Narine Saakýan şu möhüm çäräniň guralandygy üçin türkmen tarapyna hoşallygyny bildirmek bilen, oňa gatnaşmaga çakylyk alanyna örän şatdygyny aýtdy. 

​Zenanlaryň ykdysadyýetde, bilimde, ylymda, tehnologiýada we dolandyryşda möhüm orun eýeleýändiklerini, olaryň karar kabul etmeklige we jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmagynyň islendik milletiň durnuklylygyny we ösüşini berkidýändigini, zenanlaryň döwletiň we jemgyýetiň durmuşynda işjeňligini, doly gatnaşygyny öňe sürmek, adamzady has adalatly, hemmetaraplaýyn we durnukly geljege gönükdirýän ählumumy ýol kartasy bolan 2030-njy ýyla çenli Durnukly Ösüş Maksatnamasyna ýetmek üçin esasy şert bolup durýar.

​Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy (BMGÖM) gender deňligini ilerletmäge, zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmäge doly ygrarlydyr. Döwrebap jemgyýet zenanlaryň sesiniň ähli derejelerdäki karar kabul ediş işlerinde eşidilmegini talap edýär. «Biz ýaş zenanlaryň göreldeli talyplardan ynamly syýasatçylara, diplomatlara we işewür zenanlara öwrülmek ýollaryna goldaw bermelidiris» – diýip belledi. Ol Türkmenistanda zenanlaryň bilimde, saglygy goraýyşda we sungatda eýeleýän orunlaryna guwanýandygyny beýan etdi. 

Zenanlaryň ýolbaşçylygyny goldamak,  durnuklylygy berkitmek üçin olaryň parahatçylyk döredijilik işlerine işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek,  ýerli durmuş infrastrukturasyny berkitmek,  kemsitmelere we gender esasly zorluga garşy durmak; arassa energiýa we möhüm serişdelere deň elýeterliligi üpjün etmek ýaly ileri tutulýan ýörelgeleriň  Türkmenistanda ýurduň hukuk binýadyny berkitmek, institusional ukyplary ýokarlandyrmak hem-de zenanlaryň jemgyýetçilik we syýasy durmuşa gatnaşygyny giňeltmek baradaky dowamly tagallalar arkaly has-da berkidilýändigini belledi. 

​Şu günki çalt üýtgeýän dünýäde sanly tehnologiýalara deň elýeterlilik örän möhümdir. Türkmenistanyň Hökümeti bilen hyzmatdaşlykda, BMGÖM ýurduň durnukly sanly integrasiýasyny üpjün etmek üçin Emeli aň boýunça Milli strategiýanyň işlenip düzülmegine goldaw berýär. Biz bu işde sanly endikleri ösdürmäge we zenanlaryň ýokary tehnologiýaly pudaklara gatnaşmagyny üpjün etmäge aýratyn üns berýäris diýip belledi.

O.Berdiliýewa öz çykyşynda köp asyrlyk däp-dessurlary gorap saklamakda, sagdyn we ruhy taýdan ösen ýaş nesli terbiýelemekde zenanlara möhüm ornuň degişlidigini nygtap, zenanlaryň hemişe halkymyzyň buýsanjy, abraýy we mertebesi hasaplanýandygyny, ýurdumyzda olara asylly maşgala däplerini saklaýjy ynsan hökmünde çuňňur hormat-sarpa goýulýandygyny belledi. 

Häzirki wagtda türkmen zenanlary döwlet edaralarynda, ykdysadyýetde, ylymda, bilimde, medeniýetde, saglygy goraýyşda we telekeçilikde öndürijilikli zähmet çekýärler we ýurduň ösüşine, döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge uly goşant goşýarlar. 

Türkmenistanda erkekleriň we zenanlaryň deň hukuklary we azatlyklary kanun bilen kepillendirilýär. Ýurdumyz parahatçylyk, durnuklylyk we oňyn ösüş bilen baglanyşykly meseleler boýunça çözgütleri kabul etmek işinde zenanlara giň mümkinçilikleriň berilmegini goldaýar.  Zenan ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçirilýän halkara forumlar we duşuşyklar hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we tejribe alyşmaga ýardam edýär. 

