– Gahryman Arkadagymyzyň, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda zenanlarymyzyň asuda, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy, mynasyp nesilleri terbiýeläp ýetişdirmegi üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Bu gün ýurdumyzda zenanlar hakynda alada etmek, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmak, döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryň biri bolup durýar.

Häzirki zaman zenany — bu başarjaň ýolbaşçy, diplomat we syýasatçy, lukman, alym, mugallym, inžener, ykdysatçy, telekeçi. Zenanlar diňe bir maşgala ojagynyň mukaddesligi däl-de, eýsem, döwlet we jemgyýetçilik işlerinde netijeli zähmet çekip, ýurduň ösüşine saldamly goşant goşýarlar. Olaryň döwletimiziň hukuk binýadyny kämilleşdirmäge, halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge goşýan goşandy örän uludyr. 

Ýurdumyzda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, ylym-bilimde, saglygy goraýyşda, medeniýetde, sportda, telekeçilikde we beýleki pudaklarda geçirilýän işlere deňhukukly gatnaşmagy üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Eneligi we çagalygy goramak, maşgala mukaddesligini aýawly saklamak hem-de zenan mertebesini belentde tutmak boýunça giň gerimli döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu ugurda kanunçylyk binýadynyň kämilleşdirilmegine, halkara hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär. 

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Zähmet, Maşgala, Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda, Jenaýat, Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodekslerinde we beýleki kanunlarynda gender deňliginiň hukuk esaslary, zenanlaryň hukuklary babatynda birnäçe durmuş kadalary hem-de ýeňillikleri göz öňünde tutulýar.

Türkmenistanyň milli hukuk ulgamy erkekleriň we zenanlaryň deň hukuklaryny üpjün edýän berk kepillikleri özünde jemleýär. Türkmenistanyň Konstitusiýasy jynsyna garamazdan, ähli raýatlaryň hukuklarynyň we azatlyklarynyň deňdigini ykrar edýär. «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň üpjün edilmeginiň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanuny durmuşyň ähli ulgamlarynda gender deňligini üpjün etmek üçin möhüm gurala öwrüldi. Mundan başga-da, syýasy, ykdysady, bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynda anyk çäreleri we maksatlary kesgitleýän gender deňligi boýunça Hereketleriň milli meýilnamalary işlenilip taýýarlanylýar we durmuşa geçirilýär.

Halkymyzda «Ene süýdi bilen giren edep, gursaga hemişelik ornaşar» diýen pähimli söz bar. Bu pähimli jümle terbiýäniň gözbaşynyň maşgaladygyny, esasan hem, enäniň çaganyň beden, ruhy we ahlak taýdan ösmegini, umumy orta bilim almagyny üpjün etmek bilen, mynasyp terbiýeläp, kemala gelmegindäki tutýan ornunyň örän uludygyny delillendirýär. 

Gahryman Arkadagymyzyň çuňňur garaýyşlara esaslanýan «Enä tagzym — mukaddeslige tagzym» atly ajaýyp kitabynda şeýle setirler bar: «Türkmen maşgalasynda edep-ekramy, asyllylygy, mähremligi bilen ýaşlar üçin görelde bolýan käbelerimiz tükeniksiz döwletiň — döwletliligiň eýesidir». Bu parasatly sözlerde çuňňur many-mazmun bar. Çünki eneler nesilden-nesle geçip gelýän milli ruhy gymmatlyklarymyzy sünnäläp, geljekki nesillerimize ýetirýän, akylly-başly, sagdyn nesli kemala getirýän mähribanlarymyzdyr.

2026-njy ýylyň 31-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat geçirildi. Bu maslahat hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda hem-de türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy  Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary bilen,  Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygy bellenilýän «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylyny dabaralandyrmaga, ýurdumyzyň parahatçylyk söýüjilikli, ynsanperwer döwlet syýasatyny dünýä ýaýmaga we döwletimiziň halkara abraýyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. 

Maslahata Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri baradaky Milli toparynyň jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary, Birleşen Milletler Guramasynyň ýurdumyzdaky düzüm birlikleriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistanda ýerleşýän diplomatik wekilhanalarynyň zenan ýolbaşçylary we ýurdumyzyň dürli ulgamlarynda zähmet çekýän zenanlar gatnaşdylar.

Maslahatda çykyş edenler zenanlar hakynda alada etmegiň, olaryň jemgyýetde tutýan ornuny has-da ýokarlandyrmagyň, zenana, enä sarpaly garamagyň Gahryman Arkadagymyzyň, Hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýöredýän döwlet syýasatynda ileri tutulýan esasy ugurlaryň biri bolup durýandygyny nygtadylar. Jemgyýetçilik-syýasy durmuşynyň ähli ugurlarynda Arkadagly Gahryman Serdarymyz tarapyndan durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeleriň munuň aýdyň subutnamasy bolup durýandygyny bellediler. Şeýle hem maslahatyň barşynda zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda tutýan ornuny berkitmek, olaryň ylymda, bilimde başarnyklaryny we beýleki ugurlarda döredijilik mümkinçiliklerini doly amala aşyrmaklary üçin döredilýän şertler, maşgala mukaddesliklerini, eneligi we çagalygy goramak, geljekki nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde zenanlaryň eýeleýän möhüm ornuny pugtalandyrmak hem-de häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň tutýan orny babatda pikir-garaýyşlar beýan edildi we tejribe alşyldy.

Maslahatda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany ýylynda hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen döwletimizde köptaraplaýyn düzümleriň çäklerinde eneligi we çagalygy goldamak maksady bilen döredilýän mümkinçilikler, döwletimiziň alyp barýan ynsanperwer syýasaty, bu babatda BMG-nyň düzümleri bolan ÝUNESKO, ÝUNISEF we beýleki guramalar bilen durmuşa geçirilýän halkara hyzmatdaşlygyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Şeýle hem Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň ynsanperwer meseleleriň çözülmeginde alyp barýan nusgalyk işleriniň halkara derejede ykrar edilýändigi bellenildi.

Maslahatyň barşynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzda zenanlaryň hukuklaryny, bähbitlerini goramak, maşgalany goldamak boýunça alnyp barylýan işleri, ýurdumyza zenanlaryň jemgyýetdäki ornuny pugtalandyrmak, olaryň bilim, saglyk we ykdysady mümkinçiliklerini giňeltmek bilen bagly halkara hyzmatdaşlygyny has-da ösdürmek, bu ugurdaky kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak barada gazanan üstünliklerini parlament diplomatiýasynyň üsti bilen dünýä jemgyýetçiligine ýaýmakda uly ähmiýetiniň bardygyny nygtadylar.

Maslahata gatnaşyjylar ýurdumyzyň hoşniýetlilik, ynsanperwerlik, parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerine esaslanýan içeri we daşary syýasatynyň mundan beýläk-de üstünliklere beslenmegini, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň, türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň janlarynyň sag, ömürleriniň uzak bolmagyny, il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli beýik işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw etdiler.

Şu gün Türkmenistanyň Mejlisinde «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýyly: häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny» atly maslahat öz işine başlady.

Maslahatda oňa gatnaşyjylar gender deňligini ilerletmek ulgamynda döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek, zenanlaryň döwlet dolandyryşynda, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda tutýan ornuny berkitmek, olaryň ylymda, bilimde we döredijilik işinde öz zehinlerini doly amala aşyrmaklary üçin döredilýän şertler, maşgala mukaddesliklerini, eneligi we çagalygy goramak, geljekki nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde zenanlaryň eýeleýän möhüm ornuny pugtalandyrmak babatda özara pikir we tejribe alşarlar.

