The Mejlis (Parliament) of Turkmenistan is a legislature representative body

MEJLIS OF TURKMENISTAN


MEJLIS OF TURKMENISTAN

18.11.2025

TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI SERDAR BERDIMUHAMEDOW: — Biz ýaşlara eziz Watanymyzyň geljegini gurujylar hökmünde garaýarys. Belent maksatlara ýetmekde ýurdumyzyň ýaş nesillerine aýratyn bil baglaýarys.

 

ÝAŞLAR — döwletlilik ýolunyň baky dowamaty

 

    Türk­me­niň Oguz han­dan gaýd­ýan döw­let­li­lik ýo­ly, asyr­lar aşyp gel­ýän asyl­ly ýö­rel­ge­le­ri Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eýýamynyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de do­wa­mat-do­wam tap­ýar. Atala­ryň  ýo­ly  al­tyn  ýo­la  de­ňe­lip, pe­der­le­ri­mi­ziň nyg­taý­şy ýaly, «ony sö­ýen Wa­ta­ny sö­ýer». Döw­let­li­lik ýo­ly — ata-babalarymy­zyň  ne­sil­le­re go­ýan nus­ga­lyk ýo­ly, be­ýik mek­de­bi. Ol ýol­da geç­mi­şe sar­pa, şu gü­ne ga­dyr, gel­je­ge  ynam jemlenýär. Ol ýol­da hal­ky­my­zyň ag­zy­bir­lik, je­bis­lik, bi­te­wü­lik, ynsanperwer­lik  ýö­rel­ge­le­ri  bir­leş­ýär. Ol ýol­da ýa­şu­lu­la­ra sarpa goý­lup, ýaş­la­ra  uly ynam bil­di­ril­ýär. Şu jä­het­den, hormat­ly  Prezi­den­ti­miz: «Ýaş­lar türk­men hal­ky­nyň döw­let­li­lik ýol-ýörelge­si­niň  mi­ze­mez  mer­te­be­si­dir, ba­ky  do­wa­ma­ty­dyr» di­ýip bel­le­ýär. Çün­ki ýaş­lar pe­der­le­ri­mi­ziň  şol mi­ze­mez, binýady berk ýö­rel­ge­le­ri­ni do­wam et­dir­me­li, şu gün­den er­ti­re ýe­tir­me­li  nesiller­dir. Şun­dan ugur al­nyp, hä­zir­ki wagt­da ýaşlary  watansöýü­ji­lik  we mil­li­lik  ru­hun­da ter­bi­ýe­le­mek, olaryň  jemgyýet­çi­lik dur­mu­şy­na iş­jeň go­şu­lyş­ma­gy­ny gazanmak, zehin­li ne­sil­le­ri ýü­ze çy­kar­mak we­zi­pe­le­ri döw­let ýaş­lar syýasaty­nyň ile­ri tu­tul­ýan ugur­la­ry­nyň ha­ta­ryn­da­dyr. Wa­ta­na  söý­gi  äh­li  duý­gu­la­ryň baş­lan­gy­jy we çür­ba­şy bo­lup, bu wezipele­riň  üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gin­de 1991-nji ýylyň 16-njy  no­ýab­ryn­da  dö­re­di­len, hä­zir­ki  wagt­da  düzüminde 912 müň­den  gow­rak  ag­za­ny  jem­le­ýän Türkmenista­nyň  Mag­tym­gu­ly  adyn­da­ky Ýaş­lar gu­ra­ma­sy myna­syp or­ny eýe­le­ýär. Ýaş­lar gurama­myz türk­men hal­ky­nyň Mil­li  Li­de­ri Gah­ry­man  Arkadagymy­zyň  nus­ga­lyk  başlangyçla­ry­ny  üs­tün­lik­li  do­wam  etdir­ýän  Arka­dag­ly Gahryman  Serda­ry­my­zyň  tab­şy­ryk­la­ryn­dan  we öwüt-nesihatla­ryn­dan  ugur al­mak bi­len, de­giş­li ugur­da anyk iş­le­ri ama­la aşyr­ýar.

