Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­sat­ly içe­ri we da­şa­ry sy­ýa­sa­ty ne­ti­jesin­de Ga­raş­syz, he­mi­şe­lik Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan döwletimiz äh­li ba­batlar­da ýo­ka­ry ösüş­le­re eýe bol­ýar. Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­lyn­da ýur­du­my­zyň dur­nuk­ly ösü­şini üp­jün et­mek­de mö­hüm ugur­la­ryň bi­ri bo­lan eko­lo­gi­ýa ba­bat­da al­nyp ba­ryl­ýan iş­le­riň kä­mil­leş­di­ril­me­gi­ne uly äh­mi­ýet be­ril­ýär. Çün­ki yk­dy­sa­dy we ýa­şa­ýyş-­dur­muş ul­gam­la­ryn­da amala aşy­ryl­ýan iri möç­ber­li öz­gert­me­ler eko­lo­gi­ýa me­se­le­le­ri bi­len aýryl­maz bag­la­ny­şyk­ly bo­lup dur­ýar. Gah­ry­man Arkadagy­my­zyň daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak ba­bat­da­ky başlangyçla­ry Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň baştutanlygyn­da üs­tün­lik­li do­wam et­di­ri­lip, mö­hüm äh­mi­ýet­li eko­lo­gi­ýa me­se­le­le­ri­ni çöz­mek­de, daşkу gur­şawy go­ra­mak­da, te­bi­gy baý­lyk­lar­dan re­je­li peý­da­lan­mak­da ýur­du­myz­da alnyp ba­ryl­ýan iş­ler dün­ýä nus­ga­lyk­dyr hem-­de bü­tin adam­za­dyň geljegi­ne gö­nük­di­ri­len­dir. Mu­nuň özi daş­ky gurşa­wy go­ra­ma­gyň we te­bi­gy se­riş­de­le­ri re­je­li peý­da­lan­ma­gyň, azyk önüm­leri­niň we ho­wa gur­şa­wy­nyň eko­lo­gi­ýa taý­dan aras­sa­ly­gy­ny üp­jün etme­giň hä­zir­ki za­man şert­le­rin­de der­wa­ýys we­zi­pe­le­riň hataryn­da dur­ýan­dy­gy bilen bag­la­ny­şyk­ly­dyr. 

     Hal­ka­ra eko­lo­gi­ýa hyz­mat­daş­ly­gynyň iş­jeň ag­za­sy bo­lan ýurdu­myz­da ýaş ­ne­sil­ler­de ­daş­ky­ gur­şa­wa­ aýaw­ly ga­ra­ma­gyň, tebi­ga­ta bo­lan söý­gi­ni ke­ma­la ge­tir­me­giň wa­gyz-­ne­si­hat, gurama­çy­lyk­ çä­re­le­ri­ asyl­ly ­dä­be­ öwrül­di.­ Mu­nuň­ özi­ her­ bir­ ada­myň­ tebi­ga­ta­ aýaw­ly­ çe­me­leş­me­giň,­ on­dan re­je­li­ peýdalanma­gyň­ ah­lak­ we ­hu­kuk-borç­la­ry­na bo­lan jogapkärçiligi­ni pugta­lan­dyr­ýar.­ 

     Ada­myň daş­ky gur­şa­wa aýaw­ly çe­me­leş­me­gi­niň ah­lak borjuny onuň te­bi­ga­ta bo­lan çäk­siz söý­gü­si, eko­logi­ýa medeniýe­ti­niň kä­mil­lik de­re­je­si kes­git­le­ýär. Daş­ky gur­şa­wy goramak bor­jy bol­sa, ada­myň te­bi­gat­da he­re­ket et­me­gi­niň mümkin bo­lan çäk­le­ri­ni we on­da ýe­ri­ne ýe­ti­ril­me­gi ze­rur bo­lan şert­le­riň ka­nun­da kesgit­len­me­gi­dir. Te­bi­gat bi­len bag­lany­şyk­ly ka­nun­çy­lyk namalary tebigaty go­ra­ma­ga, te­bi­gy se­riş­de­ler­den re­je­li peý­da­lan­ma­ga we eko­lo­gik ta­lap­la­ry kes­git­le­mä­ge gönükdi­ri­len­dir. Mu­nuň özi bir­-bi­ri bi­len öza­ra bag­la­ny­şyk­ly bolan jemgy­ýet­çi­lik gat­na­şyk­la­ry­ny ka­da­laşdyr­ýar. 

     Ka­nun­çy­lyk na­ma­la­ry döw­let edara­la­ry, kär­ha­na­lar we raýatlar tara­pyn­dan te­bi­ga­tyň ýag­da­ýy­na tä­sir ed­ýän is­len­dik hoja­lyk, do­lan­dy­ryş, te­le­ke­çi­lik we gaý­ry iş­ler ama­la aşyry­lan­da eko­lo­gi­ýa düz­gün-­ter­ti­bi­niň üp­jün edil­me­gi­ni, eko­lo­gik talaplaryň ber­ki­dil­me­gi­ni hu­kuk nuk­daý­na­zardan yk­rar ed­ýär. Ada­myň is­len­dik here­ke­ti­niň daş­ky gur­şa­wa tä­si­ri­ni ýe­tirýän­di­gi nuk­daý­na­za­ryn­dan ala­nyň­da, ho­ja­lyk we beý­le­ki iş­ler ama­la aşy­rylan­da, onuň eko­lo­gik sel­jer­me­si­niň ge­çi­ril­me­gi, daş­ky gurşa­wa ýe­tir­ýän tä­si­ri­niň ba­ha­lan­dy­ryl­ma­gy hä­zir­ki wagt­da hal­ka­ra hu­ku­gyn­da we tej­ribe­sin­de hök­ma­ny şert­le­riň bi­ri bo­lup dur­ýar. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da ýur­du­myz­da daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak, eko­lo­gi­ýa howpsuz­ly­gy­ny üp­jün et­mek bo­ýun­ça durmu­şa ge­çi­ril­ýän iş­ler hal­ky­my­zyň, şeý­le hem dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­niň aba­dan dur­mu­şy­ny na­zar­la­ýar. 

Orazdurdy ABDYÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.

