Türkmenistanyň Mejlisi (Parlamenti) kanun çykaryjy häkimiýeti amala aşyrýan wekilçilikli edaradyr

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

TÜRKMENISTANYŇ MEJLISI

Türkmençe

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Ählumumy saglygy goraýyş hyzmatlary we durnukly ösüş maksatlary» atly ikinji halkara maslahatynyň açylyş dabarasy we plenar mejlisi geçirildi

2026-njy ýylyň 7-nji oktýabrynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmegiň we ählumumy durnukly ösüşiň wajyp meselelerine bagyşlanan «Ählumumy saglygy goraýyş hyzmatlary we durnukly ösüş maksatlary» atly ikinji halkara maslahatyň plenar açylyş dabarasy we mejlisi geçirildi.

Bu halkara çäräniň esasy maksady – sebit we ählumumy derejede saglygy goraýyş ulgamlaryny kämilleşdirmek, durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde utgaşykly hereketleri amala aşyrmak, lukmançylyk ylmynyň hem-de tejribesiniň iň täze gazananlaryny ornaşdyrmak boýunça netijeli tejribe alyşmak meýdançasyny döretmekden ybarat.

Maslahatyň plenar mejlisinde Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri Myratberdi Gaýypow giriş sözi bilen çykyş etdi we ony alyp bardy. Bu ugurda sebit we halkara hyzmatdaşlygyň ähmiýeti barada Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenko, Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy Dünýägözel Gulmanowa, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Ýewropa sebiti boýunça edarasynyň direktorynyň wezipesini ýerine ýetiriji Korinn Kapuano, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Baş sekretarynyň orunbasary Denis Trefilow,  Russiýa Federasiýasynyň Saglygy goraýyş ministrliginiň «NMRM» radiologiýa merkeziniň Baş direktory, Russiýa Federasiýasynyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi Andreý Kaprin, Azerbaýjan Respublikasynyň Milli Mejlisiniň Saglygy goraýyş baradaky komitetiniň agzasy Ahliman Amiraslanow, Belarus Respublikasynyň Milli Ýygnagynyň Respublika Geňeşiniň kanunçylyk we döwlet gurluşy baradaky hemişelik komissiýasynyň agzasy Lýudmila Sapego, Gazagystanyň Respublikasynyň Saglygy goraýyş ministri Akmaral Alnazarowa, Täjigistan Respublikasynyň Oli Majlisiniň Milli Majlisiniň Durmuş meseleleri, saglygy goraýyş, ylym, bilim, medeniýet, ýaşlar we zenanlar syýasaty baradaky komitetiniň başlygynyň orunbasary Nuriddin Muhiddin, Özbegistan Respublikasynyň Saglygy goraýyş ministri Eldor Adilow hem-de Halkara Gyzyl Haç Komitetiniň sebitleýin edarasynyň ýolbaşçysy Miloşewiç Bilýana çykyş etdiler.

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowa öz çykyşynda häzirki wagtda Türkmenistanda Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda adam we onuň saglygy hakyndaky alada döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugrudygyny aýratyn belledi. Türkmenistanda  jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy adamdyr diýen konstitusion kadadan ugur alnyp, ýurdumyzda ynsan saglygyny goramakda, ilatyň saglyk ýagdaýyny gowulandyrmakda, keselleriň öňüni almakda we olary ýok etmekde, saglygy goraýyş we derman senagaty pudagyny dünýä derejesinde ösdürmekde netijeli işler amala aşyrylýar.

Döwletimizde ählumumy saglygy goraýyş ulgamyny yzygiderli berkitmek we Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ugrunda giň gerimli, uzak möhletleýin maksatnamalaýyn işler üstünlikli durmuşa geçirilýär.

Ýurdumyzda durmuşa geçirilýän Türkmenistanyň Prezidentiniň «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde saglygy goraýyş ulgamynyň maddy-enjamlaýyn we kanunçylyk binýady yzygiderli kämilleşdirilýär. 

Türkmenistanyň ähli künjeklerinde döwrebap lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen saglyk öýleri, bejeriş-öňüni alyş edaralary,  Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň edaralary, şypahanalar, derman kärhanalary, döwrebap dynç alyş-sagaldyş, sport we syýahatçylyk desgalary yzygiderli gurlup ulanylmaga berilýär. 

Saglygy goraýyş we derman senagaty pudagyny ösdürmekde halkara gatnaşyklara uly orun berilýär. Bu ugurda gazanylan Ylalaşyklaryň, Ähtnamalaryň esasynda dünýäniň öňdebaryjy lukmançylyk merkezleri, abraýly ýokary okuw mekdepleri, tanymal alym lukmanlary bilen netijeli hyzmatdaşlyklar alnyp barylýar. 

Ählumumy saglygy goraýyş hyzmatlaryny kämilleşdirmekde we Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde ýurdumyzda parlament derejesinde hem yzygiderli işler alnyp barylýar. Milli maksatnamalarymyzy durmuşa geçirmek üçin zerur bolan hukuk esaslary döredilýär. Saglygy goraýyş ulgamynyň kanunçylyk binýadyny yzygiderli kämilleşdirmek, eneligi we çagalygy goramak milli parlamentiň esasy wezipeleriniň biri bolup durýar. 

Ýurdumyzda adamlaryň saglygyny goramagyň, ilatyň sanitariýa-epidemiologiýa howpsyzlygyny üpjün etmegiň kadalaryny we derman üpjünçiliginiň hukuk esaslaryny kesgitleýän hem-de bu ugurdaky gatnaşyklary düzgünleşdirýän kanunçylyk namalary hereket edýär.

Saglygy goraýyş pudagyny doly sanlylaşdyrmak, telelukmançylygyny we emeli aňy ornaşdyrmak üçin kadalaşdyryjy hukuk binýadyny üpjün etmek, şeýle hem şypahana hem-de öňüni alyş lukmançylygyň mümkinçiliklerini ählumumy gurşawa tapgyrlaýyn goşmagy kanunçylyk taýdan berkitmek hem döwrebap wezipeleriň hatarynda durýar.

Parlament derejesinde alnyp barylýan şeýle işler BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryna, aýratyn-da, «Sagdyn durmuş we abadançylyk» maksadyna ýetmekde meýilnamalaýyn wezipeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegi üçin mümkinçilikleri artdyrýar.

Saglygy goraýyş diplomatiýasynyň üsti bilen parahatçylygy, dostlugy we özara düşünişmegi wagyz edýän Türkmenistan döwletimiz bütin adamzat üçin sagdyn we howpsuz geljegi gurmaga özüniň mynasyp goşandyny goşýar. 

Türkmenistan bu ugurda Birleşen Milletler Guramasy, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy hem-de BMG-niň Çagalar gaznasy ýaly halkara düzümler bilen bilelikdäki maksatnamalary we taslamalary üstünlikli durmuşa geçirýär.

«Türkmenistanda ylmy-lukmançylyk diplomatiýasyny ösdürmegiň 2026–2052-nji ýyllar üçin Milli strategiýasynyň» baş maksady ýurdumyzda lukmançylyk ylmyny düýpli ösdürmekden, saglygy goraýyş ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy täze belentliklere götermekden we bu ugurdaky ählumumy tagallalary utgaşdyrmakdan ybaratdyr.

Türkmen halkynyň müňýyllyklardan gözbaş alýan ynsanperwerlik, sahawatlylyk we rehimdarlyk däpleri şu günki gün döwlet derejesinde täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylýar. Bu ugurda Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň milli we halkara derejede alyp barýan asylly işleri aýratyn buýsanç döredýär. Gaznanyň serişdeleriniň hasabyna ýurdumyzyň dürli künjeklerinde çagalara çylşyrymly lukmançylyk amallary we degişli bejergiler tölegsiz esasda amala aşyrylýar. Şeýle hem çagalar hassahanalaryna döwrebap lukmançylyk enjamlary we ýokary tehnologiýaly tiz kömek ulaglary yzygiderli sowgat berilýär. Durmuşa geçirilýän bu ynsanperwerlik missiýasy diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, halkara giňişlige hem işjeň ýetirilýär. Gazna dünýäniň dürli künjeklerinde tebigy we ykdysady kynçylyklardan ejir çeken çagalara yzygiderli kömek berip gelýär. Guralýan bu asylly çäreler Türkmenistanyň parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we belent ynsanperwerlik ýörelgelerine ygrarlydygynyň ýene-de bir aýdyň subutnamasydyr.

Türkmenistan özüniň GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde we yglan edilen «Saglygy goraýyş ýylynda» bu ugurdaky sebitara hyzmatdaşlygy täze wezipeler we anyk taslamalar bilen baýlaşdyrmagy goldaýar.

Çykyş edenler saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmegiň, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň we halkara hyzmatdaşlygy berkitmegiň wajyp meselelerine ünsi çekdiler, şeýle hem häzirki zaman lukmançylygynyň hukuk esaslaryny döwrebaplaşdyrmakda öňde durýan wezipeler babatda pikir-garaýyşlaryny beýan etdiler. Şeýle hem bu ugurda Türkmenistanyň öňe sürýän oňyn halkara başlangyçlaryna, durmuşa geçirýän giň gerimli işlerine ýokary baha berdiler. 

