The Mejlis (Parliament) of Turkmenistan is a legislature representative body

MEJLIS OF TURKMENISTAN


MEJLIS OF TURKMENISTAN

19.06.2026

Türkmenistanyň Prezidenti hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri «Türkmenistan — Malaýziýa: nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl» atly halkara ylmy-amaly maslahatа gatnaşdylar

Президент Туркменистана и Премьер-министр Малайзии приняли участие в международной научно-практической конференции «Туркменистан – Малайзия: 30 лет взаимовыгодного сотрудничества в нефтегазовой отрасли»

Türkmenistanyň Prezidenti hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri «Türkmenistan — Malaýziýa: nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl» atly halkara ylmy-amaly maslahatа gatnaşdylar

Şu gün paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň hem-de ýurdumyzda saparda bolýan Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahimiň gatnaşmagynda «Türkmenistan — Malaýziýa: nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl» atly halkara ylmy-amaly maslahat hem-de onuň çäklerinde türkmen-malaý hyzmatdaşlygyna bagyşlanan sergi geçirildi. Foruma ýurdumyzyň nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylary, dünýäniň öňdebaryjy ugurdaş kompaniýalarynyň wekilleri hem gatnaşdylar.

Türkmenistanyň nebitgaz toplumyny ösdürmegiň häzirki zaman strategiýasy uzak möhletleýin meýilleşdiriş, eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, degişli infrastrukturany çuňňur döwrebaplaşdyrmak ýörelgelerine esaslanýar. Energetika bazarlarynyň ählumumy özgerýän döwründe uglewodorod serişdelerini özleşdirmekde wagtyň synagyndan geçen ygtybarly halkara hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary pugtalandyrmak aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Türkmenistan bilen Günorta-Gündogar Aziýanyň öňdebaryjy korporasiýalarynyň arasyndaky köpýyllyk netijeli dialog şu ýörelgelere laýyklykda ösdürilýär. Özara gatnaşyklaryň häzirki tapgyry taryhy waka — Malaýziýanyň «PETRONAS» kompaniýasy bilen ýola goýlan hyzmatdaşlygyň 30 ýyllygyna bagyşlanan giň gerimli ylmy-amaly maslahatyň geçirilmegi bilen dabaralandyryldy. Bu forum diňe bir köp ýyllaryň dowamynda bilelikde alnyp barlan işleriň netijelerini jemleýän waka bolmak bilen çäklenmän, eýsem, geljek onýyllyklar üçin gatnaşyklaryň binýadyny kemala getirmekde strategik meýdança bolup çykyş edýär. Şeýle iri çäräniň guralmagy taraplaryň hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmaga çalyşýandyklaryny aýdyň görkezýär.

Bu ýöriteleşdirilen maslahaty geçirmek baradaky başlangyç türkmen halkynyň Milli Liderine degişlidir. Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň maýynda Gahryman Arkadagymyz Malaýziýanyň Premýer-ministriniň ýanyndaky Syýasy meseleler boýunça konsultatiw komitetiň başlygy Tan Şri Mohd Hassan Marikan bilen geçiren duşuşygynda Malaýziýanyň Premýer-ministriniň Türkmenistana saparynyň çäklerinde ýurdumyzda bu şanly sene mynasybetli ylmy-amaly maslahatyň we onuň çäklerinde türkmen-malaý gatnaşyklaryna bagyşlanan serginiň geçirilmeginiň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Malaýziýaly hyzmatdaşlar tarapyndan bu teklibiň goldanylmagy Türkmenistanyň ykdysady diplomatiýasynyň halkara abraýynyň belentdigini nobatdaky gezek subut etdi.

Döwlet Baştutanymyzyň hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministriniň gatnaşmaklary forumyň aýratyn ähmiýetini we onuň ýokary halkara derejesini tassyklaýar. Munuň özi gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmäge güýçli itergi berip, täze taslamalara giň ýol açýar, ikitaraplaýyn energetika hyzmatdaşlygynyň uzak möhletleýin häsiýete eýedigini görkezýär.

Maslahatyň plenar mejlisinde çykyş etmek üçin, ilki bilen, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa söz berildi.

Döwlet Baştutanymyz Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahime Türkmenistana resmi sapar bilen gelmek baradaky çakylygy kabul edendigi, geçirilen netijeli gepleşikler, şeýle hem şu maslahata gatnaşýandygy üçin minnetdarlyk bildirip, munuň nebitgaz pudagyndaky türkmen-malaý hyzmatdaşlygynyň strategik ähmiýetini görkezýändigini belledi. Bu bolsa ýurtlarymyzyň arasyndaky uzak möhletli ykdysady we maýa goýum hyzmatdaşlygynda örän möhüm şert bolup hyzmat edýär. Şu ýyl nebitgaz pudagynda Türkmenistan bilen Malaýziýanyň arasyndaky hyzmatdaşlyga 30 ýyl dolýar.

“Bu işde «PETRONAS» kompaniýasynyň uly orny bardyr. Bu düzüm ýurdumyzda işlän ýyllarynyň dowamynda Türkmenistanyň nebit we gaz senagatyna 12 milliard amerikan dollaryna golaý möçberde maýa goýumyny goýdy. «PETRONAS» häzirki döwürde türkmen hyzmatdaşlarynyň arasynda abraýa we hormata eýe bolup, netijeli, sazlaşykly işleýär. Türkmenistanyň milli ykdysadyýetiniň ösmegine, ýangyç-energetika pudagyny döwrebaplaşdyrmaga uly goşant goşýar” diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, kompaniýanyň ýolbaşçylaryna hem-de onuň ýurdumyzda işleýän işgärlerine bilelikdäki taslamalary, maksatnamalary durmuşa geçirmekde ýokary ussatlyklary, yhlasly, tutanýerli zähmet çekýändikleri üçin minnetdarlyk bildirdi.

Bellenilişi ýaly, geçen döwürde örän köp işler amala aşyryldy. Hyzmatdaşlygyň düýpli şertnama binýady döredildi. Türkmenistanyň nebitgaz ýataklarynda önüm çykarmagyň durnukly ösüşi gazanyldy. Şu maksat bilen, deňizde 5 sany platforma guruldy we 40-a golaý gözleg, baha beriş we ulanyş guýusy burawlanyldy. Bu ägirt uly işleriň netijesinde, häzirki wagtda uglewodorod serişdeleriniň uly gorlary açyldy. Bu ugurda «Magtymguly», «Diýarbekir», «Garagöl Deňiz» ýaly ýataklar özleşdirilýär. Ýakyn wagtda «Öwez», «Maşrykow» ýataklaryny hem senagat taýdan özleşdirmek meýilleşdirilýär.