     «Ýaşyl» ykdysadyýet - bu durnuklylyk ýörelgelerine esaslanýan we daşky gurşawa ýetýän täsiri azaltmaga, çäklendirilmedik ykdysady ösüşde çäkli tebigy çeşmeleri ulanmagyň netijeliligini ýokarlandyrmaga we durmuş taýdan deňligi öňe sürmäge çalyşýan ykdysady ösüş çemeleşmesidir. «Ýaşyl» ykdysadyýete geçiş daşky gurşawa zyýan bermezden, uzak möhletli ykdysady ösüşi gazanmagy maksat edinýär. Gün tertibi — 2030-a ýetmekde «ýaşyl» ykdysadyýete geçmek esasy ýolgörkeziji bolup durýar. 

     2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda BMG-niň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň Pariž ylalaşygyna gol çekilmegi bilen, Ýer ýüzünde resurslary ulanmagyň netijeliligi ýokarlanyp, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerine çekilýän maýa goýumlaryň gerimi giňeýär we daşky gurşawa zyýansyz tehnologiýalar ornaşdyrylmaga başlanýar. Pariž ylalaşygynyň maksady Ýer ýüzünde howanyň temperaturasynyň ýokarlanmagyny ortaça 1,5 — 2o C℃ derejede saklamakdan, esasan, kömürturşy gazynyň zyýanly täsirlerine garşy göreşmekden ybarat bolup durýar. Türkmenistan bu ylalaşygy 2016-njy ýylyň oktýabrynda kabul edýär. 

     Garaşsyz, hemişelik Bitarap ýurdumyz «ýaşyl» geljek üçin ählumumy tagallalary durmuşa geçirmekde sebitde öňdebaryjy orunlaryň birini eýeleýär. Hormatly Prezidentimiziň wezipä girişmek dabarasyndaky çykyşynda: «Garaşsyz döwletimiziň elektrik energetikasy pudagyna köp möçberde maýa goýumlar gönükdiriler. Türkmen energiýa serişdelerini daşarky bazarlara diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek üçin elektrik energiýasynyň öndürilişi artdyrylar we ony ibermegiň ulgamy kämilleşdiriler. Geljekde ýurdumyzda energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmelerini, şol sanda Gün batareýalaryny öndürmegi giňden ýola goýmak we ornaşdyrmak hem meýilleşdirilýär» diýip nygtamagy milli ykdysadyýetimiziň energetika pudagyna aýratyn üns berilýändigine, alternatiw hem-de energetika serişdeleriniň görnüşlerini ikilenç peýdalanmagyň gerimini giňeltmegiň, energiýany tygşytlaýjy we innowasiýa tehnologiýalaryny işläp taýýarlamagyň, durmuşa ornaşdyrmagyň esasynda tebigy energiýa serişdeleriniň tygşytlylygyny, ygtybarlylygyny üpjün etmegiň maksat edilýändigine şaýatlyk edýär. Durmuş ulgamynyň ozaldan hem birnäçe halkara guramalarynyň agzasy bolan ýurdumyz 2018-nji ýylyň oktýabrynda Energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri boýunça halkara agentliginiň (IRENA) agzalygyna kabul edildi. Bu halkara gurama bilen gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmegiň çäklerinde geçirilmeli çäreleriň meýilnamasy ylalaşylyp, göz öňünde tutulan çäreleri durmuşa geçirmek üçin degişli işler yzygiderli alnyp barylýar. 

     Ýurdumyzyň howa şertlerine laýyklykda, Gün we ýel energiýasyny ösdürmegiň mümkinçiligi örän uludyr. Türkmenistan Merkezi Aziýa sebitinde Gün we ýel potensialy boýunça ikinji orunda durýar. 

     Soňky döwürlerde dünýäde has köp üns berlip ugralan «ýaşyl» energiýa — bioýangyç we bioetanoldyr. Bularyň gazylyp alynýan ýangyçlaryň ornuny tutup biljekdigi çaklanylýar. Bioýangyç biologik galyndylary gaýtadan işlemek arkaly alynýan çig mal bolup durýar. Bioenergetika nukdaýnazaryndan, ýurdumyzda hem täze gözlegler geçirilýär. Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň we beýleki degişli edaralaryň hünärmenleri tarapyndan bu ugurda saldamly işler alnyp barylýar. Häzirki wagtda alymlar suwotulary ulanmak arkaly gaýtadan dikeldilýän energiýany öndürmek hem-de lagym we zeýkeş suwlaryny arassalamak maksady bilen durmuşa geçirip boljak işleriň mümkinçiliklerine garaýarlar.

     «Ýaşyl» ykdysadyýete geçmekde Türkmenistan halkara hyzmatdaşlygy babatda hem uly öňegidişligi gazandy. Dünýäniň ösen döwletleriniň iň häzirki zaman innowasion tehnologiýalaryny önümçilige ornaşdyrmak, netijede, galyndysyz, daşky gurşawa zyýan ýetirmeýän önümçiligi gazanmagy maksat edinýän ýurdumyzyň ykdysady strategiýasy özüniň oňyn netijesini berýär. 

Orazgeldi SAPAROW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, Mejlisiň Daşky gurşawy goramak, tebigatdan peýdalanmak we agrosenagat toplumy baradaky komitetiniň agzasy

     Ha­za­ryň ke­na­ryn­da dün­ýä­niň çar kün­jün­den myh­man­la­ry gar­şy­la­maga sa­byr­syz­lyk bi­len ga­raş­ýan gö­zel Awa­za­da geçiriljek BMG-­niň Deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan ýurt­lar bo­ýun­ça üçün­ji mas­la­haty­nyň çäk­le­rin­de gu­ral­jak möhüm çä­re­le­riň bi­ri­-de Par­la­ment fo­ru­my bo­lup dur­ýar. Türkme­nis­ta­nyň Mejli­si­ san­ly­ja ­gün­den ­ba­dal­ga ­al­jak ­ýoka­ry dereje­li fo­ru­myň gu­ra­ma­çy­lyk iş­le­ri­ni ýur­du­my­zyň Da­şa­ry iş­ler mi­nistr­li­gi hem­-de beý­le­ki pu­dakla­ýyn do­lan­dy­ryş eda­ra­la­ry bilen ut­ga­şyk­ly ýag­daý­da alyp bar­ýar. 2025-­nji ýy­lyň­ 4­-nji awgus­tyn­da gu­ral­jak bir gün­lük fo­ru­ma mil­li par­la­ment­le­riň wekil­le­ri, şol san­da Par­la­men­ta­ra Bi­le­le­şi­giň we Ar­ka­laşy­gyň Par­la­ment bir­le­şi­gi­niň we­kille­ri, şeý­le­-de gy­zyk­lan­ma bil­dir­ýän beý­le­ki ta­rap­lar gat­na­şar.

     Par­la­ment fo­ru­my deň­ze çy­kalga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan ýurt­lar üçin tä­ze He­re­ket­ler mak­sat­na­masy­ny dur­mu­şa geçirmek­de ka­nun çy­ka­ry­jy eda­ra­la­ryň or­nu­na ba­gyşla­nar. Bu mö­hüm sy­ýa­sy fo­rum­da deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan ýurt­la­ryň gün ter­ti­bin­de durýan esa­sy me­se­le­ler, ýü­ze çyk­ýan müm­kin­çi­lik­ler ba­bat­da pi­kir alyşmak, We­na he­re­ket­ler maksatna­masyn­dan ga­za­ny­lan oňyn tej­ri­be­leri, köp­ta­rap­la­ýyn söw­da ul­ga­myny, ne­ti­je­li do­lan­dy­ryş we ha­sa­bat­lylyk meselelerini ara alyp mas­la­hatlaş­mak me­ýil­leş­di­ril­ýär. Fo­ru­myň ýo­ka­ry de­re­je­li gi­riş bö­lü­mi bi­len baş­la­nyp, par­la­ment agzalarynyň, Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň de­giş­li düzümleriniň ýol­baş­çy­la­rynyň, yl­my jem­gy­ýet­çi­li­giň, hal­ka­ra gu­ra­ma­la­ryň we ra­ýat jem­gy­ýe­ti­niň we­kil­le­ri­niň gat­naş­ma­gyn­da in­terak­tiw gör­nüş­dä­ki ara alyp mas­lahat­laş­ma­lar bi­len do­wam et­me­gi­ne ga­ra­şyl­ýar. 

     Deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan ýurt­lar­da, üs­ta­şyr ýurt­lar­da we beý­le­ki hyz­mat­daş­lar­da parlamentler ka­nun­la­ry­dyr mak­sat­na­mala­ry iş­läp düz­mek­de, ola­ry ýe­ri­ne ýe­tir­mek­de, ba­ha ber­mek­de ne­ti­jeli­li­gi, aýan­ly­gy we ha­sa­bat­ly­ly­gy ýokarlandyrýar. Şeý­le­-de deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp barýan ýurt­lar üçin tä­ze He­re­ket­ler mak­satna­ma­sy­nyň borçnama­la­ry­nyň ýe­ri­ne ýe­ti­ril­me­gi­ni we ile­ri tut­ýan ugurlarynyň ama­la aşyrylmagy­ny üp­jün et­mek­de wa­jyp or­ny eýe­le­ýär. Parla­ment­ler hu­kuk çäk­le­ri kes­git­le­ýän ka­nun­çy­lyk hem­-de sy­ýa­sy gu­ral­lar arka­ly de­giş­li ka­nun­la­ry iş­läp düzýär. Şun­uň bilen baglylykda, par­lament we­kil­le­ri ta­ra­pyn­dan Awa­za He­re­ket­ler maksatnamasyn­da öňe sü­rül­jek we­zi­pe­le­ri, maksatlary, şol sanda söw­da amal­la­ry­ny ýe­ňil­leşdir­mek, infrastruk­tu­ra­ny ösdürmek we se­bit­le­ýin hyz­mat­daş­lyk ba­bat­da ze­rur iş­ler durmu­şa ge­çi­ri­ler.

      Ka­nun çy­ka­ry­jy eda­ra­lar döwlet­le­riň býu­jet­le­ri iş­le­ni­lip taýýarla­ny­lan­da söw­da, se­bit­le­ýin go­şulyş­mak ­we­ dur­muş­-ykdysady­ ösü­şe ýar­dam­ ber­mek ­üçin­ mad­dy-­teh­ni­ki üp­jün­çi­li­gi ýo­la goý­mak mak­sa­dy bi­len, esa­sy pu­dak­la­ra se­riş­de­le­ri gönükdirmek­de ­uly ­or­na­ eýe ­bo­lup dur­ýar. ­Par­la­ment hökümetiň,­ hu­susy pu­da­gyň we ra­ýat jem­gy­ýe­ti­niň gy­zyk­lan­ma­ bil­dir­ýän­ ta­rap­la­ry­nyň ara­syn­da hyz­mat­daş­ly­gy ýo­la goýma­ga syýa­sy taý­dan ýar­dam et­mek­de mö­hüm ­äh­mi­ýe­te ­eýe­dir. 

     Birleşen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan ­ýurt­lar ­bo­ýun­ça ­üçün­ji­ masla­ha­ty­nyň çäk­le­rin­de Diýa­ry­my­za sa­par­ bi­len­ gel­jek ­dür­li ­döw­let­le­riň ka­nun ­çy­ka­ry­jy eda­ra­la­ry­nyň ­we­kille­ri bi­len ge­çi­ril­jek du­şu­şyk­lar se­bitde we dün­ýä­de par­la­ment dip­lo­ma­tiýa­sy­ny ös­dür­mek­de aý­ra­tyn or­na eýe bo­lar.­ Bu ­fo­rum ­ka­nun­ çy­ka­ry­jy­lyk işin­de­ we ­Dur­nuk­ly ­ösüş­ mak­sat­lary­na­ ýet­me­giň­ ýo­lun­da ­öň­de ­dur­ýan we­zi­pe­le­ri oňyn çöz­mek­de hal­ka­ra tej­ri­be­si­ni­ baý­laş­dyr­mak­ üçin­ dö­redi­ji­lik­li syýa­sy­ meý­dan­ça­ öw­rü­ler. Wa­ta­ny­my­zyň he­mi­şe­lik Bitaraplygy­nyň 30 ýyl­ly­gy­nyň giňden bel­le­nil­ýän şan­ly ýy­lyn­da şeý­le ýoka­ry de­re­je­li mas­la­ha­tyň ge­çi­ril­me­gi ýur­du­my­zyň halka­ra ab­ra­ýy­ny has-­da be­len­de gö­te­rer. Eziz Di­ýa­ry­my­zy dost-do­gan­ly­gyň hem­-de bü­tin adamza­dyň gül­läp ösü­şi­niň hatyra­sy­na be­ýik iş­le­riň ama­la aşy­ryl­ýan me­kany­na öw­ren hormat­ly Preziden­ti­mi­ziň hem­-de Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň jan­la­ry sag, ömür­le­ri uzak bol­sun. 