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow oba hojalyk ministri Ç.Çetiýewiň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynda we welaýatlarda alnyp barylýan işler bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi T.Nurmyradowa söz berildi. Ol welaýatdaky möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, şu günler sebitiň bugdaý ekilen meýdanlarynda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Gowaça ekişine guramaçylykly girişilip, bu jogapkärli möwsümi agrotehniki möhletlerde geçirmek üçin degişli işler alnyp barylýar. Welaýatyň ýazlyk ýeralma, gök-bakja ekinleri ekilen meýdanlarynda degişli ideg işleri dowam edýär. Pile öndürijiler bilen şertnamalar baglaşylyp, ýüpekçi kärendeçileri ýüpek gurçugynyň tohumy bilen üpjün etmek babatda zerur çäreler görülýär. Mundan başga-da, häkim ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, hususan-da, gowaça ekişiniň, bugdaýa we ýazlyk gök-bakja ekinlerine ideg etmek işleriniň agrotehniki möhletlerde, ýokary hilli geçirilmeginiň möhümdigini belledi hem-de häkime bu işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Şeýle-de hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Balkan welaýatynyň häkimi H.Aşyrmyradow welaýatda dowam edýän oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Häzirki wagtda welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri ýerine ýetirilýär. Şu ýylyň hasyly üçin gowaça ekişi dowam edip, bu jogapkärli möwsümi bellenen möhletlerde tamamlamak üçin zerur çäreler görülýär. Welaýatyň ýazlyk ýeralma, gök-bakja ekinleri ekilen meýdanlarynda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri geçirilýär. Pile öndürmek möwsümine taýýarlyk görmegiň çäklerinde pile öndürijiler bilen şertnamalar baglaşylyp, ýüpek gurçugynyň saklanjak ýerlerini taýýarlamak babatda degişli işler dowam edýär. Şeýle hem häkim Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk önümçiliginde agrotehnikanyň kadalarynyň berk berjaý edilmeginiň ekinlerden ýokary hilli hasyl almagyň esasy şertleriniň biridigini belledi we welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda dowam edýän möwsümleýin işlere, hususan-da, gowaça ekişine, bugdaýa, ýazlyk ekinlere ideg etmek işlerine yzygiderli gözegçiligi üpjün etmegi tabşyrdy. Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalarda göz öňünde tutulan wezipeleriň üstünlikli berjaý edilmeginiň ähmiýetine ünsi çekip, häkime sebitde şu ýyl üçin meýilleşdirilen işleriň ýerine ýetirilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Daşoguz welaýatynyň häkimi D.Babaýew welaýatdaky möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Bu işleriň çäklerinde häzirki wagtda welaýatyň bugdaý ekilen meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen, welaýatda gowaça ekişine guramaçylykly girişilip, häzirki wagtda bu işler agrotehniki möhletlerde alnyp barylýar. Ýazlyk ýeralmanyň, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişi dowam edýär. Welaýatda pile öndürmek möwsümini guramaçylykly, ýokary hilli geçirmäge taýýarlyk görülýär. Şeýle hem häkim şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, şu günler ýurdumyzyň oba hojalygynda ýaýbaňlandyrylan möwsümleýin işleri, hususan-da, gowaça ekişini agrotehniki möhletlerde, guramaçylykly geçirmek üçin ähli zerur çäreleriň görülmelidigini belledi hem-de häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz bugdaýa, ýazlyk ekinlere ideg işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alnyp barylmagyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalara laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli we öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Lebap welaýatynyň häkimi D.Genjiýew welaýatda dowam edýän möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, sebitiň ak ekin meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen, welaýatda gowaça ekişine girişilip, ony guramaçylykly geçirmek üçin zerur çäreler görülýär. Ýazlyk ýeralma, sogan ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri ýerine ýetirilýär. Döwlet Baştutanymyzyň ýüpekçilik pudagyny ösdürmek, piläniň öndürilýän möçberini artdyrmak babatda öňde goýan wezipelerini üstünlikli amal etmek maksady bilen, welaýatda kärendeçiler bilen şertnamalar baglaşyldy, ýüpek gurçugynyň idediljek jaýlary möwsüme doly taýýar edildi. Häzirki wagtda ýüpek gurçugynyň tohumyny kärendeçilere paýlamaga girişildi. Şeýle-de häkim Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilýän medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleri barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ekişden başlap, ideg etmek işlerine çenli oba hojalyk önümçiliginiň ähli tapgyrlarynda agrotehnikanyň kadalarynyň berjaý edilmeginiň ekinlerden bol hasyl almak bilen bir hatarda, ýer-suw serişdelerinden netijeli peýdalanmaga, pudagy durnukly ösdürmäge ýardam berýändigini belledi we häkime gowaça ekişiniň barşyny, bugdaýa, ýazlyk ekinlere ideg işlerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan desgalardaky gurluşyk işleriniň talabalaýyk, bellenen möhletlerde ýerine ýetirilmegini üpjün etmek barada-da tabşyryklary berdi.

Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew welaýatda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hasabatda nygtalyşy ýaly, şu günler sebitiň bugdaý ekilen meýdanlarynda mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleri utgaşykly alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi esasynda welaýatda gowaça ekişine guramaçylykly girişilip, bu jogapkärli möwsümi ýokary hilli geçirmek boýunça zerur çäreler görülýär. Ýazlyk ýeralma, beýleki gök-bakja ekinleri ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg işleri dowam edýär. Şeýle hem pile öndürijiler bilen şertnamalary baglaşmak, olary ýüpek gurçugynyň tohumy bilen üpjün etmek, pile kabul ediş nokatlaryny taýýarlamak boýunça degişli işler geçirilýär. Mundan başga-da, häkim şu ýyl welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan medeni-durmuş, önümçilik maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda dowam edýän agrotehniki çäreleriň, hususan-da, gowaça ekişiniň, bugdaýa hem-de ýazlyk ekinlere ideg işleriniň talabalaýyk, ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek üçin toplumlaýyn çäreleriň zerurdygyny belledi hem-de bu babatda häkime degişli tabşyryklary berdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamalary amala aşyrmagyň çäklerinde welaýatda şu ýyl açylyp ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan desgalardaky gurluşyk işleriniň öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra oba hojalyk ministri Ç.Çetiýew ýurdumyzyň oba hojalygynda dowam edýän möwsümleýin işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda Diýarymyzyň bugdaý ekilen meýdanlarynda gallaçy babadaýhanlar tarapyndan agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek işleri dowam edýär. Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen, il sylagly ýaşulularyň gatnaşmagynda ýurdumyzda gowaça ekişine girişilip, bu möwsümi bellenen agrotehniki möhletlerde, ýokary hilli geçirmek üçin zerur çäreler görülýär. Ekişde kuwwatly oba hojalyk tehnikalarynyň doly güýjünde netijeli işledilmegine aýratyn üns berilýär. Ýeralma, gök-bakja we beýleki azyklyk oba hojalyk ekinlerine ideg etmek işleri alnyp barylýar. Pile öndürmek boýunça bellenen meýilnamany üstünlikli ýerine ýetirmek, ýüpek kärhanalaryny çig mal bilen üpjün etmek maksady bilen, häzirki wagtda pile öndürijiler bilen şertnama baglaşmak işleri tamamlaýjy tapgyrda alnyp barlyp, ýüpek gurçugynyň tohumyny we idediljek jaýlaryny möwsüme taýýarlamak boýunça degişli işler dowam edýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagynyň milli ykdysadyýetimizdäki möhüm ornuna ünsi çekdi we ýurdumyzda oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl almak boýunça pudagyň öňünde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.

Soňra döwlet Baştutanymyz iş maslahatyna gatnaşyjylara ýüzlenip, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň möhüm ähmiýetine ýene-de bir gezek ünsi çekdi hem-de gowaça ekişiniň agrotehniki möhletlerde geçirilmegini, bugdaýa, ýazlyk gök-bakja ekinlerine ideg işleriniň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini, pile öndürmek möwsümine guramaçylykly taýýarlyk görülmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

2026-njy ýylyň 30-njy martynda «Merkezi Aziýa-Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumynyň çäklerinde Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleriniň Özbegistan Respublikasynyň Oliý Majlisiniň Senatynyň Başlygynyň orunbasary Sadyk Safoýew bilen duşuşygy geçirildi. 

