«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylyny päk umyt-arzuwlar, asylly maksatlar bilen garşy aldyk. Täze ýylymyzyň ganatly şygary bizi hormatly Prezidentimiziň ata Watanymyzyň gülläp ösüşleriniň, il-ulsumyzyň nurana geljeginiň bähbidine gönükdirilen tutumly başlangyçlarynyň rowaçlanmagyna saldamly goşant goşmaga ruhlandyrýar. Ildeşlerimiziň redaksiýamyza ýollaýan hatlarynda hem şular dogrusynda buýsançly gürrüň edilýär.

     — Berkarar döwletimiziň ösüş ýolunda her ýylymyzy many-mazmuna baý şygar bilen atlandyrmak asylly däbe öwrüldi. Bu şygarlar halkymyzyň ruhy  dünýäsini , müňýyllyklardan gözbaş alýan taryhy köklerimizi hem-de ertirki günüň belent maksatlaryny bitewüleşdirýär. 2026-njy ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip yglan edilmegi mukaddes Garaşsyzlygymyzyň hem-de halkara derejesinde ykrar edilen baky Bitaraplygymyzyň şanly ýolunda gazanylan uly üstünlikleriň, halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşynyň aýdyň beýanydyr. Bu şygar ýurdumyzyň syýasy, ykdysady we medeni ugurlarda gazanýan ösüşlerini, ýeten belent sepgitlerini hem-de ýaş nesillerimizi milli mirasymyza hormat goýmak ruhunda terbiýelemek baradaky döwlet aladasyny özünde jemleýär.

     Ata-babalarymyzyň «At — myrat» diýen pähimi türkmen halkynyň ýaşaýyş pelsepesiniň düýp manysyny açyp görkezýär. Taryhy ýolumyza ser salsak, halkymyzyň gamyşgulak bedewi bilen ykbalynyň birdigini, onuň bilen ýeňişlere ýetendigini aýdyň görýäris. Şu nukdaýnazardan,  2026-njy ýylyň şygaryndaky «bedew batly at-myradyň mekany» düşünjesi döwletimiziň ösüşiniň tizligini, ynamly ädimlerini we belent maksatlara okgunlylygyny alamatlandyrýar. Bu aýratynlyk halkymyzyň milli buýsanjyny, taryhy köklerimize we geljegimize bolan ynamyny şöhlelendirýär.

     Türkmen bedewi dünýä medeniýetiniň aýrylmaz bölegidir. Ahalteke bedewleri öz gözelligi, ýyndamlygy we eýesine wepalylygy bilen asyrlaryň dowamynda dünýä halklaryny haýran galdyryp gelýär. Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan döwletli başlangyçlaryny mynasyp dowam edýän hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda milli atçylyk sungatyny ösdürmek döwlet syýasatynyň möhüm ugruna öwrüldi. Ýurdumyzda döwrebap atçylyk sport toplumlarynyň döredilmegi, türkmen bedewiniň milli baýramynyň ýokary derejede bellenilmegi hem-de gamyşgulak bedewlerimiziň halkara derejesinde sarpalanylmagy munuň aýdyň subutnamasydyr. Bu işler mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllyk baýramyna barýan ýolda halkymyzyň ruhubelentligini has-da belende göterýär.

Züleýha JORAÝEWA,

Çärjew etrap hassahanasynyň baş şepagat 

uýasy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.

    Начало года – это не просто дата в календаре, а особенное время для подведения итогов. 2025 год, безусловно, оставил глубокий след в летописи независимого нейтрального Туркменистана. Общественно-политические события, которые сделали 2025 год особо знаковым, прокомментировала в интервью корреспонденту «НТ» Дженнет Овекова, депутат Меджлиса Туркменистана, член Комитета по законодательству и его нормам.

     «НТ»: Главными ориентирами уходящего года стали две ключевые даты: 30-летие статуса постоянного нейтралитета независимого Туркменистана и проведение 2025 года как «Международного года мира и доверия». В чём глубинный смысл этих дат?

   – 30 лет нейтралитета – это целая эпоха, за которую наша страна выстроила свой уникальный путь на международной арене. Это годы целенаправленной работы туркменской дипломатии по укреплению мира, развитию добрососедских отношений и отстаиванию своих интересов. Проведение 2025 года под девизом «Международный год мира и доверия» было инициативой Туркменистана, которая отражает стремление нашей страны к укреплению стабильности и взаимопонимания на международной арене. Таким образом, эти две даты не просто совпали по времени, а являются воплощением мирного и конструктивного подхода Туркменистана к решению международных вопросов.

     «НТ»: Три десятилетия назад Сообщество Наций своей Резолюцией закрепило за Туркменистаном статус постоянного нейтралитета. Что показал опыт Туркменистана как постоянно нейтрального государства?

   – За эти 30 лет наша страна вместе с мировым сообществом накопила бесценный опыт и извлекла множество ценных уроков. Эти выводы были представлены на Международном форуме в Ашхабаде 12 декабря, где лидеры государств, правительств и международных организаций поделились своими взглядами. Обобщая всё прозвучавшее, можно выделить следующие ключевые моменты. 

   Для Туркменистана нейтралитет стал важным инструментом укрепления своей суверенности и государственности, обеспечил внутриполитическую стабильность и общественное согласие. Нейтралитет и его производная – внешнеэкономическая политика «отрытых дверей» – создали благоприятные внешние условия для внутреннего развития, позволили Туркменистану добиваться высоких темпов экономического и социального развития, повышения уровня и качества жизни населения, вести динамичное торговое и инвестиционное сотрудничество, быть привлекательным, надёжным и перспективным партнёром для реализации крупных международных проектов.

   Статус постоянного нейтралитета обусловил и прагматичную внешнюю политику, основанную на принципах добрососедства, взаимного уважения и невмешательства во внутренние дела других государств. Благодаря нейтралитету, миролюбию и открытости достигнут беспрецедентный уровень доверия, взаимопонимания и сотрудничества Туркменистана с разными государствами на двустороннем и многостороннем уровнях в рамках международных и региональных организаций. Страна неоднократно принимала у себя важные международные форумы и переговоры, способствуя диалогу и поиску мирных решений. В целях значительного укрепления позиции политики постоянного позитивного нейтралитета государства в 2025 году был принят Конституционный Закон Туркменистана «О правовых основах политики мира и доверия нейтрального Туркменистана». 

   Огромное значение для глубокого и всестороннего понимания сущности политики постоянного нейтралитета в современных международных условиях имеет фундаментальный труд уважаемого Президента Сердара Бердымухамедова «Нейтралитет Туркменистана – светлый путь мира и доверия».

     «НТ»: А какие уроки извлекло мировое сообщество за эти три десятилетия?

   – Для мирового сообщества успешный опыт Туркменистана подтвердил, что постоянный нейтралитет воплощает ответственность и принципиальную приверженность предотвращению конфликтов, что нейтралитет может быть эффективным инструментом для обеспечения мира и стабильности. Туркменистан продемонстрировал, как страна, придерживающаяся нейтралитета, может активно участвовать в работе международных организаций, внося свой вклад в решение глобальных проблем. Пример Туркменистана показывает, что даже небольшие страны могут играть значимую роль на международной арене, если они следуют принципам мирного сосуществования и уважения суверенитета других государств. Опыт Туркменистана подчёркивает важность открытого диалога и взаимопонимания между странами с различными политическими системами и взглядами. Туркменистан, выступая в роли посредника, доказал, что нейтральная страна может стать площадкой для конструктивных переговоров и способствовать поиску мирных решений в конфликтных ситуациях. Показательным является и создание в ООН по инициативе нашей страны Группы друзей нейтралитета. Эти и другие примеры красноречиво свидетельствуют, что нейтралитет, его базовые принципы становятся всё более значимыми и актуальными в практике международного общения.