 

MILLI BUÝSANÇ — MIZEMEZ GYMMATLYK 

 

     Ýurt Garaşsyzlygynyň 34 ýyllygynyň öňüsyrasynda, has takygy, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň 19-njy sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde hormatly Arkadagymyz: «Milli buýsanç nesil terbiýesi üçin giň mümkinçilikleri açýan gymmatlykdyr. Berkarar döwletiň  täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe her bir ýaş raýatyň döwrebap bilim almagy bilen birlikde, milli buýsanç duýgusynyň kemala gelmegini gazanmagy hem öňümizde durýan örän möhüm wezipe hasap edýärin» diýip belledi. Sebäbi, taryhdan mälim bolşy ýaly, halklaryň we döwletleriň iň beýik ösüşleri milli buýsançdan gözbaş alýar. Milli buýsanç, umumymilli gymmatlyklaryňa, halkyňa, Watanyňa  bolan  guwanç  halkyň tükeniksiz kuwwat çeşmesidir. Bu hakykaty çuňňur pelsepä ýugrup beýan etmek bilen, Milli Liderimiz häzirki nesilleri millilik ruhunda terbiýelemegiň ýaşlarymyzyň bilimleriniň we garaýyşlarynyň derejesini has-da ýokarlandyrmaga ýardam etjekdigine, terbiýäniň özboluşly  mekdebi bolan milli mirasymyzda Watany, topragy, zähmeti söýýän, päk ahlakly, edep-ekramly nesilleri ýetişdirmegiň ajaýyp däpleriniň jemlenendigine ünsi çekýär.

     Dogrudan-da, halkymyzyň şöhratly geçmiş sahypalaryny agtaranyňda, pederlerimiziň beýik işleri ýaş nesillerde guwanç duýgularyny oýarýar. Öz halkynyň aslyny bilmäge ymtylýan we şoňa laýyk bolmaga çalyşýan ynsana bolsa türkmençilikde «asylly ynsan» diýilýär. Diýmek, müňýyllyklara uzaýan taryhymyzy — aslymyzy çuňňur öwrenmek, oňa guwanmak ýaşlarymyzyň pederlerimize laýyk asylly nesiller bolup ýetişmeginde örän ähmiýetlidir, diýseň wajypdyr. Nesilleriň milli hakydasy hut geçmiş taryhy öwrenip, oňa guwanmak we buýsanmak arkaly kemala gelýär. Hut şu nukdaýnazardan, Ýaşlar guramamyzyň hünärmenleri dürli edara-kärhanalarda zähmet çekýän ýaşlar, şol sanda ýurdumyzyň ýokary, orta we başlangyç  hünär  okuw mekdeplerinde, umumybilim berýän orta mekdeplerde wagyz-nesihat duşuşyklary geçirenlerinde, köpçülikleýin  habar  beriş  serişdelerinde çykyş edenlerinde halk hazynamyzdan işjeň peýdalanýarlar. Biz her bir işimizde Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň belent taglymatlaryndan, nusgalyk durmuş ýörelgelerinden, beýik sapaklaryndan ugur alýarys.

 

DÖWRÜŇ SESINE SES GOŞUP 

 

     Ýaşlara uly ynam bildirýän hormatly Prezidentimiz: «Döwre mynasyp nesil bolmak üçin döwür bilen aýakdaş gitmeli we ol her bir ýaş nesliň öňünde goýýan maksatlarynyň biri bolmaly» diýip nygtaýar. Berk taryhy we milli binýada daýanyp, döwrüň täzeliklerini ruhuňa-süňňüňe siňdirip, bilim hem ylym ummanynda  gulaçlap  ýüzüp, döwrüň  sesine ses goşmak her bir ýaş raýatyň mukaddes borjudyr. Sebäbi  kosmiki  tizlik bilen öňe barýan üçünji müňýyllykda adamzat ylmyň, tehnologiýalaryň we innowasiýalaryň iň täze gazananlaryna esaslanyp ýaşaýar, döredýär, gurýar. Hormatly Arkadagymyzyň hem-de döwlet Baştutanymyzyň maksatnamalaýyn durmuşa geçirýän beýik özgertmeleri netijesinde bu täzelikler biziň durmuşymyza  hem  giňden  ornaşdyrylýar. Bütin dünýäde bolup geçýän bu özgerişleriň esasynda adamzat millilige we döwrebaplyga esaslanyp ýaşamalydyr. Biz dünýä dillerini, medeniýetini, sungatyny, häzirki zaman ylmyny we tehnologiýalaryny öwrenmek arkaly ene dilimizi, milli medeniýetimizi, ruhy-ahlak ýörelgelerimizi, milli ykdysadyýetimizi we senagatymyzy kämilleşdirmelidiris. Türkmen  ýaşlary haýsy ugurda bilim alýandygyna ýa-da zähmet çekýändigine garamazdan, ýurdumyzyň umumymilli bähbitlerini maksat edinýän milli aňyýet bilen ýaşamalydyr. Çünki milli köklerden gözbaş alyp döwrebaplyk bilen utgaşan özgertmeler abadan we durnukly, asuda we jebis geljegi gurmagyň hamyrmaýasydyr, gönezligidir.