Duşuşygyň barşynda türkmen wekiliýeti Özbegistan Respublikasynyň Samarkant şäherinde geçirilýän «Merkezi Aziýa- Ýewropa Bileleşigi» birinji Parlamentara forumyna gatnaşmak üçin iberen çakylygy üçin hoşallygyny beýan edip, bu forumyň  üstünlikli geçmegi baradaky iň gowy arzuwlaryny beýan etdi. 

Taraplar döwlet Baştutanlarynyň tagallalary bilen, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň dürli ugurlarda netijeli häsiýete eýe bolýandygyny, köp asyrlyk türkmen-özbek gatnaşyklarynyň baý tejribesiniň esasynda syýasy-ykdysady, medeni-ynsanperwer we parlamentara hyzmatdaşlykda uly ösüşleriň gazanylandygyny bellediler. Şunuň bilen birlikde, ýurtlaryň arasyndaky hoşniýetli hyzmatdaşlygyň, ikitaraplaýyn formatda bolşy ýaly, halkara guramalaryň çäklerinde hem özara bähbitli gatnaşyklar esasynda yzygiderli ösdürilýändigi we pugtalandyrylýandygy nygtaldy.

Duşuşygyň barşynda taraplar parlamentara dialogyň iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmegiň möhüm bölegine öwrülendigini we ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň, ýaş we zenan parlamentarileriň duşuşyklarynyň geçirilmeginiň kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmakda möhüm ähmiýete eýedigini bellediler. 

2026-njy ýylyň 30-njy martynda Türkmenistanyň Mejlisinde we Mongoliýanyň Beýik Döwlet Huralynda ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň göni wideoaragatnaşyk arkaly ilkinji duşuşygy geçirildi. 

Wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen duşuşygyň barşynda iki ýurduň döwlet Baştutanlarynyň tagallalary netijesinde dostlukly gatnaşyklaryň dürli ugurlar, şol sanda parlamentara gatnaşyklary boýunça ösdürilýändigi aýratyn bellenildi. 

Duşuşygyň dowamynda türkmen tarapy Türkmenistanyň oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, ynanyşmak, deňhukuklylyk, ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasatynyň esasy ugurlary, milli Parlamentiň düzümi hem-de dürli ulgamlarda amala aşyrylýan giň gerimli durmuş-ykdysady özgertmeleri kanunçylyk taýdan üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdyrdy. 

Duşuşykda parlamentara dialogyň iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmekde möhüm ähmiýete eýe bolmak bilen, parlamentara dostluk toparlarynyň kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmagyň mümkinçilikleri aýratyn bellenildi. Şunuň bilen birlikde, ugurdaş komitetleriň, ýaş we zenan parlamentarileriň, telekeçileriň arasyndaky gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmeginiň, parlamentler derejesinde geçirilýän duşuşyklaryň, maslahatlaryň döwletara gatnaşyklary parlament diplomatiýasynyň üsti bilen goldamakda, hoşniýetli hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmekde tagallalary birleşdirmegiň ähmiýeti barada pikir alşyldy. 

Duşuşygyň ahyrynda türkmen tarapy «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ýurdumyzyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda (GDA) başlyklyk etmeginiň çäklerinde zenanlaryň dialogynyň, GDA-nyň Parlamentara Assambleýasynyň mejlisiniň, demografiýa meseleleri boýunça geçiriljek çäreleriň ähmiýeti barada hem belläp geçdi.

Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Arkadag şäherine iş saparyny amala aşyryp, bu ýerde Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň müdiriýetiniň mejlisini geçirdi.

Häzirki döwürde Arkadag şäherinde öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegini esasy ugur edinýän işler amala aşyrylýar. Şol bir wagtyň özünde, Milli Liderimiziň başyny başlan asylly işleriniň Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilmegi bilen, Türkmenistan bagtyýar çagalygyň mekany hökmünde ykrar edilýär. Munuň özi Arkadag şäherinde amala aşyrylýan haýyrly işlerde-de öz beýanyny tapýar.

Irden Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň Arkadag şäherinde ýerleşýän ştab-kwartirasyna gelende, türkmen halkynyň Milli Lideri mähirli garşylanyldy.

Mejlise gaznanyň müdiriýetiniň agzalary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy hem-de Arkadag şäheriniň häkimi gatnaşdylar. Gahryman Arkadagymyz mejlisde ýurdumyzda ýaş nesilleri durmuş taýdan goldamak, olaryň bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün etmek hem-de howandarlyga mätäç çagalaryň saglygynyň dikeldilmegine ýardam bermek maksady bilen döredilen Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň alyp barýan işleri, ýetilen sepgitler barada hasabatlaryň diňleniljekdigini aýtdy. Milli Liderimiz, ilki bilen, gaznanyň bejeriş işleri boýunça wise-prezidenti O.Atabaýewa söz berdi.

O.Atabaýewa Gahryman Arkadagymyzy hem-de hormatly Prezidentimizi gaznanyň döredilmeginiň 5 ýyllygy bilen gutlady. Şeýle hem ol gaznanyň goldawy bilen bejergi alan we saglygyny dikelden ýurdumyzyň ýaşajyk raýatlarynyň okamaga, döretmäge, bilimli, ylymly, Watana wepaly şahsyýetler bolup ýetişmäge bolan höwesiniň örän ýokarydygyny belledi. Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilen wagtyndan bäri tutuş ýurdumyz boýunça näsag çagalaryň 758-sine operasiýalaryň geçirilendigi, Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezinde şu günki güne çenli 2 müň 467 çaganyň döwrebap sagaldyş-dikeldiş bejergisini alandygy, merkezde innowasion tehnologiýalaryň ýerli tebigy serişdeler bilen utgaşykly ulanylmagy arkaly toplumlaýyn dikeldiş bejergisiniň ýola goýlandygy barada aýdyldy.

O.Atabaýewa gaznanyň işinde halkara hyzmatdaşlyga hem uly ähmiýet berilýändigini nygtap, geçen ýylda Arkadag şäherinde bu ugra degişli halkara maslahatyň geçirilendigini, oňa onlarça döwlet düzümleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň, halkara guramalaryň ýolbaşçylarynyň hem-de wekilleriniň gatnaşandyklaryny aýtdy. Maslahatyň dowamynda çagalaryň saglygy, irki ösüşi, ýokary hilli inklýuziw bilim ýaly ileri tutulýan ugurlara aýratyn üns berildi. Forumyň netijeleri boýunça Jemleýji resminama kabul edildi we ol Birleşen Milletler Guramasynyň resmi dillerine terjime edilip, Baş Assambleýanyň 79-njy sessiýasynyň gün tertibiniň resminamasy hökmünde ýaýradyldy. Şeýle-de Monako Knýazlygyna, Özbegistan Respublikasyna, Azerbaýjan Respublikasyna, Hytaý Halk Respublikasyna, Russiýa Federasiýasyna, Katar Döwletine amala aşyrylan saparlaryň netijesinde degişli çözgütler kabul edildi.

“2025-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) Türkmenistandaky wekilhanasy, Hytaýyň Sun Sinlin adyndaky gaznasy, Azerbaýjanyň Geýdar Aliýew adyndaky gaznasy bilen özara düşünişmek hakynda Ähtnamalara gol çekilmegi geçen ýylyň haýyr-sahawat gaznasy üçin netijeli ýyllaryň birine öwrülendigini görkezýär” diýip, gaznanyň bejeriş işleri boýunça wise-prezidenti belledi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri gaznanyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek we özara tejribe alyşmagy işjeňleşdirmek boýunça birnäçe tabşyryklaryny berdi. Gaznanyň serişdeleriniň hasabyna halkara derejeli ýaryşlarda ýeňiji bolan türgenlere gymmat bahaly sowgatlaryň gowşurylmagynyň, Bazar Amanow adyndaky Döwlet çagalar kitaphanasynyň döwrebaplaşdyrylmagynyň, şeýle-de «Jahan» döredijilik merkeziniň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek baradaky kabul edilen çözgüdiň ähmiýetine üns berildi.