     «НТ»: Таким образом, можно с полным основанием утверждать, что Туркменистан сделал свой постоянный нейтралитет не просто декларацией, а реальным и неоспоримым политико-правовым фактом. Это подтверждено тремя Резолюциями Генеральной Ассамблеи ООН «Постоянный нейтралитет Туркменистана». Как было сказано в начале нашей беседы, 2025 год прошёл под знаком «Международного года мира и доверия». Какие ключевые события 2025 года, инициированные Туркменистаном, открыли реальную возможность для воплощения идей мира и доверия как основополагающего принципа в международных отношениях?

   – Международный год мира и доверия стал событием глобального масштаба, и состоявшиеся международные форумы открыли реальную возможность качественного перехода к новому этапу в международных отношениях. В этом плане важно отметить Третью Конференцию Организации Объединённых Наций по развивающимся странам, не имеющим выхода к морю. Форум принял историческую Авазинскую политическую декларацию, которая имеет огромное значение для мира и сотрудничества, так как это стратегический план ООН по поддержке развивающихся стран, не имеющих выхода к морю, и Дорожная карта для достижения этими странами Целей устойчивого развития. Конференция также подчеркнула гораздо более выраженную и действенную роль развивающихся стран в мировых делах, а 2025 год по праву стал переломным моментом для их дальнейшего развития. 

   2025 год стал вехой и на пути гуманизации международных отношений. Гуманитарная дипломатия Туркменистана связана с достижением Целей устойчивого развития. Большую значимость в решении гуманитарных вопросов играет Благотворительный фонд по оказанию помощи нуждающимся в опеке детям имени Гурбангулы Бердымухамедова. Используя возможности Фонда, в марте 2025 года была проведена Международная конференция «Год мира и доверия: развитие международной деятельности во имя детей», а в декабре Международная конференция «Роль женщин в современном обществе: развитие международного сотрудничества на пути достижения Целей устойчивого развития». Вопросы, которые рассматривались на конференциях, отражали комплексный подход к решению задач, касающихся здоровья и образования женщины и ребёнка, защите и обеспечению их прав, созданию условий для полноценного и гармоничного развития. В качестве международных механизмов  взаимодействия, в том числе на площадке ООН, Туркменистан выдвинул предложение о совместной разработке Глобального пакта о здоровье детей и Международной сети центров поддержки женщин и детей «Гуманитарные хабы». Конференции стали свидетельством поддержки позитивной политики в соответствии с международно-правовым статусом постоянного нейтралитета страны по продвижению прав женщин и детей.

     «НТ»: Кульминацией мероприятий Международного года мира и доверия и 30-летия статуса постоянного нейтралитета стал состоявшийся 12 декабря 2025 года в Ашхабаде Международный форум «Мир и доверие: единство целей в интересах устойчивого будущего». По итогам была принята Ашхабадская декларация. В чём её значение?

   – Этот Форум, безусловно, является крупным международно-значимым событием, призванным стать отправной точкой для осмысления региональных, континентальных и глобальных процессов, утверждения в международной политике ценностей мира, сотрудничества, равноправия, доверия, справедливости, культуры диалога и взаимопонимания. Ашхабадская декларация, по сути, – это общий взгляд стран-участниц на ключевые вопросы, касающиеся поддержания стабильности и предотвращения конфликтов. Она отражает их единодушное стремление к построению более безопасного и предсказуемого мира и международного порядка на основе приверженности целям Устава ООН и принципам мира, доверия и многостороннего диалога. В тексте подчёркивается ключевая роль постоянного нейтралитета Туркменистана как фактора укрепления региональной и глобальной стабильности, а также содержится призыв к усилению превентивной дипломатии и посредничества. Декларация приветствует инициативы Туркменистана, такие как создание Университета мира и нейтралитета и разработка Концепции глобальной безопасности, основанной на нейтралитете, подтверждая взаимосвязь между миром и устойчивым развитием. В документе также выдвинут ряд новых инициатив и предложений, направленных на укрепление превентивной дипломатии, посредничества и институционализацию диалога.

   Сам факт проведения Международного форума и принятия Декларации свидетельствует о готовности стран к диалогу и открытому обсуждению проблем. Это разрушает стены недоверия и создаёт атмосферу взаимного уважения. Определённые обязательства, взятые странами-участницами в рамках Декларации, демонстрируют серьёзность намерений и готовность действовать сообща. Это также укрепляет доверие к их словам и действиям.

     «НТ»: Спасибо вам за содержательный разговор. Желаю в новом году успехов в вашей работе. 

     В 2026 году Туркменистан встречает важный юбилей – 35 лет независимости! Вдохновлённый своим национальным символом – ахалтекинским скакуном и девизом «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов», наш народ с неудержимой энергией будет покорять новые вершины и достигать поставленных целей.

    Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň baş­da dur­ma­gyn­da ba­şy başlanan asyl­ly iş­ler hä­zir­ki wagt­da hor­mat­ly Prezidentimiz tara­pyn­dan my­na­syp do­wam et­di­ril­ýär. Hal­ky­my­zyň bag­ty­ýar dur­mu­şy­nyň,  nu­ra­na  gel­je­gi­niň  bin­ýa­dy­ny emele ge­tir­ýän beýik ösüş­ler ga­za­nyl­ýar. 2026-njy ýyl eziz Di­ýa­ry­myz­da «Garaşsyz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nistan — be­dew bat­ly at-myradyň mekany» şy­ga­ry as­tyn­da ge­çer. Ar­ka­dag­ly Gahryman Serdarymyzyň mu­kad­des Garaş­syz­ly­gy­my­zyň 35 ýyl­ly­gynyň bel­lenil­jek şan­ly ýy­ly şeý­le buý­sanç­ly at bi­len at­lan­dyr­mak bara­da halk we­kil­le­rin­den, iri jem­gy­ýet­çi­lik bir­le­şik­le­rin­den, zähmet­keş to­par­lar­dan, ra­ýat­lar­dan ge­lip gow­şan tek­lip­le­ri golda­ma­gy esa­syn­da Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň de­giş­li kararynyň ka­bul edil­me­gi il­deş­le­ri­miz­de buý­sanç duý­gu­sy­ny döret­di. 

    Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­satly baş­tu­tan­ly­gyn­da «Berkarar döwle­tiň  tä­ze  eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllar­da dur­muş-yk­dy­sa­dy taýdan ös­dürme­giň Mil­li mak­sat­na­ma­sy» we beý­le­ki maksatnama­lar esa­syn­da ýurdu­my­zyň mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­tin­de ýoka­ry ösüş­ler ga­za­nyl­ýar. Tä­ze şä­her­dir oba­la­ryň gur­lu­şyk­la­ry ýo­ka­ry dep­gin­de do­wam etdi­ril­ýär. Hä­zir­ki dö­wür­de ýurdumyzyň ägirt uly yk­dy­sa­dy, mali­ýe we ma­ýa go­ýum kuwwa­ty­ny gör­kez­ýän Ar­ka­dag şäheriniň ikin­ji tap­gy­ry­nyň gurlu­şygy üs­tün­lik­li al­nyp ba­ryl­ýar. «Döwlet adam üçin­dir!» diýen ýö­rel­ge­den, «Watan di­ňe hal­ky bi­len Wa­tan­dyr! Döw­let di­ňe hal­ky bi­len döw­let­dir!» diýen şygar­dan ugur al­nyp, ýurdumyz­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­lygyn­da äh­li ulgam­lar­da düýp­li öz­gertme­ler, giň ge­rim­li mak­sat­na­ma­lar, tasla­ma­lar dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär. Mu­nuň netijesinde Di­ýa­ry­myz dur­muş-yk­dy­sady taý­dan ok­gun­ly ös­ýär, hal­ky­my­zyň ýa­şa­ýyş-dur­muş de­re­je­si has-da ýo­karlan­ýar. Şeýle-de döw­le­ti­mi­ziň halka­ra gi­ňiş­lik­de dost-do­gan­lyk gatnaşyk­la­ryny ös­dür­mek, para­hat­çy­ly­gy, yna­nyşma­gy pugtalan­dyr­mak, dur­nuk­ly ösü­şi üpjün et­mek ba­ra­da ed­ýän tagal­la­la­ry uly üs­tün­lik­le­re bes­len­ýär. Ýur­dumy­zyň Dur­nuk­ly ösüş mak­sat­la­ry, öňü­ni alyş diplomatiýa­sy, öňe sür­ýän da­şa­ry sy­ýa­sy baş­lan­gyç­la­ry Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy we beý­le­ki ab­raý­ly hal­ka­ra gu­ra­ma­lar tarapyn­dan yzy­gider­li gol­da­nyl­ýar. 