Kerimguly GELDIÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň agzasy.

     2025-nji ýylyň birinji ýarymynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ösüşini kesgitleýän esasy görkezijiler durnukly ösüp, halk hojalygynyň pudaklarynyň sazlaşykly ösýändigini äşgär etdi. Ýylyň birinji ýarymynda, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi içerki önüm 6,3 göterim, jemi öndürilen önüm bolsa 9,9 göterim artdy. Bu bolsa ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryny durnukly ösdürmek, innowasion tehnologiýalar esasynda ýokary hilli, bäsdeşlige ukyply önümleriň öndürilişini artdyrmak babatda kesgitlenilen wezipeleriň üstünlikli berjaý edilýändiginiň nyşanydyr. Aýry-aýry pudaklar boýunça gazanylan görkezijileriň hem oňyn häsiýete eýe bolmagy guwandyrýar. 

     Milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda oňyn görkezijileriň gazanylmagy oýlanyşykly maksatnamalaryň durmuşa geçirilmeginiň hem-de döwletimiziň netijeli maýa goýum syýasatynyň miwesidir. Işjeň maýa goýum syýasatynyň amala aşyrylmagy, innowasion önümçilikleriň işe girizilmegi, öňden hereket edýän kärhanalaryň durkunyň täzelenmegi önümçiligiň ýokarlanmagyna, täze iş orunlarynyň döredilmegine ýardam berýär. Şunuň bilen baglylykda, Ministrler Kabinetiniň mejlisinde, 2024-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, şu ýylyň birinji ýarymynyň jemleri boýunça maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlaryň möçberiniň 15,6 göterim artyp, jemi içerki önümiň 17,7 göterimine deň bolandygynyň bellenilmegi bu ugurda alnyp barylýan netijeli işleriň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny aňladýar. 

     Ýylyň birinji ýarymynda gazanylan üstünlikler täze sepgitlere ruhlandyrýar. 

Begenç GURBANGELDIÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Ykdysady meseleler baradaky komitetiniň agzasy

     Ýur­du­myz­da mil­li yk­dy­sa­dy­ýeti­mi­ziň äh­li ugur­la­ry­ny sanlylaşdyr­mak, hyz­mat­la­ry döw­rebap ta­lap­la­ra la­ýyk­lyk­da ýo­la goý­mak bo­ýun­ça ägirt uly iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Şun­da bank ulga­my­nyň ka­nun­çy­lyk-hu­kuk bin­ýa­dy hem yzy­gi­der­li kämilleşdi­ril­ýär. Ila­ta hö­dür­le­nilýän bank hyz­mat­la­ry­nyň hi­li has-da ýo­karlan­dy­ryl­ýar, el­ýe­ter­li­li­gi üp­jün edil­ýär. 

     Dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän yk­dy­sa­dy öz­gertme­ler­de ýur­du­my­zyň bank ul­gamy aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe bol­mak bi­len, bu ul­gam eýeçi­li­giň döw­let we döwle­te da­hyl­syz bö­lek­leri­ne, önüm­çi­lik pu­dak­la­ry­na we ilata hä­zir­ki za­man bank hyz­mat­la­ry­nyň berilme­gi­ni üpjün edýär. Şeý­le hem bank ul­ga­my yk­dysady­ýe­tiň ösýän is­leg­le­ri­ne la­ýyk­lyk­da, bank hyz­ma­ty­nyň hi­li­ni kämilleşdirmä­ge, pul dolany­şy­gy­ny çalt­lan­dyr­mak bo­ýun­ça çäre­le­ri ama­la aşyr­ma­ga, ne­ti­je­li pul-karz sy­ýa­saty­ny ge­çir­mä­ge ýar­dam ber­ýär. Karz edara­la­ry­na san­ly ul­gam­la­ryň tap­gyr­la­ýyn ornaş­dy­ryl­ma­gy bilen, çalt dep­gin­li yk­dy­sa­dy ösüş peý­da bolýar. Mil­li bank ulga­myn­da­ky dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän iri möç­ber­li çä­re­le­riň çäklerinde hu­su­sy te­le­ke­çi­le­re we daý­han ho­ja­lyk­la­ra dür­li görnüş­li bank hyz­mat­la­ry hö­dür­len­ýär. Ýur­du­myz­da bu ugur­da al­nyp ba­ryl­ýan in­nowa­si­on öz­gert­me­ler bank gözegçiligi­ni kämil­leş­dir­mä­ge, bank amal­lary­nyň göw­rü­mi­ni giňelt­mä­ge, inno­wa­si­on bank önüm­le­ri­niň we tehnologiýalarynyň ornaşdyryl­ma­gy­na oňyn tä­si­ri­ni ýe­tir­ýär. Ulga­ma tä­ze tehnologiýa­la­ryň yzygi­der­li or­naş­dy­ryl­ma­gy hususy ta­rap­la­ra töleg-ha­sap­la­şyk we beý­le­ki hyzmat­la­ry ban­ka bar­maz­dan, ýerine ýe­tir­mä­ge müm­kin­çi­lik ber­ýär. Hä­zir­ki wagtda bank ulga­my­ny hasda kä­mil­leş­dir­mek, mil­li tö­leg ulgamy­ny ösdürmek, onuň ne­ti­je­li­li­gi­ni, yg­ty­bar­ly­ly­gy­ny hem-de howpsuz­ly­gy­ny üp­jün etmek üçin tö­leg ul­ga­mynyň döw­re­bap mag­lu­mat tehno­lo­gi­ýa­la­ry­dyr komp­ýu­ter prog­ram­ma­la­ry bi­len üp­jün edil­ýär. Bu bol­sa ýur­du­my­zyň san­ly yk­dy­sa­dyýet­de gazanan üs­tün­lik­leri­niň çä­gin­de mil­li bank ul­ga­my san­ly hyzmat­la­ry gi­ňelt­mek bi­len, ila­tyň ma­li­ýe hyzmat­la­ry­na elýeterli­li­gi­ni art­dyr­ýar. 

Baýram ÖWLÝÄGULYÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

     1995-nji ýyl­da BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy ta­rapyn­dan Bitarap döw­let hök­mün­de yk­rar edi­len döwrün­den bä­ri, Türkme­nis­tan Bi­ta­rap­ly­gyň äh­lu­mu­my dip­lo­ma­ti­ýa­nyň, sebitleýin hyzmatdaşly­gyň we durnuk­ly ösü­şiň öze­ni bo­lup biljek­di­gi­ni aýdyň gör­ke­zip gel­ýär. Türk­me­nis­ta­nyň Bi­ta­rap­lyk sy­ýa­sa­ty diňe bir hu­kuk de­re­je­si bol­man, eý­sem, hal­ka­ra gatnaşyk­lar­da öza­ra dü­şü­niş­me­gi, hor­mat­la­ma­gy, yna­nyş­ma­gy berkit­mek babat­da ýur­du­my­zyň çe­me­leş­me­le­ri­ne or­nan filosofiýa­dyr hem. Ge­çen ta­ry­hy dö­wür döw­le­ti­mi­ziň  saý­lap alan  Bi­ta­rap­lyk  ýolunyň dog­ru­dy­gy­ny, onuň türk­men hal­ky­nyň hakyky bähbitleri­ne, Wa­ta­ny­my­zyň sy­ýa­sy, dur­muş-yk­dy­sa­dy ösü­şi­niň uzak möh­let­le­ýin we­zi­pe­le­ri­ne we me­ýil­na­ma­la­ry­na, deňhukukly, öza­ra bäh­bit­li hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gynyň maksatlary­na doly la­ýyk gel­ýän­di­gi­ni tas­syk­la­dy.

     Häzirki wagtda Bitaraplyk ählumumy durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmegiň, parahatçylyk söýüjilikli başlangyçlary durmuşa geçirmegiň, halkara derejede wajyp meseleleri özara ynanyşmak, dialog arkaly hem-de jogapkärçilik esasynda ara alyp maslahatlaşmagyň we olary çözmegiň möhüm gurallarynyň biri hasaplanýar. Dürli ýyllarda Garaşsyz Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň ykrar edilmegine we berkarar bolmagyna goşan goşandy, ýurtda ykdysadyýeti, medeniýeti, ylym-bilimi, halkara gatnaşyklary ösdürmekde gazanan uly üstünlikleri üçin Türkmenistanyň raýatlaryny we daşary ýurt döwletleriniň raýatlaryny sylaglamak maksady bilen, döwlet sylaglarynyň birnäçesi döredildi. Şolaryň hatarynda degişli Kanun esasynda döredilen Türkmenistanyň «Bitaraplyk» ordeni döwletiň we demokratik jemgyýetiň binýadyny, halkyň agzybirligini pugtalandyrmakda döwletiň we halkyň öňünde bitirilen hyzmatlary ykrar etmegiň ýokary sylagy bolup durýar. Şeýle-de «Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna» atly Türkmenistanyň ýubileý medaly döredilip, Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny we hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny berkitmek ugrunda ýurdumyzyň syýasy, durmuş-ykdysady, ruhy-medeni, beýleki ulgamlardaky ösüşine halal zähmeti arkaly uly goşant goşan adamlar bu sylag bilen sylaglanyldy. 

     11-nji iýulda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde hormatly Prezidentimiziň «Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna» atly Türkmenistanyň ýubileý medalyny döretmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna gol çekmegi hem Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda giňden bellenilýän bu şanly senäni has-da dabaralandyrmakda uly ähmiýete eýe boldy. Mälim bolşy ýaly, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz şu ýylyň başynda geçirilen guramaçylyk döwlet toparynyň mejlisinde  Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly hem-de hemişelik Bitaraplygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli ýubileý medalynyň we ýadygärlik nyşanynyň taslamasyny taýýarlamak barada tabşyryklary beripdi. Şundan ugur alyp, Türkmenistanyň Mejlisinde degişli ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň hünärmenleriniň gatnaşmagynda degişli Kanun işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi. 

     Täze Kanunyň 1-nji maddasynda bu ýubileý medalynyň döwletimiziň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna eýe bolmagynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli, Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny, hemişelik Bitaraplygyny, halkara parahatçylygy we ynanyşmagy pugtalandyrmakda, ýurdumyzyň syýasy, ykdysady, medeni ugurlarda gazanan üstünliklerine mynasyp goşantlaryny goşan adamlary sylaglamak maksady bilen döredilýändigi bellenilýär. Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygyny we hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny pugtalandyrmak ugrunda köp ýyllaryň dowamynda çeken halal zähmeti, işjeň we  önjeýli döwlet we jemgyýetçilik işi, şeýle hem hemişelik Bitaraplyk ýörelgelerine laýyklykda, ata Watanymyzyň halkara abraýyny berkitmekde goşan uly şahsy goşandy; Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň ykdysady kuwwatyny  pugtalandyrmak, ylmyny, bilimini, medeniýetini we sungatyny, saglygy goraýşyny, ýurduň durmuşynyň beýleki ugurlaryny ösdürmek boýunça işlenip taýýarlanylan maksatnamalary durmuşa geçirmekde gazanan zähmet üstünlikleri we hyzmatlary; döwletimiziň goranmak ukybyny berkitmäge, raýatlaryň howpsuzlygyny, kanunylygy, hukuk tertibini üpjün etmek işine goşan uly şahsy goşandy; ösüp gelýän ýaş nesli ata Watanymyza söýgi, wepalylyk, mertlik, halallyk, ýokary ruhubelentlik sypatlarynda terbiýelemek işinde bitiren uly hyzmatlary üçin ýurdumyzyň raýatlary bu sylag bilen sylaglanyp bilner. Şonuň ýaly-da, resminamada «Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna» atly ýubileý medaly bilen Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny, halkara parahatçylyk we ynanyşmak syýasatyny halkara giňişlikde goldamakda we wagyz etmekde mynasyp goşantlaryny goşan daşary ýurt raýatlarynyň, raýatlygy bolmadyk adamlaryň hem sylaglanyp bilinýändigi görkezildi. 

