Türkmenistanyň Mejlisi (Parlamenti) kanun çykaryjy häkimiýeti amala aşyrýan wekilçilikli edaradyr

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe
07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Ählumumy saglygy goraýyş hyzmatlary we durnukly ösüş maksatlary» atly ikinji halkara maslahatyň 3-nji mowzuklaýyn mejlisi geçirildi

В Национальной туристической зоне «Аваза» состоялась 3-я тематическая сессия Второй международной конференции «Всеобщий охват услугами здравоохранения и Цели устойчивого развития»

Third Thematic Session of the Second International Conference «Universal Health Coverage and the Sustainable Development Goals» was held in Avaza National Tourist Zone

Ikinji halkara maslahatyň 3-nji mowzuklaýyn mejlisi «Saglygyň bähbidine salgytlar we ählumumy saglygy goraýyş hyzmatlaryny maliýeleşdirmegiň durnuklylygy: parlamentarileriň orny» atly tema bagyşlandy.

Mejlisiň esasy maksady — saglygy goraýyş ulgamlarynyň maliýe durnuklylygyny üpjün etmekde we keselleriň öňüni almakda «saglygyň bähbidine salgytlar» (alkogol, temmäki, süýtli-süýji önümler we ş.m.) ulgamyna baha bermek, bu ugurda halkara tejribeleri öwrenmek hem-de salgyt syýasatyny kadalaşdyrmakda parlamentarileriň ornuny has-da giňeltmek baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy.

Mowzuklaýyn mejlisde  Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Ýewropa sebit edarasynyň keselleriň öňüni almak we saglygy berkitmek bölüminiň direktory Mariýa Noýfeld Mowzuklaýyn,  «Milli saglygy goraýşy ösdürmek we kliniki maslahatlar boýunça Ýewraziýa hyzmatdaşlygy» atly halkara täjirçilik däl guramasynyň direktorynyň orunbasary, GDA-nyň Parlamentara  Assambleýasynyň ýanyndaky Saglygy goraýyş boýunça bilermenler geňeşiniň agzasy Karina Moskalenko, Türkmenistanyň Mejlisiniň Durmuş syýasaty baradaky komitetiniň başlygy Annamuhammet Sarjaýew, Jemgyýetçilik saglygy goraýyş maksatnamalarynyň milli utgaşdyryjysy, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Gazagystandaky ýurt edarasy Laura Utemisowa, GDA-nyň Parlamentara Assambleýasynyň ýanyndaky Saglygy goraýyş boýunça bilermenler geňeşiniň bioetikanyň we subutnama esaslanýan lukmançylygynyň ýörelgelerini ösdürmek boýunça iş toparynyň bilermeni Anna Tihomirowa çykyş etdiler.

Çykyşlarda sebit boýunça durnukly maliýeleşdiriş gurluşlaryna barada, ilat saglygyny goramak we sagdyn durmuş ýörelgelerini goldamak boýunça kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmekde gazanylan üstünlikler hakynda bellenilip geçildi. Şeýle hem bioetikanyň, subutnama esaslanýan lukmançylygyň ýörelgeleri we amaly salgyt gurallary arkaly jemgyýetçilik saglygyny maliýeleşdirmegiň durnukly ýollary anyk mysallar arkaly delillendirildi.

Üçünji mowzuklaýyn mejlis saglygy goraýyş ulgamlarynyň durnukly maliýe binýadyny döretmekde we bu ugurdaky sebitara tejribeleri utgaşdyrmakda örän netijeli hem-de strategik ähmiýetli meýdança boldy.

Maslahatyň netijeleri boýunça sebitara we halkara hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge we anyk maksatlara ýetmäge gönükdirilen Jemleýji resminama biragyzdan kabul edildi.

Çärä gatnaşyjylar halkara saglygy goraýyş hyzmatlaryny ösdürmekde, milli we sebitleýin maksatnamalary goldamakda halkara hyzmatdaşlygy we ynsanperwer dialogy täze belentliklere çykarýan Türkmenistanyň hormatly Prezidentine hem-de türkmen halkynyň Milli Liderine çuňňur hoşallyk bildirip, köp sagbolsunlar aýtdylar.

Третья тематическая сессия Второй международной конференции была посвящена теме «Налоги во имя здоровья и устойчивость финансирования всеобщго охвата услугами здравоохранения: роль парламентариев».

Главной целью сессии была оценка системы «налогов в интересах здоровья» (алкоголь, табак, молочно-кондитерская продукция и т.д.) с точки зрения обеспечения финансовой устойчивости систем здравоохранения и профилактики заболеваний, изучение международного опыта в этой области, а также обсуждение вопросов, связанных с дальнейшим расширением роли парламентариев в регулировании налоговой политики.

В тематической сессии выступили директор Департамента профилактики заболеваний и укрепления здоровья Регионального отделения Всемирной Организации Здравоохранения для Европы Мария Нойфельд,  заместитель директора международной некоммерческой организации «Евразийское сотрудничество в развитии национального здравоохранения и клинических консультаций», член Экспертного совета по здравоохранению Межпарламентской Ассамблеи СНГ  Карина Москаленко, председатель Комитета Меджлиса Туркменистана по социальной политике Аннамухаммет Сарджаев, национальный координатор программ общественного здравоохранения представительства Всемирной Организации Здравоохранения в Казахстане Лаура Утемисова, эксперт из рабочей группы по разработке принципов биоэтики и доказательной медицины экспертного совета по здравоохранению при Межпарламентской Ассамблее СНГ Анна Тихомирова.

В выступлениях был отмечен прогресс, достигнутый в совершенствовании правовой базы для охраны общественного здоровья и поддержки здорового образа жизни в регионе, рассмотрены устойчивые структуры финансирования. Также были приведены конкретные примеры устойчивых способов финансирования общественного здравоохранения на основе принципов биоэтики, доказательной медицины и практических налоговых инструментов.

Третья тематическая сессия стала очень эффективной и стратегически важной платформой для создания устойчивой финансовой основы для систем здравоохранения и координации межрегионального опыта в этой области.

По итогам сессии был единогласно принят Итоговый документ, направленный на дальнейшее укрепление регионального и международного сотрудничества и достижение конкретных целей.

Участники мероприятия выразили глубокую признательность уважаемому Президенту Туркменистана и Национальному Лидеру туркменского народа, выводящим на новые высоты международное сотрудничество и гуманитарный диалог в развитии международных услуг здравоохранения, поддержке национальных и региональных программ.

The third thematic session of the Second International Conference was devoted to the topic «Health Taxes and the Sustainability of Universal Health Coverage Financing: The Role of Parliamentarians».

The main objective of the session was to assess the system of «health taxes» (alcohol, tobacco, dairy and confectionery products, etc.) from the perspective of ensuring the financial sustainability of healthcare systems and disease prevention, study international experience in this area, and discuss issues related to further strengthening the role of parliamentarians in regulating tax policy.

The thematic session featured addresses by Director of the Division of No communicable Diseases and Health Promotion at the WHO Regional Office for Europe Maria Neufeld, Deputy Director of the International Non-Governmental Organization «Eurasian Cooperation in the Development of National Healthcare and Clinical Consultations» and Member of the Council of Experts on Healthcare of the Interparliamentary Assembly of the CIS Karina Moskalenko, Chairperson of the Mejlis of Turkmenistan Committee on Social Policy Annamuhammet Sarjayev, National Coordinator for Public Health Programs at the WHO Country Office in Kazakhstan Laura Utemisova and Anna Tikhomirova Expert of the Working Group on the Development of Principles of Bioethics and Evidence-Based Medicine under the Council of Experts on Healthcare of the Interparliamentary Assembly of the CIS.

The speakers highlighted the progress achieved in improving the legal framework for public health protection and promoting healthy lifestyles in the region, and considered sustainable financing mechanisms. Specific examples of sustainable approaches to financing public healthcare based on the principles of bioethics, evidence-based medicine and practical tax instruments were also presented.

The third thematic session served as a highly effective and strategically important platform for establishing a sustainable financial foundation for healthcare systems and coordinating interregional experience in this area.

Following the session, a Final Document aimed at further strengthening regional and international cooperation and achieving specific objectives was unanimously adopted.

The participants of the event expressed their profound gratitude to the esteemed President of Turkmenistan and the National Leader of the Turkmen people for elevating international cooperation and humanitarian dialogue to new heights in the development of international healthcare services and in supporting national and regional programs.