HÄZIRKI ZAMAN JEMGYÝETI WE ZENANLAR: ÜSTÜNLIKLER, MAKSATLAR, MEÝILLER

Maş­ga­la­nyň sü­tü­ni ha­sap­lan­ýan ge­lin-gyz­la­ry­my­zyň sar­pa­sy­ny be­lent tut­mak türk­men hal­ky­nyň ga­dy­my dö­wür­ler­den göz­baş alyp gaýd­ýan mil­li ýö­rel­ge­si­dir. Hä­zir­ki dö­wür­de ýurdumyzda ze­nan­la­ra my­na­syp dur­muş we dö­re­di­ji­lik­li zäh­met çek­mek üçin äh­li şert­ler dö­re­dil­ýär, gen­der deň­li­gi ka­nun arka­ly üp­jün edil­ýär. Ola­ryň hu­kuk­la­ry­ny, bäh­bit­le­ri­ni, maş­ga­la­ny gol­da­mak, ene­li­gi, ça­ga­ly­gy go­ra­mak ba­bat­da mak­sat­na­ma­la­ýyn iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Döw­let we jem­gy­ýet­çi­lik dur­mu­şy­nyň dür­li ugur­la­rynda gen­der deň­li­gi­ni üp­jün et­mek üçin stra­te­gik mak­sat­la­ry kes­git­le­ýän me­ýil­na­ma­lar üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­ýar. Düýn Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­sin­de «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly atmy­ra­dyň me­ka­ny» ýy­ly: hä­zir­ki za­man jem­gy­ýe­tin­de ze­nan­la­ryň or­ny» ady bi­len ge­çi­ri­len mas­la­ha­tyň mak­sa­dy hem şu ugur­da­ky giň ge­rim­li iş­le­ri wa­gyz et­mek­den yba­rat bol­dy.

Mej­li­siň de­pu­tat­la­ry­nyň, ÝU­NES­KO-nyň iş­le­ri ba­ra­da Türk­me­nis­ta­nyň mil­li to­pa­ry­nyň jo­gap­kär sek­re­ta­ry­nyň, Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň ýur­du­myz­da­ky de­giş­li dü­züm­le­ri­niň, da­şa­ry ýurt­la­ryň dip­lo­ma­tik we­kil­ha­na­la­ry­nyň ze­nan ýol­baş­çy­la­ry­nyň, dür­li ul­gam­lar­da zäh­met çek­ýän iş­jeň ze­nan­laryň gat­naş­ma­gyn­da ge­çi­ri­len mas­la­hat­da Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň ene­ler­dir ge­lin-gyz­la­ra hor­mat goý­mak ba­bat­da asyl­ly ýö­rel­ge­si­ni do­wam et­dir­ýän hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da Diýa­ry­myz­da ze­nan­la­ryň müm­kin­çi­lik­le­ri­ni hem­me­ta­rap­la­ýyn gi­ňelt­mek ug­run­da al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler ba­ra­da gi­ňiş­le­ýin söh­bet edil­di.

Baý­ram­gö­zel MY­RA­DO­WA, 

Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň Ylym, bi­lim, 

me­de­ni­ýet we ýaş­lar sy­ýa­sa­ty ba­ra­da­ky 

ko­mi­te­ti­niň baş­ly­gy:

— Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzda zenanlaryň asuda, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamaklary, mynasyp nesilleri terbiýeläp ýetişdirmekleri üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Zenanlar hakynda alada etmek, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmak döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hataryna girýär. Ähli döwürlerde-de zenan maşgala di­ňe bir ojagyň eýesi bolman, eýsem, jemgyýetiň kämilleşmegine, nesilleriň terbiýesine, medeniýetiň ösmegine bahasyna ýetip bolmajak goşant goşýan ynsan hasaplanýar. Zenan durmuşyň gözelligi, maşgalanyň sütüni, geljegiň dowamatydyr. Häzirki zaman zenany — bu başarjaň ýolbaşçy, diplomat we syýasatçy, lukman, alym, mugallym, inžener, ykdysatçy, telekeçi... Olar bu günki gün döwlet hem jemgyýetçilik işlerinde, hususan-da, ýerine ýetiriji häkimiýet düzümlerinde netijeli zähmet çekip, Watanymyzyň ösüşlerine goşant goşýarlar. Olar döwletimiziň hukuk binýadyny kämilleşdirmek, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek işine-de işjeň gatnaşýarlar. Diýarymyzda zenanlaryň jemgyýetçilik-syýasy durmuşdaky ornuny has-da berkitmek, olaryň döredijilik, intellektual mümkinçiliklerini doly amala aşyrmaklary üçin ähli şertler döredilýär.

Zenanlar jemgyýetiň, maşgala ojagynyň mukaddesligi, mertebesi, durmuşyň gözelligi hökmünde uly hormat-sarpanyň eýesidir. Şo­ňa görä, ýurdumyzda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, ylym-bilimde, saglygy goraýyşda, medeniýetde, sportda, telekeçilikde we beýleki pudaklarda geçirilýän işlere deň­hukukly gatnaşmaklary ugrunda tagalla edilýär. Bu ugurda kanunçylyk binýadynyň kämilleşdirilmegine, halkara hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Zähmet, Maşgala, Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda, Jenaýat, Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodekslerinde, beýleki kanunlarda gender deň­liginiň hukuk esaslary, zenanlaryň hukuklary babatda birnäçe durmuş kadalary, ýe­ňillikler göz öňünde tutulandyr. Türkmenistanyň milli hukuk ulgamy erkeklerdir zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün edýän berk kepillikleri özünde jemleýär. Esasy Kanunymyz, jynsyna garamazdan, ähli raýatlaryň hukuklarynyň, azatlyklarynyň deň­digini ykrar edýär. «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmeginiň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny durmuşyň ähli ulgamlarynda gender deň­ligini üpjün etmek üçin esas goýujy gurala öwrüldi. Mundan başga-da, syýasy, ykdysady, bilim, saglygy goraýyş ulgamlarynda anyk çäreleri we maksatlary kesgitleýän gender deň­ligi boýunça Hereketleriň milli meýilnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär.