny goşmak höwesiniň artmagyna getirýär. 2026-njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip atlandyrylmagy hem ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň uludan belleniljek şanly 35 ýyllygynyň çuňňur mazmunyny hem-de berkarar döwletimiziň bedew batly ösüşlerini beýan edýär. Şanly ýylyň ilkinji aýynda Monako Knýazlygynyň Monte-Karlo şäherinde 48-nji halkara sirk sungaty festiwalynyň çäklerinde geçirilen dabaraly çärede «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar toparyna sirk sungatyna uly goşandy üçin Bütindünýä sirk federasiýasy hem-de Ýewropa Sirk assosiasiýasy tarapyndan halkara şahadatnamalaryň gowşurylandygy baradaky hoş habar täze üstünlikleriň nyşany hökmünde ählimizi buýsandyrdy. Bu üstünligiň şanyna «Galkynyş» toparynyň ýurdumyzyň Arkadag şäherine, paýtagtymyza, Balkan, Daşoguz, Lebap, Mary welaýatlarynyň merkezlerine ýörişleriniň guralmagy, onuň halkara üstünliginiň giň gerimli toý dabaralary bilen şöhratlandyrylmagy şanly ýylyň baýramçylyk ruhuny has-da belende göterdi. 

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz ýakynda Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna amala aşyran saparynyň dowamynda «La Victoria» atçylyk toplumyna hem baryp gördi. Hormatly Arkadagymyz atçylyk toplumynyň bedewleri, olaryň saklanyş şertleri bilen tanşyp, bu ýerde atlary bäsleşiklere taýýarlamaga niýetlenen mümkinçilikler, seýisleriň iş tertibi bilen gyzyklandy. Bu iri toplumda atçylyk sporty boýunça bäsleşikleri guramak, atçylyk sportunyň konkur görnüşinden halkara ýaryşlary geçirmek üçin ähli zerur şertler bar. Bu ýerde konkur boýunça halkara bäsleşikler birnäçe aýlap dowam edýär. Şu nukdaýnazardan, iki ýurduň arasynda atçylyk sporty boýunça ýygjam gatnaşyklary ösdürmek babatda ägirt uly mümkinçilikleriň bardygy, özara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça teklipleriň öwrenilmeginiň möhümdigi bellenildi. 

Gahryman Arkadagymyzyň Germaniýa Federatiw Respublikasynda degişli ýolbaşçylaryň gatnaşmagynda geçiren iş maslahatynda bolsa 2026-njy ýylda ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçiriljek çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda behişdi bedewlerimizi wagyz etmek, ahalteke atlarymyzyň geçiriljek halkara ýaryşlara gatnaşmagyny üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işlere hem möhüm orun degişlidir. Şunuň bilen baglylykda, Gahryman Arkadagymyz 2026-njy ýylyň 11 — 23-nji awgusty aralygynda Germaniýanyň Aahen şäherinde geçiriljek «FEI World Championship — 2026» çempionatyna, sentýabrda Niderlandlar Patyşalygynda boljak ahalteke atlarynyň gözellik bäsleşigine, Fransiýada, Beýik Britaniýada geçiriljek at bilen bagly çärelere gatnaşmagy gazanmagyň we olara ýokary derejede taýýarlyk görmegiň möhümdigini belläp, degişli ýolbaşçylara maslahatlaryny berdi. 

2015-nji ýylda kabul edilen «Atçylyk we atly sport hakynda» Türkmenistanyň Kanuny atçylygy, atly sporty ösdürmegiň hukuk, ykdysady we guramaçylyk esaslaryny kesgitlemek hem-de Türkmenistanda arassa ganly tohum atlaryň genofonduny gorap saklamak boýunça işleri düzgünleşdirmekde möhüm ädim boldy. Kanunda atlary ösdürip ýetişdirmek, zooweterinariýa, ekologiýa we sanitariýa talaplaryny berjaý etmek, ylmy-barlag işlerini immunogenetiki barlaglaryň esasynda amala aşyrmak, at çapyşyklaryny guramak, okuw-türgenleşik we sport çäreleri geçirilen mahalynda adamlaryň we atlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek, atlar üçin ot-iým öndürmek, atlary öri meýdanlarynda bakmak, köpeltmek, daşamak, tebigy şertlere uýgunlaşdyrmak, atçylykda seçgi-tohumçylyk işini, weterinariýa işini alyp barmak düzgünleşdirilýär. Mundan başga-da, synag çapyşyklaryny we atly sport ýaryşlaryny, atlaryň arasynda gözellik bäsleşiklerini guramak, atly syýahatçylyk, atlaryň gelip çykyşyny tassyklamak üçin genetiki barlaglary geçirmek, eminler kollegiýasynyň işi, atçylyk babatda geçirilýän ylmy-barlag işlerini amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli işleriň kanunçylyk taraplary beýan edilýär. Şeýle hem 2022-nji ýylda kabul edilen «Sirk we sirk sungaty hakynda» Türkmenistanyň Kanuny sirk we sirk sungaty babatda döwlet syýasatynyň hukuk esaslaryny kesgitleýär. 

Sirk işiniň döwlet tarapyndan goldanylmagynyň görnüşlerini, şeýle hem raýatlaryň sirk sungaty babatda döredijilik isleglerini kanagatlandyrmaga we düzgünleşdirmäge gönükdirilendir. Mundan başga-da, ýurdumyzyň atşynaslarynyň we ussat çapyksuwarlarynyň bitiren işlerine hormat goýmak maksady bilen, «Türkmenistanyň halk atşynasy», «Türkmenistanyň at gazanan atşynasy», «Türkmenistanyň ussat halypa seýsi», «Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary» diýen hormatly atlary döretmek hakynda Türkmenistanyň Kanunlary kabul edildi. Bu Kanunlar hem degişli ugurda alnyp barylýan köpugurly işleriň kanunçylyk esaslaryny üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýedir. 