Geçen ýylda Halkara Bitaraplyk gününiň öňüsyrasynda, Hazar deňziniň türkmen kenarynda Türkmenistanyň Hökümeti, Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasy we BMG tarapyndan guralan forum häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň ornuna we durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine bagyşlandy. 

Gahryman Arkadagymyzyň «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym» atly kitaby ene mukaddesligini maşgala gymmatlyklaryny wasp edýär. Türkmen zenanlarynyň durmuş mysaly ruhy däp-dessurlary gorap saklamak we milli sungaty ösdürmek üçin nusga bolup hyzmat edýär. Zenanlar ruhy we ahlak gymmatlyklary, medeni mirasy we milli sungaty gorap saklamakda, olary geljekki nesillere geçirmekde möhüm orun eýeleýärler. Döwletimizde döredilýän mümkinçilikler olaryň öz-özüni kämilleşdirmegi, hünär taýdan ösmegi we mynasyp durmuşda ýaşamagy üçin şertleri döredýär.

Ilçi «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» diýen ylham beriji şygaryň belent maksatlary, güýji we öňegidişligi, milli ruhy-medeni gymmatlyklary alamatlandyrýandygyny, bu milli aýratynlyklaryň ýurtda aýal-gyzlaryň barha ösýän orny bilen hem aýrylmaz baglanyşyklydygyny belledi. Ol rowaýaty ahalteke bedewleriniň durnuklylygy we asyllylygy aňladyşy ýaly, türkmen aýal-gyzlary gözelliligi, näzikligi, edep-ekramlylygy alamatlandyrýarlar hem-de bilim, saglygy goraýyş, sport we beýleki ugurlarda jemgyýetde abraýly orunlary eýeleýärler. Soňky ýyllarda biz Türkmenistanyň Hökümetiniň aýal-gyzlaryň ygtyýarlyklaryny giňeltmäge, Birleşen Milletler Guramasy ýaly halkara guramalar bilen hyzmatdaşlykda olaryň syýasy we jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagyny goldamaga berk ygrarlylygyna şaýat bolýarys.

Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň dürli pudaklarda aýal-gyzlaryň wekilçiligini artdyrmak boýunça başlangyçlarynyň ýurtda zenanlaryň ornunyň barha ýokarlanýandygynyň subutnamasy bolup durýandygyny nygtady.

Palestina jemgyýetiniň merkezinde hem aýal-gyzlaryň maşgala durmuşynda, syýasy işjeňligi kemala getirmekde esasy sütün bolup durýandyklaryny aýdyp, Palestinanyň we Türkmenistanyň döwlet Baştutanlarynyň gepleşikler arkaly parahatçylygy we howpsuzlygy öňe sürmegini dowam etdirýändiklerini, bu ugurda aýal-gyzlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek meselesiniň esasy orunda durýandygyny belledi.

Ilçi Ýewropa Bileleşiginiň nukdaýnazaryndan zenanlaryň häzirki zaman jemgyýetindäki orny barada çykyş etmegiň özi üçin uly mertebedigini belledi. Tebigy biologik tapawutlara garamazdan, zenanlaryň hem-de erkekleriň ykdysady, syýasy, medeni we durmuş ulgamlaryna doly gatnaşmak üçin birmeňzeş mümkinçiliklerden peýdalanmagyny üpjün etmegiň ähmiýeti barada aýtdy. Jemgyýetleriň bu ýörelgä eýerip, ähli raýatlaryň doly mümkinçiliklerini açýandyklary we munuň bolsa umumy bähbit üçin innowasiýalary hem-de durnukly ösüşi üpjün edýändigi barada durup geçdi. BMG-niň Durnukly ösüş maksatlary (DÖM), aýratyn-da, gender deňligine ýetmek we ähli zenanlaryň hem-de gyzlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek baradaky 5-nji maksady kabul edilende, şu ýörelgelere ygrarlylygyň hemmeler tarapyndan tassyklanylandygyny belledi.