     Gahryman Arkadagymyzyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistanyň Bitaraplygy diňe bir türkmen halkynyň däl, eýsem, bütin adamzadyň gymmatlygydyr, parahatçylygy we ynanyşmagy rowaçlandyrmagyň möhüm şertidir. Bitaraplyk bütin dünýäde parahatçylygy ündeýän, halklary dost-doganlyga, agzybirlige çagyrýan hem-de ynsanperwerligi wagyz edýän ýörelgelerimizi dünýä ýaýýan taglymatdyr. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda bu taglymat eziz Watanymyzyň beýik geljeginiň şanyna döredýän we gurýan merdana halkymyza ýeňişleri gazanmaga ruhy güýç berýär. Hemişelik Bitaraplygymyzyň halkara derejede ykrar edilmeginiň 30 ýyllyk şanly senesi mynasybetli döredilen ýubileý medaly hem bu ugurda edilen we edilýän tagallalara döwlet tarapyndan aýratyn gadyr goýulýandygynyň nobatdaky güwäsine öwrüler. 

Ýusupguly EŞŞÄÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň başlygy.

     Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Watanymyzyň demokratik, hukuk we dünýewi esaslaryny yzygiderli berkitmäge gönükdirilýän işler ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, ýurdumyzda adamyň we raýatyň Konstitusiýada hem-de kanunlarda kepillendirilen hukuklaryny, azatlyklaryny goramak döwlet syýasatymyzyň baş maksadydyr. Onda ýurdumyzyň ähli raýatlary bilen birlikde, ýaşlaryň maksatlaryny kanagatlandyrmak hem-de olarda watansöýüjilik, ruhubelentlik, ýokary ahlaklylyk, ynsanperwerlik, halallyk ýaly häsiýetleri kemala getirmek boýunça giň gerimli işler hem göz öňünde tutulýar we yzygiderli durmuşa geçirilýär. Munuň şeýledigine ýurdumyzda ýaşlar syýasatyny durmuşa geçirmekde uly ähmiýete eýe bolan «Ýaşlar barada döwlet syýasaty hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň rejelenen görnüşiniň kabul edilmegi hem aýdyň şaýatlyk edýär.

      Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzyň kuwwatynyň artdyrylmagy ugrunda alnyp barýan işleriň çäklerinde «Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara hyzmatdaşlygynyň 2023 — 2030-njy ýyllar üçin Strategiýasy» kabul edildi. Onda ýurdumyzyň ýaşlary tarapyndan halkara derejesinde hyzmatdaşlygy ösdürmekde göz öňünde tutulan maksatlar, wezipeler we ileri tutulýan ugurlar kesgitlenildi. Şeýle-de ýaşlaryň dünýä ýurtlary bilen dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmaga, häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň çözülmegine ýaşlaryň gatnaşmagyny höweslendirmäge gönükdirilen işler göz öňünde tutuldy. 

     Hormatly Prezidentimiziň «Ýaşlar — Watanyň daýanjy» atly kitabynda: «Men «Watan» we «halk» diýen mukaddes sözleriň ýurdumyzyň ýaşlarynyň durmuş şygaryna öwrüljekdigine, olaryň ata-ene we il-ýurt öňündäki mukaddes borjuny berjaý edip, mynasyp adamlar bolup ýetişjekdiklerine, ata Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda jan aýaman zähmet cekjekdiklerine pugta ynanýaryn» diýen sözlerinden ruhlanyp, ýaşlar telekeçilik we jemgyýetçilik işleri bilen meşgullanyp, sanly ykdysadyýeti ösdürmekde işjeňlik görkezýärler. Türkmen sportuny arşa galdyrýan ýaş türgenlerimiz bu ugurda öz atlaryny ebedileşdirýärler. 

     Goý, ýaşlaryň ylymly-bilimli bolmagy, halal zähmet çekmegi ugrunda taýsyz tagallalary edýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, belent başlary aman bolsun, il-ýurt bähbitli tutumly işleri mydama rowaçlyklara beslensin! 

Sahyberdi JEPBAROW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

     Hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly 30 ýyllygynyň Birleşen Milletler Guramasynyň esaslandyrylmagynyň 80 ýyllygy bilen utgaşýan Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda bütin dünýäniň nazary eziz Diýarymyza gönügýär. Çünki parahatçylyk we ynanyşmak gymmatlyklaryny dabaralandyrýan berkarar Watanymyzda hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary esasynda adamzadyň abadançylygyny nazarlaýan asylly işler amala aşyrylýar. Şu ýylyň 4-8-nji awgusty aralygynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçiriljek BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji halkara maslahaty hem bu ugurda diýseň ähmiýetli waka bolar.

     Hazaryň kenarynda ýaýbaň­landyryljak wekilçilikli maslahatyň çäklerinde hususy pudagyň forumyny geçirmek hem meýilleşdirilýär. Bu çäre maslahata gatnaşýan ýurtlaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy berkitmekde, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin ählumumy bähbitli çözgütleri işläp taýýarlamakda we olary durmuşa geçirmekde uly ähmiýete eýe bolar. Awaza forumynyň esasy maksady durmuş abadançylygy we ykdysady ösüş üçin hyzmatdaşlygy ilerletmek bilen baglanyşyklydyr. Hususyýetçilik ykdysady ösüşiň depginini artdyrmaga, täze iş orunlaryny döretmäge, ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmaga ukyply pudak hasaplanýar. Ýurdumyzyň döwrebap ulag-logistika düzümleriniň mümkinçilikleri, halkara hyzmatdaşlykda gazanylan oňyn tejribeler maslahata gatnaşýan ýurtlaryň hususy pudagynyň wekilleri üçin iň­ňän peýdaly bolup biler. 