Soňra Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň dolandyryş işleri boýunça wise-prezidenti R.Bazarow gaznanyň işi barada giňişleýin maglumat berýän hasabat bilen çykyş etdi.

R.Bazarow Gahryman Arkadagymyzy hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzy «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda bellenilýän haýyr-sahawat gaznasynyň 5 ýyllygy mynasybetli tüýs ýürekden gutlady. Hasabatyň çäklerinde gazna tarapyndan howandarlyga mätäç çagalaryň jemgyýetiň hem-de döwletiň durmuşyna doly derejede gatnaşmaga bolan hukugyny üpjün etmek ugrunda zerur tagallalaryň edilýändigi aýdyldy. Munuň özi olara lukmançylyk kömeginiň berilmegini, saglygyny dikeltmegi, derman serişdeleri bilen üpjün etmäge gönükdirilen maddy kömegi öz içine alýar. Paýtagtymyzyň we ähli welaýatlaryň hassahanalarynyň çagalar bölümlerine Germaniýanyň “B.Braun” kompaniýasynyň gemodializ enjamlarynyň berilmegi çagalaryň saglygynyň berkidilmegine oňyn täsirini ýetirýär.

Azerbaýjanyň Fizuli şäherinde Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna sowgat hökmünde gurulýan metjidiň gurluşygy barada hasabat berip, R.Bazarow bu işleriň ynsanperwer däpleriň dabaralanýandygynyň aýdyň nyşanydygyny nygtady. Ol gaznanyň işinde ata-babalarymyzdan miras galan däp-dessurlar arkaly nesilleri terbiýelemek wezipesine aýratyn ornuň degişlidigini belläp, onuň ýanynda hereket edýän Ýaşulular geňeşiniň nesilleri milli ruhda terbiýelemek ugrunda alyp barýan işleri barada hasabat berdi.

Gahryman Arkadagymyz gaznanyň hojalyk işlerini häzirki döwrüň talabyna laýyk derejede ýöretmek, bu ugurda degişli düzümleriň sazlaşykly işini üpjün etmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Gaznanyň işiniň yzygiderli kämilleşdirilmegi edilýän tagallalaryň netijeli häsiýete eýe bolmagyny şertlendirer.

Soňra Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazowa söz berildi. Ol Milli Liderimizi hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzy haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmeginiň 5 ýyllygy bilen gutlady.

D.Orazow häzirki wagtda Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, bu ýerde hormatly Prezidentimiziň goldaw bermeginde “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda” kesgitlenen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda zerur tagallalar edilýär. Şäheriň çäklerinde lukmançylyk klasteriniň binalarynyň gurluşygy batly depginde dowam edýär. Şunda şäheriň “Arkadag Medisina Klasteri Menejment” kärhanasynyň önümleriniň we çaga iýmitleriniň geçen ýylyň sentýabrynda Moskwa şäherinde geçirilen gözden geçirilişde “Ýylyň önümi” atly altyn medala hem-de degişli diploma mynasyp bolandygy aýdyldy. Munuň özi Arkadag şäheriniň lukmançylyk klasteriniň saglygy goraýşa degişli serişdeleriniň, çaga iýmitleriniň, beýleki degişli önümleriň hil derejesiniň hem-de olaryň ynsan saglygyna täsiriniň halkara derejede ykrar edilýändiginiň güwäsidir.

Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Arkadag şäheriniň ikinji tapgyrynyň çäklerinde alnyp barylýan işleriň, aýratyn-da, “Arkadag Medisina Klasteri Menejment” kärhanasynyň gurluşyk işleriniň hemişe gözegçilikde saklanylmalydygyny, onuň depgininiň güýçlendirilmelidigini we öz wagtynda ulanmaga berilmelidigini nygtap, birnäçe görkezmeleri berdi.

Arkadag şäheriniň häkimi G.Mämmedowa Milli Liderimizi we hormatly Prezidentimizi Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmeginiň 5 ýyllygy bilen gutlap, bu düzümiň gysga wagtda ynsanperwerligiň gaznasyna öwrülendigini belledi.

G.Mämmedowa «Arkadag Binasynyň» öňündäki meýdançada geçiriljek baýramçylyk dabarasyna häkimlik tarapyndan ýokary guramaçylyk derejesinde taýýarlyk görlendigini aýdyp, çäräniň medeni maksatnamasyna laýyklykda, dabara köp sanly ildeşlerimiz bilen bir hatarda, gaznanyň hasabyna bejergi alýan çagalaryň, olaryň ene-atalarynyň, ýurdumyzyň ministrlikleriniň, pudak edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, daşary ýurtlaryň we halkara guramalaryň Türkmenistandaky wekilhanalarynyň wekilleriniň çagalarynyň, ýaşlaryň gatnaşmagynyň meýilleşdirilendigi barada hasabat berdi.

Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň durmuşynda möhüm ähmiýeti bolan bu şanly senäniň hormatyna guraljak dabaralaryň täsirli pursatlara, ýatda galyjy wakalara baý bolmalydygyny belledi. Dabaralaryň guramaçylykly geçirilmegi babatda degişli düzümleriň sazlaşykly işi ýola goýulmalydyr. Oňa ýaşulularyň, ýaşlaryň, çagalaryň işjeň gatnaşmagy üpjün edilmelidir.

Mejlisiň dowamynda Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň müdiriýetiniň agzasy Ý.Orazowa ýüzlenip, häzirki döwürde gaznanyň işini talabalaýyk utgaşdyrmak boýunça meýilleşdirilen işleriň doly derejede, talabalaýyk ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşykly meseleleriň yzygiderli gözegçilikde saklanylmalydygyny belledi we onuň işine häzirki zamanyň täzeçil tehnologiýalaryny ornaşdyrmak babatda möhüm tabşyryklary berdi.

Gahryman Arkadagymyz gaznanyň iş dolandyryjysy H.Hajymyradowa gaznanyň hojalyk düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we onuň netijeliligini ýokarlandyrmak, onuň işini sazlaşykly guramak, täzeçil tehnologiýalary ornaşdyrmak ugrunda degişli düzümleriň wekilleri bilen bilelikde zerur işleri amala aşyrmak babatda birnäçe tabşyryklaryny berdi.

Halk Maslahatynyň Başlygy gaznanyň müdiriýetiniň agzasy, hasapçysy Ý.Çernowa gaznanyň hasabyna gelip gowuşýan maliýe serişdeleriniň haýyr-sahawat maksatly ynsanperwerlik kömekleri üçin gönükdirilýän mukdarynyň netijeli häsiýete eýe bolmagy, bu işleriň talabalaýyk alnyp barylmagy babatda degişli tabşyryklary berdi. Häzirki wagtda gaznanyň hasabyna çagalaryň saglygyny dikeltmek boýunça köp sanly operasiýalar geçirilýär. Şeýle-de onuň hasabyna daşary ýurtlarda kynçylykly ýagdaýlara düşen çagalara ynsanperwerlik kömekleri iberilýär. Munuň özi ata-babalarymyzdan gelýän asylly ýörelgeleriň barha rowaçlanýandygyny görkezýär.

Hormatly Arkadagymyz gaznanyň hukukçysy M.Hojamberdiýewa ýüzlenip, ýaş nesilleri durmuş taýdan goldamak, howandarlyga mätäç çagalaryň saglygynyň dikeldilmegine ýardam bermek ýaly işleri baş ýörelge edinýän gaznanyň işiniň ygtybarly kanunçylyk binýadynyň berkidilmelidigini belledi we bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz gaznanyň media habarlar wekili A.Jepbarowa Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň alyp barýan işini giňden wagyz etmek, bu babatda degişli düzümler bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýmak, asylly işleri halkara giňişlikde wagyz etmek barada degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Gahryman Arkadagymyz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmegine 5 ýyl dolýandygyny belledi we bu şanly sene mynasybetli hormatly Prezidentimizi, bütin halkymyzy hem-de gaznanyň agzalaryny tüýs ýürekden gutlady.

