Türkmenistanyň Mejlisi (Parlamenti) kanun çykaryjy häkimiýeti amala aşyrýan wekilçilikli edaradyr

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

Türkmenistanyň Mejlisinde 2026-njy ýylyň ýanwar-mart aýlarynyň netijelerine bagyşlanan maslahat geçirildi

2026-njy ýylyň 4-nji aprelinde Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň ýanwar-mart aýlarynyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen maslahatda ýurdumyzyň milli kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirilen işler ara alnyp maslahatlaşyldy we öňde durýan wezipeler kesgitlenildi. 

Maslahatda Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň täze kanun taslamalaryny taýýarlamagy dowam etdirmek hem-de hereket edýän kanunçylygy kämilleşdirmek we ony halkara hukugyň umumy ykrar kadalaryna laýyk getirmek barada öňde goýýan wezipelerinden ugur alyp, hasabat döwründe Mejlisde döredilen iş toparlarynda ministrliklerden we döwlet dolandyryş edaralaryndan gelip gowuşýan teklipleriň esasynda, raýatlaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini durmuşa geçirmäge, önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygyny üpjün etmäge, kärhanalarda, edaralarda, guramalarda buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy kämilleşdirmäge, telekeçilik işini ösdürmäge, daşky gurşawy, suwuň biologik serişdelerini goramaga, migrasiýa hem-de gümrük gulluklarynyň işiniň netijeliligini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen we başga-da birnäçe ugurlara degişli kanun taslamalaryny taýýarlamak boýunça alnyp barlan işler barada bellenildi. 

Şeýle hem Türkmenistanyň Mejlisiniň möhletinden öň çykyp giden deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň         hem-de Geňeşleriň çykyp giden agzalarynyň ýerine şu ýylyň 29-njy martynda geçirilen saýlawlaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek maksady bilen, Merkezi saýlaw toparynyň, ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň wekilleri bilen bilelikde bu syýasy-jemgyýetçilik çäräniň ähmiýetini we saýlaw kanunçylygyny düşündirmekde guramaçylyk-usulyýet taýdan ýardam bermek boýunça geçirilen işler bellenildi. 

Maslahatda edilen çykyşlarda halkara guramalar we dünýä ýurtlarynyň parlamentleri bilen ýola goýlan netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek, ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli ynsanperwer oňyn bitaraplyk syýasatyny parlament diplomatiýasynyň üsti bilen goldamak, dünýä jemgyýetçiligine ýetirmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreleriň möhüm ähmiýeti barada  durlup geçildi.

04.04.2026

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň üç aýynda ýurdumyzda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Mejlisde döredilen iş toparlarynda raýatlaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini durmuşa geçirmäge, önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygyny üpjün etmäge, kärhanalarda, edaralarda, guramalarda buhgalterçilik hasaba alnyşyny we maliýe hasabatlylygyny kämilleşdirmäge, telekeçilik işini ösdürmäge, daşky gurşawy, suwuň biologik serişdelerini goramaga, migrasiýa hem-de gümrük gulluklarynyň işiniň netijeliligini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen we başga-da birnäçe ugurlara degişli kanun taslamalaryny taýýarlamak işleri alnyp barylýar.

Ýurdumyzyň welaýatlarynda täze döredilen etraplarda halk maslahatlarynyň agzalarynyň, Türkmenistanyň Mejlisiniň möhletinden öň çykyp giden deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň çykyp giden agzalarynyň ýerine şu ýylyň 29-njy martynda geçirilen saýlawlaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek maksady bilen, Mejlisiň deputatlary merkezi saýlaw toparynyň, ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň wekilleri bilen bilelikde bu syýasy-jemgyýetçilik çäresiniň ähmiýetini, saýlaw kanunçylygyny düşündirmek işine işjeň gatnaşyp, onuň geçirilmegine guramaçylyk-usulyýet taýdan ýardam berdiler.

Çad Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçilerinden ynanç hatlary kabul edildi. Dünýä döwletleriniň parlamentleriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň wekilleri bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşmak boýunça duşuşyklaryň 8-si geçirildi. Mundan başga-da, Mejlisiň deputatlary we hünärmenleri kanun çykaryjylyk işini kämilleşdirmek, döwlet maksatnamalarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek babatda halkara guramalaryň ýurdumyzyň degişli ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlarynyň 26-syna gatnaşdylar. Halkara tejribeleri öwrenmek maksady bilen, deputatlaryň daşary ýurtlara iş saparlarynyň 5-si amala aşyryldy.

Türkmenistanyň Mejlisiniň we BMG-niň Ilat gaznasynyň bilelikde guramagynda gender deňligini ilerletmek, onuň kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça parlamentara dialoga bagyşlanan maslahat geçirildi. Şunuň bilen birlikde, Mejlisiň we Pakistan Yslam Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň zenan parlamentarileriniň, Türkmenistanyň Mejlisinde we Mongoliýanyň Beýik Döwlet Huralynda ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň arasynda sanly ulgam arkaly duşuşyklar geçirildi.

Hormatly Prezidentimiz döwletimiziň kanunçylyk binýadyny berkitmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň kanunçylygyny döwrüň talabyna görä kämilleşdirmegi dowam etdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow şu ýylyň birinji çärýeginiň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,3 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 2,4 göterime, gurluşykda 6 göterime, ulag-aragatnaşyk pudagynda 10,3 göterime, söwdada 8,3 göterime, oba hojalygynda 2,4 göterime, hyzmatlar ulgamynda 8,3 göterime deň boldy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda jemi öndürilen önüm 10,4 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda oňyn önümçilik netijeleri gazanyldy. Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy 10,4 göterim, daşary söwda dolanyşygy bolsa 3,7 göterim artdy. Şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 102,3 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy 97,2 göterim ýerine ýetirildi.

Hasabat döwründe býujetden maliýeleşdirilýän we hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalarynda zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp haklary öz wagtynda maliýeleşdirildi. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 5,3 göterim ýokarlandy. Şeýle hem Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýerine ýetirilen işler, şol sanda dürli maksatly desgalaryň gurluşygy barada aýdyldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ykdysadyýet, maliýe we bank toplumynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegiň möhümdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere jemi içerki önümiň ösüşini durnukly saklamagy dowam etdirmegi, býujet serişdeleriniň tygşytly we maksatlaýyn peýdalanylmagyna berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow ýurdumyzda nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmak, olary dünýä bazaryna çykarmagyň ugurlaryny köpeltmek boýunça 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, “Türkmennebit” döwlet konserni tarapyndan nebit çykarmagyň meýilnamasy 106,9 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe nebiti gaýtadan işleýän zawodlar tarapyndan nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 108,7 göterim ýerine ýetirildi. Benzin öndürmegiň meýilnamasy 119 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy 111,8 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasy 100 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmegiň meýilnamasy 100,4 göterim, suwuklandyrylan gazy öndürmegiň meýilnamasy 126,7 göterim, tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy bolsa 107,5 göterim ýerine ýetirildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda nebiti, tebigy gazy çykarmak, olaryň eksport edilýän möçberini artdyrmak boýunça degişli işleri dowam etdirmegiň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere toplumyň önümçilik kuwwatlyklaryndan netijeli peýdalanmagy, gözleg-barlag guýularyny burawlamak işlerini yzygiderli alyp barmagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew şu ýylyň üç aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, ýurdumyzyň welaýatlarynda oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, oba hojalyk pudagy boýunça önümçiligiň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 106 göterime deň boldy. Bu görkeziji Oba hojalyk ministrligi boýunça 103,7 göterime, Daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça 106,8 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 103,8 göterime, “Türkmenpagta” döwlet konserni boýunça 103 göterime, “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşigi boýunça 111,9 göterime, “Türkmenobahyzmat” döwlet birleşigi boýunça 100,1 göterime, Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 110,6 göterime, Maldarçylyk we guşçulyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 100,4 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 100,1 göterime deň boldy. Maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 168,1 göterim ýerine ýetirildi.

Häzirki wagtda bugdaý ekilen meýdanlarda ideg etmek, gowaça ekişini geçirmek boýunça möwsümleýin işler dowam edýär. Welaýatlarda ýazky ekiş möwsüminde, oba hojalyk ekinleriniň ideg işlerinde ulanylýan tehnikalary hem-de gurallary ýokary öndürijilikli işletmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Ýeralmanyň, gök-bakja önümleriniň öndürilýän möçberini artdyrmak, bu önümler bilen ilaty ýeterlik möçberde üpjün etmek babatda zerur işler geçirilýär. Ýazlyk ekinleri ekmek, olara ideg etmek işleri dowam edýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagy boýunça önümçiligiň möçberini artdyrmagy we hilini gowulandyrmagy hemişe üns merkezinde saklamagyň wajypdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere möwsümleýin oba hojalyk işlerini agrotehniki kadalara laýyklykda işjeň alyp barmagy dowam etdirmegi, maldarçylyk hojalyklarynda owlak-guzy almak boýunça möwsümleýin işleri netijeli geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow gurluşyk we senagat toplumy tarapyndan 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe toplum tarapyndan öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 128,2 göterim berjaý edildi. Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 105,6 göterim, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi boýunça 128,5 göterim, Energetika ministrligi boýunça 104,7 göterim ýerine ýetirildi. Awtomobil ýollary ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 111,4 göterim boldy. “Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça bu görkeziji 152,7 göterime deň boldy. Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasyna 116,4 göterim amal edildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, wise-premýere gurluşyk we senagat toplumy boýunça öndürilýän önümleriň möçberini artdyrmak, energetika pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek, ýurdumyzyň awtomobil ýollaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew gözegçilik edýän ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda, telekeçilik ulgamynda şu ýylyň üç aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 108,3 göterime, öndürilen önümleriň ösüş depgini 101,4 göterime barabar boldy. Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmekde, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 103,3 göterim, şol sanda nah ýüplügiň önümçiliginde 101,5 göterim, nah matalaryňkyda 102,9 göterim, gön önümleriniňkide 105,9 göterim ösüş depgini gazanyldy. “Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 111,4 göterim ýerine ýetirildi. Döwlet haryt-çig mal biržasy tarapyndan hasabat döwründe 72 birža söwdasy geçirilip, olarda 7 müň 132 şertnama hasaba alyndy.

2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda Söwda-senagat edarasy boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 115,7 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe 2 sergi, 5 maslahat geçirildi. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk, azyk önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 107,6 göterime, senagat önümlerini öndürmegiň ösüş depgini 106 göterime deň boldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň bazarlarynda we söwda nokatlarynda azyk önümleriniň, beýleki zerur harytlaryň üpjünçiligini üns merkezinde saklamagyň zerurdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere dokma kärhanalarynda öndürilýän dokma önümleriniň görnüşlerini we möçberini artdyrmak boýunça zerur işleri geçirmegi, Döwlet haryt-çig mal biržasynyň, Söwda-senagat edarasynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegi dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa gözegçilik edýän ulgamynda 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly diýlip yglan edilmegi, ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygy, milli senenamamyzda göz öňünde tutulan baýramçylyklar mynasybetli dürli medeni çäreler hem-de dabaralar geçirildi. Halkara zenanlar güni mynasybetli maslahatlar, sergiler, aýdym-sazly dabaralar geçirildi. Teatrlarda “Teatr sungatynda zenanlaryň çeper keşbi” atly sahna oýunlarynyň, kinoteatrlarda, kinokonsert merkezlerinde türkmen filmleriniň görkezilişi, baýramçylyk konsertleri guraldy.

Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni mynasybetli ýurdumyzda giň gerimli baýramçylyk dabaralary geçirildi. Esasy baýramçylyk dabarasy Ak bugdaý etrabyndaky “Nowruz ýaýlasynda” boldy. Mart aýynda Daşoguz welaýatynda dessançy bagşylaryň gatnaşmagynda “Dünýäde ýaňlanýar ajap dessanym, toý tutýar Garaşsyz Türkmenistanym” atly festiwal guramaçylykly geçirildi. Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmeginiň 5 ýyllygy mynasybetli Arkadag şäherinde geçirilen baýramçylyk dabarasynda medeniýet, sungat, döredijilik işgärleriniň aýdym-sazly çykyşlary ýaýbaňlandyryldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda meýilleşdirilen çärelere gowy taýýarlyk görmegiň hem-de olary ýokary derejede geçirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere halkara medeni hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleri, medeni mirasymyzy öwrenmek, taryhy-medeni ýadygärlikleri dikeltmek işlerini dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe kämil şahsyýetleri kemala getirmek, bilim işiniň mazmunyny döwrebaplaşdyrmak boýunça işler dowam etdirildi. Zehinli ýaşlary ýüze çykarmaga gönükdirilen ders bäsleşikleri bilen birlikde, döwrüň talabyna laýyklykda robototehnika, ylmy-döredijilik taslamalary boýunça bäsleşikler guraldy. Materiallaryň garşylygy, nazary mehanika dersleri boýunça V Açyk halkara internet olimpiadalary, VI Açyk halkara matematika olimpiadasy guramaçylykly geçirildi. Okuwçylardyr talyplar halkara ders, internet bäsleşiklerinde medallaryň 410-syny gazandylar.

Hasabat döwründe ýurdumyzyň ylmy kuwwatyny artdyrmak, ylmy-barlag işleriniň amaly netijeliligini ýokarlandyrmak, innowasion işläp taýýarlamalary ykdysadyýetiň pudaklaryna ornaşdyrmak ugrunda toplumlaýyn işler amala aşyryldy. Şu ýylyň birinji çärýeginde ýurdumyzyň bejeriş-öňüni alyş edaralarynda keselleriň öňüni almagyň, bejermegiň öňdebaryjy tejribelere, innowasion tehnologiýalara esaslanýan usullaryny amaly lukmançylyga ornaşdyrmak boýunça işler dowam etdirildi. Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna näsag çagalara dürli görnüşli operasiýalar, bejeriş çäreleri amala aşyryldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, “Türkmenistanda ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin Milli strategiýasy” tassyklanyp, bu ugurdaky halkara hyzmatdaşlygyň strategik ugurlary kesgitlenildi.

Hasabat döwründe bedenterbiýäni, sporty, halkara sport hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça işler dowam etdirildi. Türgenlerimiz halkara ýaryşlarda ýokary netijeleri görkezip, jemi 123 medal gazandylar. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly mynasybetli ylmy-amaly maslahatlar, dürli çäreler guraldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň bilim, ylym, saglygy goraýyş we sport ulgamlarynda netijeli işleri alyp barmagyň, orta hem-de ýokary okuw mekdeplerinde sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden giňden peýdalanmagyň, mekdep okuwçylarynyň, talyplaryň arasynda halkara bäsleşikleri, olimpiadalary geçirmegi dowam etdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere saglygy goraýyş ulgamynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegi, ýaşlaryň sagdyn durmuş kadalaryna eýermegi üçin degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda Daşary işler ministrligi tarapyndan ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan daşary syýasatyny durmuşa geçirmek, Bitarap Türkmenistanyň daşary döwletler we halkara guramalar bilen ikitaraplaýyn, köptaraplaýyn gatnaşyklary babatda öňde goýýan wezipelerini hem-de tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, Daşary işler ministrligi tarapyndan hasabat döwründe degişli işler amala aşyryldy. Ýokary derejedäki saparlardyr duşuşyklar ýurdumyzyň halkara hyzmatdaşlygynyň ösüşinde möhüm orny eýeleýär. Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň fewralynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna, mart aýynda bolsa Hytaý Halk Respublikasyna saparlarynyň guralandygy bellenildi. Häzirki wagtda ýurdumyzyň diplomatik gullugy tarapyndan dürli döwletleriň daşary syýasat edaralary bilen bilelikde 2026-njy ýylyň dowamynda hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň daşary ýurtlara saparlaryny guramak boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Abraýly halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek ýurdumyzyň daşary syýasat strategiýasynyň wajyp ugurlarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, 21 — 23-nji ýanwarda BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň Baş direktorynyň, 17 — 19-njy martda Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça geňeşiň Baş sekretarynyň ýurdumyzda saparda bolandygy aýdyldy. Hasabat döwründe Daşary işler ministrliginiň üsti bilen jemi 158 wekiliýet döwletimize sapar bilen geldi we Türkmenistandan daşary ýurtlara 265 wekiliýet gitdi. Geçen üç aýda sanly ulgam arkaly dürli derejedäki duşuşyklaryň 122-si geçirildi. Şeýle-de hasabat döwründe Türkmenistanda daşary ýurt döwletleri, halkara guramalar bilen bilelikde resmi gepleşikleriň we duşuşyklaryň 520-si guraldy. Döwletimiziň halkara gatnaşyklarynyň şertnama-hukuk binýadynyň üsti halkara resminamalaryň 30-sy bilen ýetirildi.

Daşary işler ministrligi bilen beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy geňeşmeleri geçirmek boýunça işler yzygiderli amala aşyrylýar. Bu babatda hasabat döwründe Türkmenistanyň we Awstriýa Respublikasynyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Patyşalygynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň daşary işler ministrleriniň derejesinde syýasy geňeşmeler geçirildi. Bulardan başga-da, hasabat döwründe Ýewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň ýolbaşçysy, Halkara Deňiz Guramasynyň Baş sekretary bilen gepleşikler geçirildi.

Şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda Hindistan Respublikasynyň, Marokko Patyşalygynyň, Russiýa Federasiýasynyň, Germaniýa Federatiw Respublikasynyň, Zimbabwe Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Uganda Respublikasynyň daşary syýasat edaralary bilen geňeşmeler guraldy. Ilçihanalaryň üsti bilen diplomatik gatnaşyklary ösdürmek Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy işiniň wajyp ugurlarynyň biri bolup durýar.

Ýakyn Gündogar ýurtlary bilen gatnaşyklary ösdürmek boýunça işler dowam edýär. Şunuň bilen baglylykda, hasabat döwründe ýurdumyzda Yrak Respublikasynyň diplomatik wekilhanasynyň açylandygy we öz işine başlandygy bellenildi. Hasabat döwründe Çad Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçileri ynanç hatlaryny gowşurdylar. Şol bir wagtda, Türkmenistanyň Tailand Patyşalygyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, Energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri boýunça halkara agentligiň ýanyndaky hemişelik wekilleri ynanç hatlaryny gowşuryp, resmi taýdan öz işine başladylar.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň ählumumy abadançylyga gönükdirilen daşary syýasaty alyp barýandygyny, ýurdumyzyň dünýäniň ähli döwletleri, halkara guramalar bilen deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýer, daşary işler ministrine dünýä we sebit döwletleri bilen syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer, ylym-bilim ulgamlarynda gatnaşyklary ilerletmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew gözegçilik edýän düzümlerinde 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, ulag-kommunikasiýa toplumy boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 114,1 göterime deň boldy. Awtomobil, demir ýol, howa, deňiz, derýa ulaglary arkaly ýük daşamagyň ösüş depgini 102,7 göterime, ýolagçy gatnatmagyň ösüş depgini bolsa 102,9 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 106,9 göterime, Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hyzmatlaryň ösüş depgini 125 göterime, “Türkmenhowaýollary” döwlet gullugy boýunça hyzmatlaryň ösüş depgini 117,4 göterime, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça bu görkeziji 108,3 göterime, Aragatnaşyk ministrligi boýunça bolsa 114 göterime barabar boldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ulag we aragatnaşyk toplumynyň möhüm toplumlaryň biri bolup durýandygyny, şoňa görä-de, ýolagçy, ýük dolanyşygynyň möçberini artdyrmak üçin degişli işleri alyp barmagyň zerurdygyny belledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz wise-premýere pudagara elektron maglumat alyşmak ulgamyny ornaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi, Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň mümkinçiliklerinden doly güýjünde peýdalanmagy tabşyrdy.

Soňra hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip, geçen üç aýda alnyp barlan işleriň gowy netijeleri görkezendigini, ýurdumyzy ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini, ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda özgertmeleriň netijeli alnyp barylýandygyny, önümçilik pudaklarynyň yzygiderli döwrebaplaşdyrylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşiniň 6,3 göterim derejede durnukly saklanyp gelýändigini kanagatlanma bilen belledi. “Ýurdumyzda iri senagat desgalarynyň, täze şäherçeleriň, ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň hem-de beýleki desgalaryň gurluşygy dowam edýär» diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we Diýarymyzy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen kabul edilen maksatnamalary amala aşyrmak boýunça netijeli işleri geçirmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz sözüni dowam edip, 7-nji aprelde Bütindünýä saglyk gününiň giňden bellenip geçiljekdigini, ýurdumyzda sporty ösdürmäge, sagdyn durmuş ýörelgelerini ornaşdyrmaga uly ähmiýet berilýändigini belledi. Pursatdan peýdalanyp, döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşyjylary we mähriban halkymyzy Bütindünýä saglyk güni bilen tüýs ýürekden gutlady. Mejlise gatnaşyjylar hem hormatly Prezidentimizi, Gahryman Arkadagymyzy Bütindünýä saglyk güni mynasybetli tüýs ýürekden gutladylar.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan jogapkärli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

03.04.2026

Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisi

Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Serdar Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda harby we hukuk goraýjy edaralaryň şu ýylyň üç aýynda alyp baran işleriniň netijelerine seredildi. Şeýle hem Garaşsyz döwletimizde howpsuzlygy, asudalygy üpjün etmäge, harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmäge, işini has-da kämilleşdirmäge degişli meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ilki bilen, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri B.Gündogdyýew çykyş edip, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerini ösdürmegiň maksatnamasynda göz öňünde tutulan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek boýunça ýylyň başyndan bäri alnyp barlan işler barada hasabat berdi. Şunuň bilen birlikde, Watan goragçylarynyň gulluk, ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak, serkerdeleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak babatda görülýän çäreler, çagyryş boýunça harby gullugy geçýän harby gullukçylary gullukdan boşatmagyň we harby gulluga nobatdaky çagyrylyşyň barşy barada aýdyldy.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, döwletimiziň goranmak ukybyny döwrüň talabyna görä has-da berkitmek maksady bilen, Ýaragly Güýçlerimizi döwrebaplaşdyrmak, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministrine raýatlary çagyryş boýunça harby gulluga çagyrmak we harby gullukdan boşatmak boýunça işleriň guramaçylykly ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Baş prokuror B.Muhamedow şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işler, şol sanda milli kanunçylygyň berjaý edilişine gözegçiligi amala aşyrmak, prokuratura edaralarynda sanly ulgamy ornaşdyrmak boýunça alnyp barlan işler, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak maksady bilen görlen çäreler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzda kanunçylygy we hukuk tertibini pugtalandyrmagy hemişe üns merkezinde saklamagyň, kanunlaryň ýerine ýetirilişine, raýatlaryň hukuklarynyň üpjün edilişine prokuror gözegçiligini netijeli alyp barmagyň möhümdigini belledi hem-de bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Içeri işler ministri M.Hydyrow ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň şu ýylyň üç aýynda ýerine ýetiren işleriniň netijeleri, ýurdumyzda jemgyýetçilik tertibini üpjün etmek, ýangyn howpsuzlygynyň kadalaryny berjaý etmek, hukuk bozulmalarynyň, ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak boýunça amala aşyrylan çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, jemgyýetçilik tertibini üpjün etmegiň, kanun bozulmalarynyň öňüni almak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň, ýol hereketiniň kadalarynyň, ýangyn howpsuzlygynyň düzgünleriniň berjaý edilişine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny aýtdy hem-de ministre birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Ýokary kazyýetiň başlygy B.Hojamgulyýew 2026-njy ýylyň üç aýynda ýolbaşçylyk edýän düzümi tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, kazyýet işini döwrüň talaplaryna laýyklykda guramak, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça görlen çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, döwlet we jemgyýetçilik bähbitlerini goramak, raýatlaryň hukuklaryny üpjün etmek babatda kazyýet edaralary tarapyndan alnyp barylýan işleri netijeli dowam etdirmegiň möhümdigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz milli kazyýet ulgamyny kämilleşdirmegi hemişe üns merkezinde saklamak, kazylaryň bilim derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak babatda Ýokary kazyýetiň başlygyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Milli howpsuzlyk ministri D.Meredow şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda alnyp barlan işler, ýolbaşçylyk edýän düzümini ösdürmegiň maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, döwletimiziň milli howpsuzlygyny we milli bähbitlerini goramak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmek babatda ministre birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Döwlet serhet gullugynyň başlygy I.Ilamanow Watanymyzyň mukaddes serhetleriniň ygtybarly goraglylygyny üpjün etmek, serhet goşunlarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň ozal beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek boýunça ýylyň başyndan bäri amala aşyrylan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň döwlet serhediniň dost-doganlyk serhedi bolup durýandygyny belledi hem-de onuň goraglylygyny pugtalandyrmak, serhet goşunlarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça alnyp barylýan işleri netijeli dowam etdirmegi tabşyrdy.