Maslahata gatnaşyjylar sebit we ählumumy ähmiýetli halkara hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de rowaçlanmagyny arzuw etdiler hem-de bu halkara maslahatyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegine döredilen giň mümkinçilikler üçin Türkmenistanyň hormatly Prezidentine hem-de türkmen halkynyň Milli Liderine çuňňur hoşallyk bildirip, köp sagbolsunlar aýtdylar

07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda ählumumy saglygy goraýyş we durnukly ösüş boýunça halkara maslahat öz işine başlady

2026-njy ýylyň 7-nji oktýabrynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Ählumumy saglygy goraýyş hyzmatlary we durnukly ösüş maksatlary» atly ikinji halkara maslahat öz işine başlady.

Saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmäge, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge we halkara hyzmatdaşlygy berkitmäge gönükdirilen giň wekilçilikli bu forum milli tejribeleri alyşmakda, oňyn başlangyçlary öňe sürmekde möhüm meýdança hökmünde uly ähmiýete eýedir.

Halkara maslahat öz işini umumy mejlisde we  mowzuklaýyn mejlislerde dowam eder.

07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Halkara zenanlar dialogynyň «Parahatçylygy we durnukly ösüşi berkitmekde halkara hukugyň we zenanlaryň ornunyň ähmiýeti» atly 3-nji mowzuklaýyn mejlisi

Halkara zenanlar dialogynyň 3-nji mowzuklaýyn mejlisi Birleşen Milletler Guramasynyň Türkmenistandaky hemişelik wekili Sýaozýun Greýs Wanyň alyp barmagynda geçirildi.

Mowzuklaýyn mejlisde global howplaryň öňüni almakda, gapma-garşylyklary parahatçylykly we diplomatik ýollar arkaly çözmekde halkara hukugyň kadalaryny ulanmak hem-de bu ugurdaky sebitara we global proseslerde zenanlar diplomatiýasynyň ornuny has-da güýçlendirmek baradaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Mowzuklaýyn mejlisiň dowamynda  Sýaozýun Greýs Wanyň, BMG-niň Adam hukuklary boýunça Ýokary komissarynyň edarasynyň Merkezi Aziýa boýunça Sebitleýin wekiliniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Ennio Boatiniň, Azerbaýjan Respublikasynyň maşgala, zenanlar we çagalaryň meseleleri baradaky Döwlet komitetiniň Diwanynyň başlygy Jeýran Rahmatullaýewanyň, Halkara Gyzyl Haç komitetiniň Merkezi Aziýa boýunça Sebitleýn wekilhanasynyň başlygy Bilýana Miloşewiçiň, Türkmenistanyň Mejlisiniň halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň agzasy Enejan Ataýewanyň, Türkiýe Respublikasynyň Beýik Millet Mejlisiniň agzasy Kylyç Filiziň, Gyrgyz Respublikasynyň Zenanlaryň kongresiniň zenan telekeçiligi komitetiniň başlygy Aliýa Turusbekowanyň, Belarus Respublikasynyň "Zenanlaryň Belarus bileleşigi" jemgyýetçilik birleşiginiň telekeçilik işi boýunça subýektleriniň birleşen guramasynyň başlygy Lugina Tatýana Alekseýewnanyň ynsanperwer hukuk ölçeglerine we halkara hyzmatdaşlyga bagyşlanan çykyşlary diňlenildi. Çykyşlarda parahatçylygy üpjün etmekde zenanlaryň hukuk we ykdysady mümkinçiliklerini giňeltmek, sebitara telekeçilik başlangyçlaryny goldamak we maşgala gymmatlyklaryny goramak baradaky döwrebap tejribeler barada bellenildi.

Gatnaşyjylar Bitarap Türkmenistanyň halkara giňişlikde parahatçylygy, ynanyşmagy we durnukly ösüşi berkitmäge gönükdirilen başlangyçlary hem-de parlamentara diplomatiýasynda zenanlaryň işjeň gatnaşygyny goldamak boýunça durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň anyk netijelerine ýokary baha berdiler.

Mowzuklaýyn çykyşlar tamamlanandan soňra, parahatçylyk we durnukly ösüş proseslerinde halkara hyzmatdaşlygy täze belentliklere çykarjak teklipler we çäreler ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de mejlisiň jemleri jemlenildi.

Maslahatyň netijeleri boýunça sebitara we halkara hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge we anyk maksatlara ýetmäge gönükdirilen Jemleýji resminama biragyzdan kabul edildi.

Halkara çärä gatnaşyjylar sebitara hyzmatdaşlygy hem-de ynsanperwer dialogy täze belentliklere çykarmakda örän ähmiýetli şeýle abraýly forumyň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilendigi üçin Türkmenistanyň hormatly Prezidentine hem-de türkmen halkynyň Milli Liderine çuňňur hoşallyk bildirip, köp sagbolsunlar aýtdylar.

07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Halkara zenanlar dialogynyň «Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde zenanlaryň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň üpjün edilmegi» atly 2-nji mowzuklaýyn mejlisi geçirildi

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Halkara zenanlar dialogynyň 2-nji mowzuklaýyn mejlisinde Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde zenanlaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini goramagyň hukuk binýadyny kämilleşdirmek, aýal-gyzlaryň döwlet dolandyryşyndaky, kanunçykaryjylyk işindäki we jemgyýetçilik durmuşyndaky ornuny goldamak boýunça sebitara tejribeleri utgaşdyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Mejlisiň barşynda Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygynyň orunbasary Inna Swýatenkonyň, Özbegistan Respublikasynyň Oliý Majlisiniň Kanun çykaryjy palatasynyň başlygynyň orunbasary Mowludahon Hojaýewanyň, BMG-niň gender deňligi we zenanlaryň hukuklary we mümkinçiliklerini giňeltmek boýunça edarasynyň Merkezi Aziýa boýunça edarasynyň başlygy Güwen Jeren Güreşiň, Oman Soltanlygynyň Durmuş ösüşi ministrliginiň Zenanlaryň işleri boýunça müdirliginiň Monitoring we baha beriş departamentiniň başlygy Ziýun Amer Al Jabriniň, BMG-niň Ilat gaznasynyň Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça sebit edarasynyň gender meseleleri boýunça sebit geňeşçisi Gabriela Minte Alwareziň, Türkmenistanyň Mejlisiniň Kada-kanunçylyk komitetiniň baradaky komitetiniň agzasy Jennet Öwekowanyň, Russiýa Federasiýasynyň Zenanlar bileleşiginiň Tatarystan boýunça sebit bölüminiň başlygy Waleýewa Zilýa Rahimýanownanyň çykyşlary diňlenildi.

Çykyşlarda aýal-gyzlaryň kanunçylyk bähbitlerini üpjün etmek, eneligi we çagalygy goramak hem-de durmuş syýasatynda zenanlaryň innowasion başlangyçlaryny goldamak baradaky milli üstünlikler barada bellenilip geçildi. Bu mowzuklaýyn mejlis zenanlaryň hukuk goraglylygyny ýokarlandyrmakda we durnukly ösüş maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde parlamentarileriň we halkara guramalaryň gatnaşygyny berkitmekde örän netijeli hem-de aýratyn ähmiýetli meýdança boldy. Çykyşlar tamamlanandan soňra, degişli ugurlar boýunça çözgütler ara alnyp maslahatlaşyldy we mowzuklaýyn mejlisiň jemleri jemlenildi.

Gatnaşyjylar Türkmenistanda zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek, gender deňligini üpjün etmek boýunça milli kanunçylygy yzygiderli kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirilýän işlere ýokary baha berdiler.

Maslahatyň netijeleri boýunça sebitara we halkara hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge we anyk maksatlara ýetmäge gönükdirilen Jemleýji resminama biragyzdan kabul edildi.

Halkara Zenanlar dialogyna gatnaşyjylar zenanlaryň jemgyýetdäki ornuny ýokarlandyrmaga, parahatçylyk söýüjilikli we ynsanperwer başlangyçlary dünýä ýaýmaga döredip berýän ähli ajaýyp şertleri üçin Türkmenistanyň hormatly Prezidentine hem-de türkmen halkynyň Milli Liderine çuňňur hoşallyk bildirip, köp sagbolsunlar aýtdylar.

07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Halkara zenanlar dialogynyň «Zenanlaryň abadançylygynyň üpjün edilmegi parahatçylygy berkitmegiň we jemgyýetiň durnukly ösmeginiň möhüm şertidir» atly 1-nji mowzuklaýyn mejlisi geçirildi

Halkara zenanlar dialogynyň 1-nji mowzuklaýyn mejlisinde jemgyýetde parahatçylygy we durnuklylygy berkitmekde zenanlaryň abadançylygyny üpjün etmegiň strategik ugurlaryny kesgitlemek, zenan-gyzlaryň durmuş-ykdysady mümkinçiliklerini giňeltmek, gender deňligini we maşgala durnuklylygyny goldamak boýunça halkara hem-de sebitara hyzmatdaşlygyň öňdebaryjy tejribeleri ara alnyp maslahatlaşyldy. 

Mowzuklaýyn mejlisde Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy Oguljennet Berdiliýewa, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň Türkmenistandaky Hemişelik wekili Narine Saakýan, Belarus Respublikasynyň Milli Ýygnagynyň Wekiller palatasynyň Zähmet we durmuş meseleler boýunça hemişelik komitetiniň başlygy         Kostewiç   Irina Anatolýewna, Ermenistan Respublikasynyň Milli ýygnagynyň bilim, ylym, medeniýet, sport we diaspora meseleleri boýunça hemişelik komitetiniň başlygynyň orunbasary Alkhas Kazarýan, Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň Türkmenistandaky wekili Jalpa Ratna, Russiýa Federasiýasynyň Zenanlar bileleşiginiň wise - prezidenti Nina Alekseýewna Çernýaýewa, Gazagystan Respublikasynyň Kurultaýynyň Halkara gatnaşyklar, goranmak we howpsuzlyk baradaky komitetiniň agzasy Nurgul Tau, Pakistan Respublikasynyň Penjab welaýatynyň zenanlarynyň goragy boýunça müdürliginiň başlygy Butt Hina Perwaiz zenan-gyzlaryň zähmet hukuklaryny goramak, olaryň durmuş taýdan goraglylygyny güýçlendirmek we döwlet gurluşyndaky ornuny ýokarlandyrmak, bu ugurdaky kanunçylyklary kämilleşdirmek barada milli tejribeler boýunça anyk mysallar arkaly çykyş etdiler.

Bu mowzuklaýyn mejlis zenanlaryň jemgyýetdäki abadançylygyny üpjün etmekde, olaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmekde halkara hem-de sebitara tejribeleri utgaşdyrmakda amatly meýdança boldy. Çykyşlar tamamlanandan soňra,  degişli ugurlar boýunça çözgütler ara alnyp maslahatlaşyldy we mowzuklaýyn mejlisiň jemleri jemlenildi. 

Çykyş edenler Türkmenistanda zenanlaryň abadançylygynyň we jemgyýetiň durnukly ösmeginiň üpjün edilmegi boýunça durmuşa geçirilýän işlere ýokary baha berdiler.

Maslahatyň netijeleri boýunça sebitara we halkara hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge we anyk maksatlara ýetmäge gönükdirilen Jemleýji resminama biragyzdan kabul edildi.

Bu halkara çärä gatnaşyjylar zenanlar baradaky döwlet syýasatyny täze belentliklere göterýän, halkara derejeli forumlaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün edýän we netijeli işlemäge ähli döwrebap mümkinçilikleri döredýän Hormatly Prezidentimize hem-de Gahryman Arkadagymyza çuňňur hoşallyklaryny bildirip, köp sagbolsunlar aýtdylar.

07.10.2026

Gulbahor Mahkamowanyň – Täjigistan Respublikasynyň Işewür zenanlarynyň Milli Assosiasiýasynyň esaslandyryjysynyň we dolandyryjy geňeşiniň başlygynyň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

– Men Türkmenistanda ilkinji gezek bolýaryn. Şeýle hem ajaýyp ýurduňyz bilen tanyşlygymyň hut şu ýerde – zenanlar, parahatçylyk we geljek hakynda söhbetdeşlikden başlanýandygyna aýratyn begenýärin. Türkmenistanyň we Halkara zenanlar dialogynyň guramaçylarynyň çakylygy we myhmansöýerligi üçin tüýs ýürekden hoşallygymy bildirýärin.

Biz parahatçylygyň nähili gymmatlydygyny bilýäris. Şu gün dünýäniň dürli sebitlerinde çaknyşyklaryň dowam edýän, howanyň üýtgeýän, ykdysady deňsizligiň artýan, emeli aňyň bolsa göni gözümiziň öňünde ykdysadyýeti we zähmet bazaryny üýtgedýän döwri.

Döwletiň durnuklylygy adamyň durnuklylygyndan başlanýar. Jemgyýetiň durnuklylygy maşgalanyň durnuklylygyndan başlanýar. Maşgalanyň durnuklylygy bolsa zenandan başlanýar. 

Men Täjigistana wekilçilik edýärin — bu ýurt suw, howanyň üýtgemegi we durnukly ösüş meselelerini halkara derejede yzygiderli öňe sürýär. Täjigistanyň başlangyjy bilen, 2025-nji ýyl Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan Buzluklary gorap saklamagyň halkara ýyly diýlip yglan edildi. Duşanbede buzluklary gorap saklamak boýunça ilkinji ýokary derejeli halkara konferensiýa geçirildi. 2025-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy Merkezi Aziýanyň durnukly ösüşi üçin täze mümkinçilikleri döretmekde emeli aňyň orny baradaky Kararnamany kabul etdi. Bu başlangyjy Täjigistan sebit ýurtlary bilen bilelikde öňe sürdi.

Ýigrimi bäş ýyl ozal Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň 1325-nji kararnamasy parahatçylyk we howpsuzlyk meselelerinde zenanlaryň ornuny ykrar etdi.

Men Merkezi Aziýanyň şu ugurda ägirt uly mümkinçilikleriniň bardygyna ynanýaryn. Men Täjigistanyň, Türkmenistanyň, Özbegistanyň, Gazagystanyň we Gyrgyzystanyň zenanlarynyň diňe forumlarda duşuşman, eýsem, bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirýän, sebit bazarlaryna çykýan, täze tehnologiýalary özleşdirýän we howanyň üýtgemegi bilen bagly çözgütlere gatnaşýan derejelerinde görmek isleýärin. 

07.10.2026

Tanzila Rustamhanliniň – Azerbaýjan Respublikasynyň Milli Mejlisiniň agzasynyň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynda çykyşy:

– Ilki  bilen, häzirki zaman dünýäsi üçin örän derwaýys we möhüm bolan «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» diýen mowzuga bagyşlanan Halkara zenanlar dialogyny gurandygy, şeýle hem bize bildirilen tüýs ýürekden myhmansöýerlik üçin türkmen tarapyna çuňňur hoşallygymy bildirmek isleýärin. Bu abraýly duşuşygyň doganlyk Türkmenistanyň topragynda geçirilmegi biziň üçin aýratyn ähmiýete eýedir. Azerbaýjan we türkmen halklaryny diňe bir geografik ýakynlyk däl, eýsem, umumy taryhy kökler, dil, medeniýet, däp-dessurlar we urp-adatlar, şeýle hem asyrlar boýy synagdan geçen ruhy baglanyşyklar birleşdirýär. 

Häzirki wagtda Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli ösýändigini kanagatlanma bilen bellemek isleýärin. Döwletlerimiziň Baştutanlarynyň derejesinde bar bolan özara ynam we syýasy erk hyzmatdaşlygymyzyň ähli ugurlaryna oňyn täsir edýär. Bu gatnaşyklaryň möhüm ugurlarynyň biri hem parlamentara hyzmatdaşlykdyr. Azerbaýjan Respublikasynyň Milli Mejlisi bilen Türkmenistanyň Mejlisiniň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli giňeldilmegi bizi aýratyn begendirýär. Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň zenan parlamentarileriniň arasyndaky gatnaşyklaryň mundan beýläk-de giňeldilmeginiň, bilelikdäki başlangyçlaryň we taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň hyzmatdaşlygymyza täze mazmun berip biljekdigine ynanýaryn.

Meniň hem degişli bolan türki halklaryň taryhynda zenan hemişe aýratyn orun eýeläpdir. Taryhymyzyň dürli döwürlerinde zenanlar döwlet dolandyryşynda, diplomatiýada, ylymda, medeniýetde we jemgyýetçilik durmuşynda möhüm orun oýnapdyrlar. Biz bu baý taryhy mirasy häzirki döwrüň mümkinçilikleri bilen utgaşdyrmalydyrys. Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň zenanlarynyň hem bu işde möhüm orun eýeläp biljekdigine ynanýaryn. Halklarymyzyň umumy medeniýeti we ruhy gymmatlyklary biziň üçin uly artykmaçlykdyr. Biz bu taryhy ýakynlygy geljege gönükdirilen anyk hyzmatdaşlyk taslamalaryna öwürmelidiris.

Şu gün doganlyk Türkmenistanda geçirilýän Halkara zenanlar dialogynyň hut şeýle geljegi gurmaga hyzmat edýän möhüm meýdançalaryň birine öwrüljekdigine, ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň arasyndaky dostlugyň, zenanlarymyzyň arasyndaky raýdaşlygyň, şeýle hem tutuş sebitimizde parahatçylyk we hyzmatdaşlyk medeniýetiniň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyna öz goşandyny goşjakdygyna ynanýaryn. 

Parahatçylygy, özara ynanyşmagy, ynsanperwerligi we halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga berýän ýokary ähmiýeti üçin Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Serdar Berdimuhamedowa hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy hormatly Gurbanguly Berdimuhamedowa aýratyn hoşallygymyzy bildirýäris.

07.10.2026

Zamira Akbagyşewanyň – Gyrgyz Respublikasynyň Zenanlaryň kongresiniň prezidentiniň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

– Şu gün Türkmenistanda, parahatçylyk, maşgalalaryň abadançylygy we çagalarymyzyň geljegi üçin zenanlary birleşdirýän şu möhüm meýdançada bolmak meniň üçin uly hormatdyr. Ilki bilen, myhmansöýerligi we özara hormat, ynam hem-de açyk zenanlar dialogy üçin döredilen mümkinçilikler üçin Türkmenistana çuňňur hoşallygymy bildirmek isleýärin.