“Türkmeniň ynsanperwerlik ýoly gadymy taryhymyzdan gözbaş alýar. Haýyr-sahawat etmek halkymyzyň asylly däbidir. Bu ýol häzirki döwürde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilýär. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň çagalarynyň bagtyýar durmuşyny, röwşen geljegini üpjün etmek döwletimiziň ileri tutýan ugurlarynyň biridir. Munuň üçin döwletimiziň berk binýady bar” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi. Milli Liderimiz häzirki döwürde çagalaryň döwrebap bilim alyp, berk bedenli, giň dünýägaraýyşly bolup ýetişmekleri üçin ähli şertleriň döredilendigini, nesilleriň sagdyn ösüp-ulalmagynyň, jemgyýetde öz ornuny tapmagynyň, kämil şahsyýetler bolup ýetişmeginiň her bir adamyň isleg-arzuwydygyny aýtdy.

“Halkymyzda «Öý ýaraşygy — çaga» diýlişi ýaly, çagalary goldamak, hemaýat bermek, olaryň geljegi hakynda alada etmek biziň baş maksadymyzdyr. Gaznamyzyň döredilen gününden bäri köp işler amala aşyryldy. Kömege mätäç çagalaryň müňlerçesine yzygiderli goldawlar berildi. Bu çagalar häzirki wagtda sagdyn durmuşyň şatlygyny duýup ýaşaýarlar. Olaryň döredijilige, ylym-bilime, sporta höwesini göreniňde, buýsanjyň has-da artýar. «Çaga eziz, edebi ondanam eziz» diýlişi ýaly, ýaşuly nesliň wekilleri bilen häzirki nesilleriň arabaglanyşygyny aýratyn bellemek isleýärin. Birek-birege hormat-sarpa goýmak, halypa-şägirtlik, öwüt-ündew halkymyzyň durmuşyna giňden ornaşandyr. Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň we gaznanyň ýanynda döredilen Ýaşulular geňeşi hem bu babatda netijeli işleri alyp barýar” diýip, Gahryman Arkadagymyz sözüni dowam etdi.

Geçen ýyl haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmeginiň 4 ýyllygy mynasybetli Arkadag şäherinde «Parahatçylyk we ynanyşmak ýyly: çagalaryň hatyrasyna halkara işiniň ösüşi» atly halkara maslahat ýokary derejede geçirildi. Bu maslahat gaznanyň halkara derejedäki abraýyny has-da artdyrdy. Dünýäniň dürli ýurtlaryndan gelen myhmanlar onuň alyp barýan işine ýokary baha berdiler.

“Haýyr-sahawat gaznasynyň hasabyna häzirki wagta çenli dünýäniň köp ýurtlarynyň dürli ýagdaýlar sebäpli kynçylyga uçran çagalaryna ynsanperwerlik ýükleri ugradyldy. Biz ata-babalarymyzdan gelýän ynsanperwer däplere eýerip, bu asylly işleri mundan beýläk-de dowam etdireris. Çagalar bagta, mähre mynasypdyr! Çagalar parahat we abadan durmuşa mynasypdyr!” diýip, Milli Liderimiz nygtady.

Pursatdan peýdalanyp, hormatly Arkadagymyz mejlise gatnaşyjylary we ähli türkmen halkyny gaznanyň döredilmeginiň 5 ýyllygy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, geljegimiz bolan ýaş nesilleriň sagdyn, berk bedenli, ylymly-bilimli, kämil şahsyýetler, Watanymyzyň abraýyny belende göterjek ýaşlar bolup ýetişjekdiklerine ynam bildirdi.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow hemmelere alyp barýan asylly işlerinde mundan beýläk-de uly üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe meselelere seredildi.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa ýurdumyzyň kanunçylygyny döwrüň talabyna görä kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda ministrliklerden we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowşan teklipleriň esasynda Mejlisde döredilen iş toparlarynda halkara tejribelerden, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň düzgünlerinden ugur alnyp, Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda hem-de Gümrük kodekslerine, “Howply önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygy hakynda”, “Buhgalterçilik hasaba alnyşy we maliýe hasabatlylygy hakynda”, “Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler girizmek hakynda”, “Balyk tutmak we suwuň biologik serişdelerini gorap saklamak hakynda”, “Migrasiýa hakynda” Türkmenistanyň Kanunlaryna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek boýunça kanun taslamalaryny taýýarlamak işleri dowam edýär.

Şeýle-de daşary ýurtlar, halkara guramalar bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen, Mejlisiň agzalarynyň BMG-niň düzüm birlikleriniň ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde geçiren iş duşuşyklaryna, okuw maslahatlaryna gatnaşandyklary barada aýdyldy.

Hormatly Prezidentimiz häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän täze kanunlaryň taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz tarapyndan 2024-nji ýylyň 24-nji sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde öňde goýlan wezipäni ýerine ýetirmek maksady bilen, “Türkmenistanyň intellektual eýeçilik ulgamyny ösdürmegiň 2026 — 2052-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynyň” taslamasyny taýýarlamak boýunça geçirilen işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, konsepsiýa laýyklykda, halkara standartlary we milli bähbitleri nazara almak bilen, bu ulgamda kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen birlikde, ýurdumyzda innowasiýalary, döredijiligi höweslendirmek, innowasion telekeçiligi, ýaşlar telekeçiligini ösdürmek, intellektual eýeçiligiň obýektlerini we netijelerini önümçilige ornaşdyrmak boýunça zerur çäreler görülýär. Mundan başga-da, intellektual eýeçilik hukuklaryny goramagyň gurallarynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga, bu ulgamda milli bilermenlerdir hünärmenleriň hünär derejesini ýokarlandyrmaga, sanly hyzmatlary ornaşdyrmaga gönükdirilen birnäçe çäreler meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasy hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň intellektual eýeçilik ulgamyny halkara tejribeler esasynda ösdürmegi dowam etdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz bu ugurda alnyp barylýan işleri kämilleşdirmek maksady bilen, degişli Karara gol çekdi hem-de wise-premýere zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasy tarapyndan ýerine ýetirilýän gözleg-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan çäreler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, ýerasty baýlyklary ýüze çykarmak, seýsmiki barlag işlerini döwrebap enjamlaryň kömegi bilen geçirmek, uglewodorod çig mal binýadyny artdyrmak üçin türkmen geologlary tarapyndan zerur işler amala aşyrylýar. Şunuň bilen bir hatarda, bu işleriň netijeliligini has-da artdyrmak babatda korporasiýanyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça çäreler görülýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ýerasty baýlyklary ýüze çykarmak hem-de özleşdirmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz gözleg-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen taýýarlanan teklibi makullap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew oba hojalyk pudagynda we welaýatlarda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, welaýatlarda gowaça ekişi möwsümine guramaçylykly girişildi. Häzirki wagtda möwsümi bellenen agrotehniki möhletlerde we ýokary hilli geçirmek, oba hojalyk tehnikalaryny we gurallary doly güýjünde işletmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Bugdaý ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek işleri dowam edýär, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak üçin degişli işler geçirilýär. Häzirki wagtda welaýatlarda ýüpek gurçugynyň tohumyny taýýarlamak, pile öndürijiler bilen şertnamalary baglaşmak, ýüpek gurçugynyň idediljek jaýlaryny möwsüme taýýarlamak boýunça zerur çäreler görülýär.