     Döw­le­ti­miz ata-ba­ba­la­ry­myz­dan gel­ýän asyl­ly ýö­rel­ge­le­re esas­la­nyp, özü­niň  da­şa­ry sy­ýa­sa­tyn­da dost-dogan­lyk, hoşniýetli, pa­ra­hat­çy­lyk­ly ýö­rel­ge­le­ri­ne eýer­ýär. Özü­niň da­şa­ry syýasatynyň baş ug­ry hök­mün­de oňyn bi­ta­rap­lyk sy­ýa­sa­ty­ny saý­lap, bu gün­ki gün­de dün­ýä döw­let­le­ri bi­len dip­lo­matik hem-de par­la­men­ta­ra gat­na­şyk­la­ry giň ge­rim­de ös­dür­ýär. 

    Ýur­du­myz döw­le­ta­ra, se­bi­ta­ra we hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gyň ge­ri­mi­ni giňelt­mä­ge, da­şa­ry ýurt­ly hyz­mat­daş­lar bi­len söw­da-yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ry ös­dür­mä­ge mö­hüm äh­mi­ýet ber­ýär. Sebi­ta­ra yk­dy­sa­dy  hyz­mat­daş­lyk  durnuk­ly ösü­şi üp­jün etmekdestra­te­gik äh­mi­ýe­te eýe­dir. Ol söw­da, ener­ge­ti­ka, ulag weekologi­ýa ýa­ly ugur­lar­da bi­lelik­dä­ki tas­la­ma­la­ry öz içi­ne alýar. Bu ul­gam­lar­da hyz­mat­daş­lyk et­mek di­ňe biryk­dy­sa­dy ösü­şe ýar­dam ber­mek bi­len çäk­len­män, eý­sem, ýurt­la­ryň arasynda­ky yna­nyş­mak dia­lo­gy­ny hem pug­ta­lan­dyr­ýar. Gahryman Arkadagy­my­zyň hem-de pe­der ýo­lu­ny my­na­syp dowam etdirýän Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň jan­la­ry sag, ömürle­ri uzak bol­sun! 

Ýakup ATABAÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, Mejlisiň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň agzasy.

     Türk­me­nis­ta­nyň he­mi­şe­lik Bita­rap­lyk sy­ýa­sa­ty äh­lu­mu­my pa­ra­hat­çy­ly­gy, howp­suz­ly­gy, dur­nuk­ly ösü­şi üp­jün ed­ýän özgert­me­le­ri ama­la aşyr­maga giň müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär. Birle­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy ta­ra­pyn­dan üç ge­zek yk­rar edi­len Türk­me­nis­ta­nyň he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­lyk hu­kuk ýag­da­ýy halkymyzyň beýik gym­mat­ly­gy bo­lup, tu­tuş dün­ýä­de asuda durmu­şy, halk­la­ryň dost-­do­gan­ly­gy­ny, yn­san­per­wer­li­gi, öza­ra bähbit­li hyz­matdaş­ly­gy hem-­de ösü­şi da­ba­ra­lan­dyr­ýan taglymatdyr.

     Türk­me­nis­ta­nyň Bi­ta­rap­lyk sy­ýa­saty göz­ba­şy­ny türk­men halky­nyň ta­ryhy we me­de­ni mi­ra­syn­dan, pa­ra­hatçy­lyk söýüjiligin­den, dost-do­gan­lyk gat­na­şyk­la­ryn­dan alyp gaýd­ýar. 1991-nji ýyl­da ka­bul edi­len «Türk­me­nis­ta­nyň Garaş­syz­ly­gy we döw­let gur­lu­şy­nyň esas­lary ha­kyn­da», 1995-nji ýyl­da ka­bul edilen «Türk­me­nis­ta­nyň he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­ly­gy ha­kyn­da», şu ýylyň 19-njy sent­ýab­ryn­da ka­bul edi­len «Bi­ta­rap Türkmenistanyň pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak sy­ýa­sa­ty­nyň hukuk esaslary hakynda» Türkmenistanyň Kons­ti­tu­si­on kanunla­ry­nyň  ka­da­la­ry  we ola­ryň  dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gi ugrunda ama­la aşy­ryl­ýan dip­lo­ma­tik-gu­ra­ma­çy­lyk iş­le­ri döwleti­mi­ziň  he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­ly­gynyň mil­li hu­kuk ul­ga­my­na esas­lan­ýan ýörel­ge­di­gi­ni aý­dyň şöh­le­len­dir­ýär.  Şo­nuň bi­len birlik­de, 1995-nji  ýy­lyň  12-nji de­kabryn­da, 2015-nji ýy­lyň 3-nji iýu­nyn­da, 2025-nji ýy­lyň 21-nji mar­tyn­da ka­bul edi­len Birleşen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň  Baş  As­samble­ýa­sy­nyň «Türkmenistanyň hemişe­lik Bi­ta­rap­ly­gy» atly Ka­rar­na­ma­la­ry, şeý­le-de ýurdumyzyň baş­lan­gy­jy bi­len BMG-niň Baş Assambleýa­sy­nyň ag­za döw­let­le­ri­niň gol­da­ma­gy esa­syn­da 12-nji de­kab­ryň «Halka­ra Bi­ta­rap­lyk gü­ni» diý­lip yk­rar edil­megi, 2025-nji ýyl — «Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly» diý­lip yg­lan edil­megi  ba­ra­da­ky  Ka­rar­na­ma­la­ry  döw­le­ti­mi­ziň  he­mi­şe­lik  Bi­ta­rap­ly­gy­nyň  hal­ka­ra  hu­kuk bin­ýa­dy bo­lup durýar. Ýy­lyň şyga­ryn­da  para­hat­çy­lyk, öza­ra dü­şü­niş­mek, dostluk ýaly adamza­dyň  iň gym­mat­ly  yn­san­per­wer ýörelgeleri­niň öz beýany­ny tap­ma­gynyň he­mi­şe­lik Bitaraplygymy­zyň şan­ly 30 ýylly­gy­ny hem-de hal­ky­my­zyň gadym­dan gel­ýän pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­ji­lik, hoş­ni­ýet­lilik, ynsanper­wer­lik we myh­man­sö­ýer­lik däp­le­ri­ni Ýer ýü­zün­de  şöhrat­lan­dyr­mak, ra­ýat­la­ry­my­zyň  watan­çy­lyk ru­hu­ny has-da belen­de  gö­ter­mek, ýaş ne­sil­le­ri­mi­zi    Türk­me­nis­tan Watanymy­za uly buý­sanç,  çäk­siz söý­gi  we wepa­ly­lyk ru­hun­da ter­biýe­le­mek babatda äh­mi­ýe­ti has-da uludyr. 