Adalat ministri M.Taganow şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýolbaşçylyk edýän düzümi tarapyndan ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça ýerine ýetirilen işleriň netijeleri hem-de ministrligi ösdürmegiň maksatnamasynyň durmuşa geçirilişi barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, milli hukuk ulgamyny halkara ölçeglere laýyklykda kämilleşdirmek, hukuk kömegini bermek we kanunçylygy düşündirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmek babatda ministre birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Hudaýkulyýew hasabat döwründe amala aşyrylan işleriň netijeleri, şol sanda gullugyň düzümlerine işiň döwrebap usullaryny, täze tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça görlen çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, gümrük amallarynyň halkara kadalara hem-de milli kanunçylyga laýyklykda ýokary hilli ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagyň möhümdigini belledi hem-de bu ugurda alnyp barylýan işleri netijeli dowam etdirmek babatda gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy A.Sazakow 2026-njy ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýolbaşçylyk edýän düzüminiň ýerine ýetiren işleriniň netijeleri, gullugyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, gullugy ösdürmegiň maksatnamasyny üstünlikli ýerine ýetirmek boýunça görlen çäreler barada hasabat berdi.

Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, ýurdumyzda migrasiýa işini kämilleşdirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi hem-de migrasiýa kanunçylygynyň berjaý edilişini yzygiderli gözegçilikde saklamak babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, goranyş häsiýetli Harby doktrinamyzyň talaplaryna laýyklykda, Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň howpsuzlygyny we çäk bitewüligini ýokary derejede üpjün etmek, ýurdumyzyň goranmak ukybyny berkitmek, Watan goragçylarynyň, olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da ýokarlandyrmak boýunça yzygiderli çäreleriň durmuşa geçirilýändigini aýtdy hem-de bu işleriň mundan beýläk-de dowam etdiriljekdigini belledi.

Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Mejlisiň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Serdar Berdimuhamedow oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, halkymyzyň asuda hem-de bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alyp barýan jogapkärli gulluklarynda uly üstünlikleri arzuw etdi.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

01.04.2026

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa - Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumyna gatnaşdylar

 

2026-njy ýylyň 30-31-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa - Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumyna gatnaşdylar. 

Parlamentara forumyň açylyş dabarasynda oňa gatnaşyjylar ýokary guramaçylykly geçirilýän bu halkara çäräniň dünýäniň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmakda açyk meýdança bolup durýandygyny bellediler, häzirki döwrüň wajyp meseleleri, hususan-da, umumadamzat bähbitlerine we durnukly ösüşe gönükdirilen birnäçe strategik ugurlar boýunça giňişleýin pikir alyşdylar.

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekili öz çykyşynda BMG-ä agza döwletleriň, şol sanda Merkezi Aziýa we Ýewropa Bileleşiginiň döwletleriniň Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny we onuň ählumumy parahatçylygy üpjün etmekdäki ornuny hem-de oňyn başlangyçlaryny yzygiderli goldaýandygy, häzirki wagtda ýurdumyzyň 2028-nji ýyly «Halkara hukugyň ýyly» diýip yglan etmegi teklip edýändigini belledi. Bu başlangyjy Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynda eden çykyşynda öňe sürendigini, Türkmenistanyň halkara hukugyň ileri tutulmagy hem-de halkara işlerde BMG-niň eýeleýän merkezi ornunyň güýçlendirilmegi ugrunda üýtgewsiz çykyş edýändigini nygtady. 

Parlamentleriň derejesinde geçirilýän forumlaryň, maslahatlaryň, duşuşyklaryň diňe bir kanunçylyk tejribelerini paýlaşmak bilen çäklenmän, eýsem, sebitiň parahatçylykly ýol bilen gülläp ösüşini üpjün etmegiň wezipelerini ara alyp maslahatlaşmakda, döwletleriň we halklaryň arasynda dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmakda hem ähmiýetlidigini belledi. 

Geçen ýylyň aprel aýynda «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» formatynda döwlet Baştutanlarynyň ilkinji sammitiniň geçirilmegi we onda Strategik hyzmatdaşlyk barada bilelikdäki Jarnamanyň kabul edilmegi sebit we Ýewropa ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ýokary derejelere çykmagynda uly ähmiýete eýe boldy.

«Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» formatyndaky hyzmatdaşlygyň Beýik Ýüpek ýoluny täzeden dikeltmäge giň mümkinçilikleri döredýändigi bellenildi.

Soňra «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň işi bölümçelerde dowam etdi.

31.03.2026

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň mejlislerine gatnaşdylar

 

Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň mejlisleri «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi syýasy dialogynyň häzirki ýagdaýy we hyzmatdaşlygy ösdürmekde parlamentleriň orny», «Sebitiň ykdysady özara baglanyşygy, durnukly ösüşi we «ýaşyl» özgerişi» we «Kanunyň hökmürowanlygy, sanly özgerişlik we inklýuziw dolandyryş» atly temalarda geçdi. 

Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri üç ugry öz içine alýan mejlisleriň işine gatnaşyp, häzirki wagtda şeýle formatdaky hyzmatdaşlygyň çäklerinde parahatçylygy we howpsuzlygy hem-de ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek, hyzmatdaşlygyň hukuk esaslaryny berkitmek, ulag geçirijilerini döretmek we giňeltmek, maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmak, energiýa serişdeleriniň elýeterliligini gazanmak, ylym-bilim, syýahatçylyk ýaly ugurlarda işleri kämilleşdirmek bilen baglylykda, ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän maksatnamalar we taslamalar barada belläp geçdiler. 

Foruma gatnaşyjylar halklaryň arasyndaky dostluk köprüleriniň, özara ynanyşmagyň berkidilmeginde, durnukly maýa goýum we ynsanperwer hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginde institusional hyzmatdaşlyk mehanizmleriniň giňeldilmeginde parlament diplomatiýasynyň ähmiýeti barada nygtadylar. 

31.03.2026

Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynyň mugallymy Jennet Seýdiýewanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

– Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň hem-de hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda zenan mertebesi has-da belende göterilip, mukaddeslige deňelýär. Türkmen jemgyýetinde zenanlaryň aýratyn ornunyň bolandygyny biziň şöhratly taryhymyz güwä geçýär. Geçmişde bedew ata atlanyp ýurt goramaga gatnaşan, dünýä ylmyna özüniň mynasyp goşandyny goşan halkymyzyň taryhynda öçmejek yz goýan meşhur zenan şahsyýetlerimiziň bolmagy bizi diýseň buýsandyrýar. 

Häzirki döwürde zenanlarymyz ýurdumyzyň ösüşlerine uly goşant goşmak bilen, özleriniň ukyp başarnyklaryny halal zähmete siňdirýärler. Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen döredilen «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar toparymyzyň düzüminde-de gyzlaryň bolmagy hem muňa aýdyň subutnama bolup durýar.

Men «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar toparyndan gözbaş alan zähmet, durmuş ýolumy Arkadag şäherinde ýerleşýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň şa gadamy bilen açylyp ulanylmaga berlen Aba Annaýew adyndaky Halkara atçylyk akademiýasynda dowam edýärin. Akademiýada atşynaslyk hünäriniň dürli ugurlary boýunça gyzlaryň hem bilim almagy bizi begendirýär we buýsandyrýar. 