Şeýle hem wise-premýer şu ýylda ýurdumyzda şaly hasylyny ösdürip ýetişdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi hem-de döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli resminamanyň taslamasyny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagyny toplumlaýyn ösdürmegi, onuň işini kämilleşdirmegi dowam etdirmegiň, welaýatlarda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň geçirilişini berk gözegçilikde saklamagyň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda öndürilýän oba hojalyk önümleriniň möçberini has-da artdyrmak hem-de şalynyň ýokary hasylyny öndürmek maksady bilen, Türkmenistanda 2026-njy ýylda şaly öndürmek hakynda Karara gol çekdi we wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow elektroenergetika pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda ýurdumyzyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly we bökdençsiz üpjün etmek, türkmen elektrik energiýasynyň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça degişli işler amala aşyrylýar. Hususan-da, pudagyň kärhanalarynyň desgalarynyň bökdençsiz işlemegi üçin olaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak babatda degişli çäreler görülýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň içerki sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly üpjün etmek, elektrik energiýasynyň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça netijeli işleriň durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz döwlet elektrik stansiýalarynyň işini döwrebap ýola goýmak maksady bilen taýýarlanan teklibi goldap, wise-premýere degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary N.Atagulyýew aprel aýynda paýtagtymyzda “Hyzmatdaşlyk we ösüş” atly köpugurly halkara sergini ýokary derejede, guramaçylykly geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda sergä gatnaşmaga isleg bildiren daşary ýurtlaryň we Türkmenistanyň dürli ugurlarda iş alyp barýan kompaniýalarynyň 80-si hasaba alyndy hem-de hasaba almak işi dowam edýär. Sergide enjamlaryň, tehniki serişdeleriň, demir önümleriniň we gurluşyk harytlarynyň, himiki serişdeleriň, beýleki önümleriň dürli görnüşleri görkeziler. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda halkara maslahatlaryň, sergileriň yzygiderli guralýandygyny, munuň bolsa daşary ýurtlar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge ýardam edýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere «Hyzmatdaşlyk we ösüş» atly köpugurly halkara sergä gowy taýýarlyk görmegi hem-de ony ýokary derejede geçirmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Seýidowa şu ýylyň aprel aýynda geçiriljek esasy çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalaryň açylyp ulanmaga berilmeginiň Tertibi barada hasabat berdi.

Nygtalyşy ýaly, geljek aýyň dowamynda 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly diýlip yglan edilmegi, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllygy, Bütindünýä saglyk güni, Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli dürli çäreleriň we dabaralaryň, şol sanda maslahatlaryň, sergileriň, döredijilik duşuşyklarynyň, wagyz-nesihat çäreleriniň, bäsleşikleriň geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Yglan edilen döredijilik bäsleşikleriniň jemlerini jemlemek meýilleşdirilýär. Şeýle hem paýtagtymyzda “Turkmentravel — 2026” atly halkara syýahatçylyk sergisiniň we maslahatyň, Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynda Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň simfoniki orkestriniň baýramçylyk konsertiniň geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda aprel aýynda Bütindünýä saglyk güni, Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli geçiriljek we beýleki çärelere gowy taýýarlyk görmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz wise-premýere medeni-durmuş maksatly binalaryň düýbüni tutmak hem-de ulanmaga bermek dabaralaryny ýokary derejede geçirmäge gowy taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Mämmedow ýurdumyzda ylmy barlaglaryň netijeliligini üpjün etmek boýunça pudagara toparyň mejlisini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň beren tabşyryklaryndan ugur alnyp, häzirki wagtda bäsdeşlige ukyply, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmegiň ylmy esaslaryny we tehnologiýalaryny işläp düzmek, önümçilige ornaşdyrmak maksady bilen, milli maksatnamalarda, konsepsiýalarda, strategiýalarda kesgitlenen wezipelere laýyklykda degişli işler alnyp barylýar. Şunuň bilen bir hatarda, Türkmenistanyň Prezidentiniň Türkmenistanda ylmy-barlag işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak, Türkmenistanda ylmy barlaglaryň netijeliligini üpjün etmek boýunça pudagara topary döretmek hakynda Kararlaryndan gelip çykýan wezipeleri ýerine ýetirmek ugrunda zerur çäreler görülýär. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda ylmy barlaglaryň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin ähli şertleriň döredilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere ylym ulgamyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow «Türkmenistan — Birleşen Milletler Guramasy» strategik maslahat beriş geňeşiniň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, BMG bilen strategik hyzmatdaşlygy ösdürmek döwletimiziň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, 2024-nji ýylyň martynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen «Türkmenistan — Birleşen Milletler Guramasy» strategik maslahat beriş geňeşi döredildi. Geňeşiň çäklerinde ýurdumyzyň Milletler Bileleşigi bilen parahatçylyk, howpsuzlyk, ykdysadyýet, durnukly ösüş, bilim, howanyň üýtgemegi, ynsanperwer syýasat ýaly ulgamlardaky hyzmatdaşlygynyň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşylýar. Häzirki wagta çenli geňeşiň 4 mejlisi geçirildi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, daşary işler ministri 31-nji martda guraljak nobatdaky bäşinji mejlisiň gün tertibine giriziljek meseleler barada aýtdy.

Mejlisiň dowamynda Türkmenistanyň Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek boýunça üçünji Meýletin milli synyny taýýarlamak meselesine seretmek göz öňünde tutulýar. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan dünýä döwletleriniň arasynda ilkinjileriň hatarynda Durnukly ösüş maksatlaryny milli derejede amala aşyryp başlady. Şeýle hem Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek we degişli hasabatlary taýýarlamak boýunça pudagara topar döredildi. Bu ugurda ýurdumyzyň ilkinji Meýletin milli synyny taýýarlamak maksady bilen, türkmen wekiliýeti 2018-nji ýylda BMG-niň Ykdysady we Durmuş geňeşiniň (ECOSOC) howandarlygynda Nýu-Ýork şäherinde geçirilen Syýasy forumyň işine gatnaşdy. Şonuň netijesinde, 2019-njy we 2023-nji ýyllarda Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş geňeşiniň Syýasy forumlarynyň çäklerinde Türkmenistan tarapyndan birinji hem-de ikinji Meýletin milli synlar hödürlenildi. Bu işleri ulgamlaýyn esasda dowam etdirmek üçin häzirki wagtda üçünji Meýletin milli synyň taslamasyny taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Olaryň esasy ugurlaryna strategik maslahat beriş geňeşiniň nobatdaky mejlisiniň çäklerinde seretmek meýilleşdirilýär.

BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary bilen bilelikde metan zyňyndylaryny azaltmak, ýaşlar syýasaty ugurlarynda hyzmatdaşlyk maksatnamalarynyň taslamalaryny ara alyp maslahatlaşmak teklip edilýär. Mälim bolşy ýaly, 2023-nji ýylda Dubaýda geçirilen BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça Çarçuwaly konwensiýasyna gatnaşyjy taraplaryň 28-nji mejlisinde Türkmenistan Ählumumy metan borçnamasyna goşulýandygyny yglan etdi. Şunuň bilen baglylykda, metan zyňyndylaryny azaltmak boýunça yzygiderli çäreleri durmuşa geçirmek maksady bilen, BMG tarapyndan maksatnamanyň taslamasy taýýarlanyldy.

Ýurdumyzda ýaşlar syýasatyna döwletimiz tarapyndan aýratyn üns berilýär. Hususan-da, “Türkmenistanyň ýaşlarynyň halkara hyzmatdaşlygynyň 2023 — 2030-njy ýyllar üçin Strategiýasy” kabul edildi, 2021 — 2025-nji ýyllarda ýaşlar syýasaty boýunça Döwlet maksatnamasy üstünlikli durmuşa geçirildi. Mundan başga-da, Türkmenistanyň başlangyjy boýunça Merkezi Aziýa döwletleriniň ýaşlar dialogy döredildi. Ol halkara gün tertibiniň “Ýaşlar, parahatçylyk we howpsuzlyk” ugurlaryny öňe sürmäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, strategik maslahat beriş geňeşiniň mejlisinde 2026 — 2028-nji ýyllara niýetlenen “Ýaşlar, parahatçylyk we howpsuzlyk” atly maksatnamanyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak göz öňünde tutulýar. Bu maksatnama ýaşlary goldamak, olaryň sebit we halkara derejedäki çärelere işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek üçin berk esas bolar. Häzirki wagtda BMG bilen bilelikde maksatnamanyň taslamasyny taýýarlamak boýunça gutarnykly işler alnyp barylýar.