“Hazar deňzinde bilelikde işlenen ýyllarda 44 milliard kub metrden gowrak gazyň, 16 million tonna suwuk uglewodorodyň çykarylmagy «PETRONAS» kompaniýasy bilen türkmen hyzmatdaşlarynyň gazanan möhüm üstünlikleriniň biri boldy. Hazar deňziniň türkmen kenarynda malaýziýaly hyzmatdaşlar bilen ysnyşykly işlemegiň esasynda gaz taýýarlaýan zawod we kenar gaz terminaly, deňiz gurnamalaryny ýygnaýan desga guruldy. Häzirki döwürde Türkmenistan bilen Malaýziýa nebitgaz pudagynda giň gerimli hyzmatdaşlygy alyp barýarlar. Şu günki gazanylan ylalaşyklaryň netijesinde hyzmatdaşlygyň şertnama-hukuk binýady has-da berkidildi” diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi we türkmen-malaý nebitgaz hyzmatdaşlygynyň täze giň gerimli hem-de many-mazmunly tapgyryna gadam basylandygyny nygtady. Hormatly Prezidentimiz «PETRONAS» kompaniýasynyň gatnaşmagynda Hazar deňziniň türkmen bölegindäki 19-njy we 20-nji deňiz toplumlaryny özleşdirmek boýunça bilelikdäki işlere başlanjakdygyny, 11-nji, 12-nji, 13-nji, 14-nji deňiz toplumlarynda 2D seýsmiki işlere girişmek arkaly hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigini aýtdy.

Şeýlelikde, Türkmenistan bilen Malaýziýa nebitgaz pudagynda uzak möhletli strategik hyzmatdaşlygy has-da berkidýärler. Iki tarap hem bu işleri giňeltmek, hil taýdan ösdürmek üçin zerur bolan syýasy, hukuk, guramaçylyk we beýleki mümkinçilikleri döreder.

“Beýleki ugurlarda bolşy ýaly, Türkmenistan bilen Malaýziýa şu gezekki gepleşikleriň dowamynda nebitgaz pudagynda alnyp barylýan bilelikdäki işlerde özara düşünişmegiň hem-de ynanyşmagyň örän ýokary derejesini gazandylar. 30 ýyl mundan ozal nebitgaz pudagynda başlanan türkmen-malaý hyzmatdaşlygy üstünlikli dowam edýär” diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we häzirki döwürde onuň täze ösüşe, uly geljege eýe bolýandygyny, munuň Türkmenistanyň hem-de Malaýziýanyň umumy üstünligidigini belledi.

Çykyşynyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz malaý kompaniýalarynyň Türkmenistandaky işini goldaýandygy üçin Premýer-ministr Anwar Ibrahime ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirip, maslahata gatnaşyjylaryň ählisini Türkmenistanyň we Malaýziýanyň nebitgaz pudagyndaky hyzmatdaşlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlady hem-de hemmelere üstünlikleri, täze sepgitleri arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy uly üns bilen diňlenildi.

Soňra Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahime söz berildi. Dostlukly ýurduň Premýer-ministri çykyşynyň başynda Malaýziýanyň halkynyň adyndan hormatly Prezidentimize, Türkmenistanyň Hökümetine we doganlyk halkyna hoşallygyny beýan edip, Malaýziýada ýurtlarymyzyň arasynda ýola goýlan özara ynanyşmak, hormat goýmak, umumy ösüşe tarap ymtylmak gatnaşyklaryna ýokary baha berilýändigini belledi.

“Türkmenistanyň Prezidentiniň 2024-nji ýylyň dekabrynda Malaýziýa amala aşyran resmi sapary taryhy we şanly waka boldy. Bu saparyň çäklerinde ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn pugtalandyrmaga bolan ygrarlylygymyzy tassykladyk. Nebitgaz ulgamy biziň gatnaşyklarymyzyň esasy ugry bolup durýar. Şunuň bilen bir hatarda, biz hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmagy maksat edinýäris. Hususan-da, ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmäge, talyp alyşmalaryny işjeňleşdirmäge, beýleki möhüm ugurlarda bilelikdäki ýokary tehnologiýaly taslamalary durmuşa geçirmäge taýýardygymyzy tassykladyk. Şu ýyl taryhy sene — «PETRONAS» kompaniýasynyň Türkmenistandaky işiniň 30 ýyllygy bellenilýär. 1996-njy ýyldan gözbaş alýan bu strategik hyzmatdaşlyk häzirki döwürde iň ýokary derejä göterildi” diýip, Anwar Ibrahim aýtdy we hormatly Prezidentimiziň hut özüniň yzygiderli goldawynyň, aýratyn ünsüniň netijesinde şeýle üstünlikleriň gazanylandygyny belledi hem-de pursatdan peýdalanyp, döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi.

“30 ýylyň dowamynda «PETRONAS» Türkmenistanyň düzümlerini ösdürmäge, şol sanda nebitgaz infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmaga saldamly goşant goşdy. Bu üstünlik iň esasy binýada — ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak işine esaslanýar. Tejribe alyşmak, hünärmenleri taýýarlamak iki döwlet üçin hem wajyp ähmiýete eýedir. Şu günki günde Türkmenistan we «PETRONAS» hakyky, ygtybarly hem-de uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň ajaýyp nusgasyny bütin dünýä äşgär edýärler. Şu gün ikitaraplaýyn resminamalaryň toplumyna gol çekilmegi özara gatnaşyklaryň täze tapgyryna gadam basylandygynyň güwäsi bolup durýar” diýip, Malaýziýanyň Premýer-ministri aýtdy we beýik akyldar Magtymguly Pyragynyň: «Köňüller, ýürekler bir bolup başlar,//Tartsa ýygyn, erär topraklar, daşlar» diýen şahyrana setirleriniň şu gezekki duşuşygyň düýp manysyny şöhlelendirýändigini nygtady.