     Türk­men hal­ky­nyň Mil­li Li­de­ri Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň öňe sü­ren we çuň­ňur  paýha­syn­dan  göz­baş  al­ýan «Dia­log — pa­ra­hatçy­ly­gyň ke­pi­li» at­ly hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ryň tä­ze filosofiýa­sy  anyk  ugur­lar­da  ne­ti­je­li işle­re ça­gy­ryş bo­lup durýar. Türk­me­nis­ta­nyň  he­mi­şe­lik  Bi­ta­rap­ly­gy jem­gy­ýet­de dur­nukly­ly­gy we yla­la­şy­gy pug­ta­lan­dyr­ma­ga, se­bitiň hem-de dün­ýä­niň äh­li döw­let­le­ri bi­len dost­luk­ly we öza­ra bäh­bit­li gatnaşyk­la­ry  ösdür­mä­ge  gö­nük­di­ri­len içe­ri we da­şa­ry syýasatyň öze­ni bo­lup dur­ýar.

     Jem­gy­ýe­tiň esa­sy­ny düz­ýän tä­ze nes­liň aňyn­da­ky, kalbyndaky  ýag­şy  ni­ýet­ler, alyp bar­ýan ha­ýyr­ly iş­le­ri ýag­ty gel­je­giň  ke­pili­dir. Wa­tan­daş­la­ry­myz  öz  zäh­met­le­ri bilen döred­ýän  eş­ret­le­ri­niň hö­zi­ri­ni gö­rüp ýa­şa­ýarlar. Er­tir­ki gü­ne, ne­sil­le­riň gel­jegi­ne ynam­ly ga­ra­ýar. Bu­la­ryň äh­li­si üçin halkymyz  türk­men  hal­ky­nyň  Mil­li  Li­de­ri Gah­ry­man Arkadagy­my­za  hem-de  hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ze çäk­siz alkyşla­ry­ny aýd­ýar.

Durdyguly MEREDOW, Türk­me­nis­ta­nyň Pre­zi­den­ti­niň ýanynda­ky Döw­let gul­lu­gy  aka­de­mi­ýa­sy­nyň  diňleýji­si, Mejlisiň de­pu­ta­ty.

    Ker­wen gu­rap gel­ýän ýyl­la­ryň her bi­ri tä­ze ýe­ňiş­le­re, üstünlik­le­re bes­len­ýär. Ta­ry­ha al­tyn harp­lar bi­len ýa­zy­lan 2025-nji ýyl or­nu­ny  aja­ýyp za­ma­na­my­zyň  tä­ze  ýy­ly­na — 2026-njy ýy­la ber­ýär. Ta­mamla­nyp bar­ýan Hal­ka­ra pa­ra­hatçy­lyk we ynanyşmak ýy­lyn­da Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň hem-de Arkadag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­my­zyň ta­gal­la­la­ry bi­len ýurdumyzyň dur­mu­şy­nyň äh­li ugur­la­ryn­da ýo­ka­ry üs­tün­lik­ler ga­za­nyl­dy. Ýe­til­ýän be­lent sep­git­ler bol­sa bag­ty­ýar hal­ky­my­zy tä­ze ösüş­le­re ruh­lan­dyr­ýar. Ýa­kyn­da he­mi­şe­lik Bitaraplygymyzyň şan­ly 30 ýyl­ly­gy hem-de Hal­ka­ra parahatçylyk we yna­nyş­mak ýy­ly­my­zyň we­kil­çi­lik­li fo­ru­my uly da­ba­ra­la­ra bes­le­nip, ata Wa­ta­ny­my­zyň hal­ka­ra ab­ra­ýy­ny ýe­ne bir mer­te­be be­len­de gö­ter­di.

    Bu ýyl halkymyz üçin düşümli, döwletli ýyllaryň biri boldy. Ýurdumyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi üçin asylly işler dowam etdirildi. Maksatlar  myrat  tapyp, iri taslamalar üstünlikli amala aşyryldy. Ýurdumyzda Milli Liderimiziň hem-de hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda möhüm ähmiýeti bolan köp sanly desgalar we binalar gurlup ulanmaga berildi. Şanly ýylymyzyň 12-nji dekabrynda Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygy, Halkara Bitaraplyk güni hem-de Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly mynasybetli geçirilen halkara forum bolsa iň täze taryhymyza möhüm sahypa bolup ýazyldy. Halkara forumyň jemleri boýunça Aşgabat Jarnamasy kabul edilip, ol häzirki zaman dünýäsinde halkara gatnaşyklary pugtalandyrmagyň ýollaryny kesgitleýän strategik resminamadyr.

    Baýramçylyk günlerinde döwlet Baştutanymyzyň «Türkmenistanyň Bita­rap­ly­gy — pa­ra­hat­çy­ly­gyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly» atly kitabynyň çapdan çykmagy ähli halkymyz üçin buýsançly waka, şanly senelere mynasyp sowgat boldy. Çünki bu ajaýyp eserde türkmen Bitaraplygynyň geçen ýoly, ýurdumyzyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalary bilen üç gezek ykrar edilen Bitaraplyk hukuk derejesiniň dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekdäki ähmiýeti giňden beýan edilýär. Şoňa görä-de, bu kitap mähriban halkymyz, şeýle hem dünýä jemgyýetçiligi üçin ylmy-edebi gollanmadyr. 

    Bilşimiz ýaly, ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplygynyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 3 sany Kararnamasy bilen berkidilen we ösdürilen  pugta halkara hukuk binýady bar. Bu resminamalar Bitaraplyk doktrinasynyň syýasy ýörelgeden başlap, halkara diplomatiýanyň köpugurly guralyna çenli ösüşini beýan edýär. Türkmenistanyň Bitaraplygy diňe bir daşary syýasy hukuk derejesi bolman, eýsem, türkmen halkynyň milli özboluşlylygynyň, durnuklylygyň hem möhüm bölegidir. Halkara derejede ykrar edilen bu hukuk ýagdaýy ýurdumyzyň dürli döwletler bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga mümkinçilik berýän oýlanyşykly daşary syýasatynyň binýadyny emele getirýär. 

    Şu ýylyň 19-njy sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisinde ýurdumyzyň hemişelik, oňyn Bitaraplyk syýasatynyň döwletimiziň milli kanunçylygyndaky ornuny has-da berkitmek maksady bilen, «Bitarap Türkmenistanyň parahatçylyk we ynanyşmak syýasatynyň hukuk esaslary hakynda» Türkmenistanyň Konstitusion kanuny kabul edildi. Şeýle hem hemişelik Bitaraplygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli «Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna» atly Türkmenistanyň ýubileý medaly döredildi. Ýakynda bolsa ýurdumyzyň zähmetde tapawutlanan raýatlaryna bu ýubileý medalyň hem-de «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygy» atly ýadygärlik altyn we kümüş nyşanlarynyň gowşurylmagy baýramçylyk şatlygyny goşalandyrdy. Munuň özi Bitarap Watanymyzyň parahatçylyk we ynanyşmak syýasatyny dabaralandyrmakda, umumadamzat bähbitlerini nazarlaýan halkara gatnaşyklarynyň hukuk esaslaryny has-da kämilleşdirmekde möhüm ähmiýete eýedir. 

    Görnüşi ýaly, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly ýatdan çykmajak, şowly, üstünlikli ýyllaryň biri bol­dy. Goý, täze — 2026-njy ýyl hem iň ýakymly duýgularyň, belent ösüşleriň ýyly bolsun! Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzy hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzy, mähriban halkymyzy Täze ýyl baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýarys. Täze ýyl her birimize rysgal-bereket getirsin! 

Muhammetberdi GELDIMÄMMEDOW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň agzasy, Mejlisiň deputaty.

     2025-nji ýyl — Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly tamam­la­nyp bar­ýar. Hemi­şe­lik Bi­ta­rap­ly­gy­my­zyň şan­ly 30 ýyllygy­nyň be­lent ru­hy bu ýy­la aý­ra­tyn maz­mun, ta­ry­hy hä­si­ýet ber­di. Bu ýyl türk­men Bi­ta­rap­ly­gy­nyň Bir­le­şen Mil­let­ler Gurama­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň Ka­rar­na­ma­sy bi­len üçün­ji ge­zek yk­rar edi­len ýy­ly hök­mün­de-de ta­ry­ha ýa­zyl­dy.