Gyrgyz Respublikasynyň Zenanlar kongresiniň dürli sebitleriň, hünärleriň we nesilleriň zenanlary bilen işlemekde baý tejribesi bar. Iş ýyllarymyzyň dowamynda biz zenanlaryň ägirt uly döredijilik güýjüne eýedigine göz ýetirdik. Maşgala kömege mätäç bolanda, muny ilkinji bolup ene duýýar. Çaganyň geljegi hakynda ilkinji bolup ene oýlanýar. Köplenç ýaraşmak ýoluny ilkinji bolup zenan teklip edýär. Şonuň üçin parahatçylygy pugtalandyrmakda we durnukly ösüşi üpjün etmekde zenanlaryň gatnaşmagy diňe bir taraplaýyn bolman, eýsem, doly we hakyky bolmalydyr. 

Goý, şu günki dialog zenanlaryň, maşgalalaryň we ilkinji nobatda, çagalarymyzyň bähbitlerine gönükdirilen täze bilelikdäki taslamalaryň başlangyjyna öwrülsin!

Parahatçylyk zenandan, geljek çagadan başlanýar. Durnukly ösüş bolsa biziň umumy jogapkärçiligimizden başlanýar.

07.10.2026

Sewim Saýim Madakyň – Türkiýe Respublikasynyň Maşgala işleri we durmuş hyzmatlary ministriniň orunbasarynyň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynda çykyşy:

– Türkiýe zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek meselelerinde Türkmenistan bilen tejribe alyşmagyň gerimini giňeltmegi goldaýar. Ykdysady, durmuş, ekologik we ynsanperwer häsiýetli meseleler iki ýurtdan has köp raýdaşlygy talap edýär. Ankara bilen Aşgabadyň arasyndaky gatnaşyklaryň doganlyk gatnaşyklaryna, umumy taryha, dile we medeniýete daýanýandygyny guwanç bilen nygtaýaryn. Türkiýe Türkmenistanyň garaşsyzlygyny ilkinji bolup ykrar eden döwletdir.

Zenanlar bilen bagly gün tertibi barada aýdylanda, Türkiýede 2024–2028-nji ýyllar üçin Strategik resminama we hereketleriň meýilnamasy hereket edýär. Bu resminama bilim, saglygy goraýyş, ykdysadyýet, liderlik we howanyň üýtgemegi bilen bagly meseleleri öz içine alýar. Mundan başga-da, ýurtda zenanlara garşy zorluga garşy göreş boýunça 2026–2030-njy ýyllara niýetlenen bäşinji milli hereketleriň meýilnamasy durmuşa geçirilýär.

Häzirki zaman dünýäsinde zenanlar diňe bir çökgünlikleriň täsirine sezewar bolman, eýsem, parahatçylygy üpjün etmekde hem möhüm orun eýeleýärler. Giň wekilçilikli şu halkara dialog hem bu ugurda tejribe alyşmakda we öňde durýan wezipeleri kesgitlemekde möhüm ähmiýetli meýdançadyr.

07.10.2026

Nataliýa Pawlýuçenkonyň – Belarus Respublikasynyň Milli Ýygnagynyň Respublika Geňeşiniň bilim, ylym, medeniýet we sosial ösüşi boýunça Hemişelik toparynyň başlygynyň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogyndaky çykyşy:

– «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilýän zenanlar forumynda gender deňligi, eneligi we çagalygy goldamak bilen bagly ara alnyp maslahatlaşylýan meseleler Belarus Respublikasynyň döwlet syýasatynyň üýtgemeýän ileri tutulýan ugurlary bolmagynda galýar. Ýurdumyzda zenanlara durmuşyň iň möhüm pursatlary boýunça çäreler ulgamy döredildi. Biziň ýurdumyzyň Prezidenti hemişe zenanlary goldady we goldap gelýär.

Belarus Respublikasynda 2026-njy ýyl «Belarus zenany ýyly» diýlip yglan edildi. Zenanlar ilatyň 54 göterimini düzýärler, zähmete ukyply ýaşdaky zenanlaryň iş bilen üpjünçiligi bolsa 85,5 göterimden geçýär. Hökümetiň gözegçiliginde gender syýasaty boýunça milli geňeş işleýär, zähmet hakynyň deňligi üpjün edilýär hem-de işi we çagalary terbiýelemegi utgaşdyrmak üçin şertler döredilýär.

Ýurtda ýolbaşçy wezipelerde zenanlaryň wekilleri hem artýar: olar Milli Ýygnagynda orunlaryň, takmynan, 33 göterimini, ýokary derejeli döwlet dolandyryş edaralarynda 36 göterimini, ýerli öz-özüni dolandyryş edaralarynda 48 göterimini we kazyýetlerde 67 göterimini eýeleýärler. Zenan telekeçiliginiň paýy takmynan 42 göterime ýetdi.

Maşgala institutyny goramak Konstitusiýa derejesinde berkidildi we döwletiň iň möhüm wezipelerine degişlidir.

07.10.2026

Farzane Sadeg Malwajerdiň – Eýran Yslam Respublikasynyň Ýol we şäher gurluşygy ministriniň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

– Ilki bilen, jemgyýetleriň durmuş-ykdysady ösüşinde aýallaryň ornuny pugtalandyrmaga gönükdirilen möhüm başlangyç hökmünde şu duşuşygyň geçirilmegini ýokary bahalandyrýandygymy bildirmek isleýärin. Meniň pikirimçe, bu forumyň geçirilmegi ykdysadyýetiň, medeniýetiň, jemgyýetiň we syýasatyň dürli ugurlarynda zenanlaryň mümkinçiliklerini giňeltmek maksady bilen pikir alyşmak we garaýyşlary özara paýlaşmak üçin örän gymmatly mümkinçilik döredýär. Bu duşuşykda bilelikde alyp barjak pikir alyşmalarymyzyň jemgyýetleriň ösüşinde we gülläp ösmeginde zenanlaryň möhüm ornuna halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni çekjekdigine ynanýaryn.

Şu gün men bu ýerde Eýran topragynyň zenanlaryna wekilçilik edip çykyş edýärin. Eýran — mert we asylly adamlaryň topragydyr. Olar batyrgaý zenanlaryň mähirli gujagynda terbiýelenip, kämillige we belent maksatlara ýetdiler. Eýranyň taryhy zenanlaryň ýurduň şöhraty ugrunda erkekler bilen deň hatarda, öz janlaryny orta goýup göreşendigine şaýatlyk edýär. Şol bir wagtyň özünde, olar geljekki nesilleri päklikde terbiýelemek ýaly mukaddes borjy hem öz üstlerine aldylar.

Öňdebaryjy zenanlar diňe şahsy gatnaşmak derejesinden çykyp, öz ýurtlarynyň durmuş, ykdysady, hatda ekologik geljeginiň kemala gelmegine täsir edýän zenanlardyr. Olar diňe bir dolandyryş, ylym ýa-da jemgyýetçilik ugurlarynda işjeň bolman, eýsem, ösüşe hemmetaraplaýyn garaýyş arkaly ösüşiň maksatlaryny täzeden kesgitleýärler.  Şübhesiz, dürli wezipelerde — ene, ýanýoldaş, telekeçi, mugallym, ýolbaşçy ýa-da syýasaty kesgitleýji hökmünde — öňdebaryjy zenanlar çuňňur we uzak möhletleýin täsir etmäge ukyplydyrlar.

Zenanlara maýa goýmak islendik jemgyýetiň has durnukly, deňagramly we çydamly geljeginiň kemala gelmegine ýardam edýär. Aslynda, durnukly ösüş zenanlaryň jemgyýetçilik işlerine işjeň gatnaşmagy bilen utgaşmalydyr. Öňdebaryjy zenanlar meýilleşdiriş we karar kabul etmek işleriniň özeninde ösüşiň esasy ýörelgelerini öňe sürýän güýç hökmünde çykyş edip bilerler we şeýlelikde, milli ösüş maksatlarynyň gazanylmagyna gönüden-göni goşant goşup bilerler.

Sözümiň ahyrynda şu duşuşygyň ýokary derejede guralandygy üçin Türkmenistanyň Hökümetine ýene-de bir gezek hoşallygymy bildirýärin. Şu duşuşygyň netijeleriniň durmuş, ykdysady we medeni ugurlarda öňdebaryjy zenanlaryň ornuny mundan beýläk-de pugtalandyrjakdygyna umyt edýärin.

07.10.2026

Akmaral Alnazarowanyň – Gazagystan Respublikasynyň Saglygy goraýyş ministriniň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

– Ilki bilen, şu möhüm halkara çärä gatnaşmaga çakylyk üçin hem-de bize bildirilen mähirli we tüýs ýürekden myhmansöýerlik üçin türkmen tarapyna çuňňur minnetdarlygymy bildirmäge rugsat ediň. Gazagystany Türkmenistan bilen hoşniýetli goňşuçylyk, özara ynam we köpýyllyk hyzmatdaşlyk baglanyşdyrýan türkmen topragynda açyk we konstruktiw dialog alyp barmak mümkinçiligine ýokary baha berýäris.