Anwar Ibrahim bu sözleriň Malaýziýanyň hem-de Türkmenistanyň halklarynyň ruhy jebisligini iň gowy ýagdaýda subut edýändigini aýdyp, hormatly Prezidentimize we türkmen işewürliginiň wekillerine ýene-de bir gezek hoşallygyny beýan etdi.

Plenar mejlis tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri bilelikde türkmen-malaý hyzmatdaşlygyna bagyşlanan sergi bilen tanyşdylar.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hem-de belent mertebeli myhman ilki Türkmenistan bilen «PETRONAS» kompaniýasynyň hyzmatdaşlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan pawilýona bardylar. Bu ýerde kompaniýanyň wekili hyzmatdaşlygyň esasy netijeleri, öňdebaryjy tehnologiýalaryň önümçilige ornaşdyrylyşy, uglewodorod serişdelerini çuňňur gaýtadan işlemek ulgamynda bilelikde durmuşa geçirilýän uzak möhletleýin taslamalaryň barşy barada giňişleýin maglumat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hem-de Premýer-ministr Malaýziýanyň bu iri kompaniýasynyň Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyny döwrebaplaşdyrmaga goşýan goşandyna ýokary baha berip, gazanylan tejribäniň senagat taýdan hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek üçin berk binýat bolup durýandygyny aýratyn nygtadylar.

Sergide Türkmenistanyň ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, öňdebaryjy ýokary okuw mekdepleriniň, daşary ýurtlaryň, şol sanda Malaýziýanyň iri ugurdaş kompaniýalarynyň giň möçberli ekspozisiýalary ýerleşdirilipdir. Sergide ýurdumyzyň nebitgaz pudagyna «Türkmengaz» we «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň, şeýle-de «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň pawilýonlary wekilçilik etdi. Olarda nebitgaz pudagynda gazanylan üstünlikler, pudagy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler öz beýanyny tapýar.

Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň energetika syýasaty milli ykdysadyýetimiziň öňdebaryjy pudaklarynyň biri bolan nebitgaz senagatyny hemmetaraplaýyn ösdürmäge, onuň halkara energetika ulgamyna okgunly goşulyşmagyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Ýurdumyzda bu pudakda durmuşa geçirilýän iri maýa goýum taslamalary diňe bir ykdysady ähmiýete eýe bolman, eýsem, sebit we ählumumy energetika howpsuzlygyny pugtalandyrmakda hem möhüm wezipäni ýerine ýetirýär. Gözden geçirilişde Gurluşyk we binagärlik, Senagat we gurluşyk önümçiligi, Energetika, Aragatnaşyk, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar, Dokma senagaty ministrlikleriniň, «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň diwarlyklary-da ýerleşdirilip, olarda ýurdumyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň dürli ugurlarynda gazanýan üstünlikleri görkezildi.

Sergi bilen tanyşlygyň dowamynda hormatly Prezidentimiz hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri telekeçi zenanyň diwarlygyny synladylar. Telekeçi zenan belent mertebeli myhmana alyp barýan işleri, türkmen halysynyň aýratynlyklary, taryhy, görnüşleri we ony dokamagyň usullary barada gürrüň berdi. Ol myhmany sarpalamagyň halkymyzyň asylly däpleriniň biridigini aýtdy hem-de Anwar Ibrahime elde dokalan ýüpek halyny sowgat berip, ony belent mertebeli myhmana gowşuryp bermegini döwlet Baştutanymyzdan haýyş etdi. Şeýle-de telekeçi zenan çuňňur hormatyň nyşany hökmünde hormatly Prezidentimize elde dokalan haly horjuny sowgat hökmünde gowşurdy.

Sergi bilen tanyşlykdan soňra, döwlet Baştutanymyzyň hem-de Premýer-ministr Anwar Ibrahimiň gatnaşmagynda ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy. Gol çekilen resminamalaryň hatarynda «Türkmennebit» döwlet konserni we «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn. Bhd.» hem-de «Hazarnebit» döwlet kärhanasynyň arasynda önümi paýlaşmak hakynda Şertnama; «Türkmennebit» döwlet konserni bilen «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn. Bhd.» kompaniýasynyň arasynda 2D seýsmiki işleri geçirmek boýunça hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyk; «Türkmengaz» döwlet konserni bilen «PETRONAS Çarigali International Ventures Sdn. Bhd.» kompaniýasynyň arasynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Malaýziýanyň Hökümetiniň arasynda Türkmenistanyň uglewodorod serişdelerini özleşdirmek boýunça uzak möhletleýin hyzmatdaşlyk etmek hakynda Çarçuwaly ylalaşyk bar.

Forumyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahime maslahata gatnaşandyklary üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirilip, alyp barýan işleriniň hemişe rowaçlyklara beslenmegi arzuw edildi.

Şeýlelikde, Aşgabatda geçirilen halkara ylmy-amaly maslahat 30 ýylyň dowamynda Türkmenistan bilen «PETRONAS» kompaniýasynyň uzak möhletleýin, özara bähbitli hyzmatdaşlygynyň nusgalyk häsiýete eýedigini aýdyň subut etdi. Maslahatyň dowamynda beýan edilen pikirler hem-de teklipler taraplaryň häzirki zamanyň möhüm tehnologik, ekologik wezipelerine bilelikde netijeli çözgütleri işläp taýýarlamaga taýýardyklaryny nobatdaky gezek tassyklady. Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli başlangyjy boýunça guralan hem-de iki döwletiň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagy bilen kuwwatly itergi alan bu halkara maslahatyň netijeleriniň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegi däp bolan dostlukly döwletara gatnaşyklaryň taryhynda täze sahypany açyp, ýurdumyzyň nebitgaz toplumyny innowasion taýdan ösdürmäge ýardam eder.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

Сегодня в Торгово-промышленной палате при участии Президента Сердара Бердымухамедова и Премьер-министра Малайзии Анвара Ибрахима, находящегося с визитом в нашей стране, состоялись международная научно-практическая конференция «Туркменистан – Малайзия: 30 лет взаимовыгодного сотрудничества в нефтегазовой отрасли» и организованная в её рамках выставка, посвящённая туркмено-малайзийскому партнёрству. В форуме также приняли участие руководители отечественного нефтегазового комплекса и представители крупнейших профильных мировых компаний.