 

ZEHINLI ÝAŞLAR — WATANYMYZYŇ GELJEGI. 

 

     Ösüp gelýän nesillerimizi ylym-bilime, döredijilik işlerine höweslendirmek we olaryň arasynda dürli bäsleşikleri geçirip, täze ýaş zehinleri ýüze çykarmak Ýaşlar guramamyzyň esasy maksatlarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, guramamyz degişli edara-kärhanalar bilen bilelikde dürli bäsleşikleri yzygiderli guraýar. Olaryň hatarynda talyp ýigitleriň arasynda geçirilýän «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň bagtyýar gerçekleri» atly döredijilik bäsleşigini, talyp gyzlaryň arasynda geçirilýän «Talyp gözeli — 2025» atly gözellik bäsleşigini, «Iň eýjejik gyzjagaz» bäsleşigini, çeper höwesjeň talyp ýaşlaryň arasynda geçirilýän «Talyp joşguny — 2025» atly döredijilik festiwalyny, estrada aýdymçylarynyň, höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň arasynda geçirilýän «Ýylyň parlak ýyldyzy», «Meniň sesim» atly bäsleşikleri, gazet-žurnallaryň redaksiýalary, hususanda, «Nesil» gazetiniň redaksiýasy bilen bilelikde guralýan «Berkarar döwletiň ylham joşguny» atly döredijilik bäsleşiklerini görkezmek bolar. 

     Bulardan başga-da, zähmetde, döredijilikde aýratyn tapawutlanan ýaşlara Türkmenistanyň Ýaşlar baýragy gowşurylýar. Bu baýrak ýaşlygyň uly serpaýydyr. Ol ýaşlara, ýaşlyga  goýlan  ilkinji hormat, ilkinji ykrar bolup, olary geljekki uly menzillere  atarýar. Şunuň  bilen  baglylykda, Ýaşlar baýragyna ýaş nesilleriň 2021-nji ýylda 62-siniň, 2022-nji ýylda 75-siniň, 2023-nji ýylda 140-synyň, 2024-nji ýylda 135-siniň, 2025-nji ýylda 141-siniň mynasyp bolandygyny nygtamalydyrys. Şeýle hem döredijilik äleminde we beýleki dürli ugurlarda ýokary netijeleri gazanan çagalara Türkmenistanyň Gulbaba adyndaky Çagalar baýragy gowşurylýar. Bu baýraga çagalaryň 2021-nji ýylda 66-synyň, 2022-nji ýylda 65-siniň, 2023-nji ýylda 70-siniň, 2024-nji ýylda 71-siniň, 2025-nji ýylda 92-siniň mynasyp bolmagy altyn nesillerimiziň zehinleriniň zyýadadygyny tekrarlaýar.

 

YLYM ÝOLY ABADAN ERTIRLERE BARÝAN ŞUGLALY ÝOLDUR 

 

     Ylym ýoly çuňňur zehini, irginsiz yhlasy, dowamly gözlegi talap edýän inçe ýol hasaplanýar. Şoňa görä-de, ylym dünýäsiniň altyn gapysyny açmak üçin altyn açar gerek. Ol açar bilen arzuw wysal bolýar, maksat myradyna gowuşýar. Şundan ugur alsak, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň Türkmenistanda ylmyň we tehnologiýalaryň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda ýylyň-ýylyna ýaşlaryň arasynda yglan edýän ylmy işler boýunça bäsleşigi aýratyn bellenmäge mynasypdyr. Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, «Aýdyň maksatlary we meýilnamalary özlerine ýörelge edinen ýaş alymlaryň ylmyň ileri tutulýan ugurlary boýunça gazanýan döredijilik üstünlikleri, täze ylmy açyşlary döwletimiziň mundan beýläk-de gülläp ösmegi üçin täze mümkinçilikleri açýar». 

     Diýmek, ýaşlaryň ylmy açyşlary döwletimizi hemmetaraplaýyn gülledip ösdürmekde möhüm ähmiýete eýedir. Şu nukdaýnazardan, bu bäsleşige ýaşlaryň 2021-nji ýylda 1 müň 53-siniň gatnaşyp, olardan 57-siniň; 2022-nji ýylda 1 müň 140-synyň gatnaşyp, olardan 72-siniň; 2023-nji ýylda 1 müň 362-siniň gatnaşyp, olardan 67-siniň; 2024-nji ýylda 1 müň 670-siniň gatnaşyp, olardan 107-siniň; 2025-nji ýylda bolsa 1 müň 665-siniň gatnaşyp, olardan 118-siniň ýeňiji bolandygyny bellemek diýseň guwandyryjydyr.