2026-njy ýylda Ýewropa Komissiýasynyň 2026–2030-njy ýyllar üçin täze Gender deňligi strategiýasyny kabul edendigi we onuň gender deňligini durmuşyň ähli ugurlaryna, şol sanda bilime, işe ýerleşmäge, saglygy goraýşa we jemgyýetçilik durmuşyna doly ornaşdyrýandygyny aýtdy. Gender deňliginiň diňe bir zenanlaryň meselesi bolman, eýsem, ösüşi, şeýle hem howpsuzlygy we parahatçylygy kepillendirýän jemgyýetçilik zerurlygydygyny belledi. 

Ilçi öz çykyşynda häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň ornunyň ýokarydygyny hem-de deň derejede bilim alyp, hünärini we işini erkin saýlap, öz durmuşyndaky mümkinçiliklerden doly peýdalanmaga, öz islegine görä maşgala gurmaga we geljekki nesli terbiýelemäge, döwlet dolandyryşyna deň esasda gatnaşmaga, milli we halkara kanunçylyk tarapyndan kepillendirilen adam we raýat hukuklaryny deň derejede amala aşyrmaga bolan hukuklardan peýdalanýandyklaryny nygtady. Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we hukuk binýadynyň gender deňligi üçin berk esas döredýändigini we zenanlaryň hukuklarynyň kanunçylyk kepillikleriniň üpjün edilmegi üçin netijeli işleriň alnyp barylýandygy barada aýtdy. 

Birleşen Milletler Guramasyna agza ýurtlaryň zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün etmek boýunça borçnamalary öz üstüne alandyklary, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Türkmenistanyň bu borçnamalaryny ýerine ýetirmegine gönükdirilen tagallalaryny doly goldaýandygyny nygtady. Geçen hepde-de zenanlaryň we erkekleriň hukuklarynyň deňligine bagyşlanan möhüm parlamentara forumyň ýokary guramaçylyk derejede we işjeň ýagdaýda geçirilendigi üçin hoşallygyny beýan etdi.

​– Zenanyň maşgalanyň binýady, durmuşyň, söýginiň we goldawyň çeşmesi hökmünde örän uly orny bardyr. Ene hökmünde olar terbiýeleýärler, uýa we dost hökmünde olar goldaw we mähir berýärler. Olar maşgalanyň goragçylarydyr, kyn pursatlarda goldaw bermäge, durmuşa sazlaşyk, pähim-paýhas we ylham getirmäge ukyplydyrlar.

Zenana bolan sarpa – medeniýetiň, ahlaklylygyň we bütin jemgyýetiň ösüş derejesiniň esasy görkezijisidir.

Gadymy döwürlerden bäri türkmen zenanlary maşgala ojagynyň goragçylary hökmünde uly hormatdan peýdalanyp gelipdirler. Türkmenler elmydama enelerini sarpalapdyrlar, olaryň maslahatlaryna gulak asypdyrlar we maşgala däp-dessurlaryny berk berjaý edipdirler. Ýurdumyzyň gender deňligi boýunça döwlet syýasatynyň esasy ýörelgeleri asyrlary aşyp gelýän şu däp-dessurlaryň esasynda kemala geldi.

Şol bir wagtyň özünde, türkmen zenanlary erkekler bilen bir hatarda taryhy döredipdirler. Biziň enelerimiz we uýalarymyz uly döwletleri hem-de soltanlyklary gurupdyrlar, olar harby we parahatçylykly işlerde zehinlerini görkezipdirler. Şeýle-de olar özleriniň esasy wezipelerini — wepaly ýanýoldaş we çagalaryň pähimli terbiýeçisi bolmagy hem hiç wagt unutmandyrlar.

Paraw-bibi, Uly we Kiçi Gyzgala, Törebeg hanym we Gyzbibi, Daýahatyn ýaly taryhy we medeni ýadygärlikler we Türkmenistanyň çäginde saklanyp galan beýleki köp sanly ýadygärlikler milletiň ösüşine we türkmen medeniýetiniň kemala gelmegine goşant goşan şu beýik zenanlar barada gürrüň berýär. Şu günki günde-de bu taryhy miras geçmiş bilen şu günüň arasynda köpri bolup hyzmat edýär, ýaş nesle ýurdumyzyň taryhyny hem-de enelerimiziň we uýalarymyzyň taryhy üstünliklerini öwrenmäge kömek edýär.

Biziň Sarpasy Belent Gahryman Arkadagymyz özüniň ähli kitaplarynda we çykyşlarynda häzirki zaman türkmen jemgyýetiniň zenanlarymyzy goldaýandygyny, olaryň maşgala abadançylygynyň, rahatlygynyň we sazlaşykly gurşawyň goragçylary hökmündäki ornuna ýokary baha berýändigini nygtaýar.

Häzirki zaman Türkmenistanda zenanlaryň orny çalt depginler bilen özgerýär, olar däp bolan maşgala gymmatlyklaryny jemgyýetçilik, syýasy we ykdysady durmuşa işjeň gatnaşmak bilen utgaşdyrýarlar. 

​Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň 2022-2024-nji ýyllar üçin Gender deňligi we zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek baradaky edarasynyň (UN Women) Ýerine ýetiriji geňeşine saýlanmagy türkmen zenanlarynyň jemgyýetdäki ornuny has-da berkitdi. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyz BMG-niň düzüm birlikleriniň hem-de beýleki halkara we sebit guramalarynyň gatnaşmagynda «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» atly ählumumy gün tertibini durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli halkara geňeşmeleriň we dialogyň guralyny döretmegi möhüm hasaplaýar. 

Döwletimiz köp çagaly maşgalalar barada yzygiderli alada edýär, enelere we kömege mätäç çagalara hemaýat edýär.

​Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň bejeriş işleri boýunça Wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa Arkadag şäherinde bu Gaznanyň döredilmeginiň bäş ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaraly çäräniň dowamynda, soňky bäş ýylyň içinde Gaznanyň 2400-den gowrak çaga kömek berendigini, 758 sany operasiýanyň geçirilendigini belledi. Olar Gahryman Arkadagymyzyň belent mertebeli adyny buýsanç bilen göterýän Çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezinde bejergi aldylar, ol ýerde innowasion tehnologiýalar ýerli dermanlyk ösümlikler bilen utgaşykly ulanylýar. Ýurdumyzyň demokratik gymmatlyklary we halkymyzyň ynsanperwer däp-dessurlary hut şu işlerde öz beýanyny tapýar. Bularyň ählisi Gahryman Arkadagymyzyň we hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda gender deňligini üpjün etmekde uly ösüşleriň gazanylandygyny ýene bir gezek tassyklaýar.

– Gahryman Arkadagymyzyň, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda zenanlarymyzyň asuda, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy, mynasyp nesilleri terbiýeläp ýetişdirmegi üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Bu gün ýurdumyzda zenanlar hakynda alada etmek, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmak, döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryň biri bolup durýar.

Häzirki zaman zenany — bu başarjaň ýolbaşçy, diplomat we syýasatçy, lukman, alym, mugallym, inžener, ykdysatçy, telekeçi. Zenanlar diňe bir maşgala ojagynyň mukaddesligi däl-de, eýsem, döwlet we jemgyýetçilik işlerinde netijeli zähmet çekip, ýurduň ösüşine saldamly goşant goşýarlar. Olaryň döwletimiziň hukuk binýadyny kämilleşdirmäge, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge goşýan goşandy örän uludyr. 

Ýurdumyzda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, ylym-bilimde, saglygy goraýyşda, medeniýetde, sportda, telekeçilikde we beýleki pudaklarda geçirilýän işlere deňhukukly gatnaşmagy üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Eneligi we çagalygy goramak, maşgala mukaddesligini aýawly saklamak hem-de zenan mertebesini belentde tutmak boýunça giň gerimli döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu ugurda kanunçylyk binýadynyň kämilleşdirilmegine, halkara hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär. 

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Zähmet, Maşgala, Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda, Jenaýat, Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodekslerinde we beýleki kanunlarynda gender deňliginiň hukuk esaslary, zenanlaryň hukuklary babatynda birnäçe durmuş kadalary hem-de ýeňillikleri göz öňünde tutulýar.