Häzirki wagtda Gazagystan öz döwlet-hukuk ösüşiniň möhüm tapgyryny başdan geçirýär. Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewiň ýolbaşçylygynda Adalatly Gazagystany gurmak, adamyň hukuklaryny we azatlyklaryny, durmuş adalatlylygyny hem-de mümkinçilikleriň deňligini pugtalandyrmak ugrundaky syýasat yzygiderli durmuşa geçirilýär. Bu özgertmeleriň möhüm tapgyry bolup, 2026-njy ýylyň 15-nji martynda geçirilen umumymilli sala salşykda Gazagystan Respublikasynyň täze Konstitusiýasynyň kabul edilmegi boldy. Täze Konstitusiýa döwletimiziň esasy gymmatlyklaryny – adamyň hukuklaryny we azatlyklaryny, deňligi, durmuş adalatlylygyny we döwletiň raýatlaryň öňündäki jogapkärçiligini pugtalandyrdy. Zenanlar, maşgala, enelik we çagalyk babatyndaky syýasatymyz hem hut şu ýörelgelere esaslanýar. Gazagystanda gender syýasatynyň hemmetaraplaýyn kanunçylyk we institusional binýady döredildi. Biz halkara borçnamalarymyzy, şol sanda Pekin Jarnamasynyň, Birleşen Milletler Guramasynyň Aýallara garşy kemsitmeleriň ähli görnüşlerini ýok etmek hakynda Konwensiýasynyň we Durnukly ösüş maksatlarynyň çäklerindäki borçnamalarymyzy yzygiderli ýerine ýetirýäris.

Gazagystanyň döwlet syýasatynda eneleriň we çagalaryň saglygyny goramak aýratyn orun eýeleýär. Bu diňe saglygy goraýşyň meselesi däl. Bu demografiýanyň, adam maýasynyň we döwletiň geljeginiň meselesidir.

Gazagystan öz tejribesini paýlaşmaga we, öz gezeginde, Türkmenistanyň üstünlikli tejribesini öwrenmäge taýýardyr. Biz şuňa berk ynanýarys: enäniň saglygy — maşgalanyň saglygydyr; çaganyň saglygy — döwletiň geljeginiň saglygydyr.

Sözümi gadymy türkmen paýhasynyň şu sözleri bilen tamamlamaga rugsat ediň: «Agzybirlik – güýçdür». Bu diňe bir sözler däldir. Bu bilelikdäki hereketlere çagyryşdyr. Geliň, her bir zenanyň howpsuzlykda ýaşamaga we ýokary hilli lukmançylyk kömegini almaga mümkinçiligi bolmagy, her bir çaganyň bolsa sagdyn we goragly şertlerde ösmegi hem-de öz mümkinçiliklerini durmuşa geçirmäge mümkinçiligi bolmagy üçin tagallalarymyzy birleşdireliň. Gazagystan bilen Türkmenistanyň mundan beýläk-de şu möhüm wezipeleri çözmekde ygtybarly hyzmatdaşlar bolup galjakdygyna ynam bildirýärin.

07.10.2026

Dilnozahon Kattahanowanyň – Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň orunbasarynyň, Zenanlar we maşgala işleri baradaky Döwlet Komitetiniň başlygynyň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

– Ilki bilen, Özbegistanyň wekiliýetiniň adyndan şu günki ýokary derejeli dialogyň geçirilmegi mynasybetli hemmäňizi tüýs ýürekden mübärekleýärin. Şu forumy ýokary derejede gurandygy, bildirilen mähirli myhmansöýerlik we hyzmatdaşlyk üçin döredilen mümkinçilikler üçin türkmen tarapyna çuňňur hoşallygymy bildirýärin.

Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk syýasaty otuz ýylyň dowamynda sebitimizde ynamyň we dialog medeniýetiniň pugtalandyrylmagyna hyzmat edip gelýär. Birleşen Milletler Guramasynyň türkmen tarapynyň başlangyjy bilen 2025-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmegi bu syýasatyň halkara derejede ýokary ykrar edilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Şu nukdaýnazardan, parahatçylygy we ösüşi üpjün etmekde zenanlaryň orny baradaky meseläni hut türkmen topragynda ara alyp maslahatlaşýandygymyz aýratyn ähmiýete eýedir.

Özbek we türkmen halklaryny umumy taryh, medeniýet we köp asyrlyk doganlyk gatnaşyklary birleşdirýär. Häzirki wagtda döwletlerimiziň Baştutanlarynyň syýasy erki netijesinde, bu gatnaşyklar hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyk derejesinde ösýär.

Bilimli zenan öz çagalary üçin aň-bilimiň çeşmesi, jemgyýetiň durnuklylygy üçin bolsa daýançdyr. Sebitimiz üçin bu mesele aýratyn möhümdir. Biz zenanlaryň bilim almaga we zähmet çekmäge bolan hukugynyň islendik jemgyýetiň durnukly geljeginiň binýadydygyna ynanýarys. 

Özbegistanda Prezident Şawkat Mirziýoýewiň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan özgertmeleriň merkezinde adamyň mertebesi durýar. Aýallaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek boýunça işler «Özbegistan – 2030» strategiýasynyň hem-de 2030-njy ýyla çenli gender deňligini gazanmak strategiýasynyň esasynda yzygiderli alnyp barylýar. Biziň esasy maksadymyz her bir zenanyň bilim almagy, hünär edinmegi, mynasyp zähmet çekmegi, howpsuzlykda ýaşamagy we öz mümkinçiliklerini doly derejede açyp görkezmegi üçin deň mümkinçilikleri döretmekden ybaratdyr.

Türkmen halkynyň paýhasly nakyly bar: «Abadançylyk agzybirlikdendir». Bu sözlerde şu günki dialogymyzyň ähli manysy jemlenendir: parahatçylyk özara ynam arkaly pugtalandyrylýar, ösüş bolsa jebislik we bilelikdäki hereketler arkaly üpjün edilýär. Zenanlaryň sesi eşidilýän, olaryň bilimi we tejribesi gadyrly görülýän, başlangyçlaryna goldaw berilýän jemgyýet öz geljegini berk binýadyň üstünde gurýar. Şu gün Awazada geçirilýän dialogyň ählumumy parahatçylygyň, abadançylygyň we durnukly ösüşiň hatyrasyna zenanlaryň mümkinçiliklerini birleşdirmäge hyzmat etjekdigine berk ynanýaryn.

07.10.2026

Sýaozýun Greýs Wanyň – BMG-niň Türkmenistandaky hemişelik wekiliniň «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

– Häzirki wagtda zenanlar milli parlamentlerdäki orunlaryň diňe dörtden birinden gowragyny eýeleýärler, dünýä boýunça ýolbaşçylyk wezipeleriniň bolsa 30 göterimini düzýärler. 2024-nji ýylda geçirilen esasy parahatçylyk proseslerinde gepleşik geçirijileriň diňe 7 göterimi zenanlardan ybarat boldy. Bu ugurdaky görkezijileri has-da gowulandyrmak üçin, bilelikdäki tagallalarymyzyň utgaşdyrylmagy örän möhümdir. Şunuň bilen baglylykda, sebitde we onuň çäklerinden daşarda zenan liderleri, syýasaty kesgitleýjileri we hyzmatdaşlary bir ýere jemläp, bu meseläni bilelikde ara alyp maslahatlaşmakda mümkinçilik döredendigi üçin Türkmenistanyň Hökümetine minnetdarlygymy bildirýärin.

Aýallar we gyzlar üçin abadançylyk diňe bir görkeziji bilen ölçenilmeýär. Ol saglygy we bilimi; ykdysady howpsuzlygy we mynasyp zähmeti; durmuş goragyny; zorlukdan we kemsitmelerden azat bolmagy; şeýle hem olaryň durmuşyna täsir edýän karar kabul etmek işlerine manyly gatnaşmak mümkinçiligini aňladýar. Bu ugurlaryň ählisi biri-biri bilen çuňňur baglanyşyklydyr. Päsgelçilikler hem şeýle baglanyşyklydyr. Dünýäde aýallar we gyzlar erkeklere garanyňda tölegsiz ideg we öý işlerine takmynan iki ýarym esse köp wagt sarp edýärler. Bu bolsa olaryň bilim almak, zähmet çekmek, telekeçilik bilen meşgullanmak we jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmak üçin bar bolan wagtyna we mümkinçiliklerine täsir edýär. Ösüşe diňe aýallaryň tagallalary bilen ýetmek mümkin däl. Erkekler we oglanlar — maşgalalarda, iş ýerlerinde, edaralarda we jemgyýetlerde — deňligi öňe sürmekde we aýallaryň hem-de gyzlaryň doly gatnaşyp, öz mümkinçiliklerini açyp bilmegi üçin zerur şertleri döretmekde möhüm hyzmatdaşlardyr. Hukuklaryň we borçnamalaryň durmuşa geçirilmegi üçin olary üpjün edýän kanunlar we syýasatlar, zerur serişdeleri göz öňünde tutýan býujetler, aýallara we gyzlara ýetýän hyzmatlar, boşluklaryň heniz nirede galýandygyny görkezýän maglumatlar hem-de netijeleri üpjün etmek üçin jogapkär institutlar zerurdyr.

Türkmenistan hem bu işlere öz goşandyny goşdy. Hususan-da, şu ýerde, Awazada geçirilen LLDC3 çäresiniň dowamynda zenan liderleriň duşuşygyny guramak, şeýle hem gender deňligi boýunça halkara we parlamentara dialoglary geçirmek arkaly bu ugra goşant goşdy. Şeýle hyzmatdaşlygyň ähmiýeti örän amaly häsiýete eýedir. Bir ýurtda üstünlikli işleýän çözgüt başga bir ýurt üçin görelde bolup biler. Tejribäni täzeden döretmegiň ýerine, ony ýerli şertlere uýgunlaşdyrmak mümkin. Ykdysady gatnaşyklardan we aýallara garşy zorlukdan başlap, howanyň üýtgemegine we sanly özgertmelere çenli umumy meseleler bolsa bilimleriň paýlaşylmagyndan we bilelikdäki hereketlerden peýdalanyp biler.

Türkmenistanyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan 2028-nji ýylyň Halkara hukuk ýyly diýlip yglan edilmegi möhüm ähmiýete eýedir.  Biziň şu günki duşuşygymyz bilelikdäki möhüm işimiziň netijeliligini artdyrmaga ýardam eder.

07.10.2026

Walentina Iwanowna Matwiýenko – Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň plenar mejlisindäki çykyşy:

W.I.Matwiýenko «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda öz işine başlan we dürli ýurtlaryň wekillerini bir ýere jemlän Halkara zenanlar dialogyna gatnaşyjylara gutlag sözi bilen ýüzlenip, zenanlaryň häzirki çylşyrymly ählumumy gün tertibine dialoga ymtylyşy we meseleleri ylalaşyk esasynda çözmek başarnygyny getirip biljekdiklerini aýtdy.

Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygynyň sözlerine görä, «düýpli özgerişler» döwründe we köp polýarly dünýä tertibine geçilýän şertlerde halkara syýasaty we ykdysadyýeti «ynsanlaşdyrmaga» bolan zerurlyk artýar. Onuň nygtamagyna görä, bu işlerde zenanlara möhüm orun degişlidir. Federasiýa Geňeşiniň Başlygy BMG-niň we onuň Durnukly ösüş maksatlarynyň ähmiýetini hem belläp, bu maksatlarda zenanlar meselesine ileri tutulýan orun berilýändigini aýtdy.  

Russiýanyň tejribesi barada bellemek bilen, Walentina Matwiýenko taryhy mysallara ýüzlendi. Ol Ýekaterina Daşkowany dünýäde ilkinji bolup ylymlar akademiýasyna ýolbaşçylyk eden zenan hökmünde, Aleksandra Kollontaýy ilkinji zenan ministr hökmünde, Lidiýa Zwerewany zenanlaryň arasynda ilkinji bolup ýokary uçuş usullaryny ýerine ýetiren uçarman hökmünde, Walentina Tereşkowany bolsa zenanlaryň kosmosa uçuş eýýamyny açan ilkinji zenan hökmünde ýatlatdy.

W.Matwiýenkonyň bellemegine görä, häzirki wagtda Russiýada 2030-njy ýyla çenli zenanlaryň bähbitlerini göz öňünde tutýan Milli hereketler strategiýasy durmuşa geçirilýär. Zenanlar ähli derejedäki döwlet häkimiýet edaralarynda wekilçilik edýärler we ministrliklere, parlamente, Merkezi banka hem-de Merkezi saýlaw toparyna ýolbaşçylyk edýärler. Onuň sözlerine görä, zähmet bazarynda gender deňligi üpjün edilip, bilim, saglygy goraýyş we ylym ulgamlarynda bolsa zenanlaryň orny ýokarydyr.

W.Matwiýenko Halkara zenanlar dialogynyň Türkmenistanda geçirilmegini aýratyn manyly waka hökmünde häsiýetlendirdi we muny Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy, türkmen halkynyň Milli Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň başlangyçlary bilen baglanyşdyrdy. Onuň sözlerine görä, Türkmenistanda zenanlara goýulýan hormat mukaddeslik derejesine çykarylyp, bu ugra aýratyn üns berilmeginiň netijesinde zenanlaryň öz mümkinçiliklerini durmuşa geçirmegi we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlaryna gatnaşmagy üçin zerur şertler döredildi. 

07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň açylyş dabarasy we plenar mejlisi geçirildi

Şu gün «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowanyň alyp barmagynda sebit we dünýä derejesinde uly ähmiýete eýe bolan «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň açylyş dabarasy we plenar mejlisi  geçirildi.

Bu halkara dialogyň geçirilmeginiň esasy maksady – sebitde we ählumumy derejede parahatçylygy, ynanyşmagy, durnukly ösüşi üpjün etmekde, döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlarynda, şeýle hem gender deňligini gazanmakda zenanlaryň ornuny berkitmekden we mümkinçiliklerini has-da giňeltmekden ybarat.

Plenar mejlisiň dowamynda parahatçylygy berkitmekde, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde hem-de jemgyýetçilik durmuşynda zenanlaryň ornuny ýokarlandyrmak boýunça Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy Dünýägözel Gulmanowanyň, Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenkonyň, BMG-niň Türkmenistandaky hemişelik wekili Sýaozýun Greýs Wanyň, Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň orunbasary – Zenanlar we maşgala işleri baradaky Döwlet Komitetiniň başlygy Dilnozahon Kattahanowanyň, Gazagystan Respublikasynyň Saglygy goraýyş ministri Akmaral Alnazarowanyň, Eýran Yslam Respublikasynyň Ýol we şäher gurluşygy ministri Farzane Sadeg Malwajerdiň, Belarus Respublikasynyň Milli mejlisiniň Respublika Geňeşiniň bilim, ylym, medeniýet we sosial ösüşi boýunça Hemişelik toparynyň başlygy Nataliýa Pawlýuçenkonyň, Türkiýe Respublikasynyň Maşgala işleri we durmuş hyzmatlary ministriniň orunbasary Sewim Saýim Madakyň, Gyrgyz Respublikasynyň Zenanlaryň kongresiniň prezidenti Zamira Akbagyşewanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň Milli Mejlisiniň agzasy Tanzila Rustamhanliniň, Täjigistan Respublikasynyň Işewür zenanlarynyň Milli Assosiasiýasynyň esaslandyryjysy we dolandyryjy geňeşiniň başlygy Gulbahor Mahkamowanyň çykyşlary diňlenildi.

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy D.Gulmanowa öz çykyşynda häzirki wagtda zenanlaryň jemgyýetde eýeleýän ornunyň barha artmagynyň dünýäde durmuş ösüşiniň esasy meýilleriniň biri bolup durýandygyny belledi.

Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň taýsyz tagallalary we parasatly içeri we daşary syýasaty netijesinde, Türkmenistan ählumumy derejede zenanlaryň jemgyýetdäki, döwlet dolandyryşyndaky we halkara diplomatiýadaky ornuny berkitmekde döwrebap işleri durmuşa geçirýär.

Türkmenistanyň milli hukuk ulgamy erkekleriň we zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün edýän kepillikleri özünde jemleýär. Ýurdumyzyň Esasy Kanuny, jynsyna garamazdan, ähli raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň deňdigini ykrar edýär. «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmeginiň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny durmuşyň ähli ulgamlarynda gender deňligini üpjün etmek üçin esas goýujy gurala öwrüldi.

Ýurdumyzda gender deňligini üpjün etmek, zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek maksady bilen, «Türkmenistanda gender deňligi boýunça 2026 – 2030-njy ýyllar üçin Hereketleriň milli meýilnamasy» üstünlikli durmuşa geçirilýär. 

Türkmenistan esasy halkara mehanizmlere, şol sanda Zenanlara garşy kemsitmeleriň ähli görnüşlerini aradan aýyrmak baradaky Konwensiýa gatnaşýar. BMG – Zenanlar we BMG-niň Ilat gaznasy ýaly düzümler bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk maksatlaýyn meýilnamalary durmuşa geçirmäge ýardam berýär. Şeýle hem ýurdumyz durnukly ösüşiň we parahatçylygy pugtalandyrmagyň şerti hökmünde gender deňligini üpjün etmegiň möhümdiginden ugur alyp, halkara başlangyçlar bilen çykyş edýär, zenanlaryň ornuny pugtalandyrmaga gönükdirilen sebit maksatnamalaryna işjeň gatnaşýar.

Abraýly halkara guramalar bilen bilelikde guralýan okuw maslahatlary we tejribe alyşmalar bu ugurda toplanan tejribäni baýlaşdyrmaga mümkinçilikleri artdyrýar. Bu çäreler döwlet edaralarynyň, raýat jemgyýetiniň we ýerli häkimiýetleriň wekilleriniň gender seljermesi, inklýuziw dolandyryş hem-de zenanlaryň ykdysady mümkinçiliklerini artdyrmak baradaky başarnyklaryny kämilleşdirmäge gönükdirilendir.

Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizde zenanlaryň jemgyýetdäki ornuny ýokarlandyrmaga, olaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmäge aýratyn üns berilýär. Döwletimiziň bu babatda alyp barýan  syýasaty zenanlaryň ýokary durmuş, ykdysady we zähmet işjeňligini şertlendirýär. Şonuň üçin hem türkmenistanly zenanlar bu gün özleriniň ukyp-başarnyklaryna we hünär taýdan taýýarlygyna laýyklykda, döwlet häkimiýetiniň kanunçykaryjy, ýerine ýetiriji, kazyýet şahalarynda, şeýle hem ýurduň ykdysadyýetiniň dürli pudaklaryna giň wekilçilik etmek bilen, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine mynasyp goşant goşýarlar.

Türkmenistan sebitde durnuklylygyň, parahatçylygyň we howpsuzlygyň üpjün edilmeginde yzygiderli başlangyçlar bilen çykyş edýär. BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Kararnamasynyň esasy ýörelgelerine laýyklykda, «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» meýilnamasyny amala aşyrmakda sebit derejesindäki dialog platformalarynyň netijeli işlemegine, aýratyn-da, Merkezi Aziýanyň zenanlar dialogynyň möhüm diplomatik gurala öwrülmegine mynasyp goşant goşýar. Bu format sebit döwletleriniň arasynda özara ynanyşmagy, parahatçylykly ösüşi we inklýuziw dolandyryşy berkitmekde zenanlaryň diplomatik mümkinçiliklerini utgaşdyrmaga hyzmat edýär.

«Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogynyň geçirilmegi döwletiň durmuşynda zenanlaryň ornuny pugtalandyrmak boýunça tejribe alyşmak, enelik we çagalyk babatda strategiýalary netijeli ilerletmek, zenanlaryň we çagalaryň hukuklaryny hem-de kanuny bähbitlerini üpjün etmek, olaryň maddy we durmuş abadançylygynyň, saglygynyň, intellektual ösüşiniň hem-de döredijilik mümkinçilikleriniň durmuşa geçirilmegini kepillendirmek, döwrüň çagyryşlaryny we mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak, şeýle hem halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin täze meýdança bolup durýandygy bilen şertlendirilýär. 

Bu ugurlarda täze oňyn netijeleriň gazanylmagy üçin, dünýä döwletleriniň tagallalarynyň we mümkinçilikleriniň utgaşdyrylmagyna möhüm orun degişlidir. «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilýän Halkara zenanlar dialogy hem sebitde we bütin dünýäde durnukly ösüşi üpjün etmekde, parahatçylygy, ynanyşmagy berkitmekde zenanlaryň eýeleýän ornunyň barha artýandygynyň nobatdaky aýdyň subutnamasydyr.

Halkara zenanlar dialogynyň umumy mejlisinde çykyş edenler parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň ornuny, zenanlar diplomatiýasynyň häzirki zaman dünýäsindäki netijeliligini belläp geçdiler. Şeýle hem sebitde we dünýäde zenanlaryň hukuklaryny hem-de mümkinçiliklerini giňeltmäge, parahatçylygy üpjün etmekde olaryň ornuny berkitmäge gönükdirilen tagallalaryň utgaşdyrylmagynyň ähmiýetini aýratyn nygtadylar.

Maslahata gatnaşyjylar bu ugurda Türkmenistanyň öňe sürýän oňyn başlangyçlaryna, durmuşa geçirýän giň gerimli işlerine ýokary baha berdiler.

Umumy mejlise gatnaşyjylar zenanlaryň jemgyýetdäki we halkara giňişlikdäki ornuna aýratyn ähmiýet berýändikleri, forumyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegine döredilen giň mümkinçilikler üçin Türkmenistanyň hormatly Prezidentine hem-de türkmen halkynyň Milli Liderine çuňňur hoşallyk bildirip, köp sagbolsunlar aýtdylar.

07.10.2026

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogy öz işine başlady

 

2026-njy ýylyň 7-nji oktýabrynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly Halkara zenanlar dialogy öz işine başlady.

Giň wekilçilikde geçýän Halkara zenanlar dialogynyň işi umumy mejlisde we  mowzuklaýyn mejlislerde dowam eder. Dialogyň dowamynda oňa gatnaşyjylar sebitde we ählumumy derejede parahatçylygy, ynanyşmagy, durnukly ösüşi üpjün etmek, döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlarynda, şeýle hem gender deňligini gazanmakda aýal-gyzlaryň möhüm orny bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşarlar. 

07.10.2026

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärä gatnaşdy

Şu gün — Hatyra güni Türkmenistanda 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalary, şeýle hem Watan goragynda söweş meýdanlarynda wepat bolan gahrymanlar hasrat bilen ýatlanyldy. Paýtagtymyzdaky «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumynda geçirilen gül goýmak hatyra çäresine hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow gatnaşdy.

Öten-geçenleri ýatlamak, edermen Watan goragçylaryny, tebigy betbagtçylykda pida bolanlary hatyralamak däbi halkymyzyň asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alýan ynsanperwer ýörelgeleriniň biridir. Bu asylly ýörelge Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe mynasyp dowam etdirilýär. Munuň özi ata-babalarymyzyň gahrymançylykly ýoluny häzirki nesillere ýetirmekde, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemekde möhüm ähmiýete eýedir. Hatyra gününde ýurdumyzyň ähli künjeginde Watan gahrymanlarynyň ruhlarynyň şat bolmagy dileg edilip, aýat-töwir okalýar, sadakalar berilýär. Biz bu gün pajygaly Aşgabat ýertitremesinde pida bolan ildeşlerimizi, Watan ugrunda şehit bolan edermen goragçylary, şeýle hem 1941 — 1945-nji ýyllaryň urşunyň gahrymanlaryny hatyralaýarys. Şol agyr ýyllardan bäri näçe wagt geçse-de, häzirki nesliň Watanyň edermen goragçylarynyň görkezen gahrymançylygyna goýýan hormat-sarpasy belentdir. Çünki olar nesilleriň nurana geljeginiň hatyrasyna öz janyny pida etdiler. Türkmen halkynyň taryhynda şeýle ýowuz wakalar ençeme gezek bolup geçipdi. Mähriban topragymyza çäksiz söýginiň, agzybirligiň, öz güýjüne ynamyň we durmuşy söýmegiň netijesinde, türkmen halky agyr ýitgilere sezewar bolanda-da, kynçylyklary ýeňip geçmegi başarypdyr. Paýtagtymyzyň günorta-günbatar böleginde ýerleşýän «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumy milli gahrymanlarymyza çuňňur sarpanyň, halkymyzyň beýik geçmişine hormatyň özboluşly nyşanydyr. Ir bilen ildeşlerimiz bu toplumyň «Ruhy tagzym», «Milletiň ogullary», «Baky şöhrat» ýadygärliklerine gül desselerini goýup, halkymyzyň gahrymanlaryny hatyraladylar.

...Hormatly Prezidentimiziň awtoulagy ýadygärlikler toplumynyň öňündäki meýdança geldi. Bu ýerde Hormat garawulynyň esgerleri nyzama düzüldi.

Döwlet Baştutanymyz Serdar Berdimuhamedow bellenen ýere barýar. Soňra Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar.

Gurban bolan Watan goragçylary we tebigy betbagtçylykda ömür tanapy kesilenler baradaky halk hasratynyň özboluşly senasyna öwrülen gamgyn «Keçpelek» sazy ýaňlanýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde gurban bolanlaryň ýagty ýadygärligini hatyralap, «Ruhy tagzym» ýadygärligine gül çemenini goýdy.

Adamzadyň taryhynda iň weýrançylykly ýertitremeleriň biri bolan 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesi baradaky hasratly ýatlamalar halk hakydasynda baky ýaşaýar. Bu tebigy betbagtçylyk gülläp ösýän şäheri hem-de onuň töwereklerini sähel pursatda düýbünden weýran etdi, ildeşlerimiziň müňlerçesiniň ömür tanapyny kesip, her bir maşgala öwezini dolup bolmajak ýitgileri getirdi. Şol aýylganç gijede döwlet Baştutanymyzyň garry atasy, 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunyň söweş meýdanlarynda gahrymançylyk görkezen, ilhalar ynsan, mugallym, tutuş ömrüni ýaşlary terbiýelemäge bagyşlan Berdimuhamet Annaýewiň hem ömür tanapy kesildi. Aşgabat ýertitremesinde diri galanlar tutanýerliligiň, gaýduwsyzlygyň, synmaz erkiň belent nusgasyny görkezdiler.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanan şähergurluşyk maksatnamasynyň hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen, Aşgabat soňky ýyllarda dünýäniň iň owadan şäherleriniň birine, bagtyýar we abadan durmuşyň mekanyna, sebitleýin we ählumumy hyzmatdaşlygyň merkezine, iri halkara çäreleriň geçirilýän ýerine öwrüldi. Onuň täze keşbinde ata-babalarymyzyň ýurdumyzyň ýagty geljegi, türkmen halkynyň bagtly ykbaly baradaky arzuw-umytlary öz beýanyny tapýar. Paýtagtymyzyň ähli ulgamlarda gazanýan ägirt uly üstünlikleri halkara giňişlikde hem giňden ykrar edilýär.

Döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň, innowasion tehnologiýalar bilen üpjün edilen lukmançylyk merkezleriniň, mekdepleriň we çagalar baglarynyň, sport toplumlarynyň, medeni-durmuş maksatly desgalaryň yzygiderli gurulmagy ýurdumyzyň gülläp ösüşiniň täze eýýamynyň nyşanydyr. Amala aşyrylýan özgertmeler Türkmenistanyň ösüşine we rowaçlygyna, ilatymyzyň abadançylygyny berkitmäge, her bir maşgalanyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Dürli ýyllarda Aşgabat şäheri «Dizaýn» ugry boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasynyň (ÝUNESKO) döredijilik şäherleriniň toruna, Syýahatçylyk şäherleriniň bütindünýä federasiýasynyň agzalygyna kabul edildi. Şeýle hem GDA-nyň çäklerinde «Arkalaşygyň täze sport mümkinçilikleriniň şäheri» diýlip yglan edildi. Geçen ýyl ak mermerli paýtagtymyzyň ÝUNESKO-nyň öwreniji şäherleriniň bütindünýä toruna girizilmegi baş şäherimiziň iri ylym-bilim we medeni merkez hökmünde möhüm orun eýeleýändigini görkezen nobatdaky şanly waka boldy.