Современная стратегия развития нефтегазовой сферы Туркменистана базируется на принципах долгосрочного планирования, диверсификации маршрутов экспорта и глубокой модернизации соответствующей инфраструктуры. В эпоху глобальной трансформации энергетических рынков особое значение приобретает укрепление отношений с проверенными временем надёжными международными партнёрами в области освоения углеводородных ресурсов. В соответствии с этим принципом и наращивается многолетний конструктивный диалог между Туркменистаном и ведущими корпорациями Юго-Восточной Азии.

Нынешний этап двусторонних отношений ознаменован значимым событием — проведением масштабной научно-практической конференции, посвящённой 30-летию плодотворного сотрудничества с малайзийской компанией «Petronas». Данный форум не только подводит итоги совместной работы за минувшее время, но и выступает в качестве стратегической площадки для формирования фундамента взаимодействия на предстоящие десятилетия. Вместе с тем организация столь масштабного мероприятия наглядно демонстрирует стремление сторон вывести партнёрские связи на качественно новый уровень.

Инициатива проведения этого специализированного форума принадлежит Национальному Лидеру туркменского народа, Председателю Халк Маслахаты Туркменистана Герою-­Аркадагу. Как известно, в мае текущего года состоялась встреча Героя-Аркадага с председателем Консультативного комитета по политическим вопросам при Премьер-министре Малайзии Тан Шри Мохд Хассаном Мариканом. Тогда Герой-Аркадаг отметил, что в рамках визита Премьер-министра Малайзии в Туркменистане планируется проведение научно-практической конференции по случаю знаменательной даты, а также выставки, посвящённой турк­мено-малайзийским отношениям. Поддержка данного предложения малайзийскими партнёрами в очередной раз продемонстрировала эффективность экономической дипломатии Туркменистана.

Личное участие главы государства Сердара Бердымухамедова и Премьер-министра Малайзии Анвара Ибрахима подтверждает особое значение и высокий международный уровень нынешнего мероприятия. Придавая мощный импульс реализации достигнутых договорённостей, форум открывает перспективы для новых проектов и свидетельствует о долгосрочном характере двустороннего сотрудничества в сфере энергетики.

Для выступления на пленарном заседании конференции первому слово было предоставлено Президенту Сердару Бердымухамедову.

Прежде всего глава государства поблагодарил руководителя Правительства Малайзии Анвара Ибрахима за принятое приглашение посетить Туркменистан с официальным визитом, состоявшиеся конструктивные переговоры, а также за участие в нынешней конференции. Всё это вновь демонстрирует стратегическую значимость двустороннего партнёрства в нефтегазовой сфере.

Взаимодействие в данной области, в свою очередь, выступает важнейшим фактором долгосрочного экономического и инвестиционного сотрудничества между нашими странами. В текущем году исполняется
30 лет установлению партнёрства между Туркменистаном и Малайзией в нефтегазовой сфере.

Значительную роль в этом деле играет малайзийская компания «Petronas»: за годы деятельности в нашей стране компания инвестировала в нефтяную и газовую промышленность Туркменистана сумму, составляющую порядка 12 миллиардов долларов США.

В настоящее время компания «Petronas» пользуется высоким авторитетом и уважением среди туркменских партнёров, осуществляя деятельность эффективно и слаженно. Она вносит большой вклад в развитие национальной экономики и модернизацию топливно-энергетического сектора нашей страны, продолжил Президент Сердар Бердымухамедов. Пользуясь возможностью, глава государства выразил благодарность руководству и сотрудникам этой компании, работающим в Туркменистане, за профессионализм и усердие в реализации совместных проектов и программ.

Как отмечалось, за прошедший период была проделана колоссальная работа, сформирована солидная договорно-правовая база сотрудничества. Достигнут также устойчивый рост объёма добычи на нефтегазовых месторождениях Туркменистана: с этой целью на море было возведено пять платформ и пробурено около 40 разведочных, оценочных и эксплуатационных скважин.

В результате проведённой масштабной работы на сегодняшний день открыты крупные запасы углеводородных ресурсов. В настоящее время продолжается освоение таких месторождений, как «Magtymguly», «Diýarbekir» и «Garagöl Deňiz». В ближайшее время также планируется промышленная разработка месторождений «Öwez» и «Maşrykow».

Одним из важнейших достижений компании «Petronas» и туркменских партнёров за годы совместной деятельности на Каспийском море стала добыча более 44 миллиардов кубических метров газа и 16 миллионов тонн жидких углеводородов.

Благодаря тесному взаимодействию с малайзийскими партнёрами на туркменском побережье Каспийского моря были возведены завод по подготовке газа, береговой газовый терминал, а также цех по сборке морских конструкций.

В настоящее время Туркменистан и Малайзия продолжают активно сотрудничать в нефтегазовой сфере. В результате достигнутых сегодня договорённостей договорно-правовая база партнёрства ещё более укрепилась, продолжил глава государства, подчеркнув, что тем самым ознаменован новый, масштабный и содержательный этап туркмено-малайзийского взаимодействия в данной области.

Как отметил Президент Сердар Бердымухамедов, динамика двустороннего сотрудничества будет и далее наращиваться благодаря началу совместных работ по освоению 19-го и 20-го морских блоков в туркменском секторе Каспийского моря при участии компании «Petronas», а также проведения 2D сейсморазведки на 11-м, 12-м, 13-м и 14-м морских блоках.

Таким образом, Туркменистан и Малайзия ещё более укрепляют долгосрочное стратегическое партнёрство в нефтегазовой сфере. Стороны будут создавать необходимые политические, правовые, организационные и иные возможности для расширения и качественного развития этого взаимодействия.

В ходе состоявшихся сегодня переговоров Туркменистан и Малайзия достигли высокого уровня взаимопонимания и доверия в совместной деятельности в нефтегазовой сфере, как и в других областях.

Туркмено-малайзийское сотрудничество, начавшееся в неф­тяной и газовой промышленности тридцать лет назад, успешно продолжается, констатировал глава государства, подчеркнув, что на современном этапе оно обретает новую динамику развития и большие перспективы, выступая общим успехом Туркменистана и Малайзии.

В завершение Президент Сердар Бердымухамедов вновь поблагодарил Премьер-министра Анвара Ибрахима за поддержку деятельности малайзийских компаний в Туркменистане, а также поздравил участников конференции с 30-летием сотрудничества между Туркменистаном и Малайзией в нефтегазовой сфере, пожелав всем успехов и новых достижений.