Türkmenistanyň milli hukuk ulgamy erkekleriň we zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün edýän berk kepillikleri özünde jemleýär. Türkmenistanyň Konstitusiýasy jynsyna garamazdan, ähli raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň deňdigini ykrar edýär. «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmeginiň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny durmuşyň ähli ulgamlarynda gender deňligini üpjün etmek üçin möhüm gurala öwrüldi. Mundan başga-da, syýasy, ykdysady, bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynda anyk çäreleri we maksatlary kesgitleýän gender deňligi boýunça Hereketleriň milli meýilnamalary işlenilip taýýarlanylýar we durmuşa geçirilýär.

Halkymyzda «Ene süýdi bilen giren edep, gursaga hemişelik ornaşar» diýen pähimli söz bar. Bu pähimli jümle terbiýäniň gözbaşynyň maşgaladygyny, esasan hem, enäniň çaganyň beden, ruhy we ahlak taýdan ösmegini, umumy orta bilim almagyny üpjün etmek bilen, mynasyp terbiýeläp, kemala gelmegindäki tutýan ornunyň örän uludygyny delillendirýär. 

Gahryman Arkadagymyzyň çuňňur garaýyşlara esaslanýan «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym» atly ajaýyp kitabynda şeýle setirler bar: «Türkmen maşgalasynda edep-ekramy, asyllylygy, mähremligi bilen ýaşlar üçin görelde bolýan käbelerimiz tükeniksiz döwletiň — döwletliligiň eýesidir». Bu parasatly sözlerde çuňňur many-mazmun bar. Çünki eneler nesilden-nesle geçip gelýän milli ruhy gymmatlyklarymyzy sünnäläp, geljekki nesillerimize ýetirýän, akylly-başly, sagdyn nesli kemala getirýän mähribanlarymyzdyr.

2026-njy ýylyň 31-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat geçirildi. Bu maslahat hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy  Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary bilen,  Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygy bellenilýän «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylyny dabaralandyrmaga, ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli, ynsanperwer döwlet syýasatyny dünýä ýaýmaga we döwletimiziň halkara abraýyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. 

Maslahata Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri baradaky Milli toparynyň jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary, Birleşen Milletler Guramasynyň ýurdumyzdaky düzüm birlikleriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistanda ýerleşýän diplomatik wekilhanalarynyň zenan ýolbaşçylary we ýurdumyzyň dürli ulgamlarynda zähmet çekýän zenanlar gatnaşdylar.

Maslahatda çykyş edenler zenanlar hakynda alada etmegiň, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmagyň, zenana, enä sarpaly garamagyň Gahryman Arkadagymyzyň, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýöredýän döwlet syýasatynda ileri tutulýan esasy ugurlaryň biri bolup durýandygyny nygtadylar. Jemgyýetçilik-syýasy durmuşynyň ähli ugurlarynda Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeleriň munuň aýdyň subutnamasy bolup durýandygyny bellediler. Şeýle hem maslahatyň barşynda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda tutýan ornuny berkitmek, olaryň ylymda, bilimde başarnyklaryny we beýleki ugurlarda döredijilik mümkinçiliklerini doly amala aşyrmaklary üçin döredilýän şertler, maşgala mukaddesliklerini, eneligi we çagalygy goramak, geljekki nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde zenanlaryň eýeleýän möhüm ornuny pugtalandyrmak hem-de häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň tutýan orny babatda pikir-garaýyşlar beýan edildi we tejribe alşyldy.

Maslahatda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany ýylynda hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen döwletimizde köptaraplaýyn düzümleriň çäklerinde eneligi we çagalygy goldamak maksady bilen döredilýän mümkinçilikler, döwletimiziň alyp barýan ynsanperwer syýasaty, bu babatda BMG-nyň düzümleri bolan ÝUNESKO, ÝUNISEF we beýleki guramalar bilen durmuşa geçirilýän halkara hyzmatdaşlygyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Şeýle hem Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň ynsanperwer meseleleriň çözülmeginde alyp barýan nusgalyk işleriniň halkara derejede ykrar edilýändigi bellenildi.

Maslahatyň barşynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzda zenanlaryň hukuklaryny, bähbitlerini goramak, maşgalany goldamak boýunça alnyp barylýan işleri, ýurdumyza zenanlaryň jemgyýetdäki ornuny pugtalandyrmak, olaryň bilim, saglyk we ykdysady mümkinçiliklerini giňeltmek bilen bagly halkara hyzmatdaşlygyny has-da ösdürmek, bu ugurdaky kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak barada gazanan üstünliklerini parlament diplomatiýasynyň üsti bilen dünýä jemgyýetçiligine ýaýmakda uly ähmiýetiniň bardygyny nygtadylar.