Türkmen halky üçin zenan waspy hemişe dillerde dessandyr. Zenan dünýäniň görküdir. Diňe zenan bilen bu barlyk many-mazmuna eýe bolýar. Sebäbi zenan – ene, zenan – mähriban uýa, zenan – wepasy bilen ojaklaryň agzybirligini gorap saklaýan maşgalanyň sütünidir.

31.03.2026

«Mähirli zenan» hususy kärhanasynyň esaslandyryjysy we direktory Aýna Durdylyýewanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

 Türkmen zenanlarynyň jemgyýetdäki mynasyp orny hakynda gürrüň edilende, ilki bilen, dürli kärdäki zenanlaryň müňlerçesini özüne birleşdirýän Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň bu babatda uly güýç bolup durýandygyny bellemeli. Şolaryň hatarynda telekeçi zenanlaryň bolmagy diýseň buýsandyrýar. Bu günki gün Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary bolan işewür zenanlaryň sany barha artýar. Olaryň asylly zähmetini kiçi we orta telekeçiligiň ähli ugurlarynda — hyzmatlar ulgamynda, syýahatçylykda, ylymda, haryt önümçiliginde, çeper el hünärinde görmek bolýar. 

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyz, Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan döredilýän ýeňillikli şertler, yzygiderli berilýän goldaw-hemaýatlar biz – telekeçi  zenanlaryň täzeçil, döredijilikli we ýokary öndürijilikli işläp, milli ykdysadyýetimiziň bedew batly ösüşlerine mynasyp goşant goşmagymyza ruhy güýç berýär.

Ýurdumyzyň hususy pudagynda milli keşdeçilik sungatynyň täze, döwrebap görnüşlerini döredip, çeper el işleriniň ajaýyp nusgalaryny diňe bir ýurdumyzyň çägine däl, eýsem, dünýä ýüzüne ýaýmak üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. 

Hormatly Prezidentimiziň peşgeş eden täze taryhy döwründe hususy kärhanamyzyň gelin-gyzlarynyň çeper elleri bilen döredýän ajaýyp senedi bu gün dünýä ýüzüne aýlanýar. 

Ajaýyp keşdeler halkymyzyň ýaşaýyş-durmuşynda, däp-dessurlarynda, urp-adatlarynda, ynanç-yrymlarynda asyrlarboýy ýaşap gelýär. Bu hakykata biz Gahryman Arkadagymyzyň eziz käbesi, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň mähriban enesi Ogulabat ejäniň ýürek mährini siňdirip, sünnäläp bejeren ajaýyp kürtesiniň mysalynda hem göz ýetirýäris. Täsin nagyşlary, nepis örülen alajalary bilen ýaşlar üçin nusgalyk bolan owadan milli lybas häzirki wagtda Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň ajaýyp bezegine öwrüldi.

Bizi döredijilikli işlere ruhlandyryp, milli lybaslarymyzy dünýä ýaýmaga giň mümkinçilikleri döredýän Gahryman Arkadagymyza, Arkadagly Gahryman Serdarymyza köp sagbolsun aýdýaryn. 

31.03.2026

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Saglygy goraýşyň habarlar merkeziniň direktory Ogulmähri Geldiýewanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

O.Geldiýewa öz çykyşynda Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary bilen kabul edilen «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň esasynda giň gerimli işleriň durmuşa geçirilendigini belläp, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda döwrebap Saglygy goraýyş ulgamynyň kemala gelendigini, bu ugurdaky halkara hyzmatdaşlygyň täze derejelere çykandygy barada aýtdy. Ýurdumyzda hereket edýän «Türkmenistanda ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin Milli strategiýasyndan» ugur alyp, saglygy goraýyş boýunça halkara hyzmatdaşlygyň çäklerinde ýerli we daşary ýurtly lukmanlaryň arasynda tejribe alyşmak işleri ýola goýlup, saglygy goraýyş amalyna täze anyklaýyş, bejeriş, dikeldiş usullary üstünlikli ornaşdyrylýar.     

Jemgyýetimizde raýatlaryň saglygyny goramak babatynda deňhukuklylyk, raýdaşlyk, ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanyp, netijeli işler durmuşa ornaşdyrylýar. Ýurdumyzda gender deňliginiň, demokratiýa ýörelgeleriň çpjün edilmegi bilen, zenanlarymyz halk hojalygynyň dürli ugurlarynda netijeli zähmet çekýärler. Zenanlarymyz döwletiň durmuşyna we jemgyýetiň ösüşine işjeň gatnaşmak bilen, tebigat boýunça olara berlen aýratyn  täsin enelik wezipesini utgaşykly  alyp barýarlar. Eneleriň we çagalaryň saglygyny goramakda zenanlaryň orny, olara edilýän hormat we üns döwlet derejesine çykarylyp, köp çagaly enelerimiz döwlet tarapyndan ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün edilýär, olara hormatly atlar dakylýar. 

«Sagdyn ene – sagdyn çaga – sagdyn geljek» diýlişi ýaly, ýurdumyzda eneligiň we çagalygyň goraglylygy üpjün edilýär. Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy döredilen gününden bäri netijeli işleri alyp barýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň Türkmenistandaky wekilhanasy tarapyndan Haýyr-sahawat gaznasyna hemaýata mätäç çagalara lukmançylyk taýdan beren kömekleri we olaryň ýagty geljege bolan umytlaryny pugtalandyrmaga saldamly goşantlary üçin güwänamanyň gowşurylmagy onuň işleriniň dünýäde giň ykrarnama eýe bolýandygyna şaýatlyk edýär.

31.03.2026

«Watan» gazetiniň baş redaktory Tawus Kakaýewanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

– Türkmenistanda gender deňligini üpjün etmek demokratiýanyň esasy ugry bolup durýar. Halkara jemgyýetiň işjeň agzasy hökmünde ýurdumyz birnäçe halkara konwensiýalara goşulmak bilen, bu babatda döwlet derejesinde hukuk binýadyny yzygiderli pugtalandyrýar.

Biz zenanlar hakynda gürrüň edenimizde, ilkinji nobatda, eneler hakynda söhbet edýäris. Biziň halkymyz enelere mukaddeslik hökmünde garaýar. Bu zenan sarpasynyň nä derejede uludygyny bir söz bilen äşgär edýär. Hormatdyr sarpa bolsa satyn alynmaýar, ol gazanylýar. Diýmek, zenanlarymyza goýulýan bu uly hormat olaryň şeýle derejeli hormata mynasypdygyny görkezýär. Bu olaryň wepalylygyna goýulýan hormat, olaryň jepakeşligine, çagasyna, ýanýoldaşyna we ýakynlarynyň ählisine hamraklygyna, hem-de mertligine goýulýan hormatdyr. 

Zenanlar näzikligi hem gaýratlylygy özünde jemläp bilýän ynsanlar hökmünde jemgyýetdäki ornuny barha pugtalandyrýar. Olar özleriniň mertlik bilen näzikligi utgaşdyrmaga, ýagny «akyl» bilen «duýgyny» bilelikde peýdalanyp bilmäge ukyplydygyny görkezýärler. Duýgy bilen akylyň sazlaşygyndan bolsa ynsanperwerlik kemala gelýär. Bu gün dünýä jemgyýetçiligi bolsa ynsanperwerlige zerurlyk duýýar.

31.03.2026

Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) Türkmenistandaky wekili Jalpa Ratnanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

​Jalpa Ratna «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň çäklerinde geçirilýän, häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň ornuna bagyşlanan maslahatda çykyş etmegiň özi üçin uly mertebedigini aýtdy. 

Zenanlaryň jemgyýetdäki ornunyň barha artýandygyna ünsi çekmek bilen, ol zenanlaryň we gyzlaryň häzirki döwürde gazanýan üstünlikleriniň durmuş hakykatydygyny, soňky onýyllyklaryň muňa aýdyň şaýatlyk edýändigini doly ynam bilen aýdyp bolýandygyny belledi. Bütin dünýäde gyzlaryň mekdebe gatnamak mümkinçiliginiň öňküden has ýokarydygy barada durup geçdi. 