Ahalteke bedewleri türkmen halkynyň döredijilik zehininiň we tebigat bilen sazlaşygynyň ýokary nusgasydyr. Halkymyzyň milli buýsanjydyr. Şoňa görä-de, halkymyz «At — myrat», «At agynan ýerde toý bolar», «Aty baryň ganaty bar» diýmek bilen, öz behişdi bedewlerine uly sarpa goýýar. Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» diýen şygar 2026-njy ýyl üçin möhüm maksatlary özünde jemleýär. Çünki ýelden ýüwrük ahalteke bedewleri Watanymyzyň döredijilik kuwwatynyň, ösüşiň täze belentliklerine tarap ynamly gadamlarynyň, halkymyzyň tutanýerli zähmetiniň nyşanydyr. Gündogar müçenamasynda ýylky ýyly güýç-kuwwaty, asyllylygy, öňde goýlan maksatlara ýetmek üçin tutanýerli erki aňladýar. Ahalteke atlarynyň tohum arassalygyny, dünýä medeniýetiniň özboluşly hadysasy hökmünde ähmiýetini, olaryň gelip çykyşyny, arassa ganlylygyny, nesil dowamlylygyny saklamak babatda uly aladalar edýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, tutumly işleri rowaç bolsun! 

 

Azat SEÝDIBAÝEW, 

S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen 

oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymy,

 Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

PARLAMENTARA HYZMATDAŞLYGYŇ TÄZE DEREJESI

 

     «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ata Watanymyz parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk, sebitleýin we ählumumy derejede deňhukukly hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasy ugruna üýtgewsiz ygrarlydygyny iş ýüzünde tassyklaýar. Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanyp, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän öňdengörüjilikli strategiýa eýerýän Türkmenistan gyzyklanma bildirýän ähli daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegi  maksat edinýär. Golaýda  Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygynyň  ýolbaşçylygyndaky  türkmen wekiliýetiniň Gruziýa amala aşyran iş sapary hem parlament ugurly özara gatnaşyklary hil taýdan täze derejä çykaran möhüm waka boldy.

 

     Sa­pa­ryň çäk­le­rin­de Türk­me­nista­nyň Mej­li­si­niň Baş­ly­gy Dünýä­gözel Gul­ma­no­wa Gru­zi­ýa­nyň Par­lamen­ti­niň Baş­ly­gy Şal­wa Pa­puaş­wi­li bi­len du­şuş­dy. Du­şu­şyk­da ýur­dumy­zyň Gruziýa bi­len par­la­men­ta­ra gat­na­şyk­la­ra ýo­ka­ry ba­ha ber­ýändi­gi we ony äh­li ugur­lar bo­ýun­ça mun­dan beý­läk-de ös­dür­mä­ge taýýar­dy­gy mä­lim edil­di. Ta­rap­lar iki ýur­duň ara­syn­da­ky hyzmat­daş­lygy mun­dan beý­läk-de iler­let­mek­de hal­ka­ra hu­kuk ul­ga­myn­da­ky öza­ra he­re­ket­le­re uly or­nuň de­giş­li­di­gi­ni bellediler. Şun­da par­la­ment diplo­ma­ti­ýa­sy  mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe bo­lup, ol hal­ka­ra ýag­daý­la­ry sagdyn­laş­dyr­ma­ga, oňa ne­ti­je­li täsir et­mä­ge, döw­le­ta­ra gat­na­şyk­lar­da yna­nyş­ma­gy di­kelt­mek üçin şert­le­ri dö­ret­mä­ge, halk­la­ryň öza­ra dü­şüniş­me­gi­ne ýar­dam et­mä­ge, dür­li mil­let­li we sy­ýa­sy ga­ra­ýyş­ly adamla­ryň ara­syn­da deň­hu­kuk­ly­ly­ga, öza­ra hor­mat goý­ma­ga esas­lan­ýan gatnaşyklary ýo­la goý­ma­ga gö­nükdi­ri­len­dir. Şo­ňa gö­rä, gepleşik­le­riň do­wa­myn­da par­la­men­ta­ra dost­luk to­par­la­ry­nyň işini kä­mil­leş­dir­me­giň, ugur­daş ko­mi­tet­le­riň, ýaş we zenan parla­men­ta­ri­le­riň ara­syn­da­ky gat­na­şyk­la­ry iş­jeň­leş­dir­me­giň, parla­ment de­re­je­sin­de du­şu­şyk­lar­dyr mas­la­hat­la­ry gurama­gyň ze­rur­dygy­na üns çe­kil­di.

     Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si bi­len Gru­zi­ýa­nyň Par­la­men­ti­niň arasyn­da hyz­mat­daş­lyk et­mek ha­kyn­da Ylala­şy­ga gol çe­kil­me­gi bu du­şu­şy­gyň äh­mi­ýe­ti­ni has-da art­dyr­dy. Res­mina­ma laýyklykda, gel­jek­de iki ýurduň par­la­men­ta­ra gat­na­şyk­la­ry­nyň hu­kuk esas­la­ry­ny ber­kit­mek, bi­lelik­dä­ki iş­le­riň has-da guramaçy­lyk­ly al­nyp ba­ryl­ma­gy üçin ze­rur ta­gal­lala­ry et­mek göz öňün­de tu­tul­ýar.

     Gru­zi­ýa­nyň Pre­zi­den­ti Mi­hail Kawe­laş­wi­li we Prem­ýer-minist­ri Irak­liý Ko­ba­hid­ze bi­len ge­çi­ri­len du­şu­şyklar­da türk­men we­ki­li­ýe­ti­niň ýol­başçy­sy hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň hem-de Gahry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň ibe­ren mä­hir­li sa­lam­la­ry­ny, iň go­wy ar­zuw­la­ry­ny ýe­ti­rip, sy­ýa­sy, söwda-yk­dy­sa­dy, me­de­ni-ynsanperwer ul­gam­lar­da­ky türk­men-gru­zin hyz­mat­daş­ly­gy­nyň soň­ky ýyl­lar­da iş­jeň hä­si­ýe­te eýe bol­ýan­dy­gy­ny nyg­ta­dy. Mä­lim bol­şy ýa­ly, Türk­menis­ta­nyň Mej­li­si­niň kö­pu­gur­ly işinde hal­ka­ra we par­la­men­ta­ra işiň me­se­le­le­ri wa­jyp or­ny eýe­le­ýär. Bu işiň giňel­dil­me­gi Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap döw­le­ti­mi­ziň dün­ýä­niň syýa­sy, yk­dy­sa­dy, hu­kuk gi­ňiş­li­gi­ne has iş­jeň go­şu­lyş­ma­gy­nyň ze­rur­lygy bi­len bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Şu nukdaý­na­zar­dan, gepleşikle­riň do­wamyn­da döw­le­ta­ra hyz­mat­daş­ly­gyň aý­ryl­maz bö­le­gi hök­mün­de par­lamen­ta­ra gat­na­şyk­la­ry has-da ösdür­mek bi­len bag­ly pi­kir­ler be­ýan edil­di. Şu­nuň bi­len bir­lik­de, ýo­ka­ry de­re­je­dä­ki sa­par­lar­dyr du­şu­şyk­laryň çäk­le­rin­de ga­za­ny­lan ylalaşykla­ryň, gol çe­ki­len bi­le­lik­dä­ki res­mina­ma­la­ryň ýurt­la­ryň ara­syn­da­ky öza­ra bäh­bit­li  hyz­mat­daş­ly­gy iş­jeňleş­dir­mä­ge iter­gi ber­ýän­di­gi bel­lenil­di.

     Gru­zi­ýa­nyň Prem­ýer-mi­nist­ri bilen bo­lan du­şu­şyk­da türk­men we gru­zin par­la­men­ta­ri­le­ri­niň iki­ta­rapla­ýyn sa­par­la­ry­nyň, şol san­da Gruzi­ýa­nyň Par­la­men­ti­niň Baş­ly­gy­nyň Türk­me­nis­ta­na ama­la aşy­ran sa­pary­nyň, türk­men we­ki­li­ýe­ti­niň şu gezek­ki sapary­nyň mö­hüm äh­mi­ýe­ti­ne üns çe­ki­lip, gel­jek­de bu ugur­da bile­lik­dä­ki he­re­ket­le­ri iler­let­me­giň iki hal­kyň aba­dan durmuşynyň bäh­bidi­ne hyz­mat et­jek­di­gi­ne ynam bildi­ril­di. Şunda soň­ky wagt­da ýo­ka­ry de­re­je­dä­ki yzy­gi­der­li sy­ýa­sy gatnaşyk­la­ryň iş­jeň hä­si­ýe­te eýe bol­ýandy­gy nyg­tal­ma­ga mynasyp­dyr. Di­ňe ge­çen ýy­lyň do­wa­myn­da Prem­ýer-mi­nistr Irak­liý Ko­ba­hid­ze Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Deň­ze çykal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan döw­let­ler bo­ýun­ça üçün­ji masla­haty­na hem-de Hal­ka­ra pa­ra­hat­çylyk we yna­nyş­mak ýylynyň jem­leý­ji wa­ka­sy bo­lan iri hal­ka­ra fo­ru­ma gat­naş­mak maksa­dy bi­len iki gezek Türk­me­nis­tan­da sa­par­da bol­dy. Öza­ra gat­na­şyk­lar­da ener­ge­ti­ka, se­na­gat, ulag-lo­gis­ti­ka, sag­ly­gy goraýyş ul­gam­la­ry gel­je­gi uly ugur­lar ha­sap­lan­ýar. Türkmenistan «Ha­zar deň­zi — Ga­ra de­ňiz», «La­pis Lazu­li», «Ýa­şyl» port ýa­ly tas­la­ma­la­ry dur­mu­şa ge­çir­mä­ge we ösdürmäge gy­zyk­lan­ma bildir­ýär.

     Türk­me­nis­ta­nyň par­la­ment we­kili­ýe­ti­niň Gru­zi­ýa sa­pa­ry­nyň çäk­le­rinde Tbi­li­si şä­he­rin­dä­ki Gah­ry­man­lar meý­da­nyn­da mil­li gah­ry­man­la­ryň hor­ma­ty­na gül des­se­le­ri go­ýul­dy. 

     Umu­man, bu sa­par par­la­ment dip­lo­ma­ti­ýa­sy ar­ka­ly döw­le­ta­ra hyzmat­daş­ly­gyň ösü­şi­ne go­şant goşmak­da mö­hüm ädim­le­riň biri bol­dy. Da­şa­ry döw­let­le­riň par­la­ment­le­ri bilen gat­na­şyk­la­ry iler­let­mek, Ga­raşsyz, he­mi­şe­lik Bi­ta­rap döw­le­ti­mi­ziň ga­zan­ýan üs­tün­lik­le­ri­ni dün­ýä ýaýmak ba­bat­da dö­red­ýän giň mümkinçilik­le­ri üçin Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­za we Gah­ry­man  Ar­ka­da­gy­my­za tüýs ýü­rek­den sagbol­sun aýd­ýa­rys. 

 

Mak­sat  KU­LY­ÝEW, Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň Hal­ka­ra we par­la­men­ta­ra ara­gat­na­şyk­lar ba­ra­da­ky komiteti­niň baş­ly­gy.

DURMUŞ UGURLY DÖWLET SYÝASATY ROWAÇLANÝAR

 

     Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak we ony dünýäniň ösen döwletleriniň derejesine ýetirmek babatda berk binýadyny goýan başlangyçlary Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan üstünlikli dowam etdirilýär. Şunlukda, Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň syýasy, ykdysady, durmuş, medeni taýdan ösüşi ýokary depginde üpjün edilýär. 13-nji fewralda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde berlen hasabatlar hem ýurdumyzy hemmetaraplaýyn ösdürmek boýunça başy başlanan özgertmeleriň rowaçlyklara beslenýändigini aýdyň görkezdi.

 

     Hö­kü­me­tiň giňişleýin mejlisiniň dowamynda hormatly Prezidentimiz degişli Karara gol çekip, «Türkmenistany 2026-njy ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň we maýa goýum Maksatnamasyny» tassyklady. Aslynda, Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak, täze iş orunlaryny döretmek, ilatyň durmuş taýdan goraglylygyny üpjün etmek, saglygyny berkitmek boýunça kabul edilýän ähli maksatnamalar, çuňňur oýlanyşykly çözgütler abadan ýaşaýşyň, okgunly ösüşiň möhüm şertini emele getirýär. Ilatyň durmuş taýdan goraglylygyny güýçlendirmek döwletimiziň alyp barýan ynsanperwer syýasatynyň ileri tutulýan ugrudyr. Onuň baş maksady her bir raýatyň mynasyp derejede ýaşamagyny, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň hözirini görmegini, ilatyň jemgyýetçilik önümçiligine işjeň gatnaşmagy üçin ykdysady höweslendirmeleriň döredilmegini üpjün etmekden ybaratdyr.