 

ÝAŞLARYŇ SESI — PARAHATÇYLYGYŇ SESI 

 

     Häzirki zaman dünýäsinde umumadamzat ähmiýetli meseleleriň oňyn çözgüdini tapmakda, parahatçylyk we ynanyşmak ýörelgelerini ilerletmekde ýaşlara aýratyn orun degişlidir. Çünki bu günki ýaşlar ertirki abadan we asuda durmuşymyzyň gurujylardyr. Hut şu jähetden, döwlet Baştutanymyzyň «Ýaşlar — Watanyň daýanjy» atly kitabynda belleýşi ýaly, «Ýaşlaryň başarnygyny, kuwwatyny milletiň, adamzadyň bähbidi, dünýäniň parahatçylygy üçin ulanmak esasy wezipeleriň biridir. Ýaşlaryň ukypdyr zehininiň bütin adamzadyň abadançylygyna gönükdirilmegi bolsa durnukly ykdysady ösüşi gazanmakda möhüm ähmiýete eýedir». Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda halkara ýaşlar hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine aýratyn üns berlip, muňa şu ýylyň 5 — 8-nji awgustynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň çäklerinde guralan Ýaşlar forumynyň mysalynda aýdyň göz ýetirdik. 

     Bu giň möçberli forum inklýuziw ösüş üçin ýaşlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirildi. Ýaşlaryň häzirki zaman dünýäsinde, hususan-da, Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan kabul edilen Durnukly ösüş maksatlaryny gazanmakda aýratyn orny eýeleýändigine, bu maksatlaryň ugurlaryň giň toplumyny, şol sanda ýokary hilli bilim almagy üpjün etmek, daşky gurşawy goramak we ykdysady ösüşe ýardam bermek ýaly möhüm ugurlary öz içine alýandygyna üns çekildi. Forumyň dowamynda «Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletleriň geljegi üçin köprüleri gurmak» atly Ýaşlar jarnamasynyň tassyklanylmagy röwşen geljegi gurmakda ýaşlaryň pikirlerine we başlangyçlaryna  maýa  goýmagyň tutuş halklaryň gülläp ösüşine ýardam berjekdigini görkezdi. 

     Ýeri gelende bellesek, «Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara hyzmatdaşlygynyň 2023 — 2030-njy ýyllar üçin Strategiýasyna» laýyklykda, ýurdumyz ýaşlaryň mümkinçiliklerini  giňeltmäge gönükdirilen netijeli syýasaty alyp barýar. Diňe üstümizdäki ýylyň özünde Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramamyzyň wekilleriniň ýurdumyzyň çäklerinde halkara derejede, şeýle-de Hindistan, Gazagystan, Özbegistan, Türkiýe, Azerbaýjan, Eýran, Hytaý, Russiýa, Marokko ýaly ýurtlarda geçirilen duşuşyklara işjeň gatnaşyp, özara tejribe alyşmaklary munuň hakykatdan-da şeýledigine güwä geçýär. 

 

BITARAPLYK — BELENT ÖSÜŞLERIMIZIŇ BINÝADY 

 

     Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan üç gezek ykrar edilen, şu ýyl 30 ýyllyk ýubileý senesi giňden dabaralandyrylýan  hemişelik Bitaraplygymyz halkymyzyň beýik gymmatlygy bolup, tutuş dünýäde asuda durmuşy, halklaryň dost-doganlygyny, ynsanperwerligi, özara bähbitli hyzmatdaşlygy hem-de ösüşi dabaralandyrýan taglymatdyr. Şeýle-de Bitaraplyk ýurdumyzda amala aşyrylýan beýik ösüşleriň berk binýadydyr. Şu nukdaýnazardan, Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramamyz  tarapyndan «Bitarap Türkmenistan parahatçylygyň we dostlugyň mekany», «Biz owaz bilen», «Arkadagly ýaşlar», «Parahatçylyk: ýaşlaryň sesi», «Ynamly öňe» atly täze telegepleşikler ýola goýlup, yzygiderli halk köpçüligine ýetirilýär. «Sanly dünýä: Ýaşlar. Ösüş. Geljek», «Edebi penjire», «Kitap — dünýäniň açary», «Zehinlije», «Ýaş zehin», «Milli miras — nesillere görelde» atly gepleşikler ýaşlaryň giň dünýägaraýyşly, kitapsöýer, kämil şahsyýetler bolup  ýetişmeginde möhüm ähmiýetlidir. Şeýle hem 2023-nji ýylyň ýanwaryndan bäri aýda bir gezek okyjylar köpçüligine ýetirilýän «Arkadagly Ýaşlar» atly elektron žurnalda dürli žanrdaky makalalar, çeper eserler, türkmen we dünýä ýaşlarynyň durmuşyndan söhbet açýan maglumatlar çap edilýär.

     Şular bilen bir hatarda, Ýaşlar guramamyzyň yashlar.gov.tm elektron saýtynda «Parahatçylyk: ýaşlaryň sesi» atly täze bölüm açylyp, onda  ýaşlaryň  eziz Diýarymyzyň ösüşlerini wasp edýän, döwrümiziň sesine ses goşýan makalalary türkmen, rus we iňlis dillerinde yzygiderli ýerleşdirilýär. Mundan başga-da, bu elektron saýtda abuna.yashlar.gov.tm sub domeni we «Arkadagly ýaşlar» programma üpjünçiligi döredildi. Bularyň ählisi  bütin  durky  bilen  Watan mukaddesligine uýýan, şöhratly geçmişimize, häzirki günümize hem-de nurana ertirimize buýsanýan ýaşlary kemala getirmäge gönükdirilendir.

 

EDEBIŇ ÝAGŞYSY WATANY SÖÝMEKDIR.

 

    Watan her bir ynsanyň ömrüniň örki, kalbynyň durky, ýüzüniň görki hasaplanýar. Watan depämiziň täji, kalbymyzyň hyrujydyr. Geçen akyldarlaryň, danalaryň öwüt-ündewlerini öwrenip, kalbyňa siňdirip, Watany depäňe täç etmek her bir türkmen raýatyna parzdyr. Bu dogrusynda Gahryman Arkadagymyz şeýle belleýär: «Dünýäde şeýle bir mukaddes gymmatlyk bar. Oňa «Watan» diýilýär. Watana bolan söýgi ynsan üçin iň beýik söýgüdir. Mukaddes söýgüdir. Watana bolan söýgi ynsanyň tutuş ömrüni bezeýär. Ynsan üçin Watandan beýik mukaddeslik, Watandan beýik gymmatlyk ýokdur. Bagtly bolmak üçin Watany söýmek gerek. Edebiň ýagşysy hem Watany söýmekdir. Çünki Watany söýmek — bu Watanyň  asudalygy,  gülläp  ösüşi üçin zähmet çekmekdir, yhlas etmekdir. Şoňa görä-de, Watana, halka hyzmat edip, sylag-hormata mynasyp bolmak her bir ynsan üçin mukaddes borçdur, belent mertebedir.  Sebäbi  kim  Watanyny  depesine täç eýlese, Watany hem ony başyna täç eýlär». Bu jümleler watansöýüjiligiň  aýdyň  ýüze  çykmasy bolup, biziň her birimizi il-halkymyz üçin haýyrly işleri amal etmäge, belent maksatlara, täze-täze üstünliklere ruhlandyrýar. Türkmen üçin Watan iň beýik mukaddeslikdir. Paýhasly pederlerimiziň döreden «Müsürde şa bolandan, Kenganda geda bol», «Ýaryndan aýrylan ýedi ýyl aglar, ýurdundan aýrylan — ölinçä», «Ilim-günüm bolmasa, Aýym-Günüm dogmasyn» ýaly dürdäne jümleleri ýaş nesiller üçin watançylyk mekdebidir.

 

* * *

     Ýaşlar hakdaky alada geljek hakdaky aladadyr. Şundan ugur alyp, Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasy täze taryhy eýýamda ýaş türkmenistanlylaryň kämil şahsyýetler bolup ýetişmegi, aň-paýhas, döredijilik, ruhy mümkinçiliklerini doly derejede durmuşa geçirmekleri, ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy, durmuş-ykdysady, medeni durmuşyna işjeň gatnaşmaklary babatda netijeli işleri alyp barýar. Döwrüň zerurlygyndan we talaplaryndan ugur alyp, durmuşa geçirýän işlerimizi mundan beýläk-de ýokary guramaçylykly we täzeçil usullarda guramaga, ýaşlarymyzy watansöýüjilik ruhunda terbiýelemek işine mynasyp goşant goşmaga çalşarys. Çünki Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň belleýşi ýaly, «Ýaşlar döwletimiziň  kuwwatly güýjüdir, halkymyzyň belent maksatlara ýugrulan nurana geljegidir». 

 

Ýazpolat KERIÝEW, Türkmenistanyň  Magtymguly  adyndaky Ýaşlar  guramasynyň  Merkezi  geňeşiniň  başlygy, Mejlisiň deputaty.