     Mälim bolşy ýaly, 12-nji dekabrda paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary bilen, döwlet Baştutanlarynyň we halkara guramalaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda üstünlikli geçirilen halkara forum şanly ýylyň esasy, möhüm wakasy bolup, Türkmenistanyň dünýä jemgyýetçiligindäki abraýyny has-da artdyrdy, döwletimiziň parahatçylyk söýüjilikli taglymatyny ýene-de bir gezek dünýä ýaýdy. Taryhy ähmiýetli forumda kabul edilen çözgütler, onuň jemleri boýunça kabul edilen Aşgabat Jarnamasy Türkmenistanyň bütin dünýäde parahatçylygy, durnukly ösüşi üpjün etmek, ynanyşmak esasynda gatnaşyklary ösdürmek ugrunda alyp barýan işlerini has-da dabaralandyrýar. Hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly senesiniň  giň­den bellenilen günlerinde hormatly Prezidentimiziň «Türkmenistanyň Bitaraplygy — parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly» atly kitabynyň elimize gowuşmagy hem şanly ýylyň ruhy serpaýy hökmünde ähli halkymyzy buýsandyrdy. Ajaýyp eserde hemişelik Bitaraplygymyzyň  ähmiýeti  hem-de  dünýäde parahatçylygy we ynanyşmagy üpjün etmäge gönükdirilen taryhy başlangyçlar giň­den beýan edilýär. 

     Arkadagly Gahryman Serdarymyz ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplygyny köptaraply we çuň­ňur seljerýän täze eserinde Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesiniň esasy maksadynyň halkara borçnamalara, halkara hukugyň kadalaryna laýyklykda parahat durmuşy, döredijilikli ösüşi üpjün etmegi nazarlaýan geosyýasy, geoykdysady mümkinçiliklere gönükdirilendigini belleýär. Eserde türkmen Bitaraplygynyň taryhy köklerine aýratyn ähmiýet berlip, Türkmenistanyň häzirki zaman diplomatiýasynyň halkymyzyň taryhy mirasynyň täze döwrüň ruhuna kybap derejedäki dowamy hökmünde häsiýetlendirilmegi çuň­ňur mana eýedir. Eziz Diýarymyzda ýetilen belent sepgitleriň, gazanylan üstünlikleriň jemleriniň jemlenmegi  hemişelik  Bitaraplygymyzyň  30 ýyllygyna hem-de Halkara Bitaraplyk gününe ajaýyp sowgat bolan kitabyň ähmiýetini has-da artdyrýar.

     Durnukly ösüşi, abadan ýaşaýşy, kämil jemgyýeti berkarar etmek häzirki döwürde bütin adamzadyň ymtylýan belent maksatlarydyr. Şol maksatlaryň myradyna gowuşmagy üçin bolsa parahatçylyk, ynanyşmak, hyzmatdaşlyk, sazlaşyk ýaly gymmatlyklaryň  dabaralanmagy zerur. Ösüş-özgerişleriň röwşen ýoly bilen öňe barýan Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan bu gün bütin dünýäde  parahatçylygy, birek-birege ynanyşmagy, gülläp ösüşi berkarar etmek ugrunda nusgalyk tagallalary bilen uly abraýa eýe bolýar. Hormatly Prezidentimiz: «Biz hemişelik Bitaraplyk syýasatymyza hemişe ygrarly bolup, sebitde we dünýäde abadançylygy berkarar etmäge ýardam ederis» diýip bellemek bilen, Türkmenistanyň alyp barýan hoşniýetli daşary syýasatynyň baş ýörelgesini kesgitleýär. Häzirki döwürde Türkmenistan Ýer ýüzünde parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmek, energetika, ulag, aragatnaşyk, söwda, işewürlik, daşky gurşawyň abadançylygy, medeni-ynsanperwer gatnaşyklar ýaly möhüm ugurlarda halkara hyzmatdaşlygy ilerletmek ugrunda taryhy başlangyçlary öňe sürýär. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary esasynda ösüşiň täze belentliklerine ymtylýan Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygy yzygiderli giňeldýär. 

     Täze taryhy döwürde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyz daşary syýasy strategiýasynda, şol sanda BMG-niň Baş Assambleýasynda öňe sürýän başlangyçlarynda hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesiniň ýörelgelerine gyşarnyksyz ygrarlydygyny görkezýär. Döwlet Baştutanymyzyň Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Baş Assambleýanyň belent münberinden öňe süren garaýyşlarynyň, teklipleriniň hem nusgalyk taglymata eýerýändigi türkmen Bitaraplygynyň gymmatlyklarynyň dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy, gülläp ösüşi üpjün etmekde  ýolgörkeziji  hökmünde çykyş edýändigini tassyklaýar. Hemişelik Bitaraplygyň oňyn ýörelgeleri döwletimiziň daşary syýasatdaky, halkara gi­ňişlikdäki ornuny kesgitleýär. Gahryman Arkadagymyz tarapyndan öňe sürlen «Dialog — parahatçylygyň kepili»  diýen filosofiýa ýüze çykýan halkara we döwletara meseleleriň di­ňe dialog, ýagny gepleşikler hem-de syýasy-diplomatik serişdeler arkaly çözülmeginiň zerurdygyndan ugur alýar. Hormatly Prezidentimiz tarapyndan teklip edilen parahatçylyk we ynanyşmak ýörelgesi dünýäde durnukly ösüşi gazanmagyň halklaryň hem-de döwletleriň arasynda ynanyşmagy pugtalandyrmak arkaly mümkindigi baradaky hakykata daýanýar. Bu başlangyçlar parahatçylygyň ösüşe ýol açýandygy, ynanyşmagyň bolsa howpsuzlygy we durnukly ösüşi berkidýändigi baradaky çuň­ňur pikiri özünde jemleýän bitewi düşünjäni emele getirýär. Bu taglymatlar häzirki döwrüň şertlerinde  halklaryň  we döwletleriň  jebisleşmegi, parahatçylyk hem-de ynanyşmak medeniýetiniň dünýä syýasatynyň derwaýys şerti hökmünde kesgitlenmegi üçin ygtybarly esas bolup hyzmat edýär. Türkmenistan dünýä bileleşiginiň derejesinde öňe sürýän başlangyçlary arkaly bu gymmatlyklary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýar.

     Hemişelik Bitaraplyk halkymyza egsilmez bagt eçilip, ýurdumyza sebitde we dünýäde parahatçylygyň üpjün edilmegine mynasyp goşant goşmaga, dünýä döwletleri bilen özara bähbitli syýasy, ykdysady we medeni gatnaşyklary ýola goýmaga giň mümkinçilikleri açýar. Türkmen halky Bitaraplygyň döreden mümkinçiliklerinden peýdalanyp, jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlarynda uly ösüşlere eýe bolýar. Geçen 30 ýylda ykdysadyýet, syýasat, medeniýet we ylym-bilim ulgamlarynda düýpli özgertmeler amala aşyryldy. Ýurdumyzda parahatçylygyň we durnukly ösüşiň üpjün edilmegi işewürlik gatnaşyklaryny, hususy telekeçiligi ösdürmekde hem oňyn mümkinçilikleri döretdi. Bu gün milli ykdysadyýetimizi senagatlaşdyrmakda, dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply harytlary öndürmekde, täze iş orunlaryny döretmekde hususy pudaga möhüm orun degişlidir. Kiçi we orta telekeçiligi goldamak boýunça döwletimiz tarapyndan durmuşa geçirilýän çäreler ýurdumyzda telekeçilik işini işjeň­leşdirmek arkaly ykdysady we durmuş taýdan ösüşiň ýokary depginlerini üpjün etmäge gönükdirilendir. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda» hem hususy pudagyň işine döwlet tarapyndan yzygiderli goldaw bermek wezipelerine aýratyn ähmiýet berilýär. Häzirki döwürde işewürlik diňe bir ykdysady ösüşiň möhüm şerti bolmak bilen çäklenmän, eýsem, halkara hyzmatdaşlygy berkitmegiň, dünýä ýurtlary bilen dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmagyň netijeli guralyna öwrülýär. Bu hakykaty türkmen telekeçileriniň Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahryman Arkadagymyzyň daşary ýurtlara amala aşyran ýokary derejeli saparlaryna, köp sanly iri forumlara gatnaşyp, dostlukly döwletleriň işewür düzümleri bilen  netijeli  hyzmatdaşlygyň täze sahypalaryny ýazmaklary hem aýdyň­lygy bilen tassyklaýar.