Aslynda, adamyň özi iş öndürijiligini ýokarlandyrmagyň, girdeji almagyň, kabul edilýän maksatnamalaryň, karardyr çözgütleriň durmuşa geçirilmeginiň hem esasy çeşmesidir. Şoňa görä, onuň zähmet ukybyny işjeňleşdirmäge, başarnygyny, zehinini doly açmaga şert döretmek üçin goýberilýän serişdeler ykdysady taýdan doly delillendirilýär. Ykdysadyýet bolsa durmuş abadançylygyny berkarar etmegiň baş serişdesi bolup durýar. Adam maýasyny hil taýdan kämilleşdirmek arkaly maddy önümçiligiň netijeliligini artdyrmak ilatyň alýan girdejilerini ýokarlandyrmaga, durmuş ulgamyny maliýe taýdan üpjün etmegiň esasy çeşmesi bolup durýan Döwlet býujetiniň serişdelerini artdyrmaga mümkinçilik berýär. Türkmenistanyň 2026-njy ýyl üçin Döwlet býujetinde-de milli ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda durnukly ösüş depginini üpjün etmek, bazar ykdysadyýetiniň usullaryny ornaşdyrmak, durmuş maksatly ykdysady syýasaty dowam etdirmek, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak, goşmaça iş orunlaryny döretmek, maýa goýumlaryň möçberini artdyrmak, önümçilik we durmuş-medeni maksatly desgalaryň gurluşygy üçin ýeterlik maliýe serişdelerini bölüp bermek, sanly ulgam arkaly döwlet maksatnamalaryny amala aşyrmagy çaltlandyrmak meselelerine aýratyn üns berilýär.

     Türkmenistanda başy başlanan düýpli durmuş özgertmeleriniň ileri tutulýan ugurlary we esasy maksatlary ilatyň girdejilerini artdyrmakdan, durmuş taýdan goraglylygyny güýçlendirmekden, ýaşaýyş jaýy bilen üpjünçiligini ýokarlandyrmakdan, medeni-durmuş ulgamyny netijeli ösdürmekden, daşky gurşawy goramakdan ybaratdyr. Durmuş syýasaty ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeler strategiýasynyň özenini düzýär we ol ilatyň ýaşaýşynyň hilini gowulandyrmaga gönükdirilendir. Bu ynsanperwer syýasat ýurduň her bir raýatynyň bolelin, abadan durmuşda ýaşamagyny, döwrebap bilim almagyny, ýokary hilli saglygy goraýyş hyzmatlaryndan peýdalanmagyny üpjün edýän, şeýle-de ýurtda demografik ýagdaýlaryň durnukly bolmagyny, medeniýetiň ilerlemegini, daşky gurşawyň arassa saklanylmagyny şertlendirýän çäreleri öz içine alýar.

     Diýarymyzda aýlyk zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, talyp haklarynyň, durmuş tölegleriniň öz wagtynda bökdençsiz üpjün edilmegi ýola goýuldy. Bazar ykdysadyýeti şertlerinde ýurdumyzda syýasy ýagdaýyň durnuklylygy, jemgyýetiň agzybirligi we bitewüligi üpjün edilýär. Türkmenistan ösen bazar gatnaşyklaryna daýanýan we kämil durmuş goraglylygy bolan, ykdysady taýdan kuwwatly döwleti döretmek maksady bilen öňe tarap ynamly gadam urýar. Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde durmuş ulgamy kämilleşdirilýär, durmuş hyzmatlaryny etmek üçin mümkinçilikler we şertler döredilýär, şeýle hem onuň hukuk esaslary berkidilýär.

     Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda kabul edilýän maksatnamalardan gelip çykýan ugurlaryň biri hökmünde kesgitlenen durmuş hyzmatlaryny döwrebaplaşdyrmak we Birleşen Milletler Guramasy bilen Türkmenistanyň arasynda gol çekilen «Ýerli derejede hemmetaraplaýyn ýokary hilli durmuş hyzmatlaryny girizmek arkaly durmuş goraglylygy ulgamyny kämilleşdirmek» atly bilelikdäki maksatnamany ýerine ýetirmek maksady bilen, «Durmuş hyzmatlary hakynda» Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Bu Kanun adamlaryň aýratyn toparlaryna durmuş hyzmatlarynyň edilmeginiň hukuk, guramaçylyk we ykdysady esaslaryny kesgitleýär.

     Durmuş-ykdysady özgertmeleriň amala aşyrylýan ýyllarynda ýurdumyzyň medeni-durmuş pudaklarynyň ählisinde düýpli özgerişlikler bolup geçdi. Döwlet tarapyndan durmuş ulgamyna gönükdirilýän serişdeleriň möçberi barha artýar. Adam maýasynyň gorlaryny ösdürmekde hem kämilleşdirmekde döwrüň öňe sürýän talaplaryndan ugur alnyp, degişli pudaklary döwrebaplaşdyrmaga uly üns berilýär. Bu bolsa Türkmenistanyň Konstitusiýasynda jemgyýetimiziň we döwletimiziň iň ýokary gymmatlygy hökmünde kesgitlenen adamyň abadançylygy hakyndaky aladanyň, Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen taglymatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň alyp barýan durmuş syýasatynyň toplumlaýyn häsiýete eýe bolýandygynyň aýdyň güwäsidir.

     2025-nji ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen Hökümetiň giňişleýin mejlisinde hormatly Prezidentimiz «Türkmenistany 2026-njy ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň we maýa goýum Maksatnamasyna» laýyklykda, şu ýyl umumy meýdany 900 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, 3 müň 380 orunlyk umumybilim edaralarynyň, 1 müň 80 orunlyk mekdebe çenli çagalar edaralarynyň gurlup ulanmaga berilmeginiň meýilleşdirilýändigini nygtady. Halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak üçin bu Maksatnamany durmuşa geçirmegiň çäklerinde welaýatlarda we paýtagtymyzda ençeme desgalardyr binalaryň gurluşygyna badalga berler. Şeýle hem birnäçe desgalaryň gurluşygyny tamamlamak göz öňünde tutulýar. Türkmenistanyň mundan beýläk-de depginli ösüşini saklamak, maýa goýum işjeňligini yzygiderli üpjün etmek, täze iş orunlaryny döretmek, raýatlaryň durmuş taýdan goraglylygyny berkitmek, ilatyň durmuş şertlerini gowulandyrmak üçin oňyn şertleri üpjün etmek bolsa Garaşsyz Watanymyzyň durmuş ugurly döwlet syýasatynyň strategik maksatlary bolmagynda galýar.

 

Annamuhammet SARJAÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Durmuş syýasaty baradaky komitetiniň başlygy.

BEDEW — ÖSÜŞLERIŇ NYŞANY

 

     Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Galky­ny­şy döw­rün­de halky­my­zyň öz­bo­luş­ly me­de­ni mi­ra­sy­ny go­ra­ma­ga, baýlaşdyrma­ga we dün­ýä­de giň­den wa­gyz et­mä­ge uly üns berilýär. Mil­li we dün­ýä me­de­ni­ýe­ti­niň aý­ryl­maz bö­le­gi bo­lan be­hiş­di be­dew­le­ri­mi­ze go­ýul­ýan sar­pa bol­sa, has-da dabaralanýar. 2026-njy ýy­lyň «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türkmenis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» diýlip atlandyrylmagynyň öze­nin­de hem gö­zel­lik­de de­ňi-ta­ýy bolmadyk be­dew­le­ri­mi­ze bo­lan egsil­mez sar­pa bar. Ýy­lyň şygaryn­da bol­şy ýa­ly, onuň ny­şa­nyn­da-da be­dew­le­ri­miz öz beýa­ny­ny tap­ýar. Bu bol­sa, ber­ka­rar Wa­ta­ny­my­zyň şan­ly ýylymyz­da be­dew bat­ly ösüş­le­riň ýo­lun­da täze-tä­ze sep­git­le­re ýet­jek­di­gi­ne bo­lan ynam­dyr buý­san­jy­my­zy go­şa­lan­dyr­ýar.

     «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­ly­nyň il­kin­ji aýyn­da Mo­na­ko Knýazlygynyň Mon­te-Kar­lo şä­he­rin­de ge­çi­ri­len 48-nji hal­ka­ra sirk sun­ga­ty fes­ti­wa­lyn­da «Gal­ky­nyş» mil­li at üs­tündä­ki oýun­lar to­pa­ry­nyň sirk sun­ga­ty­na go­şan uly go­şan­dy üçin hal­ka­ra şahadat­na­ma­la­ry­nyň iki­si­ne my­na­syp bol­ma­gyn­da-da uly ma­ny bar. Çün­ki şan­ly ýy­ly­my­zyň be­hiş­di be­dew­ler bi­len bag­ly şatlyk­ly wa­ka­lar bi­len baş­lan­ma­gy be­lent üs­tün­lik­le­riň özboluşly ba­dal­ga­sy­ny ala­mat­lan­dyr­dy. Meş­hur at üs­tün­dä­ki oýunlar to­pa­ry­my­zyň aja­ýyp üs­tün­li­gi­niň hor­ma­ty­na Aş­ga­bat­da, Ar­ka­dag şä­he­rin­de, şeý­le-de wela­ýat­lar­da da­ba­ra­ly çä­re­le­riň geçi­ril­me­gi her bi­ri­miz­de gu­wanç duý­gu­sy­ny dö­red­ýär.

     Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz 13-nji few­ral­da ge­çi­ren Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň gi­ňiş­le­ýin mejli­sin­de 2026-njy ýy­lyň «Ga­raş­syz, baky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň mekany» diý­lip yg­lan edil­me­gi my­na­sy­bet­li at­çy­lyk we at­ly sport ugur­la­ry bo­ýun­ça çä­re­leriň Mak­sat­na­ma­sy­na gol çekendigi­ni bel­le­mek has-da ýa­kym­ly­dyr. Bu res­mi­na­ma laýyklyk­da, şan­ly ýy­lyň do­wa­myn­da ýur­du­myz­da, şeý­le-de daşa­ry ýurt­lar­da  at­çy­lyk we at­ly sport ugur­la­ry bo­ýun­ça çäreleriň ge­çi­ril­me­gi be­hiş­di be­dewle­ri­mi­ziň dün­ýä­dä­ki şan-şöhra­ty­nyň has-da be­len­de gö­te­ril­me­gin­e uly iter­gi be­rer.

     Ahal­te­ke  be­de­wi bi­ziň mil­li gym­mat­ly­gy­myzdyr, buýsanjymyz­dyr. Bu gün at­çy­lyk spor­tu­nyň saz­la­şyk­ly ösdürilme­gi, at­çy­lyk spor­ty bo­ýun­ça dür­li ýa­ryş­lar­dyr türgenleşik­le­riň  ge­çi­ril­me­gi, şeý­le-de ça­pyk­su­war­la­ryň tä­ze nes­li­niň  ke­ma­la ge­ti­ril­me­gi ba­ba­tyn­da giň şert­le­riň dö­re­dil­me­gi ulus-ili­miz­de gyz­gyn gol­daw tap­ýar.Wa­ta­ny­myzyň be­dew ba­dy bi­len ok­gun­ly ös­me­gi, ahal­te­ke be­dew­le­ri­niň asyl me­ka­ny bo­lan ýur­du­myz­da at­çy­lyk pu­da­gy­nyň hem­me­ta­rap­la­ýyn ösü­şe eýe bol­ma­gy, mil­li  at­şy­nas­lyk ýö­rel­ge­le­riň  yzygi­der­li kämilleşmegi we ola­ryň do­wa­ma­ta ataryl­ma­gy bo­ýun­ça taý­syz ta­gal­la ed­ýän hor­mat­ly ­Pre­zi­den­ti­mi­ze we Gah­ry­man Arkadagymy­za al­ky­şy­myz çäk­siz­dir.

 

Resul  IŞANGULYÝEW, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Ahal welaýat komitetiniň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

ÝYLLAR ÜSTÜNLIKLERE BESLENÝÄR

 

     Üstünliklere beslenip gelýän ýyllar halkymyza bagtyýarlyk eçilýär. Olar Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň taryhynyň täze sahypalaryna altyn harplar bilen ýazylyp, belent maksatlara tarap alyp barýar. Her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy netijesinde 2026-njy ýyl «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edildi. Bu şygar bedew batly ösüşleriň  belentliklerine  gadam urýan  eziz Diýarymyzda gazanylýan üstünlikleriň,  durmuşa geçirilýän beýik işleriň aýdyň beýanyna öwrüler.

     Täze taryhy eýýamda berkarar döwletine guwanyp, buýsanyp ýaşaýan zähmetsöýer halky bilen ata Watanymyz diňe öňe barýar. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda dost-doganlygyň, agzybirligiň, ynsanperwerligiň, asudalygyň ygtybarly binýadyna daýanýan ýurdumyzda uly ösüşler gazanylýar, belent sepgitlere ýetilýär. Ýurdumyzyň senagatynda we oba hojalygynda halkyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini ýokarlandyrmaga gönükdirilen oňyn özgertmeler üstünlikli amala aşyrylýar. Bu bolsa döwlet Baştutanymyz tarapyndan kabul edilýän maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigi bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Geçen ýylda ähli ulgamlarda ýetilen sepgitler ata Watanymyzyň täze belentlikleriň ýoly bilen aýdyň geljege tarap ynamly öňe barýandygyna, ýurdumyzyň halkara derejedäki abraýynyň barha ýokarlanýandygyna şaýatlyk etdi. 