     Hususy pudagyň forumynda Günorta-Günorta hyzmatdaşlygynyň çäklerinde halkara işewür gatnaşyklary ösdürmegiň giň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşylar. Bu forum ýokary derejeli açylyş dialogyny, dört sany mowzuklaýyn mejlisi, aragatnaşyk we sergi meýdançalaryny öz içine alar. Forum kompaniýalaryň wekilleri bilen Birleşen Milletler Guramasynyň ýurtlaryndan gelen wekiliýetleriň, şeýle hem onuň agentlikleriniň, maýa goýumlara ýardam bermek boýunça düzümleriň, beýleki gyzyklanýan taraplaryň arasynda göni aragatnaşyk saklamak üçin gurşawy döreder. Onda deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň söwdasy we üstaşyr geçirmek, ösüş mümkinçilikleri, sanlylaşdyrmak, maliýeleşdirmek, maýa goýum syýasaty hakynda pikir alşylar, täze başlangyçlar öňe sürler. Umuman, hususy pudagy ösdürmek bilen bagly meseleleriň deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar üçin BMG-niň indiki onýyllyk ösüş maksatnamasy işlenip düzülende göz öňünde tutulmagy forumyň esasy netijeleriniň biri bolar. 

     Deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlarda ykdysadyýetiň hususy bölegi önümçiligiň ösmegine we eksportyň artmagyna uly goşant goşýar. Bu ýurtlar, esasan, oba hojalyk önümlerini öndürmekde, gazylyp alynýan peýdaly tebigy baýlyklary özleşdirmekde, gaýtadan işleýän senagatda geljegi uly mümkinçiliklere eýedir. Hususy pudagyň ösdürilmegi ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak arkaly halk hojalygynyň haýsydyr bir pudaga garaşly bolmagyny peseltmäge kömek edýär. Başgaça aýdylanda, öndürilýän we dünýä bazaryna çykarylýan ýokary hilli önümleriň önümçiliginiň artmagy, syýahatçylygyň, hyzmatlar ulgamynyň, gaýtadan işleýän senagatyň ösdürilmegi çig mala ýöriteleşen ykdysadyýetden taýýar önüm öndürýän ulgama geçmäge mümkinçilik berýär. Milli ykdysadyýetimiziň ösüşine mynasyp goşant goşýan türkmen senagatçylarynyň we telekeçileriniň tejribesi bu hakykaty aň­ry ýany bilen tassyklaýar. 

     Ilatyň iş bilen üpjünçiligini gowulandyrmak deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň köpüsinde derwaýys meseleleriň hatarynda durýar. Hususy pudak täze iş orunlaryny döretmäge işjeň gatnaşýar. Işewürlige çekilýän maýa goýumlaryň möçberiniň ýokarlanmagy hem-de hususy düzümleriň işiniň gi­ňeldilmegi ilatyň iş bilen üpjünçilik meselesini çözmekde, raýatlaryň girdejilerini artdyrmakda möhüm orun eýeleýär. Hususy pudak ykdysadyýetiň dürli pudaklaryna we durmuş gurşawyna innowasiýalary, täze tehnologiýalary ornaşdyrmakda hem netijeli işleri alyp barýar. Hususy kärhanalar önümçilige, hyzmatlar ulgamyna häzirki zaman tehnologiýalaryny ornaşdyryp, önümçilik görkezijileriniň we tutuş ykdysadyýetiň bäsdeşlige ukyplylygynyň, netijeliliginiň ýokarlanmagyna, önümleriň hem-de hyzmatlaryň hiliniň gowulanmagyna, işewürligiň kämilleşmegine goşant goşýar. Hususy kärhanalaryň arasyndaky bäsdeşlik, öz gezeginde, harytlaryň we hyzmatlaryň bahasynyň has amatly bolmagyna, olaryň görnüşleriniň köpelmegine, elýeterliligine ýardam edýär. 

     Hususy pudak ýurduň durmuş infrastrukturasyny ösdürýär, demir we awtomobil ýollarynyň, portlaryň, energetika desgalaryny gurýar hem-de ozal bar bolan düzümleri döwrebaplaşdyrýar. Bu bolsa, öz gezeginde, daşary ýurt bazarlaryna çykmak üçin sarp edilýän ulag çykdajylaryny peseltmäge mümkinçilik berýär. Hususyýetçiler halkara banklar we hususy maýadarlar bilen hyzmatdaşlygy ýola goýup, ýurduň ykdysadyýetine daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmekde hem netijeli işleri alyp barýarlar. 

     Işewürligiň okgunly ösmegi üçin döwlet-hususy hyzmatdaşlygynyň oýlanyşykly ýola goýulmagynyň we netijeli amala aşyrylmagynyň möhümdigine milli tejribämiziň mysalynda göz ýetirýäris. Şo­ňa görä-de, deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň hökümetleri hususy pudagyň öz mümkinçiliklerini durmuşa geçirip bilmegi üçin zerur kanunçylyk binýadyny emele getirmäge, gümrük amallaryny ýeňilleşdirmäge, döwrebap ulag-logistika düzümlerini döretmäge, kiçi we orta telekeçiligiň ösmegi üçin maliýe goldawyny bermäge, işewürlige başlamak we oňa maýa goýumlary çekmek üçin gerekli resminamalaryň berilmegini ýeňilleşdirmäge, ýokary hilli hünärmenleri, işçi güýjüni taýýarlamak üçin zerur işleri alyp barmaga oňaýly şertleri döretmelidir. 

     Milli Liderimiziň parasatly başlangyjy esasynda döredilen hem-de hormatly Prezidentimiziň goldawy esasynda uly üstünlikleri gazanýan Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi häzirki döwürde ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagyna, halkymyzyň sarp edýän harytlarynyň üpjün edilmegine, halkara hyzmatdaşlygyň ilerlemegine mynasyp goşant goşýar. Biz muny halkara sergi-ýarmarkalarda, forumlarda ýokary hilli önümlerimiz we hyzmatlarymyz bilen gatnaşyp, dünýä bazarynda bäsdeşlige ukyby barha artýan hususyýetçilerimiziň iş tejribesinde aýdyň görýäris. Bu gün ýurdumyzda öndürilen önümler dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýar, halkara sergi-ýarmarkalarda abraýly baýraklara mynasyp bolýar. Türkmen telekeçileriniň hatarynda ulag-logistika ulgamynda netijeli işleri ýola goýup, dünýäniň çar tarapynda harytlary daşamakda baý tejribe toplaýanlaryň az däldigini aýratyn bellemek gerek. Bularyň ählisi özleri hakynda edilýän aladalardan, döredilýän şertlerden we mümkinçiliklerden göwünleri galkynýan telekeçilerimiziň Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiziň belent ynamyny ödemek üçin tutanýerli, yhlasly, döredijilikli zähmet çekýändigini, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň ýokarlanmagyna uly goşant goşýandygyny tassyklaýar. 