Выступление главы государства было заслушано с глубоким вниманием.

Затем слово было предоставлено Премьер-министру Малайзии Анвару Ибрахиму.

Прежде всего, Премьер-министр Анвар Ибрахим от имени народа Малайзии выразил признательность Президенту Сердару Бердымухамедову, Правительству и братскому народу Туркменистана, отметив, что в Малайзии высоко ценят сложившиеся между нашими государствами отношения, основанные на взаимном доверии, уважении и стремлении к совместному развитию.

Официальный визит главы Туркменистана в Малайзию в декабре 2024 года стал исторически знаменательным событием. В рамках состоявшегося визита была подтверждена приверженность сторон всестороннему укреплению сотрудничества.

Нефтегазовый сектор является ключевым направлением межгосударственных отношений. Наряду с этим мы нацелены на диверсификацию взаимного сотрудничества, сказал Премьер-министр Анвар Ибрахим. В частности, была подтверждена готовность развивать связи между высшими учебными заведениями, активизировать студенческие обмены, а также реализовывать совместные высокотехнологичные проекты в других важных сферах.

В этом году отмечается исторически значимая дата – 30-летие деятельности компании «Petronas» в Туркменистане. Данное стратегическое партнёрство, начавшееся в 1996 году, в настоящее время вышло на высокий уровень, заявил Анвар Ибрахим, отметив в этой связи, что подобные успехи стали возможны благодаря последовательной личной поддержке и особому вниманию со стороны Президента Сердара Бердымухамедова. Пользуясь возможностью, Премьер-министр Малайзии выразил главе государства искреннюю признательность.

За минувшие тридцать лет компания «Petronas» внесла весомый вклад в развитие инфраструктуры Туркменистана, в том числе в модернизацию нефтегазового комплекса. Этот успех опирается на основной фундамент – подготовку высококвалифицированных специалистов. Обмен опытом и обучение кадров имеют огромное значение для обоих государств. На сегодняшний день Туркменистан и «Petronas» демонстрируют всему миру прекрасный пример надёжного и долгосрочного партнёрства.

Подписание сегодня пакета соответствующих документов является свидетельством выхода двусторонних отношений на новый этап, заявил Премьер-министр Малайзии, подчерк­нув, что поэтические строки великого мыслителя Махтумкули Фраги: «Göwünler, ýürekler bir bolup başlar, tartsa ýygyn erär, topraklar daşlar…», как нельзя лучше отражают глубинную суть нынешней встречи.

Отметив, что данные слова наилучшим образом свидетельствуют о духовном единстве народов Малайзии и Туркменистана, Премьер-министр Анвар Ибрахим вновь выразил признательность Президенту Сердару Бердымухамедову и представителям деловых кругов Туркменистана.

По завершении пленарного заседания Президент страны и высокий гость ознакомились с выставкой, посвящённой туркмено-малайзийскому сотрудничеству.

Прежде всего, Президент Сердар Бердымухамедов и высокий гость посетили павильон, посвящённый 30-летию сотрудничества между Туркменистаном и компанией «Petronas». Здесь представитель компании предоставил подробную информацию об основных итогах тридцатилетнего партнёрства, о внедрении передовых технологий в производство, а также о ходе реализации совместных долгосрочных проектов в области глубокой переработки углеводородных ресурсов.

Глава государства и Премьер-министр Анвар Ибрахим, высоко оценив вклад этой крупнейшей малайзийской компании в модернизацию топ­ливно-энергетического комплекса Туркменистана, подчеркнули, что накопленный опыт служит прочным фундаментом для дальнейшего расширения индустриального сотрудничества.

На выставке также были развёрнуты масштабные экспозиции министерств, отраслевых ведомств и ведущих высших учебных заведений Туркменистана, профильных компаний зарубежных государств, в том числе Малайзии.

Нефтегазовый сектор нашей страны на смотре представили па­вильоны государственных концернов «Türkmengaz» и «Türkmennebit», Туркменбашинского комплекса неф­теперерабатывающих заводов, Сейдинского нефтеперерабатывающего завода, Государственной корпорации «Türkmengeologiýa». В них нашли отражение достижения нефтегазовой отрасли страны и проводимая работа по её развитию.

Как известно, политика Туркменистана в области энергетики направлена на всестороннее развитие нефтегазовой промышленности, являющейся одной из ведущих отраслей национальной экономики, и обеспечение её стремительной интеграции в международную энергетическую систему. Реализуемые в стране крупные инвестиционные проекты в этой сфере имеют не только экономическое значение, но и выполняют важную задачу в укреплении региональной и глобальной энергетической безопасности.

Кроме того, на смотре размещены стенды министерств строительства и архитектуры, промышленности и строительного производства, энергетики, связи, торговли и внешне­экономических связей, текстильной промышленности, а также Государственного концерна «Türkmenhimiýa», Союза промышленников и предпринимателей Туркменистана, Государственной службы речного и морского транспорта, на которых были представлены достижения нашей страны в различных сферах государственной и общественной жизни.

В ходе ознакомления с выставкой Президент Сердар Бердымухамедов и Премьер-министр Анвар Ибрахим осмотрели стенд женщины-предпринимательницы, которая рассказала о своей работе, об особенностях и истории туркменского ковра, о видах и методах изготовления ковровых полотен. Отметив, что почитание гостя является одной из замечательных традиций туркменского народа, предпринимательница преподнесла в дар Премьер-министру Анвару Ибрахиму шёлковый ковёр и обратилась к главе государства с просьбой вручить изделие ручной работы высокому гостю. В знак глубокого уважения она вручила главе государства памятные подарки – вытканные вручную ковровые хорджуны.

По завершении ознакомления с выставкой при участии Президента Туркменистана и Премьер-министра Малайзии состоялась церемония подписания двусторонних документов.

В числе подписанных документов: Договор о разделе продукции между Государственным концерном «Türkmennebit» и компанией «Petronas Çarigali (Turkmenistan) Sdn. Bhd.» и государственным предприятием «Hazarnebit»; Соглашение о отрудничестве по проведению сейсмических работ 2D между Государственным концерном «Türkmennebit» и компанией «Petronas Çarigali (Turkmenistan) Sdn. Bhd.»; Соглашение между Государственным концерном «Türk­mengaz» и компанией «Petronas Çarigali International Ventures Sdn. Bhd.»; Рамочное соглашение между Правительством Туркменистана и Правительством Малайзии о долгосрочном сотрудничестве по освоению углеводородных ресурсов Туркменистана.