     Bosagada - täze ýyl. 2026-njy ýyl mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 35 ýyllygynyň baýram ediljek ýyly hökmünde-de möhüm ähmiýete eýedir. Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiziň tagallalaryndan, halkymyzyň agzybirliginden we tutanýerli zähmetinden günsaýyn gülleýän berkarar Watanymyz ösüşiň, rowaçlygyň täze menzillerini nazarlaýar. Asuda asmanyň astynda bagtyýar durmuşyň hözirini görýän halkymyzyň bagtyýarlygy, ýagty geljeginiň binýadyny berkidýän jemgyýetimiziň döredijilik kuwwaty, durnukly ösýän ykdysadyýet, dünýä döwletlerine uzaýan dostluk köprüleri Milli Liderimiziň hem-de döwlet Baştutanymyzyň asylly maksatlarynyň myradyna gowuşýandygyny jümle-jahana äşgär edýär. Halkymyzyň agzybirlik, döwletlilik, özbaşdaklyk baradaky köpasyrlyk arzuw-isleglerinden bina bolan eziz Watanymyzyň — Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň gülläp ösmegi, dünýädäki at-abraýynyň barha artmagy, ildeşlerimiziň eşretli durmuşyň hözirini görüp ýaşamagy ugrunda nusgalyk işleri durmuşa geçirýän Arkadagly Gahryman Serdarymyza hem-de Gahryman Arkadagymyza tüýs ýürekden alkyş aýdýarys. Halkymyzy belent maksatlar bilen röwşen geljegiň nurana ýolunda jebisleşdirip, ýurdumyzy baky bagtyýarlygyň mekanyna öwürýän Milli Liderimiziň we hormatly Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak, il-ýurt bähbitli, adamzat ähmiýetli beýik işleri hemişe rowaç bolsun! 

Sa­par­my­rat OW­GA­NOW, Türk­me­nis­ta­nyň Se­na­gat­çy­lar we telekeçiler partiýasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy, Mejlisiň deputaty.

     Gahryman Arkadagymyz «Hakyda göwheri» atly kitabynda: «Dünýäde hiç haçan soňlanmaýan baýlyk ruhy baýlykdyr» diýip, jaýdar belleýär. Şoňa görä-de, bagt diňe beden we ruhy sazlaşygyň  jeminden  ybaratdyr. Her bir gymmatlygyň  gadyryny bilmegi üçin, ilki bilen, ynsana sagdyn düşünje we kämil aň gerekdir. Durmuşyň hözirini görmek, maksatlara ýetmek  we süýji durmuşyň mazasyny  duýmak diňe saglyk arkaly mümkindir. Saglyk iň uly baýlykdyr. Bu baýlyk diňe beden saglygy bilen çäklenmän, eýsem, ruhy sagdynlyk bilen hem aýrylmaz baglanyşyklydyr. 

     Bu gün jemgyýetimiziň we ýurdumyzyň iň ýokary gymmatlygy adam diýlip ykrar edilen Türkmenistan döwletimizde  Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy we hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen halkymyzyň taryhy-medeni geçmişine düşünýän, bu günki ýeten belentliklerine guwanýan, buýsanýan, jemgyýete, maşgala, dogan-garyndaşa, dost-ýara wepaly, ylymly-bilimli, ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny, hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny pugtalandyrmaga mynasyp goşant goşýan hakyky watansöýüji nesilleri terbiýeläp ýetişdirmek döwletimiziň baş maksady bolup durýar.

     Bu ugurda halkymyzyň köp asyrlaryň dowamynda toplan baý  durmuş  tejribesine  daýanylyp, ýaşlaryň ruhy-ahlak, medeni aň-bilim, beden taýdan ösüşinde ýokary terbiýäniň, döwrebap bilimleriň berilmegine, jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagy üçin hukuk, durmuş-ykdysady şertleri döretmäge, sagdyn  durmuş ýaşaýşyny kemala getirmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Häzirki wagtda adamzat nesline, ynsanyň saglygyna  we ömrüne  uly  howp bolup durýan zyýanly endikler, şol sanda neşekeşlik belasynyň ýurdumyzda ýaýramagyna garşy barlyşyksyz göreşiň alnyp barylmagynyň netijesinde Türkmenistan dünýäde neşeden we neşekeşlikden azat ýurt hökmünde tanalýar. 

     Bilşimiz ýaly, Milli Liderimiz tarapyndan XXI asyrda jemgyýetiň neşekeşlige garşy göreşmeginiň hil taýdan täze çemeleşmeleri, täze filosofiýasy işlenip düzüldi. Ýurdumyzda neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy durmagyň çäreleriniň  hukuk  binýady  berkidilip, ýaşlary neşe serişdelerine  garşy  durýan  görnüşde  terbiýelemegiň we sagdyn durmuş ýörelgesine eýermegiň, milli gymmatlyklary wagyz etmegiň özboluşly ideologiýasy döredildi. 

     Ýakynda geçirilen Türkmenistanyň harby hem-de hukuk goraýjy edaralarynyň bilelikdäki birnäçe gözleg işleriniň netijesinde bikanun dolanyşykdan alnan neşe hem-de beýleki serişdeleri ýakyp ýok etmek çäresi hem ýurdumyzda sagdyn jemgyýeti kemala getirmek babatda ägirt uly işleriň amala aşyrylýandygyndan habar berýär. 

     Ekilmegi gadagan edilen we düzüminde neşe serişdeleri bolan ösümlikleri  gözläp  tapmak, ýörite çäreleriň, dessin-gözleg hereketleriniň geçirilmegi netijesinde elden alnan neşe serişdelerini ýok etmek boýunça şular ýaly yzygiderli işleriň amala aşyrylmagy Türkmenistanyň neşekeşlige — adamy geljeginden, hünärinden, maşgalasyndan mahrum edip, diňe bir neşekeşiň däl-de, eýsem, onuň ýakynlarynyň hem durmuşyny kynlaşdyrmaga ukyply bolan bu zyýanly endige garşy aýgytly göreşýändigini tassyklaýar. 

     Mälim bolşy ýaly, neşe serişdeleriniň aýratyn howplulygy, köplenç halatda, bularyň täsirine ýaşlaryň, zähmete ukyply adamlaryň düşmeginden ybaratdyr. Bu zyýanly endik şol adamlary bagtyýar maşgala durmuşyny bozmaga iterýär. Çünki neşe  serişdeleri  jemgyýetiň sagdynlygynyň, ynsan durmuşynyň, çagalaryň bagtyýarlygynyň köküne palta urýan ägirt uly howp bolup, adamyň, jemgyýetiň we döwletiň howpsuzlygynyň düýpli esaslaryny hem-de milletiň ahlak, durmuş, syýasy, ykdysady ýörelgelerini we genofonduny bozmaga ukyplydyr. 

     Geçirilen çäre diňe bir neşe we beýleki serişdeleriň ýok edilmegini alamatlandyrman, eýsem, ýaşlar üçin ägirt uly terbiýeçilik ähmiýetine hem eýe. Şeýle hem ol parahatçylygy, durnukly ösüşi  berkitmek  işine Türkmenistanyň ygrarlylygynyň  nobatdaky subutnamasyny,  howpsuzlygy  üpjün etmek boýunça ählumumy tagallalara täze anyk goşandyny alamatlandyrýar. 