​ÝUNISEF-iň we onuň hyzmatdaşlarynyň alyp barýan bilelikdäki işleri arkaly ruhlandyryjy netijeleriň gazanylýandygyny bellemek bilen, 2024-nji ýyla çenli ÝUNISEF-iň Gender hereketleriniň meýilnamasynyň çäginde gender deňligi boýunça dünýä derejesindäki maksatlaryň 70 göteriminden gowragynyň ýerine ýetirilendigini, munuň bolsa zenanlaryň we gyzlaryň millionlarçasy üçin esasy hyzmatlara we mümkinçiliklere elýeterliligi giňeltmäge kömek edendigini, nygtady. 

Jalpa Ratna bu ugurda öňde durýan wezipeleriň çözgütleriniň geljekde-de işjeň, netijeli hyzmatdaşlygy, bilelikdäki tagallalary talap edýändigini belledi. Ol ÝUNISEF-iň Türkmenistanyň Mejlisi we ýurdumyzyň beýleki döwlet edaralary bilen hyzmatdaşlygyna ýokary baha berdi. Dowamly gepleşikleriň we bilelikdäki tagallalaryň zenanlaryň we gyzlaryň bilimini goldamakda, hukuklaryny goramakda we jemgyýetdäki ornuny ýokarlandyrmakda möhüm ähmiýete eýe bolýandygyny, gender deňliginiň diňe bir adalatlylyk meselesi däl-de, eýsem, umumy ösüş meselesidigini, gyzlar bilimli bolanda, ykdysadyýetiň ösýändigini, zenanlar we gyzlar howpsuzlykda bolanda, jemgyýetiň has-da güýçli bolýandygyny, bu ugurdaky tagallalaryň diňe bir häzirki döwür üçin däl, eýsem, geljekki nesillere-de oňyn täsir edýändigini belledi.

31.03.2026

Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasynyň Türkmenistandaky hemişelik wekili Narine Saakýanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

Narine Saakýan şu möhüm çäräniň guralandygy üçin türkmen tarapyna hoşallygyny bildirmek bilen, oňa gatnaşmaga çakylyk alanyna örän şatdygyny aýtdy. 

​Zenanlaryň ykdysadyýetde, bilimde, ylymda, tehnologiýada we dolandyryşda möhüm orun eýeleýändiklerini, olaryň karar kabul etmeklige we jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmagynyň islendik milletiň durnuklylygyny we ösüşini berkidýändigini, zenanlaryň döwletiň we jemgyýetiň durmuşynda işjeňligini, doly gatnaşygyny öňe sürmek, adamzady has adalatly, hemmetaraplaýyn we durnukly geljege gönükdirýän ählumumy ýol kartasy bolan 2030-njy ýyla çenli Durnukly Ösüş Maksatnamasyna ýetmek üçin esasy şert bolup durýar.

​Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy (BMGÖM) gender deňligini ilerletmäge, zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmäge doly ygrarlydyr. Döwrebap jemgyýet zenanlaryň sesiniň ähli derejelerdäki karar kabul ediş işlerinde eşidilmegini talap edýär. «Biz ýaş zenanlaryň göreldeli talyplardan ynamly syýasatçylara, diplomatlara we işewür zenanlara öwrülmek ýollaryna goldaw bermelidiris» – diýip belledi. Ol Türkmenistanda zenanlaryň bilimde, saglygy goraýyşda we sungatda eýeleýän orunlaryna guwanýandygyny beýan etdi. 

Zenanlaryň ýolbaşçylygyny goldamak,  durnuklylygy berkitmek üçin olaryň parahatçylyk döredijilik işlerine işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek,  ýerli durmuş infrastrukturasyny berkitmek,  kemsitmelere we gender esasly zorluga garşy durmak; arassa energiýa we möhüm serişdelere deň elýeterliligi üpjün etmek ýaly ileri tutulýan ýörelgeleriň  Türkmenistanda ýurduň hukuk binýadyny berkitmek, institusional ukyplary ýokarlandyrmak hem-de zenanlaryň jemgyýetçilik we syýasy durmuşa gatnaşygyny giňeltmek baradaky dowamly tagallalar arkaly has-da berkidilýändigini belledi. 

​Şu günki çalt üýtgeýän dünýäde sanly tehnologiýalara deň elýeterlilik örän möhümdir. Türkmenistanyň Hökümeti bilen hyzmatdaşlykda, BMGÖM ýurduň durnukly sanly integrasiýasyny üpjün etmek üçin Emeli aň boýunça Milli strategiýanyň işlenip düzülmegine goldaw berýär. Biz bu işde sanly endikleri ösdürmäge we zenanlaryň ýokary tehnologiýaly pudaklara gatnaşmagyny üpjün etmäge aýratyn üns berýäris diýip belledi.

31.03.2026

Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy O.Berdiliýewanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

O.Berdiliýewa öz çykyşynda köp asyrlyk däp-dessurlary gorap saklamakda, sagdyn we ruhy taýdan ösen ýaş nesli terbiýelemekde zenanlara möhüm ornuň degişlidigini nygtap, zenanlaryň hemişe halkymyzyň buýsanjy, abraýy we mertebesi hasaplanýandygyny, ýurdumyzda olara asylly maşgala däplerini saklaýjy ynsan hökmünde çuňňur hormat-sarpa goýulýandygyny belledi. 

Häzirki wagtda türkmen zenanlary döwlet edaralarynda, ykdysadyýetde, ylymda, bilimde, medeniýetde, saglygy goraýyşda we telekeçilikde öndürijilikli zähmet çekýärler we ýurduň ösüşine, döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge uly goşant goşýarlar. 

Türkmenistanda erkekleriň we zenanlaryň deň hukuklary we azatlyklary kanun bilen kepillendirilýär. Ýurdumyz parahatçylyk, durnuklylyk we oňyn ösüş bilen baglanyşykly meseleler boýunça çözgütleri kabul etmek işinde zenanlara giň mümkinçilikleriň berilmegini goldaýar.  Zenan ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçirilýän halkara forumlar we duşuşyklar hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we tejribe alyşmaga ýardam edýär. 

Geçen ýylda Halkara Bitaraplyk gününiň öňüsyrasynda, Hazar deňziniň türkmen kenarynda Türkmenistanyň Hökümeti, Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy we BMG tarapyndan guralan forum häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň ornuna we durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine bagyşlandy. 

Gahryman Arkadagymyzyň «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym» atly kitaby ene mukaddesligini maşgala gymmatlyklaryny wasp edýär. Türkmen zenanlarynyň durmuş mysaly ruhy däp-dessurlary gorap saklamak we milli sungaty ösdürmek üçin nusga bolup hyzmat edýär. Zenanlar ruhy we ahlak gymmatlyklary, medeni mirasy we milli sungaty gorap saklamakda, olary geljekki nesillere geçirmekde möhüm orun eýeleýärler. Döwletimizde döredilýän mümkinçilikler olaryň öz-özüni kämilleşdirmegi, hünär taýdan ösmegi we mynasyp durmuşda ýaşamagy üçin şertleri döredýär.

31.03.2026

Palestina Döwletiniň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Abu Hijleh Rananyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

Ilçi «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» diýen ylham beriji şygaryň belent maksatlary, güýji we öňegidişligi, milli ruhy-medeni gymmatlyklary alamatlandyrýandygyny, bu milli aýratynlyklaryň ýurtda aýal-gyzlaryň barha ösýän orny bilen hem aýrylmaz baglanyşyklydygyny belledi. Ol rowaýaty ahalteke bedewleriniň durnuklylygy we asyllylygy aňladyşy ýaly, türkmen aýal-gyzlary gözelliligi, näzikligi, edep-ekramlylygy alamatlandyrýarlar hem-de bilim, saglygy goraýyş, sport we beýleki ugurlarda jemgyýetde abraýly orunlary eýeleýärler. Soňky ýyllarda biz Türkmenistanyň Hökümetiniň aýal-gyzlaryň ygtyýarlyklaryny giňeltmäge, Birleşen Milletler Guramasy ýaly halkara guramalar bilen hyzmatdaşlykda olaryň syýasy we jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagyny goldamaga berk ygrarlylygyna şaýat bolýarys.

Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň dürli pudaklarda aýal-gyzlaryň wekilçiligini artdyrmak boýunça başlangyçlarynyň ýurtda zenanlaryň ornunyň barha ýokarlanýandygynyň subutnamasy bolup durýandygyny nygtady.

Palestina jemgyýetiniň merkezinde hem aýal-gyzlaryň maşgala durmuşynda, syýasy işjeňligi kemala getirmekde esasy sütün bolup durýandyklaryny aýdyp, Palestinanyň we Türkmenistanyň döwlet Baştutanlarynyň gepleşikler arkaly parahatçylygy we howpsuzlygy öňe sürmegini dowam etdirýändiklerini, bu ugurda aýal-gyzlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek meselesiniň esasy orunda durýandygyny belledi.

31.03.2026

Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Beata Anna Peksanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

Ilçi Ýewropa Bileleşiginiň nukdaýnazaryndan zenanlaryň häzirki zaman jemgyýetindäki orny barada çykyş etmegiň özi üçin uly mertebedigini belledi. Tebigy biologik tapawutlara garamazdan, zenanlaryň hem-de erkekleriň ykdysady, syýasy, medeni we durmuş ulgamlaryna doly gatnaşmak üçin birmeňzeş mümkinçiliklerden peýdalanmagyny üpjün etmegiň ähmiýeti barada aýtdy. Jemgyýetleriň bu ýörelgä eýerip, ähli raýatlaryň doly mümkinçiliklerini açýandyklary we munuň bolsa umumy bähbit üçin innowasiýalary hem-de durnukly ösüşi üpjün edýändigi barada durup geçdi. BMG-niň Durnukly ösüş maksatlary (DÖM), aýratyn-da, gender deňligine ýetmek we ähli zenanlaryň hem-de gyzlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek baradaky 5-nji maksady kabul edilende, şu ýörelgelere ygrarlylygyň hemmeler tarapyndan tassyklanylandygyny belledi.

2026-njy ýylda Ýewropa Komissiýasynyň 2026–2030-njy ýyllar üçin täze Gender deňligi strategiýasyny kabul edendigi we onuň gender deňligini durmuşyň ähli ugurlaryna, şol sanda bilime, işe ýerleşmäge, saglygy goraýşa we jemgyýetçilik durmuşyna doly ornaşdyrýandygyny aýtdy. Gender deňliginiň diňe bir zenanlaryň meselesi bolman, eýsem, ösüşi, şeýle hem howpsuzlygy we parahatçylygy kepillendirýän jemgyýetçilik zerurlygydygyny belledi. 

31.03.2026

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Elizabet Ruduň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

Ilçi öz çykyşynda häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň ornunyň ýokarydygyny hem-de deň derejede bilim alyp, hünärini we işini erkin saýlap, öz durmuşyndaky mümkinçiliklerden doly peýdalanmaga, öz islegine görä maşgala gurmaga we geljekki nesli terbiýelemäge, döwlet dolandyryşyna deň esasda gatnaşmaga, milli we halkara kanunçylyk tarapyndan kepillendirilen adam we raýat hukuklaryny deň derejede amala aşyrmaga bolan hukuklardan peýdalanýandyklaryny nygtady. Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we hukuk binýadynyň gender deňligi üçin berk esas döredýändigini we zenanlaryň hukuklarynyň kanunçylyk kepillikleriniň üpjün edilmegi üçin netijeli işleriň alnyp barylýandygy barada aýtdy. 

Birleşen Milletler Guramasyna agza ýurtlaryň zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün etmek boýunça borçnamalary öz üstüne alandyklary, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Türkmenistanyň bu borçnamalaryny ýerine ýetirmegine gönükdirilen tagallalaryny doly goldaýandygyny nygtady. Geçen hepde-de zenanlaryň we erkekleriň hukuklarynyň deňligine bagyşlanan möhüm parlamentara forumyň ýokary guramaçylyk derejede we işjeň ýagdaýda geçirilendigi üçin hoşallygyny beýan etdi.

31.03.2026

Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri baradaky Milli toparynyň Jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Gahrymany Ç.T.Rüstemowanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

​– Zenanyň maşgalanyň binýady, durmuşyň, söýginiň we goldawyň çeşmesi hökmünde örän uly orny bardyr. Ene hökmünde olar terbiýeleýärler, uýa we dost hökmünde olar goldaw we mähir berýärler. Olar maşgalanyň goragçylarydyr, kyn pursatlarda goldaw bermäge, durmuşa sazlaşyk, pähim-paýhas we ylham getirmäge ukyplydyrlar.

Zenana bolan sarpa – medeniýetiň, ahlaklylygyň we bütin jemgyýetiň ösüş derejesiniň esasy görkezijisidir.

Gadymy döwürlerden bäri türkmen zenanlary maşgala ojagynyň goragçylary hökmünde uly hormatdan peýdalanyp gelipdirler. Türkmenler elmydama enelerini sarpalapdyrlar, olaryň maslahatlaryna gulak asypdyrlar we maşgala däp-dessurlaryny berk berjaý edipdirler. Ýurdumyzyň gender deňligi boýunça döwlet syýasatynyň esasy ýörelgeleri asyrlary aşyp gelýän şu däp-dessurlaryň esasynda kemala geldi.

Şol bir wagtyň özünde, türkmen zenanlary erkekler bilen bir hatarda taryhy döredipdirler. Biziň enelerimiz we uýalarymyz uly döwletleri hem-de soltanlyklary gurupdyrlar, olar harby we parahatçylykly işlerde zehinlerini görkezipdirler. Şeýle-de olar özleriniň esasy wezipelerini — wepaly ýanýoldaş we çagalaryň pähimli terbiýeçisi bolmagy hem hiç wagt unutmandyrlar.

Paraw-bibi, Uly we Kiçi Gyzgala, Törebeg hanym we Gyzbibi, Daýahatyn ýaly taryhy we medeni ýadygärlikler we Türkmenistanyň çäginde saklanyp galan beýleki köp sanly ýadygärlikler milletiň ösüşine we türkmen medeniýetiniň kemala gelmegine goşant goşan şu beýik zenanlar barada gürrüň berýär. Şu günki günde-de bu taryhy miras geçmiş bilen şu günüň arasynda köpri bolup hyzmat edýär, ýaş nesle ýurdumyzyň taryhyny hem-de enelerimiziň we uýalarymyzyň taryhy üstünliklerini öwrenmäge kömek edýär.

Biziň Sarpasy Belent Gahryman Arkadagymyz özüniň ähli kitaplarynda we çykyşlarynda häzirki zaman türkmen jemgyýetiniň zenanlarymyzy goldaýandygyny, olaryň maşgala abadançylygynyň, rahatlygynyň we sazlaşykly gurşawyň goragçylary hökmündäki ornuna ýokary baha berýändigini nygtaýar.

Häzirki zaman Türkmenistanda zenanlaryň orny çalt depginler bilen özgerýär, olar däp bolan maşgala gymmatlyklaryny jemgyýetçilik, syýasy we ykdysady durmuşa işjeň gatnaşmak bilen utgaşdyrýarlar. 

​Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň 2022-2024-nji ýyllar üçin Gender deňligi we zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek baradaky edarasynyň (UN Women) Ýerine ýetiriji geňeşine saýlanmagy türkmen zenanlarynyň jemgyýetdäki ornuny has-da berkitdi. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz BMG-niň düzüm birlikleriniň hem-de beýleki halkara we sebit guramalarynyň gatnaşmagynda «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» atly ählumumy gün tertibini durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli halkara geňeşmeleriň we dialogyň guralyny döretmegi möhüm hasaplaýar. 

Döwletimiz köp çagaly maşgalalar barada yzygiderli alada edýär, enelere we kömege mätäç çagalara hemaýat edýär.

​Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň bejeriş işleri boýunça Wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa Arkadag şäherinde bu Gaznanyň döredilmeginiň bäş ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaraly çäräniň dowamynda, soňky bäş ýylyň içinde Gaznanyň 2400-den gowrak çaga kömek berendigini, 758 sany operasiýanyň geçirilendigini belledi. Olar Gahryman Arkadagymyzyň belent mertebeli adyny buýsanç bilen göterýän Çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezinde bejergi aldylar, ol ýerde innowasion tehnologiýalar ýerli dermanlyk ösümlikler bilen utgaşykly ulanylýar. Ýurdumyzyň demokratik gymmatlyklary we halkymyzyň ynsanperwer däp-dessurlary hut şu işlerde öz beýanyny tapýar. Bularyň ählisi Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda gender deňligini üpjün etmekde uly ösüşleriň gazanylandygyny ýene bir gezek tassyklaýar.

31.03.2026

Türkmenistanyň Mejlisiniň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň başlygy B.Myradowanyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahatda eden çykyşy:

 

– Gahryman Arkadagymyzyň, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda zenanlarymyzyň asuda, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy, mynasyp nesilleri terbiýeläp ýetişdirmegi üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Bu gün ýurdumyzda zenanlar hakynda alada etmek, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmak, döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryň biri bolup durýar.

Häzirki zaman zenany — bu başarjaň ýolbaşçy, diplomat we syýasatçy, lukman, alym, mugallym, inžener, ykdysatçy, telekeçi. Zenanlar diňe bir maşgala ojagynyň mukaddesligi däl-de, eýsem, döwlet we jemgyýetçilik işlerinde netijeli zähmet çekip, ýurduň ösüşine saldamly goşant goşýarlar. Olaryň döwletimiziň hukuk binýadyny kämilleşdirmäge, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge goşýan goşandy örän uludyr. 

Ýurdumyzda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, ylym-bilimde, saglygy goraýyşda, medeniýetde, sportda, telekeçilikde we beýleki pudaklarda geçirilýän işlere deňhukukly gatnaşmagy üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Eneligi we çagalygy goramak, maşgala mukaddesligini aýawly saklamak hem-de zenan mertebesini belentde tutmak boýunça giň gerimli döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu ugurda kanunçylyk binýadynyň kämilleşdirilmegine, halkara hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär. 

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Zähmet, Maşgala, Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda, Jenaýat, Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodekslerinde we beýleki kanunlarynda gender deňliginiň hukuk esaslary, zenanlaryň hukuklary babatynda birnäçe durmuş kadalary hem-de ýeňillikleri göz öňünde tutulýar.

Türkmenistanyň milli hukuk ulgamy erkekleriň we zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün edýän berk kepillikleri özünde jemleýär. Türkmenistanyň Konstitusiýasy jynsyna garamazdan, ähli raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň deňdigini ykrar edýär. «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmeginiň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny durmuşyň ähli ulgamlarynda gender deňligini üpjün etmek üçin möhüm gurala öwrüldi. Mundan başga-da, syýasy, ykdysady, bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynda anyk çäreleri we maksatlary kesgitleýän gender deňligi boýunça Hereketleriň milli meýilnamalary işlenilip taýýarlanylýar we durmuşa geçirilýär.

Halkymyzda «Ene süýdi bilen giren edep, gursaga hemişelik ornaşar» diýen pähimli söz bar. Bu pähimli jümle terbiýäniň gözbaşynyň maşgaladygyny, esasan hem, enäniň çaganyň beden, ruhy we ahlak taýdan ösmegini, umumy orta bilim almagyny üpjün etmek bilen, mynasyp terbiýeläp, kemala gelmegindäki tutýan ornunyň örän uludygyny delillendirýär. 

Gahryman Arkadagymyzyň çuňňur garaýyşlara esaslanýan «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym» atly ajaýyp kitabynda şeýle setirler bar: «Türkmen maşgalasynda edep-ekramy, asyllylygy, mähremligi bilen ýaşlar üçin görelde bolýan käbelerimiz tükeniksiz döwletiň — döwletliligiň eýesidir». Bu parasatly sözlerde çuňňur many-mazmun bar. Çünki eneler nesilden-nesle geçip gelýän milli ruhy gymmatlyklarymyzy sünnäläp, geljekki nesillerimize ýetirýän, akylly-başly, sagdyn nesli kemala getirýän mähribanlarymyzdyr.

31.03.2026

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat geçirildi

 

2026-njy ýylyň 31-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat geçirildi. Bu maslahat hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy  Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary bilen,  Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygy bellenilýän «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylyny dabaralandyrmaga, ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli, ynsanperwer döwlet syýasatyny dünýä ýaýmaga we döwletimiziň halkara abraýyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. 

Maslahata Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri baradaky Milli toparynyň jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary, Birleşen Milletler Guramasynyň ýurdumyzdaky düzüm birlikleriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistanda ýerleşýän diplomatik wekilhanalarynyň zenan ýolbaşçylary we ýurdumyzyň dürli ulgamlarynda zähmet çekýän zenanlar gatnaşdylar.

Maslahatda çykyş edenler zenanlar hakynda alada etmegiň, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmagyň, zenana, enä sarpaly garamagyň Gahryman Arkadagymyzyň, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýöredýän döwlet syýasatynda ileri tutulýan esasy ugurlaryň biri bolup durýandygyny nygtadylar. Jemgyýetçilik-syýasy durmuşynyň ähli ugurlarynda Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeleriň munuň aýdyň subutnamasy bolup durýandygyny bellediler. Şeýle hem maslahatyň barşynda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda tutýan ornuny berkitmek, olaryň ylymda, bilimde başarnyklaryny we beýleki ugurlarda döredijilik mümkinçiliklerini doly amala aşyrmaklary üçin döredilýän şertler, maşgala mukaddesliklerini, eneligi we çagalygy goramak, geljekki nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde zenanlaryň eýeleýän möhüm ornuny pugtalandyrmak hem-de häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň tutýan orny babatda pikir-garaýyşlar beýan edildi we tejribe alşyldy.

Maslahatda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany ýylynda hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen döwletimizde köptaraplaýyn düzümleriň çäklerinde eneligi we çagalygy goldamak maksady bilen döredilýän mümkinçilikler, döwletimiziň alyp barýan ynsanperwer syýasaty, bu babatda BMG-nyň düzümleri bolan ÝUNESKO, ÝUNISEF we beýleki guramalar bilen durmuşa geçirilýän halkara hyzmatdaşlygyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Şeýle hem Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň ynsanperwer meseleleriň çözülmeginde alyp barýan nusgalyk işleriniň halkara derejede ykrar edilýändigi bellenildi.

Maslahatyň barşynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzda zenanlaryň hukuklaryny, bähbitlerini goramak, maşgalany goldamak boýunça alnyp barylýan işleri, ýurdumyza zenanlaryň jemgyýetdäki ornuny pugtalandyrmak, olaryň bilim, saglyk we ykdysady mümkinçiliklerini giňeltmek bilen bagly halkara hyzmatdaşlygyny has-da ösdürmek, bu ugurdaky kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak barada gazanan üstünliklerini parlament diplomatiýasynyň üsti bilen dünýä jemgyýetçiligine ýaýmakda uly ähmiýetiniň bardygyny nygtadylar.

Maslahata gatnaşyjylar ýurdumyzyň hoşniýetlilik, ynsanperwerlik, parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerine esaslanýan içeri we daşary syýasatynyň mundan beýläk-de üstünliklere beslenmegini, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak bolmagyny, il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli beýik işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw etdiler.

 

31.03.2026

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat öz işine başlady

 

Şu gün Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat öz işine başlady.

Maslahatda oňa gatnaşyjylar gender deňligini ilerletmek ulgamynda döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek, zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda tutýan ornuny berkitmek, olaryň ylymda, bilimde we döredijilik işinde öz zehinlerini doly amala aşyrmaklary üçin döredilýän şertler, maşgala mukaddesliklerini, eneligi we çagalygy goramak, geljekki nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde zenanlaryň eýeleýän möhüm ornuny pugtalandyrmak babatda özara pikir we tejribe alşarlar.

31.03.2026
1 2 3 4 5 6 7 ... 78