Maslahata gatnaşyjylar ýurdumyzyň hoşniýetlilik, ynsanperwerlik, parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerine esaslanýan içeri we daşary syýasatynyň mundan beýläk-de üstünliklere beslenmegini, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak bolmagyny, il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli beýik işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw etdiler.

Şu gün Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat öz işine başlady.

Maslahatda oňa gatnaşyjylar gender deňligini ilerletmek ulgamynda döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek, zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda tutýan ornuny berkitmek, olaryň ylymda, bilimde we döredijilik işinde öz zehinlerini doly amala aşyrmaklary üçin döredilýän şertler, maşgala mukaddesliklerini, eneligi we çagalygy goramak, geljekki nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde zenanlaryň eýeleýän möhüm ornuny pugtalandyrmak babatda özara pikir we tejribe alşarlar.

2026-njy ýylyň 30-njy martynda «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň çäklerinde Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleriniň Özbegistan Respublikasynyň Oliý Majlisiniň Senatynyň Başlygynyň orunbasary Sadyk Safoýew bilen duşuşygy geçirildi. 

Duşuşygyň barşynda türkmen wekiliýeti Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa- Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumyna gatnaşmak üçin iberen çakylygy üçin hoşallygyny beýan edip, bu forumyň  üstünlikli geçmegi baradaky iň gowy arzuwlaryny beýan etdi. 

Taraplar döwlet Baştutanlarynyň tagallalary bilen, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň dürli ugurlarda netijeli häsiýete eýe bolýandygyny, köp asyrlyk türkmen-özbek gatnaşyklarynyň baý tejribesiniň esasynda syýasy-ykdysady, medeni-ynsanperwer we parlamentara hyzmatdaşlykda uly ösüşleriň gazanylandygyny bellediler. Şunuň bilen birlikde, ýurtlaryň arasyndaky hoşniýetli hyzmatdaşlygyň, ikitaraplaýyn formatda bolşy ýaly, halkara guramalaryň çäklerinde hem özara bähbitli gatnaşyklar esasynda yzygiderli ösdürilýändigi we pugtalandyrylýandygy nygtaldy.

Duşuşygyň barşynda taraplar parlamentara dialogyň iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmegiň möhüm bölegine öwrülendigini we ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň, ýaş we zenan parlamentarileriň duşuşyklarynyň geçirilmeginiň kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmakda möhüm ähmiýete eýedigini bellediler. 