     Gahryman Arkadagymyzyň  başlangyjy bilen binýady goýlan, hormatly Prezidentimiz tarapyndan dowam etdirilýän neşekeşlige  garşy  göreş  çäreleri her bir raýatyň erkin, bagtyýar, parahat we göwnejaý ýaşaýşy, Garaşsyz ata Watanymyzyň mundan beýläk-de ösdürilmegi ugrundaky milli hereketdir. 

     Ýurdumyzda sagdyn  durmuş  ýörelgesiniň  dabaralanmagyna ýardam berýän maksatnamalaryň işlenip taýýarlanylmagy we ornaşdyrylmagy şu meseläni çözmegiň ugurlarynyň biridir. Bu syýasat adamyň saglygynyň diňe bir onuň  özüniň  däl-de, döwletiň, ýurduň,  ata Watanymyzyň  esasy gymmatlygy bolup durýandygy baradaky umumymilli başlangyjyň berkarar edilmegini öňe sürýär. 

     Hormatly Prezidentimiziň täze taryhy zamanada durmuşa geçirýän şeýle oňyn başlangyçlary dünýä  jemgyýetçiliginde hem uly goldaw tapýar. Sagdyn durmuş ýörelgelerini jemgyýetimizde pugta ornaşdyrmak, ýaramaz endiklere garşy göreş  alyp barmak boýunça Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň agzalary, Türkmenistanyň  Mejlisiniň  deputatlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň wekilleri, saglygy goraýyş işgärleri, şeýle hem il sylagly ýaşulular, ýurdumyzyň iri jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri bilen bilelikde ýurdumyzyň habar beriş serişdeleriniň, gazet-žurnallaryň üsti bilen we gönüden-göni halk köpçüliginiň arasynda  hem wagyz-nesihat  işleri  yzygiderli  geçirilýär. Çünki häzirki wagtda ýurdumyzda saglygy berkitmek, sagdyn durmuş ýörelgesine eýermek esasy ugra öwrüldi. Şunda, şahsyýeti  ahlak  taýdan  terbiýelemegiň, onuň raýat hökmündäki dünýägaraýşyny kemala getirmegiň, jogapkärçiligini artdyrmagyň usuly hökmünde ýaşlaryň we ýetginjekleriň jemgyýete peýdaly zähmete çekilmegini işjeňleşdirmek möhüm ähmiýete eýedir. Şol sebäpli-de, jemgyýetiň esasy ünsi ýaşlaryň saglygynyň goralmagyna we pugtalandyrylmagyna, olara islendik ýaramaz endikleri ýazgarmagyň öwredilmegine gönükdirilýär. Döwletimiz tarapyndan ýaşlaryň sazlaşykly ösmegi, berk bedenli, sagdyn ruhly we döwrebap, bilimli adamlar bolup ýetişmegi üçin ähli amatly şertler yzygiderli döredilýär. 

     Ýeri gelende bellesek, tamamlanyp barýan 2025-nji ýyl hem türkmen  ýaşlary  üçin belent maksatlara barýan ýoldaky iň ýagty menzilleriň biri boldy. Şu ýylyň dowamynda dünýä derejesindäki abraýly ders bäsleşiklerinde, halkara sport ýaryşlarynda üstünlik gazanan ýaşlaryň hormatly Prezidentimiziň elinden Şa serpaýyny almagy we mähirli sözlerini eşitmekleri ýaşlar üçin diňe bir sylag däl, eýsem, geljekki täze maksatlara, has uly sport, ylmy-döredijilik üstünliklerine ruhlandyrýan egsilmez ylham çeşmesi boldy. Bu Şa serpaýy ýaşlaryň täze gözýetimlerini açyp, Watanymyzyň ösüşlerine mynasyp goşant goşmaga ruhlandyrdy. Ýaşlaryň oňyn şertlerde ösüp-kemala gelmegi, olaryň watançylyk, ynsanperwerlik we milli ýörelgelere ygrarlylyk ruhunda terbiýelenmegi  ugrunda ägirt uly işleri amala aşyrýan Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak, işleri rowaç bolsun! 

Ýazpolat KERIÝEW, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy, Mejlisiň deputaty

     Türk­me­nis­tan Azi­ýa — Ýu­waş um­man se­bi­ti­niň öňde­ba­ry­jy ýurt­la­ry­nyň bi­ri bo­lan Ýa­po­ni­ýa bi­len iki­ta­rapla­ýyn gatnaşyklary ös­dür­mä­ge äh­mi­ýet be­rip, hä­zir­ki wag­tda ony syýa­sy-dip­lo­ma­tik, söw­da-yk­dy­sa­dy, me­deni-yn­san­per­wer ulgam­lar­da hil taý­dan tä­ze de­re­jä çy­karmak ug­run­da ta­gal­la edil­ýär. Şun­da ýo­ka­ry de­re­je­li sy­ýasy dia­lo­ga uly orun degişlidir.  Hor­mat­ly  Pre­zi­den­ti­mi­ziň  Hal­ka­ra  pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak  ýy­ly­nyň  do­wa­mynda Ýa­po­ni­ýa­da iki ge­zek sapar­da  bol­ma­gy  bu dost­luk­ly  ýurt  bi­len  öza­ra gatnaşyklaryň yzygider­li hä­si­ýe­te eýe­digi­ni gör­kez­ýär. Şu gezekki  sa­pa­ryň  mak­sa­dy  bol­sa  il­kin­ji  ge­zek  ýo­ka­ry derejede  ge­çi­ri­len «Merke­zi Azi­ýa — Ýa­poni­ýa» dia­lo­gy­nyň  sam­mi­ti­ne  gatnaşmak­dan  yba­rat  boldy. Onuň çäk­le­rin­de Arka­dag­ly Gahry­man Ser­da­ry­myz ne­ti­je­li iki­ta­rap­la­ýyn duşuşyk­la­ry hem ge­çir­di. 

     Döw­let Baştutanymyzyň Ýaponiýanyň Parlamentiniň Wekiller palatasynyň Başlygy Fukuşiro Nukaga bilen geçiren duşuşygynda soňky ýyllarda türkmen-ýapon parlamentara hyzmatdaşlygynyň durnukly, yzygiderli häsiýete eýe bolýandygyna üns çekildi. Türkmenistanyň Mejlisi bilen Ýaponiýanyň Parlamentiniň Wekiller palatasynyň arasynda döredilen dostluk toparlary hem bu işe goşant goşýar. Bu toparlar kanun çykaryjylyk işinde we ynsanperwer ulgamda gatnaşyklary ýola goýmak, pikir alyşmak üçin möhüm meýdança bolup hyzmat edýär. Şunuň bilen baglylykda, parlament diplomatiýasynyň häzirki döwürde barha artýan ähmiýetini nazara almak bilen, parlamentara gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň zerurdygy bellenildi.

     2014-nji ýylyň maýyndan bäri üstünlikli hereket edýän parlamentara dostluk topary Türkmenistanyň Mejlisi bilen Ýaponiýanyň Parlamentiniň Wekiller palatasynyň arasynda kanun çykaryjylyk ulgamynda özara tejribe alyşmaga mümkinçilik berýär. Hormatly Prezidentimiz Ýapon-türkmen parlamentara dostluk toparynyň başlygy Endo Toşiaki bilen geçiren duşuşygynda hem bu toparyň kanun çykaryjylyk işinde we ynsanperwer ulgamda gatnaşyklary ýola goýmak, pikir alyşmak üçin möhüm meýdança bolup hyzmat edýändigini aýratyn nygtady.