Mälim bolşy ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy esasynda 2015-nji ýylda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasynyň (ÝUNESKO) arasynda Maksatlaýyn gaznany döretmek hakynda Çarçuwaly ylalaşyga gol çekildi. Şeýle hem guramanyň edaralary bilen hyzmatdaşlykda taýýarlanylan we degişli tertipde ylalaşylan resminamalara gol çekmek teklip edilýär. Şunuň bilen baglylykda, 2026-njy ýyl üçin öňünden ylalaşylan birnäçe resminamalar taýýarlanyldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Türkmenistan bilen BMG-niň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli ösdürilýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz «Türkmenistan — Birleşen Milletler Guramasy» strategik maslahat beriş geňeşiniň mejlisini geçirmek bilen bagly taýýarlanan teklipleri makullap, wise-premýer, daşary işler ministrine degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip, 29-njy martda Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmegine 5 ýyl dolýandygyny belledi. “Haýyr-sahawat gaznasy döredilen wagtyndan bäri abraýly halkara guramalar bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýär” diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz bu ugurdaky halkara hyzmatdaşlygy berkitmäge goşan uly şahsy goşantlaryny nazara alyp, käbir halkara guramalaryň wekillerini Türkmenistanyň «Arkadag» medaly bilen sylaglamak hakynda Permana gol çekdi.

Pursatdan peýdalanyp, döwlet Baştutanymyz Gahryman Arkadagymyzy, ähli halkymyzy Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilmeginiň 5 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlady.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow mejlise gatnaşyjylaryň adyndan Milli Liderimizi hem-de hormatly Prezidentimizi gaznanyň döredilmeginiň şanly senesi bilen tüýs ýürekden gutlady.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annaýew aragatnaşyk pudagyny döwrebaplaşdyrmak, sanly ulgamy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, “Türkmenpoçta” poçta aragatnaşyk kompaniýasyny Bütindünýä poçta birleşiginiň “IPS” halkara sanly ulgamyna birikdirmek boýunça netijeli işler amala aşyrylýar. Munuň özi ýurdumyzyň poçta ulgamynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, dünýäniň iri elektron söwda platformalary arkaly utgaşykly işi hem-de olar bilen göni hyzmatdaşlygy täze derejede ýola goýmaga giň mümkinçilikleri döredýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmek we döwrebap logistika düzümini kemala getirmek boýunça netijeli işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere aragatnaşyk pudagyny döwrebaplaşdyrmak, poçta amallaryny kämilleşdirmek babatda işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Habaryň resmi çeşmesi: (“Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi” web-saýty)

«Gender deňligini ilerletmek: gender deňligi we gender zorlugyna garşy göreşmekde kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça Parlamentara dialogy» atly maslahatyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen çärede Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat gaznasynyň (UNFPA) Türkmenistandaky wekilhanasynyň ýolbaşçysy Kemal Goşlyýew, Ilat we ösüş boýunça parlamentarileriň Aziýa forumynyň ýerine ýetiriji direktory Farruh Usmonow, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy Oguljennet Berdiliýewa, Türkmenistanyň Mejlisiniň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň başlygy Baýramgözel Myradowa çykyş etdiler.

Kemal Goşlyýew – Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat Gaznasynyň (UNFPA) Türkmenistandaky wekilhanasynyň ýolbaşçysy: 

Kemal Goşlyýew öz çykyşynda, ilki bilen, bu halkara maslahatyň ýokary derejede guramaçylykly geçirilendigi üçin türkmen tarapyna we maslahatyň işine gatnaşyjylara hoşallyk sözlerini beýan etdi we zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek, gender deňligini üpjün etmek, kanun çykaryjylaryň dünýä derejesinde tagallalaryny birleşdirmek boýunça alnyp barylýan işlere ýokary baha berdi.

Milli aýratynlyklara garamazdan, ýurtlaryň maksatlarynyň birdigini bellemek bilen, zenanlara garşy zorlugyň öňüni almagyň diňe bir hukuk meselesi däl-de, eýsem, durnukly ösüşiň esasy şertidigine ünsi çekdi. Howpsuzlyk we deňlik bolmazdan, durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň mümkin däldigini, zenanlaryň hukuklaryny goramak boýunça her bir ädimiň ykdysady durnuklylyga we tutuş sebitiň jemgyýetçilik abadançylygyna goşantdygyny belledi.

Farruh Usmonow – Ilat we ösüş boýunça parlamentarileriň Aziýa forumynyň ýerine ýetiriji direktory:

Farruh Usmonow çykyşynda Ilat we ösüş boýunça parlamentarileriň Aziýa forumynyň 40 ýyldan gowrak wagt bäri parlamentarileriň işini goldap gelýändigini belledi.

Şeýle-de bu maslahatyň gender deňligini üpjün etmek meselesini Aziýa we Ýewropa ýurtlarynyň parlamentarileri bilen bilelikde ara alyp maslahatlaşmak üçin amatly meýdança bolup çykyş edýändigini, onuň dowamynda gatnaşyjylaryň dürli tejribeler bilen paýlaşandygyny we gender deňligini üpjün etmek boýunça şahsy hem-de bilelikdäki tagallalaryny görkezendigini nygtady. Ilat we ösüş boýunça parlamentarileriň Aziýa forumynyň gender deňligini üpjün etmek meselesine aýratyn üns berýändigi hem-de bu meseläni ilerletmek ugrunda işjeň çykyş edýändigini aýtdy.

Ilat we ösüş boýunça parlamentarileriň Aziýa forumynyň gender deňligi boýunça iş alyp barýandygyny, oňa agza döwletleri degişli kanunlary kabul etmäge ýa-da kämilleşdirmäge, raýat jemgyýeti bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem-de beýleki degişli taraplar bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge çagyrýandygyny aýratyn nygtady. 

Şunuň bilen baglylykda, zenanlaryň öz mümkinçiliklerini doly açyp görkezmegi üçin olaryň bilim ulgamyna deň elýeterliligi üpjün edilmelidigi, howpsuz bilim gurşawynyň döredilmelidigi, olaryň zähmet bazaryna gatnaşygynyň giňeldilmegi we telekeçiligi ösdürmegiň goldanylmalydygy barada durup geçdi. 

Bu ugurda parlamentarileriň ornunyň has möhüm bolup durýandygy hem-de milli we halkara derejede dialogy dowam etdirmek üçin netijeli meýdança hökmünde çykyş etmäge hemişe taýýardygy barada nygtady. 

Oguljennet Berdiliýewa – Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy:

Oguljennet Berdiliýewa öz çykyşynda Türkmenistanda zenanlaryň deň hukuklaryny we mümkinçiliklerini üpjün etmek meselelerine döwlet derejesinde aýratyn ähmiýet berilýändigini belledi. Ýurdumyzyň bu ugurdaky kanunçylygynyň binýady yzygiderli kämilleşdirilýär, maşgala institutyny goldamak, eneligi we çagalygy goramak, şeýle hem zenanlaryň jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlaryna gatnaşygyny giňeltmek boýunça milli maksatnamalar üstünlikli amala aşyrylýar.