     BMG-niň Deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji halkara maslahatynyň çäklerinde hususy pudagyň ýörite forumynyň geçirilmegi möhüm ugurlarda hyzmatdaşlygy ösdürmäge, tejribeleri baýlaşdyrmaga uly kömek eder. Forum deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar üçin hususy pudagy ösdürmek bilen baglanyşykly täzeçil çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga, şol döwletler üçin degişli maslahatlary, teklipleri hödürlemäge mümkinçilik berer. Bu möhüm ugurdaky oňyn çözgütler forumyň netijeleri boýunça kabul ediljek 2024 — 2034-nji ýyllar döwri üçin deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler üçin Hereketleriň Awaza maksatnamasynda mynasyp orun alar. 

     Gahryman Arkadagymyz: «Hazaryň kenarynda BMG-niň Deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji halkara maslahatyny geçirmek we onuň çäklerinde beýleki medeni-ynsanperwer çäreleri ýaýbaň­landyrmak arkaly Türkmenistan dünýä ýurtlarynyň arasynda dostluk köprüleriniň binýadyny has-da berkider» diýip belleýär. Şunuň ýaly asylly hem-de belent maksada öz mynasyp goşandymyzy goşmak biziň her birimiziň borjumyzdyr. Ösüşiň täze belentliklerine gadam urýan Diýarymyzda her güni taryhy wakalara beslenýän şanly ýylda ählimiz agzybirlikde, jebislikde çekýän zähmetimiz, gazanýan üstünliklerimiz arkaly Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary esasynda berkarar Watanymyzyň abraýynyň dünýä dolmagy, Ýer ýüzünde parahatçylygyň, ynanyşmagyň, asuda hem abadan durmuşyň rowaçlanmagy üçin yhlasymyzy gaýgyrmaly däldiris. Ýurdumyzyň gülläp ösmegi, halkymyzyň eşretli durmuşyň hözirini görüp ýaşamagy ugrunda taýsyz tagallalar edýän, bütin adamzadyň abadançylygy üçin möhüm başlangyçlary üstünlikli durmuşa geçirýän Milli Liderimize we hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden alkyş aýdýarys. 

Saparmyrat OWGANOW, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy, Mejlisiň deputaty. 

     Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň her güni ýatdan çykmajak taryhy wakalara beslenýär. Agzybirlikden, jebislikden rysgal-bereket tapan, halallyga, adalata, ynsanperwerlige, dostana gatnaşyklara ygrarly merdana halkymyz Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe eşretli durmuşyň hözirini görüp ýaşaýar. Munuň özi hormatly Prezidentimiziň ata Watanymyzy berk binýatly, senagat taýdan ösen, kuwwatly döwlete öwürmek, milli mirasymyzy we medeniýetimizi tutuş dünýäde nusgalyk derejä götermek, merdana halkymyzy bolelin durmuşda ýaşatmak ugrunda alyp barýan, «Watan diňe halky bilen Watandyr! Döwlet diňe halky bilen döwletdir!» diýen asylly ýörelgä eýerýän syýasatynyň barha rowaçlanýandygyndan habar berýär. 

     Bu günki gün türkmen Bitaraplygy barha işjeňleşýär we özüniň tarapdarlarynyň sanyny artdyrýar. Munuň ykrarnamasy hökmünde şu ýylyň 21-nji martynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 79-njy sessiýasynyň 61-nji plenar mejlisinde ýurdumyzyň başlangyjy bilen «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy» atly Kararnamanyň üçünji gezek biragyzdan kabul edilendigini görkezmek bolar. 

     Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistan hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny geljekde has-da işjeňleşdirmek we ony dünýä syýasatyndaky ýagdaýlary kadalaşdyrmakda, ählumumy howpsuzlygy üpjün etmekde netijeli gural hökmünde peýdalanmak üçin ýörite meýilnamalary işläp düzdi. Şunuň bilen baglylykda ata Watanymyz geçen döwrüň içinde dünýäde we sebitde parahatçylygy, durnuklylygy, ylalaşygy saklamakda we pugtalandyrmakda, ilkinji nobatda, goňşy we dünýäniň ähli döwletleri bilen hoşniýetli, dostlukly we özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmekde uly işleri alyp barýan, milli we umumadamzat bähbitlerini berk berjaý edip, öz üstüne alan şertnamalaýyn borçnamalarynyň ählisini gyşarnyksyz ýerine ýetirip gelýän döwlet hökmünde tanaldy we ýokary halkara abraýyna eýe boldy. 

     Türkmenistan parahatçylyksöýüjilikli daşary syýasaty durmuşa geçirýär, şoňa görä-de, ýurtlaryň arasynda dostlukly hem-de hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny giňeltmek we pugtalandyrmak esasy ugurlaryň biri bolup durýar. Bitaraplyk türkmen halkyna parahatçylyksöýüjilik, beýleki halklara, olaryň medeniýetlerine we däp-dessurlaryna hormat goýmak ýaly ýörelgelere eýermäge mümkinçilik berýär. Bu ýörelgeler bolsa Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasatynda we diplomatiýasynda öz aýdyň beýanyny tapýar. 

     Şu ýyl Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesiniň Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan ykrar edilmegine 30 ýyl dolýar. Bu şanly sene mynasybetli üstümizdäki ýyl «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýlip yglan edildi. Ýurdumyzyň daşary syýasaty parahatçylygyň, hoşniýetli goňşuçylygyň, durnukly ösüşiň we halklaryň abadançylygynyň bähbidine hyzmat edýär. Bitaraplygyň türkmen nusgasynyň ählumumy derejede dünýä syýasatyna ýetiren oňyn täsirini soňky ýyllaryň taryhy tejribesi äşgär etdi. Bitaraplygyň dünýädäki ähmiýetiniň artmagynda hormatly Prezidentimiziň daşary syýasy başlangyçlarynyň orny uludyr. 

Serdar ÝUMITOW,

Çärjew etrap häkimliginiň baş hünärmeni, Türkmenistanyň 

Mejlisiniň deputaty