Gözel paýtagtymyzyň diplomatiýanyň hem-de bitaraplygyň sebit we halkara merkezi hökmündäki abraýy-da barha artýar. Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň ştab-kwartirasynyň ýerleşdirilmegi ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli, dostlukly, hoşniýetli gatnaşyklara esaslanýan ýörelgelerini dabaralandyrýar.

...Soňra hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mähriban Watanymyzyň erkinligi, onuň bagtyýar geljegi ugrundaky söweşlerde baş goýan gahrymanlaryň hatyrasyna bina edilen «Milletiň ogullary» we «Baky şöhrat» ýadygärliklerine gül çemenlerini goýdy. Türkmen topragynyň merdana ogullary baradaky synmaz hakydanyň nyşany hökmünde «baky ot» ýanyp dur.

Ata-babalarymyzyň görkezen gahrymançylygy ýurdumyzyň ýaş nesilleri üçin nusgalykdyr. Watanymyzyň azatlygy ugrunda göreşen pederlerimiziň şöhraty halkymyzyň taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy. Ildeşlerimiziň müňlerçesi Beýik Watançylyk urşunyň söweş meýdanlarynda mertligiň, harby borja wepalylygyň, eziz topragymyza çäksiz söýginiň ajaýyp nusgasyny görkezdiler. Watanymyzy gorap, il-ýurduň azatlygy ugrunda janyny gurban eden merdana gerçeklerimiziň, milli gahrymanlarymyzyň aldym-berdimli söweşlerde görkezen edermenligi, batyrlygy, gaýduwsyzlygy, gahrymançylygy ata Watany, il-halky söýmegiň beýik mekdebidir.

...Soňra Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, milli parlamentiň deputatlary, Türkmenistandaky diplomatik wekilhanalaryň hem-de halkara guramalaryň ýolbaşçylary gül desselerini goýdular. Ýurdumyzyň daşary döwletlerdäki diplomatik wekilhanalarynyň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular, talyplar, paýtagtymyzyň ýaşaýjylary hem olara goşuldylar.

Hakyda halkyň ruhy dünýäsiniň aýrylmaz bölegidir. Ol nesilleriň arasyndaky arabaglanyşyk bolup, durmuşa aýratyn, çuň many-mazmun berýär, geçmişe nazar aýlap, geljege ynamly garamaga mümkinçilik açýar. Geçmiş taryhyny bilýän hem-de oňa hormat goýýan jemgyýetde ruhubelentlik belende göterilýär. Ol milletiň watansöýüjilik we döredijilik mümkinçiliklerini birleşdirmäge, durmuşa geçirmäge ýardam edýär. Biziň hakydamyz, ýaşuly nesle bolan çäksiz hoşallygymyz parahatçylygy pugtalandyrmaga, Garaşsyz türkmen döwletiniň okgunly ösmegine, jemgyýetde belent ynsanperwer däpleri aýawly saklamaga gönükdirilen anyk işlerde öz beýanyny tapýar.

Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, häzirki wagtda ýurdumyzda gazanylýan üstünlikler biziň her birimizde hakyky watançylyk duýgusyny, milli buýsanjy döredýär. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň abraýyny belende galdyrmak, Watanymyzy, halkymyzy söýmek hem-de guwanmak biziň her birimiziň borjumyzdyr. Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 35 ýyllyk baýramy giňden bellenilen şu ýylyň «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýyly diýlip atlandyrylmagy ata-babalarymyzyň dünýä beren gymmatlyklarynyň, asylly ýörelgeleriniň berkarar Watanymyzyň döwletlilik binýadyny emele getirýändigini aýdyň görkezýär. Ýurdumyz Garaşsyzlygynyň şanly senesini söweşde we şatlykly günde goç ýigidiň wepaly hemrasy bolan bedewleriň hormatyna guralan giň gerimli dabaralar bilen utgaşdyryp belledi.

Hormatly Prezidentimiz bu gün ýurdumyzda Hatyra gününiň geçirilip, öten-geçenleriň ýatlanylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz öten-geçenleri hatyralap, gül desseleriniň goýlandygyny belledi we berilýän sadakalaryň, doga-dilegleriň kabul bolmagyny dileg etdi.

Hatyra çäresi tamamlanandan soňra, hormatly Prezidentimiz ýygnananlar bilen mähirli hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.

Hatyra çäreleri, paýtagtymyzda bolşy ýaly, Arkadag şäherinde hem-de ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda geçirildi. Wepat bolanlaryň ruhuna aýat-töwirler okalyp, sadakalar berildi.

«Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumynda geçirilen çäre beýik pederlerimiziň däpleriniň mynasyp dowam etdirilýändiginiň, halkymyzyň ruhubelentligini belende götermegiň hatyrasyna nesilleriň aýrylmaz arabaglanyşygynyň nobatdaky aýdyň nyşanyna öwrüldi.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

06.10.2026

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy bilen duşuşygy

Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzdan Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherine ugrady. Gahryman Arkadagymyz Balkan welaýatyna ugramak üçin paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde türkmen halkynyň Milli Liderini resmi adamlar ugratdylar.

Biraz wagtdan Gahryman Arkadagymyz Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menziline geldi. Howa menzilinde Halk Maslahatynyň Başlygy mähirli garşylanyldy.

“Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda türkmen halkynyň Milli Lideri “Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny” atly halkara zenanlar dialogyna gatnaşmak üçin ýurdumyza gelen Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenkony mähirli garşylady.

Bu ýerde bolan duşuşygyň barşynda Russiýanyň parlamentiniň ýokarky palatasynyň ýolbaşçysy mähirli kabul edilendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Gahryman Arkadagymyzy dünýä belli syýahatçylyk zolagynda geçirilýän giň gerimli halkara çäreler mynasybetli gutlady. Şeýle hem ol pursatdan peýdalanyp, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň Gahryman Arkadagymyza we hormatly Prezidentimize iberen salamyny, rowaçlyk hem-de abadançylyk baradaky iň gowy arzuwlaryny ýetirdi.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Russiýa Federasiýasynyň Prezidentine özüniň iň gowy arzuwlaryny beýan etdi hem-de Hazar deňziniň ajaýyp kenarynda geçirilýän halkara çärelere gatnaşmaga iberilen çakylygy kabul edendigi üçin Walentina Matwiýenko hoşallyk bildirdi.

Duşuşygyň dowamynda bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň arasyndaky gatnaşyklar dürli ugurlar boýunça sazlaşykly ösdürilýär. Biziň ýurtlarymyz BMG-niň, GDA-nyň we beýleki halkara düzümleriň çäklerinde netijeli gatnaşyklary giňeldýärler. Şeýle hem ýokary derejede geçirilýän duşuşyklaryň we gepleşikleriň jemleri boýunça gazanylýan ylalaşyklar özara bähbitli esasda durmuşa geçirilýär. Bellenilişi ýaly, bu gatnaşyklar berk dostluk we özara hormat goýmak ýörelgelerine esaslanýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet derejesinde ýola goýlan netijeli we dostlukly gatnaşyklar türkmen-rus hyzmatdaşlygynyň hil taýdan täze derejä çykmagyny şertlendirýär.

Awazada halkara zenanlar dialogynyň geçirilmeginde çuňňur many bar. Munuň özi Türkmenistanda zenanlaryň zähmetine we ösüş ýollaryna aýratyn hormat goýulýandygynyň nobatdaky güwäsidir. Şeýle hem myhman Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň wise-prezidenti O.Atabaýewanyň zenanlaryň arasynda geçirilýän halkara çäreleriň guramaçylykly we netijeli häsiýete eýe bolmagynda mynasyp paýynyň bardygyny belledi.

Häzirki wagtda iki dostlukly ýurduň arasyndaky netijeli syýasy-ykdysady gatnaşyklar, şol sanda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ugry boýunça ýola goýulýan hyzmatdaşlyk yzygiderli ösdürilýär. Parlamentara gatnaşyklar halkara hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Munuň özi özara tejribe alyşmakda we parlamentara gatnaşyklaryň netijeli häsiýete eýe bolmagynda ähmiýetlidir.

Bellenilişi ýaly, ertirki geçiriljek halkara çäreler halkara gatnaşyklaryň taryhynda ygtybarly meýdança bolup hyzmat eder. Mundan başga-da, iki ýurduň arasynda ylym-bilim ulgamy boýunça ýola goýulýan gatnaşyklar hil taýdan täze derejä çykaryldy. Häzirki döwürde Russiýanyň ýokary okuw mekdeplerinde türkmen ýaşlarynyň müňlerçesi bilim alýar. Şunuň bilen baglylykda, Hazar deňziniň ajaýyp kenarynda geçirilýän giň gerimli halkara çäreleriň netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürilmegine kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirildi. Aýratyn-da, “Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny” atly halkara zenanlar dialogynyň işine üstünlik arzuw edildi.

Duşuşygyň ahyrynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz hem-de Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenko birek-birege berk jan saglyk, jogapkärli döwlet işlerinde mundan beýläk-de üstünlikleri, Türkmenistanyň we Russiýanyň dostlukly halklaryna bolsa rowaçlyk, abadançylyk arzuw etdiler.

Duşuşyk tamamlanandan soňra, Gahryman Arkadagymyz Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinden Aşgabada ugrady. Biraz salymdan Gahryman Arkadagymyz paýtagtymyzyň Halkara howa menziline geldi. Bu ýerde türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz mähirli garşylanyldy.

 

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

06.10.2026
1 2 3 4 5 6 7 ... 95