По завершении форума Президенту Сердару Бердымухамедову и Премьер-министру Малайзии Анвару Ибрахиму была выражены сердечная признательность за участие в конференции и пожелания успехов в осуществляемой деятельности.

Таким образом, состоявшаяся в Ашхабаде международная научно-практическая конференция наглядно подтвердила, что на протяжении 30 лет сотрудничество между Туркменистаном и компанией «Petronas» носит образцовый характер долгосрочного и взаимовыгодного партнёрства. Озвученные в ходе конференции мнения и предложения в очередной раз подтвердили готовность сторон к совместной эффективной выработке решений актуальных технологических и экологических задач.

Практическая реализация итогов международной конференции с учас­тием руководителей двух стран, организованной по инициативе Героя-Аркадага, призвана открыть новую страницу в истории традиционно дружественных межгосударственных отношений и направлена на инновационное развитие нефтегазового комплекса Туркменистана.


Официальный источник новости: (Сайт Государственного информационного агентства Туркменистана)

Şu gün paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň hem-de ýurdumyzda saparda bolýan Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahimiň gatnaşmagynda «Türkmenistan — Malaýziýa: nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlyga 30 ýyl» atly halkara ylmy-amaly maslahat hem-de onuň çäklerinde türkmen-malaý hyzmatdaşlygyna bagyşlanan sergi geçirildi. Foruma ýurdumyzyň nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylary, dünýäniň öňdebaryjy ugurdaş kompaniýalarynyň wekilleri hem gatnaşdylar.

Türkmenistanyň nebitgaz toplumyny ösdürmegiň häzirki zaman strategiýasy uzak möhletleýin meýilleşdiriş, eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, degişli infrastrukturany çuňňur döwrebaplaşdyrmak ýörelgelerine esaslanýar. Energetika bazarlarynyň ählumumy özgerýän döwründe uglewodorod serişdelerini özleşdirmekde wagtyň synagyndan geçen ygtybarly halkara hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary pugtalandyrmak aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Türkmenistan bilen Günorta-Gündogar Aziýanyň öňdebaryjy korporasiýalarynyň arasyndaky köpýyllyk netijeli dialog şu ýörelgelere laýyklykda ösdürilýär. Özara gatnaşyklaryň häzirki tapgyry taryhy waka — Malaýziýanyň «PETRONAS» kompaniýasy bilen ýola goýlan hyzmatdaşlygyň 30 ýyllygyna bagyşlanan giň gerimli ylmy-amaly maslahatyň geçirilmegi bilen dabaralandyryldy. Bu forum diňe bir köp ýyllaryň dowamynda bilelikde alnyp barlan işleriň netijelerini jemleýän waka bolmak bilen çäklenmän, eýsem, geljek onýyllyklar üçin gatnaşyklaryň binýadyny kemala getirmekde strategik meýdança bolup çykyş edýär. Şeýle iri çäräniň guralmagy taraplaryň hyzmatdaşlygy hil taýdan täze derejä çykarmaga çalyşýandyklaryny aýdyň görkezýär.

Bu ýöriteleşdirilen maslahaty geçirmek baradaky başlangyç türkmen halkynyň Milli Liderine degişlidir. Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň maýynda Gahryman Arkadagymyz Malaýziýanyň Premýer-ministriniň ýanyndaky Syýasy meseleler boýunça konsultatiw komitetiň başlygy Tan Şri Mohd Hassan Marikan bilen geçiren duşuşygynda Malaýziýanyň Premýer-ministriniň Türkmenistana saparynyň çäklerinde ýurdumyzda bu şanly sene mynasybetli ylmy-amaly maslahatyň we onuň çäklerinde türkmen-malaý gatnaşyklaryna bagyşlanan serginiň geçirilmeginiň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Malaýziýaly hyzmatdaşlar tarapyndan bu teklibiň goldanylmagy Türkmenistanyň ykdysady diplomatiýasynyň halkara abraýynyň belentdigini nobatdaky gezek subut etdi.

Döwlet Baştutanymyzyň hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministriniň gatnaşmaklary forumyň aýratyn ähmiýetini we onuň ýokary halkara derejesini tassyklaýar. Munuň özi gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmäge güýçli itergi berip, täze taslamalara giň ýol açýar, ikitaraplaýyn energetika hyzmatdaşlygynyň uzak möhletleýin häsiýete eýedigini görkezýär.

Maslahatyň plenar mejlisinde çykyş etmek üçin, ilki bilen, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa söz berildi.

Döwlet Baştutanymyz Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahime Türkmenistana resmi sapar bilen gelmek baradaky çakylygy kabul edendigi, geçirilen netijeli gepleşikler, şeýle hem şu maslahata gatnaşýandygy üçin minnetdarlyk bildirip, munuň nebitgaz pudagyndaky türkmen-malaý hyzmatdaşlygynyň strategik ähmiýetini görkezýändigini belledi. Bu bolsa ýurtlarymyzyň arasyndaky uzak möhletli ykdysady we maýa goýum hyzmatdaşlygynda örän möhüm şert bolup hyzmat edýär. Şu ýyl nebitgaz pudagynda Türkmenistan bilen Malaýziýanyň arasyndaky hyzmatdaşlyga 30 ýyl dolýar.

“Bu işde «PETRONAS» kompaniýasynyň uly orny bardyr. Bu düzüm ýurdumyzda işlän ýyllarynyň dowamynda Türkmenistanyň nebit we gaz senagatyna 12 milliard amerikan dollaryna golaý möçberde maýa goýumyny goýdy. «PETRONAS» häzirki döwürde türkmen hyzmatdaşlarynyň arasynda abraýa we hormata eýe bolup, netijeli, sazlaşykly işleýär. Türkmenistanyň milli ykdysadyýetiniň ösmegine, ýangyç-energetika pudagyny döwrebaplaşdyrmaga uly goşant goşýar” diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, kompaniýanyň ýolbaşçylaryna hem-de onuň ýurdumyzda işleýän işgärlerine bilelikdäki taslamalary, maksatnamalary durmuşa geçirmekde ýokary ussatlyklary, yhlasly, tutanýerli zähmet çekýändikleri üçin minnetdarlyk bildirdi.