     Gözel paýtagtymyzda Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň açylyp ulanmaga berilmegi geçen ýylyň şanly wakalarynyň üstüni ýetirdi. Bu ýokary okuw mekdebiniň döredilmegi Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň önümçilik toplumlary üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda, milli bilim ulgamyna halkara tejribeleriň ornaşdyrylmagynda nobatdaky möhüm ädim boldy. Ýurdumyzda hususy ulgamy höweslendirmek, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek ugrunda uly işler amala aşyryldy. Bu bolsa türkmen telekeçilerini öndürijilikli işlemäge ruhlandyrýar. Ajaýyp zamanamyzda telekeçilige aýratyn üns berilmegi ýurduň eksport mümkinçiligini we gaýtadan işleýän senagatyň ygtybarlylygyny artdyrýar. Döwletiň durnukly durmuş-ykdysady ösüşi gönüden göni kiçi we orta telekeçiligiň işjeňligine bagly bolup durýar. Şonuň üçin ýurdumyzda hususy işewürlik ösdürilýär, telekeçilik bilen meşgullanýan raýatlary goldamak üçin amatly şertler döredilýär. Döwlet tarapyndan hususyýetçilere  edilýän  goldaw-hemaýat  özüniň  oňat netijesini hem berýär.

     «At — myrat» diýlişi ýaly, «Garasyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda maksatlarymyz myrat tapýar. Çünki halkymyzyň durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrülen bedew atlar döwletliligiň, ruhy güýjüň, okgunly ösüşleriň nyşanydyr. Ata Watanymyz Türkmenistany bedewiň bady bilen röwşen geljegimize alyp barýan Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolup, tutumly işleri rowaçlyklara beslensin! 

 

Tuwakgylyç WELIÝEW, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Bereket etrap komitetiniň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

ÝYLYŇ NYŞANY — WATANYŇ ŞANY

 

     Ýy­lyň  ­şy­ga­ryn­da  ­«Ga­raş­syz­»,­ «baky­ Bi­ta­rap­»,­ «be­dew­ batly­ at­-my­ra­dyň­ me­ka­ny»­ ýa­ly gym­mat­ly­ düşünjele­riň­ orun al­ma­gy­ aý­ra­tyn­ bel­le­nil­mä­ge my­na­syp­dyr.­ Çün­ki­ türk­men hal­ky­ Garaşsyz­lyk­  bi­len­  galky­nyp,­  he­mi­şe­lik­  Bi­ta­rap­ly­gyň  goýnunda­  ba­ky­  bag­ty­ýar­lyga,­ ber­ka­rar­ly­ga­  ýet­di.­ Be­dew at­ bol­sa­ döwlet­li­li­giň­ ny­şa­ny.­ Üs­tün­li­giň,­ýe­ňşiň­ buş­luk­çy­sy.­

 

     Döwrümiziň hem «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwri» diýlip atlandyrylmagy ýöne ýere däl. Geljek otuz ýyly nazarlaýan döwrümiz bilen atdaş uzak möhletleýin maksatnamanyň, onuň çäklerinde orta we gysga möhletleýin maksatnamalaryň, konsepsiýalardyr strategiýalaryň kabul edilmegi, göz öňüne tutulan wezipeleriň ýylyň ýylyna üstünlikli durmuşa geçirilmegi hormatly Prezidentimiziň alyp barýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň aýdyň netijesini berýändiginiň güwäsidir.

     Ýylymyzyň şygary bilen nyşanynyň arasynda simwoliki baglanyşyk bar. Şol baglanyşyk her bir ildeşimize ruhy güýç berýär. Ol bolsa maksat tutany myradyna, arzuwyny wysala gowşurýar. 2026­-njy ýylyň nyşanynda orun alan reňkleriň, ýazgylaryň, şekilleriň giň manysy bar. Nyşanyň düşeginiň ak reňkde bolmagy aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Halkymyz «Ak zat alnyňa ýagşy» diýmek bilen, aklyga aýratyn gadyr goýupdyr. Ak reňkiň rysgal, döwlet, bereket getirýändigini pähimdar pederlerimiz nygtapdyrlar. Geçmişde ata-babalarymyzyň ýaşan öýlerini «ak öý» diýip atlandyrmaklarynda hem aklygyň durmuşy hemişe ýagşylyga atarýandygy baradaky ynançlary görünýär. Ýylyň nyşanynyň hem ýerliginiň ak reňkde bolmagy, galan şekilleriňdir ýazgylaryň şol aklygyň üstünden orun almagy, her bir günümiziň aklykda, ýagşylykda, bagtyýarlykda geçjekliginden habar berýär. 

     Nyşanda zeýtun agajynyň bugdaý sümmüllerine çalymdaş altynsow şahalarynyň ýerleşdirilmegi bolsa, hemişelik Bitaraplygy üç gezek ykrar edilen Türkmenistanyň daşary syýasatda parahatçylyk we ynanyşmak ýörelgelerine eýerýän «Açyk gapylar» syýasatynyň bütin dünýäde barha dabaralanýandygyny alamatlandyrýar. Şeýle mazmunyň dowamy bolan «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-­myradyň mekany» ýazgy nyşana aýratyn bezeg berýär. Ondaky gyzyl, ýaşyl, sary, gök we mawy reňkleriň sazlaşygy ýarym aýlaw görnüşli bolup, ýurdumyzyň bäş welaýatyny alamatlandyrýar. Munuň özi halkymyzyň agzybirliginiň, jebisliginiň  alamatlandyrylmasydyr. Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitabynda belleýşi ýaly, «Agzybirlik il-­halkymyzyň owal-ahyr ygrarly, tutuş durmuşynyň manysyna öwren ýörelgesidir». 

     Nyşanyň merkezinde mawy asmanyň reňkinde Ýer şaryny ýatladýan şekiliň ýerleşmegi asudalygyň, parahatçylygyň aňladylmasydyr. Ýer şarynyň şekiliniň içinde ýurdumyzyň kartasy orun alan. Şeýle hem türkmeniň nepis haly gölleri nyşana özboluşly görk goşýar. 

