The Mejlis (Parliament) of Turkmenistan is a legislature representative body

MEJLIS OF TURKMENISTAN


MEJLIS OF TURKMENISTAN

15.11.2025

IRI TASLAMALAR DURMUŞA GEÇIRILÝÄR

 

     Bagtyýar zamanamyz barada söz açylanda, turuwbaşdan bir hakykaty aýratyn buýsanç bilen nygtamalydyr. Ol hem ýurdumyzyň sebitlerini özgertmek babatda türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan giň gerimli işleriniň hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda has-da rowaçlanýanlygydyr. Ýakynda Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň Balkan welaýatyna iş saparyny amala aşyryp, birnäçe iri senagat desgalarynyň açylyş hem-de düýbüni tutmak dabaralaryna gatnaşmagy-da ajaýyp hakykatyň nobatdaky subutnamasydyr. Şol dabaralaryň dowamynda hormatly Prezidentimiz Türkmenbaşy etrabynyň çäginde  kuwwatlylygy  ýylda 1 million 155 müň tonna karbamid öndürýän toplumyň hem-de Türkmenbaşy — Garabogaz — Gazagystan serhedine barýan awtomobil ýolunyň Türkmenbaşy — Garabogaz  böleginiň  gurluşyk işlerine badalga berdi. Şeýle hem Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ak pata bermeginde Esenguly etrabynda kuwwatlylygy bir gije-gündizde 20 müň kub metr bolan agyz suwuny arassalaýjy desga we Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän awtomobil köprüsi ulanylmaga berildi.

      Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan üç gezek ykrar edilen hemişelik Bitaraplygymyzyň 30 ýyllyk taryhy senesiniň dabaralaryna beslenýän Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň baýramçylyk şatlygyny has-da artdyran bu taryhy pursatlar ykbal özgerdiji mazmuna eýedir. Sebäbi bu iri möçberli  desgalar  önümçiligiň döwrebaplaşdyrylmagyna, içerki bazarlaryň isleglerini kanagatlandyrmaga, ýurdumyzyň eksport mümkinçiliklerini artdyrmaga, maýa goýumlary çekmegi işjeňleşdirmäge, täze iş orunlarynyň döredilmegine, sebitiň aýratynlyklaryny nazarda tutup, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlandyrylmagyna gönükdirilendir. Şol bir wagtda, bu işler ýurdumyza dünýäniň kuwwatly, durnukly ösýän döwletleriniň  hataryndaky mynasyp ornuny has-da pugtalandyrmaga şertleri üpjün edýär. 

     Ulanmaga berlen hem-de düýbi tutulan senagat we durmuş ähmiýetli  bu iri desgalaryň  gurluşyklarynyň mysalynda ýene-de bir buýsançly hakykata doly göz ýetirmek bolýar. Berkarar Watanymyzyň alyp barýan syýasatynyň baş maksady parahatçylyga, dost-doganlyga, özara bähbitli hyzmatdaşlyga gönükdirilendir. Çünki  biziň söhbedini edýän taslamalarymyzyň ählisinde hem dostlukly, hoşniýetli hyzmatdaşlygyň nusgalyk göreldesini aýdyň görmek bolýar. Önümçilik  kuwwaty  bir gije-gündizde 2 müň tonna, ýylda bolsa 660 müň tonna ammiaga, bir gije-gündizde 3 müň 500 tonna, ýylda bolsa 1 million 155 müň tonna karbamid dökünine barabar bolan toplumyň gurluşyk işlerini ýaponiýaly hem-de türkiýeli hyzmatdaşlar bilelikde alyp bararlar. Täze taryhy eýýamyň ýokary talaplaryna kybap derejede guruljak toplum Ýewropanyň we Aziýanyň öňdebaryjy kompaniýalarynyň kämil tehnologiýalary bilen üpjün ediler. Ýene-de bir üns çekilmeli ýagdaý hem kärhanada öndüriljek karbamid döküniniň daşarky sarp edijilere-de  ugradyljaklygydyr. Türkmenbaşy - Garabogaz - Gazagystan serhedine barýan awtomobil ýolunyň ugrunda gurlan hem-de Garabogazköl  aýlagynyň üstünden geçip, umumy uzynlygy 354 metre, ini bolsa 21 metre deň bolan döwrebap awtomobil köprüsiniň gurluşygyny ýerli gurluşykçylar bilen hyzmatdaşlykda «Altkom» jogapkärçiligi çäkli jemgyýeti alyp bardy. Ady rowaýata öwrülen gadymy Beýik Ýüpek ýoluny täzeçil esasda dikeltmekde nusgalyk sepgitlere  ýetilýändiginiň  nobatdaky  subutnamasyna  öwrülen bu köpriniň sebitiň ýurtlarynyň durmuş-ykdysady  kuwwatyny artdyryp, söwda-haryt dolanyşygyny, ulag we ýolagçy gatnawlarynyň  gerimini  giňeltmekde möhüm  orun eýelejekdigi  dogrusynda  hem buýsançly söhbetleri edip bolar. 

     Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýurdumyzyň üstaşyr ulag kuwwatyny doly derejede durmuşa geçirmekdäki maksatnamalaýyn tutumlarynyň ajaýyp miweleriniň biri bolan Türkmenbaşy — Garabogaz — Gazagystan serhedine çenli barýan awtomobil ýolunyň Türkmenbaşy — Garabogaz böleginiň berkarar Watanymyzyň dünýäniň ykdysady hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna işjeň hem-de ynamly goşulyşmagynda täze amatly şertleri döretjekdigini nygtamak has-da ýakymlydyr. Halkara hil ülňülerine kybap derejede guruljak awtomobil  ýoly häzirki  zaman  talaplaryna  laýyklykda enjamlaşdyrylar. Jemi uzynlygy 207 kilometre barabar bolup, halkara ulag-logistika düzümini ösdürmekde wajyp ähmiýetli awtoulag ýolunyň ýurdumyzyň çäkleri bilen geçirilýän  üstaşyr  ýük dolanyşygy babatda amatly şertleri üpjün etjekdigi onuň ähmiýetli taraplarynyň biridir. 

     Esenguly etrabynda ulanylmaga berlen we bir gije-gündizde 20 müň kub metr agyz suwuny arassalaýan desganyň netijeli işini ýola goýmakda hem dostlukly hyzmatdaşlygyň oňyn netijelerini görmek bolýar. Umumy tutýan meýdany 8 gektara barabar bolan, Esenguly hem-de Etrek etraplarynyň ilatly nokatlarynyň 21-sini deňiz  suwundan  öndürilýän arassa agyz suwy bilen üpjün etmäge şert döretjek bu desga Ýewropa döwletleriniň döwrebap enjamlary bilen enjamlaşdyrylandyr.

     Görşümiz ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň döwletlilik ýörelgelerini dowamata besleýän hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda dostlukly, özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklary arkaly amala aşyrylýan iri taslamalar ýurdumyzyň innowasion ösüş ýoluny üpjün edýär. Iri jemgyýetçilik guramalary bilen birlikde, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň wekilleri hem röwşen geljegimizi nurlandyrýan şeýle döwletli tutumlaryň möhüm ähmiýetini ildeşlerimiziň arasynda  giňişleýin  düşündirýärler.  Şunuň  ýaly  wagyz-ündew çärelerinde  Milli Liderimizi, Arkadagly Gahryman Serdarymyzy  alkyşlaýan  hoşallyk sözleri joşgunly ýaňlanýar. 

 

Guwanç  ÇENDIROW, TDP-niň  Balkan  welaýat  komitetiniň başlygy,  Mejlisiň deputaty.