Bellenilişi ýaly, geçen döwürde örän köp işler amala aşyryldy. Hyzmatdaşlygyň düýpli şertnama binýady döredildi. Türkmenistanyň nebitgaz ýataklarynda önüm çykarmagyň durnukly ösüşi gazanyldy. Şu maksat bilen, deňizde 5 sany platforma guruldy we 40-a golaý gözleg, baha beriş we ulanyş guýusy burawlanyldy. Bu ägirt uly işleriň netijesinde, häzirki wagtda uglewodorod serişdeleriniň uly gorlary açyldy. Bu ugurda «Magtymguly», «Diýarbekir», «Garagöl Deňiz» ýaly ýataklar özleşdirilýär. Ýakyn wagtda «Öwez», «Maşrykow» ýataklaryny hem senagat taýdan özleşdirmek meýilleşdirilýär.

“Hazar deňzinde bilelikde işlenen ýyllarda 44 milliard kub metrden gowrak gazyň, 16 million tonna suwuk uglewodorodyň çykarylmagy «PETRONAS» kompaniýasy bilen türkmen hyzmatdaşlarynyň gazanan möhüm üstünlikleriniň biri boldy. Hazar deňziniň türkmen kenarynda malaýziýaly hyzmatdaşlar bilen ysnyşykly işlemegiň esasynda gaz taýýarlaýan zawod we kenar gaz terminaly, deňiz gurnamalaryny ýygnaýan desga guruldy. Häzirki döwürde Türkmenistan bilen Malaýziýa nebitgaz pudagynda giň gerimli hyzmatdaşlygy alyp barýarlar. Şu günki gazanylan ylalaşyklaryň netijesinde hyzmatdaşlygyň şertnama-hukuk binýady has-da berkidildi” diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi we türkmen-malaý nebitgaz hyzmatdaşlygynyň täze giň gerimli hem-de many-mazmunly tapgyryna gadam basylandygyny nygtady. Hormatly Prezidentimiz «PETRONAS» kompaniýasynyň gatnaşmagynda Hazar deňziniň türkmen bölegindäki 19-njy we 20-nji deňiz toplumlaryny özleşdirmek boýunça bilelikdäki işlere başlanjakdygyny, 11-nji, 12-nji, 13-nji, 14-nji deňiz toplumlarynda 2D seýsmiki işlere girişmek arkaly hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigini aýtdy.

Şeýlelikde, Türkmenistan bilen Malaýziýa nebitgaz pudagynda uzak möhletli strategik hyzmatdaşlygy has-da berkidýärler. Iki tarap hem bu işleri giňeltmek, hil taýdan ösdürmek üçin zerur bolan syýasy, hukuk, guramaçylyk we beýleki mümkinçilikleri döreder.

“Beýleki ugurlarda bolşy ýaly, Türkmenistan bilen Malaýziýa şu gezekki gepleşikleriň dowamynda nebitgaz pudagynda alnyp barylýan bilelikdäki işlerde özara düşünişmegiň hem-de ynanyşmagyň örän ýokary derejesini gazandylar. 30 ýyl mundan ozal nebitgaz pudagynda başlanan türkmen-malaý hyzmatdaşlygy üstünlikli dowam edýär” diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we häzirki döwürde onuň täze ösüşe, uly geljege eýe bolýandygyny, munuň Türkmenistanyň hem-de Malaýziýanyň umumy üstünligidigini belledi.

Çykyşynyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz malaý kompaniýalarynyň Türkmenistandaky işini goldaýandygy üçin Premýer-ministr Anwar Ibrahime ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirip, maslahata gatnaşyjylaryň ählisini Türkmenistanyň we Malaýziýanyň nebitgaz pudagyndaky hyzmatdaşlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlady hem-de hemmelere üstünlikleri, täze sepgitleri arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy uly üns bilen diňlenildi.

Soňra Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahime söz berildi. Dostlukly ýurduň Premýer-ministri çykyşynyň başynda Malaýziýanyň halkynyň adyndan hormatly Prezidentimize, Türkmenistanyň Hökümetine we doganlyk halkyna hoşallygyny beýan edip, Malaýziýada ýurtlarymyzyň arasynda ýola goýlan özara ynanyşmak, hormat goýmak, umumy ösüşe tarap ymtylmak gatnaşyklaryna ýokary baha berilýändigini belledi.

“Türkmenistanyň Prezidentiniň 2024-nji ýylyň dekabrynda Malaýziýa amala aşyran resmi sapary taryhy we şanly waka boldy. Bu saparyň çäklerinde ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn pugtalandyrmaga bolan ygrarlylygymyzy tassykladyk. Nebitgaz ulgamy biziň gatnaşyklarymyzyň esasy ugry bolup durýar. Şunuň bilen bir hatarda, biz hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmagy maksat edinýäris. Hususan-da, ýokary okuw mekdepleriniň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmäge, talyp alyşmalaryny işjeňleşdirmäge, beýleki möhüm ugurlarda bilelikdäki ýokary tehnologiýaly taslamalary durmuşa geçirmäge taýýardygymyzy tassykladyk. Şu ýyl taryhy sene — «PETRONAS» kompaniýasynyň Türkmenistandaky işiniň 30 ýyllygy bellenilýär. 1996-njy ýyldan gözbaş alýan bu strategik hyzmatdaşlyk häzirki döwürde iň ýokary derejä göterildi” diýip, Anwar Ibrahim aýtdy we hormatly Prezidentimiziň hut özüniň yzygiderli goldawynyň, aýratyn ünsüniň netijesinde şeýle üstünlikleriň gazanylandygyny belledi hem-de pursatdan peýdalanyp, döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi.

“30 ýylyň dowamynda «PETRONAS» Türkmenistanyň düzümlerini ösdürmäge, şol sanda nebitgaz infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmaga saldamly goşant goşdy. Bu üstünlik iň esasy binýada — ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak işine esaslanýar. Tejribe alyşmak, hünärmenleri taýýarlamak iki döwlet üçin hem wajyp ähmiýete eýedir. Şu günki günde Türkmenistan we «PETRONAS» hakyky, ygtybarly hem-de uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň ajaýyp nusgasyny bütin dünýä äşgär edýärler. Şu gün ikitaraplaýyn resminamalaryň toplumyna gol çekilmegi özara gatnaşyklaryň täze tapgyryna gadam basylandygynyň güwäsi bolup durýar” diýip, Malaýziýanyň Premýer-ministri aýtdy we beýik akyldar Magtymguly Pyragynyň: «Köňüller, ýürekler bir bolup başlar,//Tartsa ýygyn, erär topraklar, daşlar» diýen şahyrana setirleriniň şu gezekki duşuşygyň düýp manysyny şöhlelendirýändigini nygtady.

