2026-njy ýylyň 30-31-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa - Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumyna gatnaşdylar. 

Parlamentara forumyň açylyş dabarasynda oňa gatnaşyjylar ýokary guramaçylykly geçirilýän bu halkara çäräniň dünýäniň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmakda açyk meýdança bolup durýandygyny bellediler, häzirki döwrüň wajyp meseleleri, hususan-da, umumadamzat bähbitlerine we durnukly ösüşe gönükdirilen birnäçe strategik ugurlar boýunça giňişleýin pikir alyşdylar.

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekili öz çykyşynda BMG-ä agza döwletleriň, şol sanda Merkezi Aziýa we Ýewropa Bileleşiginiň döwletleriniň Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny we onuň ählumumy parahatçylygy üpjün etmekdäki ornuny hem-de oňyn başlangyçlaryny yzygiderli goldaýandygy, häzirki wagtda ýurdumyzyň 2028-nji ýyly «Halkara hukugyň ýyly» diýip yglan etmegi teklip edýändigini belledi. Bu başlangyjy Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynda eden çykyşynda öňe sürendigini, Türkmenistanyň halkara hukugyň ileri tutulmagy hem-de halkara işlerde BMG-niň eýeleýän merkezi ornunyň güýçlendirilmegi ugrunda üýtgewsiz çykyş edýändigini nygtady. 

Parlamentleriň derejesinde geçirilýän forumlaryň, maslahatlaryň, duşuşyklaryň diňe bir kanunçylyk tejribelerini paýlaşmak bilen çäklenmän, eýsem, sebitiň parahatçylykly ýol bilen gülläp ösüşini üpjün etmegiň wezipelerini ara alyp maslahatlaşmakda, döwletleriň we halklaryň arasynda dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmakda hem ähmiýetlidigini belledi. 

Geçen ýylyň aprel aýynda «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» formatynda döwlet Baştutanlarynyň ilkinji sammitiniň geçirilmegi we onda Strategik hyzmatdaşlyk barada bilelikdäki Jarnamanyň kabul edilmegi sebit we Ýewropa ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ýokary derejelere çykmagynda uly ähmiýete eýe boldy.

«Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» formatyndaky hyzmatdaşlygyň Beýik Ýüpek ýoluny täzeden dikeltmäge giň mümkinçilikleri döredýändigi bellenildi.

Soňra «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň işi bölümçelerde dowam etdi.

Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň mejlisleri «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi syýasy dialogynyň häzirki ýagdaýy we hyzmatdaşlygy ösdürmekde parlamentleriň orny», «Sebitiň ykdysady özara baglanyşygy, durnukly ösüşi we «ýaşyl» özgerişi» we «Kanunyň hökmürowanlygy, sanly özgerişlik we inklýuziw dolandyryş» atly temalarda geçdi. 

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri üç ugry öz içine alýan mejlisleriň işine gatnaşyp, häzirki wagtda şeýle formatdaky hyzmatdaşlygyň çäklerinde parahatçylygy we howpsuzlygy hem-de ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek, hyzmatdaşlygyň hukuk esaslaryny berkitmek, ulag geçirijilerini döretmek we giňeltmek, maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmak, energiýa serişdeleriniň elýeterliligini gazanmak, ylym-bilim, syýahatçylyk ýaly ugurlarda işleri kämilleşdirmek bilen baglylykda, ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän maksatnamalar we taslamalar barada belläp geçdiler. 

Foruma gatnaşyjylar halklaryň arasyndaky dostluk köprüleriniň, özara ynanyşmagyň berkidilmeginde, durnukly maýa goýum we ynsanperwer hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginde institusional hyzmatdaşlyk mehanizmleriniň giňeldilmeginde parlament diplomatiýasynyň ähmiýeti barada nygtadylar. 