     Duşuşykda Ýapon-türkmen parlamentara dostluk toparynyň başlygy Türkmenistanyň Ýaponiýa bilen ikitaraplaýyn parlamentara gatnaşyklarynyň has-da berkeýändigini, şunda Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiziň tagallalaryna uly ornuň degişlidigini belledi. Çünki häzirki zaman dünýäsinde parlamentleriň orny barha ýokarlanýar. Parlament diplomatiýasy dünýä halklarynyň we ýurtlarynyň arasynda dostlukly gatnaşyklaryň ösdürilmeginde aýratyn ähmiýete eýedir. Şo­ňa görä, duşuşykda Gahryman Arkadagymyzyň 2022-nji ýylyň sentýabrynda Ýaponiýa amala aşyran saparynyň dowamynda Aşgabatda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Ýaponiýanyň parlamentara forumyny geçirmek barada öňe süren başlangyjynyň ähmiýetine üns çekildi.

     Arkadagly Gahryman Serdarymyz Türkmenistan üçin Ýaponiýanyň ýokary tehnologiýaly ösüşiň, ykdysadyýete innowasion esasda çemeleşmegiň, senagat ösüşi bilen ekologik jogapkärçiligiň sazlaşykly utgaşdyrylmagynyň nusgasy bolup durýandygyny, ýapon kompaniýalarynyň ylym, senagat, önümçilik işlerini dolandyrmak, korporatiw menejment ulgamynda ýeten sepgitleriniň biziň üçin milli ykdysadyýetimizi döwrebaplaşdyrmakda hem-de onuň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmakda möhüm nusga bolup hyzmat edýändigini nygtaýar. Şu babatda iri ýapon kompaniýalarynyň Türkmenistanda köp ýyllaryň dowamynda alyp barýan işlerine möhüm orun degişlidir. Birnäçe ýyl bäri «ITOCHU», «Kawasaki», «Mitsubishi», «Sojitz», «Toyo», «Mitsui», «Sumitomo», «Komatsu», «Toyota» ýaly kompaniýalar türkmen ykdysadyýetiniň ösüşine uly goşant goşup gelýärler. Soň­ky ýyllarda ýapon kompaniýalarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanda häzirki zaman iri senagat desgalary ulanmaga berildi. Şolaryň hatarynda Marydaky we Garabogazdaky ammiak hem-de karbamid önümçiligi boýunça gazhimiýa toplumlaryny, Gyýanlydaky polimer zawodyny, Owadandepedäki tebigy gazdan benzin öndürýän zawody, Çärjew etrabyndaky gaz turbinaly elektrik stansiýasyny görkezmek bolar. Ikitaraplaýyn esasda hereket edýän parlamentara dostluk toparlarynyň alyp barýan işi bolsa kanun çykaryjylyk ulgamynda öň­debaryjy tejribäni alyşmak bilen bir hatarda, ykdysady taslamalary, medeni-ynsanperwer başlangyçlary durmuşa geçirmäge hem ýardam berýär.

     Ýeri gelende bellesek, 2018-nji ýylyň oktýabrynda Türkmen-ýapon parlamentara dostluk topary bilen Ýapon-türkmen parlamentara dostluk toparynyň arasynda parlamentara gatnaşyklary mundan beýläk hem ösdürmek barada özara düşünişmek  hakynda  Ähtnama gol çekilipdi.  Şonuň netijesinde  kanun  çykaryjylyk ulgamynda bilelikdäki hereketler has-da işjeň häsiýete eýe boldy. Bu resminamanyň maksady parlamentleriň  arasyndaky hyzmatdaşlygy birek-birege hormat goýmak we deň­hukuklylyk ýörelgeleri esasynda ösdürmäge, işjeň gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna, özara saparlaryň  guralmagyna, kanun taslamalarynyň taýýarlanylmagy we kanunçylyk namalarynyň durmuşa geçirilmegi üçin peýdalanylýan bilimleridir  tejribeleri yzygiderli  alyşmaga, özara  kabul ederlikli çözgütleri tapmakda ikitaraplaýyn maslahatlaşmalary guramaga gönükdirilendir.

     Häzirki wagtda türkmen-ýapon parlamentara gatnaşyklarynda tejribe alyşmak boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Parlament işiniň guralyşy bilen tanşylýar. Kanun çykaryjylyk işi boýunça tejribe alşylýar. Parlamentarileriň iş usullary öwrenilýär. Munuň özi dürli ugurlarda alnyp barylýan döwletara hyzmatdaşlygy parlament diplomatiýasy arkaly goldamaga, ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatyny, döwlet Baştutanymyzyň başlangyçlaryny wagyz etmäge, halklaryň arasynda dost-doganlygy berkitmäge goşmaça itergi berýär.

     Hormatly Prezidentimiziň dostlukly ýurda şu gezekki iş saparynyň çäklerinde türkmen wekiliýetiniň düzüminde parlamentara ugur boýunça geçirilen gepleşiklere gatnaşmak bilen, iki tarapyň hem bu möhüm ugurda hyzmatdaşlygy has-da ilerletmäge gyzyklanmalarynyň bardygyna göz ýetirmäge mümkinçilik berdi. Munuň özi ähli ulgamlar bilen birlikde, parlamentara gatnaşyklary ösdürmekde-de täze gözýetimleri açyp, Türkmen-ýapon parlamentara dostluk toparynyň işini güýçlendirmekde, bilelikdäki hereketleri kanunçylyk taýdan üpjün  etmekde we goldamakda  biz — deputatlaryň öňünde täze wezipeleri goýýar.

Annamuhammet SARJAÝEW, Türkmenistanyň Mejlisiniň Durmuş syýasaty baradaky komitetiniň başlygy.

     Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly baýramynyň öň ýanynda «Türkmenistanyň Bitaraplygy — parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly» atly täze kitabynyň ellerimize gowuşmagy bu şanly senäni goşa baýramçylyga öwürdi. Diňe bir türkmen halky üçin däl, eýsem, tutuş ynsanyýet üçin bimöçber ähmiýeti bolan bu eser ýurdumyzyň bilim işgärleri üçin bahasyna ýetip bolmajak gollanma, ýaş nesiller üçin bolsa ýolgörkeziji şamçyragdyr. Kitabyň mazmunyna, çuňňur pelsepelerine,  taryhy  maglumatlaryna aralaşyp, biz halkymyzyň gadymyýetiň çuňluklaryndan gözbaş alýan, ýurdumyzyň Bitaraplyk ýörelgesiniň esasyny düzýän parahatçylyk, myhmansöýerlik, dost-doganlyk, hoşniýetli garaýyşlar ýaly däpleriniň düýp  mazmunyna göz ýetirip bilýäris. Häzirki wagtda sebitde we dünýäde parahatçylygy gorap saklamakda, halklaryň we döwletleriň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy ýola goýmakda  Türkmenistanyň  Bitaraplygy aýratyn orna eýedir. Bu babatda hormatly Prezidentimiz  täze eserinde «Türkmenistanyň Bitaraplygy — bu işjeň, ynamly, öz taryhyna we gymmatlyklaryna esaslanýan, şol bir wagtyň özünde halkara jemgyýetçilige doly açyk we hyzmatdaş bolan parahatçylyk syýasatydyr» diýip belleýär.

     Arkadagly  Gahryman  Serdarymyzyň  täze kitaby nesiller we nesil terbiýesi üçin hem wajyp ähmiýete eýedir. Çünki ata-babalarymyzyň parahat dünýäni, doganlyk gatnaşyklaryny ündeýän ýörelgeleri ýaş nesiller üçin terbiýe mekdebidir, watançylyk sapaklarydyr.  Bu  mukaddeslikleri  özünde jemleýän türkmen Bitaraplygy bolsa parahatçylygyň, ygtybarly erteleriň kepilidir. 

     Goý, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň şeýle eserleriniň höwri köp bolsun! 

Nepes ÇARYÝEW, Dänew etrabyndaky 43-nji orta mekdebiň müdiri, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.