Anwar Ibrahim bu sözleriň Malaýziýanyň hem-de Türkmenistanyň halklarynyň ruhy jebisligini iň gowy ýagdaýda subut edýändigini aýdyp, hormatly Prezidentimize we türkmen işewürliginiň wekillerine ýene-de bir gezek hoşallygyny beýan etdi.

Plenar mejlis tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri bilelikde türkmen-malaý hyzmatdaşlygyna bagyşlanan sergi bilen tanyşdylar.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hem-de belent mertebeli myhman ilki Türkmenistan bilen «PETRONAS» kompaniýasynyň hyzmatdaşlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan pawilýona bardylar. Bu ýerde kompaniýanyň wekili hyzmatdaşlygyň esasy netijeleri, öňdebaryjy tehnologiýalaryň önümçilige ornaşdyrylyşy, uglewodorod serişdelerini çuňňur gaýtadan işlemek ulgamynda bilelikde durmuşa geçirilýän uzak möhletleýin taslamalaryň barşy barada giňişleýin maglumat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hem-de Premýer-ministr Malaýziýanyň bu iri kompaniýasynyň Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyny döwrebaplaşdyrmaga goşýan goşandyna ýokary baha berip, gazanylan tejribäniň senagat taýdan hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek üçin berk binýat bolup durýandygyny aýratyn nygtadylar.

Sergide Türkmenistanyň ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, öňdebaryjy ýokary okuw mekdepleriniň, daşary ýurtlaryň, şol sanda Malaýziýanyň iri ugurdaş kompaniýalarynyň giň möçberli ekspozisiýalary ýerleşdirilipdir. Sergide ýurdumyzyň nebitgaz pudagyna «Türkmengaz» we «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň, şeýle-de «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň pawilýonlary wekilçilik etdi. Olarda nebitgaz pudagynda gazanylan üstünlikler, pudagy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler öz beýanyny tapýar.

Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň energetika syýasaty milli ykdysadyýetimiziň öňdebaryjy pudaklarynyň biri bolan nebitgaz senagatyny hemmetaraplaýyn ösdürmäge, onuň halkara energetika ulgamyna okgunly goşulyşmagyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Ýurdumyzda bu pudakda durmuşa geçirilýän iri maýa goýum taslamalary diňe bir ykdysady ähmiýete eýe bolman, eýsem, sebit we ählumumy energetika howpsuzlygyny pugtalandyrmakda hem möhüm wezipäni ýerine ýetirýär. Gözden geçirilişde Gurluşyk we binagärlik, Senagat we gurluşyk önümçiligi, Energetika, Aragatnaşyk, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar, Dokma senagaty ministrlikleriniň, «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň diwarlyklary-da ýerleşdirilip, olarda ýurdumyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň dürli ugurlarynda gazanýan üstünlikleri görkezildi.

Sergi bilen tanyşlygyň dowamynda hormatly Prezidentimiz hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri telekeçi zenanyň diwarlygyny synladylar. Telekeçi zenan belent mertebeli myhmana alyp barýan işleri, türkmen halysynyň aýratynlyklary, taryhy, görnüşleri we ony dokamagyň usullary barada gürrüň berdi. Ol myhmany sarpalamagyň halkymyzyň asylly däpleriniň biridigini aýtdy hem-de Anwar Ibrahime elde dokalan ýüpek halyny sowgat berip, ony belent mertebeli myhmana gowşuryp bermegini döwlet Baştutanymyzdan haýyş etdi. Şeýle-de telekeçi zenan çuňňur hormatyň nyşany hökmünde hormatly Prezidentimize elde dokalan haly horjuny sowgat hökmünde gowşurdy.

Sergi bilen tanyşlykdan soňra, döwlet Baştutanymyzyň hem-de Premýer-ministr Anwar Ibrahimiň gatnaşmagynda ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy. Gol çekilen resminamalaryň hatarynda «Türkmennebit» döwlet konserni we «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn. Bhd.» hem-de «Hazarnebit» döwlet kärhanasynyň arasynda önümi paýlaşmak hakynda Şertnama; «Türkmennebit» döwlet konserni bilen «PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn. Bhd.» kompaniýasynyň arasynda 2D seýsmiki işleri geçirmek boýunça hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyk; «Türkmengaz» döwlet konserni bilen «PETRONAS Çarigali International Ventures Sdn. Bhd.» kompaniýasynyň arasynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Malaýziýanyň Hökümetiniň arasynda Türkmenistanyň uglewodorod serişdelerini özleşdirmek boýunça uzak möhletleýin hyzmatdaşlyk etmek hakynda Çarçuwaly ylalaşyk bar.

Forumyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowa hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri Anwar Ibrahime maslahata gatnaşandyklary üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirilip, alyp barýan işleriniň hemişe rowaçlyklara beslenmegi arzuw edildi.

Şeýlelikde, Aşgabatda geçirilen halkara ylmy-amaly maslahat 30 ýylyň dowamynda Türkmenistan bilen «PETRONAS» kompaniýasynyň uzak möhletleýin, özara bähbitli hyzmatdaşlygynyň nusgalyk häsiýete eýedigini aýdyň subut etdi. Maslahatyň dowamynda beýan edilen pikirler hem-de teklipler taraplaryň häzirki zamanyň möhüm tehnologik, ekologik wezipelerine bilelikde netijeli çözgütleri işläp taýýarlamaga taýýardyklaryny nobatdaky gezek tassyklady. Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli başlangyjy boýunça guralan hem-de iki döwletiň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagy bilen kuwwatly itergi alan bu halkara maslahatyň netijeleriniň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegi däp bolan dostlukly döwletara gatnaşyklaryň taryhynda täze sahypany açyp, ýurdumyzyň nebitgaz toplumyny innowasion taýdan ösdürmäge ýardam eder.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)