– Türkmen zenanlarynyň jemgyýetdäki mynasyp orny hakynda gürrüň edilende, ilki bilen, dürli kärdäki zenanlaryň müňlerçesini özüne birleşdirýän Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň bu babatda uly güýç bolup durýandygyny bellemeli. Şolaryň hatarynda telekeçi zenanlaryň bolmagy diýseň buýsandyrýar. Bu günki gün Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary bolan işewür zenanlaryň sany barha artýar. Olaryň asylly zähmetini kiçi we orta telekeçiligiň ähli ugurlarynda — hyzmatlar ulgamynda, syýahatçylykda, ylymda, haryt önümçiliginde, çeper el hünärinde görmek bolýar. 

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyz, Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan döredilýän ýeňillikli şertler, yzygiderli berilýän goldaw-hemaýatlar biz – telekeçi  zenanlaryň täzeçil, döredijilikli we ýokary öndürijilikli işläp, milli ykdysadyýetimiziň bedew batly ösüşlerine mynasyp goşant goşmagymyza ruhy güýç berýär.

Ýurdumyzyň hususy pudagynda milli keşdeçilik sungatynyň täze, döwrebap görnüşlerini döredip, çeper el işleriniň ajaýyp nusgalaryny diňe bir ýurdumyzyň çägine däl, eýsem, dünýä ýüzüne ýaýmak üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. 

Hormatly Prezidentimiziň peşgeş eden täze taryhy döwründe hususy kärhanamyzyň gelin-gyzlarynyň çeper elleri bilen döredýän ajaýyp senedi bu gün dünýä ýüzüne aýlanýar. 

Ajaýyp keşdeler halkymyzyň ýaşaýyş-durmuşynda, däp-dessurlarynda, urp-adatlarynda, ynanç-yrymlarynda asyrlarboýy ýaşap gelýär. Bu hakykata biz Gahryman Arkadagymyzyň eziz käbesi, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň mähriban enesi Ogulabat ejäniň ýürek mährini siňdirip, sünnäläp bejeren ajaýyp kürtesiniň mysalynda hem göz ýetirýäris. Täsin nagyşlary, nepis örülen alajalary bilen ýaşlar üçin nusgalyk bolan owadan milli lybas häzirki wagtda Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň ajaýyp bezegine öwrüldi.

Bizi döredijilikli işlere ruhlandyryp, milli lybaslarymyzy dünýä ýaýmaga giň mümkinçilikleri döredýän Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza köp sagbolsun aýdýaryn. 

Джалпа Ратна отметила, что для неё большая честь выступить на конференции, посвящённой роли женщин в современном обществе, которая проводится в рамках года «Независимый нейтральный Туркменистан – Родина целеустремлённых крылатых скакунов». 

Отметив, что роль женщин в обществе возрастает, она подчеркнула, что достижения женщин и девочек сегодня – это реальность, и последние десятилетия явно это подтверждают. Она отметила, что у девочек во всём мире больше шансов посещать школу, чем когда-либо прежде, и что предотвращение детской смертности является приоритетом для правительств всех стран.

Отметив, что ЮНИСЕФ и его партнёры добиваются обнадёживающих результатов благодаря совместной работе, в  2024 году в рамках Плана действий ЮНИСЕФ по гендерным вопросам более 70 процентов глобальных целей в области гендерного равенства были достигнуты, что помогло расширить доступ к основным услугам и возможностям для миллионов женщин и девочек и является значительным достижением, улучшающим условия жизни и обеспечивающим светлое будущее.

Джалпа Ратна отметила, что для решения предстоящих проблем в этой области в будущем потребуются активное и эффективное сотрудничество и совместные усилия. Она высоко оценила сотрудничество ЮНИСЕФ с Меджлисом и другими государственными учреждениями страны. Она подчеркнула, что постоянный диалог и совместные усилия необходимы для поддержки образования женщин и девочек, защиты их прав и повышения их роли в обществе, что гендерное равенство — это не только вопрос справедливости, но и вопрос всестороннего развития, что когда девочки получают образование, экономика растёт, когда женщины участвуют в руководстве, общество становится более сплочённым и стабильным, а когда женщины и девочки находятся в безопасности, общество становится сильнее. Она отметила, что усилия в этой области оказывают положительное влияние не только на нынешнее, но и на будущие поколения.