     Şanly ýylyň nyşanynyň merkezi bölegine türkmeniň uçar ganaty, toýlarynyň bezegi­-buşlukçysy ahalteke bedewiniň toý bagyny kesip barýan pursady öz beýanyny tapýar. Bu bolsa Gahryman Arkadagymyzyň «Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz» atly kitabynda nygtaýşy ýaly, «At — türkmen üçin hemme zat. Bu geçmişde-­de, şu günlerem şeýle».

 

 Orazgeldi SAPAROW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

SANLY ULGAMYŇ HUKUK BINÝADY

 

     San­ly yk­dy­sa­dy­ýet äh­li dü­züm­le­riň san­ly ul­gam ar­ka­ly dolandyryl­ma­gy bi­len aý­ryl­maz bag­la­ny­şyk­ly­dyr. San­ly ulgamyň ösdürilýän döwründe tä­ze­çil tas­la­ma­la­r işjeň dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär.

     San­ly ul­ga­my ösdürmek san­ly­laş­dyr­mak­da öň­de goý­lan wezipele­ri üs­tün­lik­li we öz wagtyn­da ýe­ri­ne ýe­tir­me­giň hökmany şert­le­ri­niň bi­ri­dir. Ýur­du­myz­da yk­dy­sa­dy­ýe­ti sanlylaşdyrma­gy üp­jün et­mä­ge gö­nük­di­ri­len ka­da­laş­dy­ryjy hukuk na­ma­la­ryň esa­sy bin­ýa­dy hök­mün­de Türk­me­nis­ta­nyň Kons­ti­tu­si­ýa­sy çy­kyş ed­ýär. Esa­sy Ka­nu­ny­my­zyň 16­-njy maddasyn­da döwle­tiň yl­myň, teh­ni­ka­nyň we teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň ösü­şi­ne ýar­dam ed­ýän­di­gi, yl­my-­teh­ni­ki sy­ýasa­ty jem­gy­ýe­tiň we her bir ada­myň bäh­bit­le­ri­ne ýö­red­ýän­di­gi, yl­myň we teh­ni­ka­nyň ga­za­nanla­ry­nyň önüm­çi­li­ge or­naş­dy­ryl­ma­gy­nyň, şeý­le hem bu ugur­lar­da hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­nyň gol­da­nyl­ýan­dy­gy ba­ra­da kons­ti­tu­sion ka­da­lar be­ýa­ny­ny tap­ýar. Bu bol­sa mil­li ykdysadyýe­tiň äh­li pu­dak­la­ryn­da al­nyp ba­ryl­ýan sanlylaşdyrmak  iş­le­ri­niň kä­mil de­re­je­de bol­ma­gy­na hu­kuk esas bo­lup dur­ýar. 

     Türk­me­nis­ta­nyň Kons­ti­tu­si­ýa­sy­na esas­lanýan «Döw­let yl­my­-teh­ni­ki sy­ýa­sa­ty ha­kyn­da», «Ara­gat­na­şyk ha­kyn­da», «Türkmenis­tan­da In­ter­net to­ru­nyň ösü­şi­ni we in­ter­net hyzmatlary­ny et­me­gi hu­kuk taý­dan düz­gün­leş­dir­mek ha­kyn­da», «Elektron hö­kü­met ha­kyn­da», «Elekt­ron res­mi­na­ma, elekt­ron res­mi­na­ma do­la­ny­şy­gy we san­ly hyz­mat­lar ha­kyn­da», «Kiberhowp­suz­lyk ha­kyn­da», «Mag­lu­mat we ony go­ra­mak hakyn­da», «In­no­wa­si­ýa işi ha­kyn­da», «In­teg­ral mikroshemalaryň to­po­lo­gi­ýa­la­ry­nyň hu­kuk go­ra­gy ha­kyn­da» we beý­le­ki en­çe­me Türk­me­nis­ta­nyň Ka­nun­la­ry­nyň he­re­ket et­me­gi ýur­du­myz­da in­no­wa­si­ýa­la­ryň, elekt­ron res­mina­ma dolanyşygynyň, san­ly ul­ga­my or­naş­dyrma­gyň, mag­lu­ma­tyň gorag­ly­ly­gy­nyň hu­kuk bin­ýa­dy­nyň dö­re­di­len­di­gi­ne şa­ýat­lyk edýär. Bu Ka­nun­lar­da san­ly ul­ga­myň müm­kin­çi­lik­le­ri, san­ly hyz­mat­lar, tä­ze in­no­wa­si­ýa­lar, elekt­ron res­mi­na­ma do­la­ny­şy­gy, pu­da­ga­ra elekt­ron mag­lu­mat alyş­-ça­lyş ul­ga­my ba­ra­da­ky kadalaryň öz be­ýa­ny­ny tap­ma­gy we ola­ryň hal­ka­ra hu­ku­gy­nyň umu­my yk­rar edi­len ka­da­la­ry­na hem­-de döw­rüň ta­la­by­na gö­rä kä­mil­leş­di­ri­lip du­rul­ma­gy giň müm­kin­çi­lik­ler dö­red­ýär.

     Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň be­ýik baş­langyç­la­ry­ny üs­tün­lik­li do­wam ed­ýän hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň dur­nuk­ly yk­dy­sa­dy ösüşiň bin­ýa­dy hök­mün­de in­no­wa­sion teh­no­lo­gi­ýala­ryň, san­ly ul­ga­myň or­naş­dy­ryl­ma­gy, san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň ös­dü­ril­me­gi ugrun­da ed­ýän taý­syz ta­gal­la­la­ry ýur­du­my­zyň tä­ze ösüş­le­ri gazan­ma­gyn­da aý­ra­tyn mö­hüm äh­mi­ýe­te eýedir. San­ly ykdysady­ýe­te geç­mek­de ýur­du­myzda mak­sat­na­ma­la­ýyn iş­ler ýö­ri­te me­ýil­na­ma­lar esa­syn­da al­nyp ba­ryl­ýar.

     Ýur­du­my­zyň dur­nuk­ly dur­muş-­yk­dy­sa­dy ösü­şi­ni kesgitlemek, döw­let hyz­mat­la­ry­nyň hi­li­ni ýo­kar­lan­dyr­mak, teleke­çi­li­gi ösdürmek, mag­lu­mat-­ara­gat­na­şyk teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­ny we innowa­si­ýa­la­ry giň­den or­naş­dyr­mak, san­ly ekoul­ga­my döretmek «Türk­me­nis­tan­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň 2026­—­ 2028-­nji ýyl­lar üçin Döw­let mak­sat­na­ma­sy­nyň» baş mak­sa­dy­dyr. Bu mak­sat­la­ra ýet­mek üçin maksat­na­ma­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ösdür­me­giň anyk we­zi­pe­le­ri kes­git­len­di. 

     Mag­lu­mat-­ara­gat­na­şyk teh­no­lo­gi­ýa­la­ry bi­lim al­ma­gy, ylym öwren­me­gi örän ýe­ňilleş­dir­di we luk­man­çy­lyk hyz­mat­la­ry­nyň san­ly­laş­dy­ryl­ma­gy­na giň ýol aç­dy. Jem­gyýe­tiň ösü­şi ýaş nes­liň ra­ýat­lyk, wa­tan­çy­lyk, ru­hy-­ah­lak ga­ra­ýyş­la­ry­na, dünýägaraýşyna, be­den sag­ly­gy­na bag­ly­dyr. Ýaş­la­ryň ki­çi­lik­den san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ry do­lan­dyr­mak en­dik­leri­ni, so­wat­ly­ly­gy­ny kä­mil­leş­dir­mek, ada­myň in­tel­lek­tual müm­kin­çi­lik­le­ri­ni peýdalan­mak san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­te geç­mek­de mö­hüm äh­miýe­te eýe­dir.

 

Nepes ROZYÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.

ÖSÜŞLERIŇ ÇELGISI

 

     Berkarar döwletiň  täze  eýýamynyň  Galkynyşy döwründe her ýyl uly ösüşler gazanylýar. Muňa ýurdumyzyň milli ykdysadyýetiniň makroykdysady görkezijileriniň depginli we durnukly ösüşi hem şaýatlyk edýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda maksatnamalaýyn çäreleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde, 2025-nji ýylda jemi içerki önümiň durnukly ösüşi 6,3 göterim artdy. Bu görkeziji senagat pudagynda 1,8 göterime, gurluşykda 7,9 göterime, ulag we aragatnaşyk  pudagynda 9,8 göterime, söwdada 9,6 göterime, oba hojalygynda 7 göterime, hyzmatlar ulgamynda 7,5 göterime deň boldy. Hasabat döwründe iri we orta kärhanalarda jemi 7 müňe golaý täze iş orny döredildi.

 

     2026-njy ýylyň 13-nji fewralynda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda geçirilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly üçin «Türkmenistany 2026-njy ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň we maýa goýum Maksatnamasynyň» kabul edilmegi hem mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk toýunyň bellenilýän ýylynda bedew batly ösüşleriň çelgisini kesgitleýän möhüm resminama bolup çykyş edýär. Bu resminama ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň, Aşgabat we Arkadag şäherleriniň häkimlikleri bilen bilelikde işlenip taýýarlanyldy. Maksatnamanyň taslamasynda  2026-njy ýylda ýetilmeli makroykdysady görkezijiler, ykdysadyýetiň ähli pudaklary boýunça önümçilik meýilnamalary, ýerine ýetirilmeli işler, Aşgabat we Arkadag şäherleri, welaýatlar boýunça durmuş-ykdysady, maýa goýum görkezijileri bellenildi. Şeýle-de onda ilatymyzyň girdejilerini yzygiderli artdyrmak, ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da gowulandyrmak bilen bagly çäreler göz öňünde tutuldy.

    «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» bellenen wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek üçin bir ýyllyk Maksatnama taýýarlanylmagy möhüm ähmiýetlidir. Maksatnama laýyklykda, ýokarda bellenilip geçilişi ýaly, möhüm makroykdysady görkeziji bolup çykyş edýän jemi içerki önümiň  2026-njy ýylda ösüş depginini 6,3 göterimde saklamak meýilleşdirilýär. Bu görkeziji ösüp barýan ýurtlaryň ykdysadyýeti üçin çaklanylýan amatly görkeziji hasaplanylýar. Şeýle amatly görkezijiniň dünýäde ýüze çykýan sebitleýin we ählumumy oňaýsyz ýagdaýlara garamazdan, saklanyp galmagy ýurdumyzyň ykdysady binýadynyň sagdynlygyny alamatlandyrýar. Iş üpjünçiligini ýokarlandyrmak, işsizligi aradan aýyrmak hem ýurtlaryň esasy makroykdysady görkezijileriniň biri, şeýle hem ýurduň çäginde alnyp barylýan durmuş syýasatynyň aýrylmaz bölegi bolup durýar. Şu ýagdaýda ýurdumyzyň sebitlerini durnukly ösdürmek, önümçilik kärhanalaryny doly güýjünde işletmek, täze kärhanalary gurmagyň hasabyna 5 müň 300-e golaý täze iş ornuny döretmek wezipesi ýurdumyzda 2026-njy ýylda garaşylýan möhüm sepgitleriň biridir. 

     «Türkmenistany 2026-njy ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň we maýa goýum Maksatnamasynda» ýurdumyzyň ykdysadyýetine  maliýeleşdirmegiň  ähli çeşmeleriniň hasabyna jemi 41,2 milliard manada golaý maýa goýumlary gönükdirmek meýilleşdirilýär. Şeýle ýokary mukdarda maýa goýum serişdeleriniň önümçilige goýberilmegi geljekki ýyllar üçin ýurdumyzyň  milli ykdysadyýetiniň bedew batly ösüşleriniň täze çelgilerini kesgitlemäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyny, täze iş orunlarynyň we hyzmatlaryň görnüşiniň işe girizilmegini alamatlandyrar. Mundan başga-da, maýa goýum mukdary «Multiplikator täsiri» ykdysadyýetde ilkinji  maýa goýumynyň ýa-da çykdajynyň jemi içerki önümiň birnäçe esse artmagyna getirýär. Bu ýagdaý ýakyn ýyllarda ýurdumyzyň jemi içerki önüminiň durnukly ösüşini kepillendirýär. 

     Ýurdumyzy ähli ugurlar boýunça ösdürmegiň uzak geljegini aýdyň kesgitleýän hem-de beýik maksatlara ýetmek ugrunda ynsanperwer döwlet syýasatyny durmuşa geçirýän hormatly Prezidentimiziň, Gahryman Arkadagymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolsun!

 

Kerimguly GELDIÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň agzasy.

1 2 3 4 5 6 7 ... 112