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow oba hojalyk ministri Ç.Çetiýewiň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynda we welaýatlarda alnyp barylýan işler bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi T.Nurmyradowa söz berildi. Ol welaýatdaky möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, şu günler sebitiň bugdaý ekilen meýdanlarynda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Gowaça ekişine guramaçylykly girişilip, bu jogapkärli möwsümi agrotehniki möhletlerde geçirmek üçin degişli işler alnyp barylýar. Welaýatyň ýazlyk ýeralma, gök-bakja ekinleri ekilen meýdanlarynda degişli ideg işleri dowam edýär. Pile öndürijiler bilen şertnamalar baglaşylyp, ýüpekçi kärendeçileri ýüpek gurçugynyň tohumy bilen üpjün etmek babatda zerur çäreler görülýär. Mundan başga-da, häkim ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, hususan-da, gowaça ekişiniň, bugdaýa we ýazlyk gök-bakja ekinlerine ideg etmek işleriniň agrotehniki möhletlerde, ýokary hilli geçirilmeginiň möhümdigini belledi hem-de häkime bu işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Balkan welaýatynyň häkimi H.Aşyrmyradow welaýatda dowam edýän oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Häzirki wagtda welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Şu ýylyň hasyly üçin gowaça ekişi dowam edip, bu jogapkärli möwsümi bellenen möhletlerde tamamlamak üçin zerur çäreler görülýär. Welaýatyň ýazlyk ýeralma, gök-bakja ekinleri ekilen meýdanlarynda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri geçirilýär. Pile öndürmek möwsümine taýýarlyk görmegiň çäklerinde pile öndürijiler bilen şertnamalar baglaşylyp, ýüpek gurçugynyň saklanjak ýerlerini taýýarlamak babatda degişli işler dowam edýär. Şeýle hem häkim Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk önümçiliginde agrotehnikanyň kadalarynyň berk berjaý edilmeginiň ekinlerden ýokary hilli hasyl almagyň esasy şertleriniň biridigini belledi we welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda dowam edýän möwsümleýin işlere, hususan-da, gowaça ekişine, bugdaýa, ýazlyk ekinlere ideg etmek işlerine yzygiderli gözegçiligi üpjün etmegi tabşyrdy. Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalarda göz öňünde tutulan wezipeleriň üstünlikli berjaý edilmeginiň ähmiýetine ünsi çekip, häkime sebitde şu ýyl üçin meýilleşdirilen işleriň ýerine ýetirilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Daşoguz welaýatynyň häkimi D.Babaýew welaýatdaky möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Bu işleriň çäklerinde häzirki wagtda welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen, welaýatda gowaça ekişine guramaçylykly girişilip, häzirki wagtda bu işler agrotehniki möhletlerde alnyp barylýar. Ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişi dowam edýär. Welaýatda pile öndürmek möwsümini guramaçylykly, ýokary hilli geçirmäge taýýarlyk görülýär. Şeýle hem häkim şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, şu günler ýurdumyzyň oba hojalygynda ýaýbaňlandyrylan möwsümleýin işleri, hususan-da, gowaça ekişini agrotehniki möhletlerde, guramaçylykly geçirmek üçin ähli zerur çäreleriň görülmelidigini belledi hem-de häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz bugdaýa, ýazlyk ekinlere ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alnyp barylmagyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli we öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Lebap welaýatynyň häkimi D.Genjiýew welaýatda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, sebitiň ak ekin meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen, welaýatda gowaça ekişine girişilip, ony guramaçylykly geçirmek üçin zerur çäreler görülýär. Ýazlyk ýeralma, sogan ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri ýerine ýetirilýär. Döwlet Baştutanymyzyň ýüpekçilik pudagyny ösdürmek, piläniň öndürilýän möçberini artdyrmak babatda öňde goýan wezipelerini üstünlikli amal etmek maksady bilen, welaýatda kärendeçiler bilen şertnamalar baglaşyldy, ýüpek gurçugynyň idediljek jaýlary möwsüme doly taýýar edildi. Häzirki wagtda ýüpek gurçugynyň tohumyny kärendeçilere paýlamaga girişildi. Şeýle-de häkim Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleri barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ekişden başlap, ideg etmek işlerine çenli oba hojalyk önümçiliginiň ähli tapgyrlarynda agrotehnikanyň kadalarynyň berjaý edilmeginiň ekinlerden bol hasyl almak bilen bir hatarda, ýer-suw serişdelerinden netijeli peýdalanmaga, pudagy durnukly ösdürmäge ýardam berýändigini belledi we häkime gowaça ekişiniň barşyny, bugdaýa, ýazlyk ekinlere ideg işlerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan desgalardaky gurluşyk işleriniň talabalaýyk, bellenen möhletlerde ýerine ýetirilmegini üpjün etmek barada-da tabşyryklary berdi.

Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew welaýatda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hasabatda nygtalyşy ýaly, şu günler sebitiň bugdaý ekilen meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri utgaşykly alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi esasynda welaýatda gowaça ekişine guramaçylykly girişilip, bu jogapkärli möwsümi ýokary hilli geçirmek boýunça zerur çäreler görülýär. Ýazlyk ýeralma, beýleki gök-bakja ekinleri ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri dowam edýär. Şeýle hem pile öndürijiler bilen şertnamalary baglaşmak, olary ýüpek gurçugynyň tohumy bilen üpjün etmek, pile kabul ediş nokatlaryny taýýarlamak boýunça degişli işler geçirilýär. Mundan başga-da, häkim şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda dowam edýän agrotehniki çäreleriň, hususan-da, gowaça ekişiniň, bugdaýa hem-de ýazlyk ekinlere ideg işleriniň talabalaýyk, ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek üçin toplumlaýyn çäreleriň zerurdygyny belledi hem-de bu babatda häkime degişli tabşyryklary berdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalary amala aşyrmagyň çäklerinde welaýatda şu ýyl açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan desgalardaky gurluşyk işleriniň öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra oba hojalyk ministri Ç.Çetiýew ýurdumyzyň oba hojalygynda dowam edýän möwsümleýin işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Diýarymyzyň bugdaý ekilen meýdanlarynda gallaçy babadaýhanlar tarapyndan agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek işleri dowam edýär. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen, il sylagly ýaşulularyň gatnaşmagynda ýurdumyzda gowaça ekişine girişilip, bu möwsümi bellenen agrotehniki möhletlerde, ýokary hilli geçirmek üçin zerur çäreler görülýär. Ekişde kuwwatly oba hojalyk tehnikalarynyň doly güýjünde netijeli işledilmegine aýratyn üns berilýär. Ýeralma, gök-bakja we beýleki azyklyk oba hojalyk ekinlerine ideg etmek işleri alnyp barylýar. Pile öndürmek boýunça bellenen meýilnamany üstünlikli ýerine ýetirmek, ýüpek kärhanalaryny çig mal bilen üpjün etmek maksady bilen, häzirki wagtda pile öndürijiler bilen şertnama baglaşmak işleri tamamlaýjy tapgyrda alnyp barlyp, ýüpek gurçugynyň tohumyny we idediljek jaýlaryny möwsüme taýýarlamak boýunça degişli işler dowam edýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagynyň milli ykdysadyýetimizdäki möhüm ornuna ünsi çekdi we ýurdumyzda oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl almak boýunça pudagyň öňünde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.

Soňra döwlet Baştutanymyz iş maslahatyna gatnaşyjylara ýüzlenip, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň möhüm ähmiýetine ýene-de bir gezek ünsi çekdi hem-de gowaça ekişiniň agrotehniki möhletlerde geçirilmegini, bugdaýa, ýazlyk gök-bakja ekinlerine ideg işleriniň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini, pile öndürmek möwsümine guramaçylykly taýýarlyk görülmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

2026-njy ýylyň 30-njy martynda Türkmenistanyň Mejlisinde we Mongoliýanyň Beýik Döwlet Huralynda ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň göni wideoaragatnaşyk arkaly ilkinji duşuşygy geçirildi. 

Wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen duşuşygyň barşynda iki ýurduň döwlet Baştutanlarynyň tagallalary netijesinde dostlukly gatnaşyklaryň dürli ugurlar, şol sanda parlamentara gatnaşyklary boýunça ösdürilýändigi aýratyn bellenildi. 

Duşuşygyň dowamynda türkmen tarapy Türkmenistanyň oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, ynanyşmak, deňhukuklylyk, ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasatynyň esasy ugurlary, milli Parlamentiň düzümi hem-de dürli ulgamlarda amala aşyrylýan giň gerimli durmuş-ykdysady özgertmeleri kanunçylyk taýdan üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdyrdy. 

Duşuşykda parlamentara dialogyň iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmekde möhüm ähmiýete eýe bolmak bilen, parlamentara dostluk toparlarynyň kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmagyň mümkinçilikleri aýratyn bellenildi. Şunuň bilen birlikde, ugurdaş komitetleriň, ýaş we zenan parlamentarileriň, telekeçileriň arasyndaky gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmeginiň, parlamentler derejesinde geçirilýän duşuşyklaryň, maslahatlaryň döwletara gatnaşyklary parlament diplomatiýasynyň üsti bilen goldamakda, hoşniýetli hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmekde tagallalary birleşdirmegiň ähmiýeti barada pikir alşyldy. 

Duşuşygyň ahyrynda türkmen tarapy «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ýurdumyzyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda (GDA) başlyklyk etmeginiň çäklerinde zenanlaryň dialogynyň, GDA-nyň Parlamentara Assambleýasynyň mejlisiniň, demografiýa meseleleri boýunça geçiriljek çäreleriň ähmiýeti barada hem belläp geçdi.