Türkmenistan häzirki wagtda zenanlaryň jemgyýetdäki ornuna bagyşlanan halkara gepleşikleriň möhüm meýdançasyna öwrülýär. Şeýlelikde, deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça BMG-niň Üçünji maslahatynyň çäklerinde ýurdumyzda zenan liderleriniň forumy geçirildi. Bu forum dürli ýurtlaryň wekillerini birleşdirip, zenanlaryň mümkinçiliklerini giňeltmegiň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik berdi.

Şeýle hem Türkmenistanda «Häzirki jemgyýetde zenanlaryň orny: durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ýolunda halkara hyzmatdaşlygyň ösüşi» atly halkara maslahat geçirildi. Bu çäre tejribe alyşmak we hyzmatdaşlygy berkitmek üçin möhüm meýdança boldy.

Şu günki maslahatyň netijeleriniň, öňe sürlen pikirleriň we teklipleriň halkara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge hem-de zenanlar we erkekler üçin deň hukuklary we mümkinçilikleri üpjün etmek boýunça kanunçylyk mehanizmlerini kämilleşdirmäge ýardam etjekdigi nygtaldy.

Baýramgözel Myradowa – Türkmenistanyň Mejlisiniň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň başlygy:

Baýramgözel Myradowa öz çykyşynda bu maslahat Türkmenistanyň oňyn tejribesini dünýä jemgyýetçiligine ýetirmek, möhüm başlangyçlary goldamak hem-de olary amaly taýdan durmuşa geçirmek üçin netijeli meýdança boldy diýip, belledi.

Hormatly Prezidentimiz dünýä ýurtlary bilen parlamentara hyzmatdaşlygy giňeltmäge aýratyn ähmiýet berýär. Şonuň netijesinde netijeli ösdürilýän parlamentara gatnaşyklary halklaryň we döwletleriň arasynda dostlukly gatnaşyklary täze derejä çykarmaga ýardam edýär. Türkmenistanyň Mejlisiniň alyp barýan işleri parlament diplomatiýasynyň üsti bilen ýurdumyzyň öňe sürýän oňyn başlangyçlaryny halkara jemgyýetçiligine ýetirmäge we hemişelik Bitaraplyk ýörelgelerini giňden wagyz etmäge gönükdirilendir.

Parlamentara dialogyň çäklerinde geçirilen ara alyp maslahatlaşmalar gender deňligi çygrynda hyzmatdaşlygyň netijeliligini ýokarlandyrmaga, kanunçylyk işinde tejribe alyşmaga hem-de bu gender deňligi boýunça anyk ugurlary kesgitlemäge ýardam berendigini nygtap geçdi.

Şu günki maslahatda öňe sürlen pikirleriň, teklipleriň we bilelikdäki başlangyçlaryň zenanlaryň syýasy we ykdysady mümkinçiliklerini giňeltmäge, zähmet gatnaşyklaryny we ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmaga, olaryň hukuklaryny ygtybarly goramaga gönükdirilen çäreleriň öz netijeliligini görkezendigini, bu dialogyň hyzmatdaş ýurtlaryň parlamentleriniň arasynda tejribe alyşmagy we hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de berkitmäge ýardam berjekdigine ynam bildirildi.

Gender deňligi diňe bir zenanlaryň hukuklaryny goramak däl-de, eýsem, demokratik, durnukly we adalatly jemgyýeti gurmagyň esasy binýadydyr. Ol jemgyýetiň ähli ugurlarynda erkekler we zenanlar üçin deň mümkinçilikleriň bolmagyny, ýurduň ykdysady ösüşine deň goşant goşulmagyny, döwlet dolandyrylyşyna işjeň gatnaşmagy we adam maýasyna deň hukugy üpjün etmegi göz öňünde tutýar.

Häzirki döwürde gender deňligini üpjün etmek adam hukuklarynyň we azatlyklarynyň berjaý edilmeginiň möhüm görkezijileriniň biridir. Şonuň üçin bu ugurda alnyp barylýan döwlet syýasaty we jemgyýetçilik başlangyçlary diňe bir zenanlar üçin däl, eýsem her bir adamyň bagtyýar durmuşy we ýurduň ýagty geljegi üçin strategik ähmiýete eýedir diýip belledi.

«Gender deňligini ilerletmek: gender deňligi we gender zorlugyna garşy göreşmekde kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça Parlamentara dialogy» atly maslahatyň «Jebir çekenleriň bähbitlerine we adam hukuklarynyň berjaý edilmegine esaslanýan kanunçylyk kadalarynyň kämilleşdirilmegini üpjün etmek» atly 4-nji mejlisi geçirildi.

Maslahatyň 4-nji mejlisinde Aziýanyň Ilat we Ösüş boýunça Assosiasiýasynyň Başlygynyň orunbasary, Baş sekretary Kiýoko Ikegami alyp bardy we onuň dowamynda çykyş etdi. Şeýle hem mejlisde Türkmenistanyň Mejlisiniň Kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň agzasy J.Öwekowa çykyş etdi.

Kiýoko Ikegami – Aziýanyň Ilat we Ösüş boýunça Assosiasiýasynyň Başlygynyň orunbasary, Baş sekretary:

Kiýoko Ikegami çykyşynda gender deňligi we gender zorlugyna garşy göreşmek meseleleriniň diňe bir hukuk ulgamy bilen çäklenmeýändigini hem-de jemgyýetiň ösüşi, howpsuzlygy we durnuklylygy bilen gönüden-göni baglydygyny nygtady. 

Şunuň bilen baglylykda, ol Ýaponiýanyň tejribesini açyp görkezmek bilen, döwlet syýasatynyň we kanunçylygyň, ilkinji nobatda zenanlary goramaga gönükdirilendigini aýtdy. Şeýle hem häzirki wagtda Ýaponiýada gender deňligi babatda kanunçylyk ulgamynyň birnäçe ugurlar boýunça ösdürilýändigini, bu ugurlar boýunça aýratyn kanunlar kabul edilip, gorag gurallarynyň döredilendigini belledi. 

Häzirki wagtda gender deňligini üpjün etmegiň we gender zorlugyna garşy göreşmegiň diňe bir aýratyn kanunlaryň kabul edilmegini däl-de, eýsem, toplumlaýyn we bitewi çemeleşmäni talap edýändigini aýdyp, şeýle çemeleşmäniň gender deňligini üpjün edýän bitewi kanunçylyk; maglumatlaryň bitewi ulgamda ýygnalmagy we seljerilmegi; ýaşlar üçin bilim we öňüni alyş çäreleriniň geçirilmegi; döwlet edaralarynyň we jemgyýetçilik birleşikleriniň hyzmatdaşlygyny ösdürmek ýaly birnäçe ugurlary öz içine alýandygy barada durup geçdi. Gender deňligini üpjün etmekde ýurtlaryň parlamentlerine möhüm ornuň degişlidigini nygtady.

J.Öwekowa – Türkmenistanyň Mejlisiniň Kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň agzasy:

Ýurdumyzyň milli Parlamentiniň wekili öz çykyşynda adam hukuklaryny goramak ulgamynyň ösdürilmeginiň yzygiderli dowam edýän, ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan kanunçylygyň kämilleşdirilmegini talap edýändigini bellemek bilen, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanda adam we raýat hukuklarynyň hem-de azatlyklarynyň halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryna laýyklykda ykrar edilýändigini we Türkmenistanyň Konstitusiýasy hem-de kanunlary arkaly kepillendirilýändigini nygtady. 

Adam hukuklaryny üpjün etmek, goramak we berjaý etmek Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Bu ugurda amala aşyrylýan özgertmeler adamlaryň ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmaga gönükdirilendir. Türkmenistanyň milli kanunçylygynda halkara hukugyň kadalary yzygiderli ornaşdyrylýar, şeýle hem kanunçylygy mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça täze wezipeler kesgitlenilýär.

Türkmenistanda kanunçylygyň kämilleşdirilmegi Konstitusiýanyň esasynda amala aşyrylýar. Adam hukuklaryna degişli kanunçylyk özgertmeleri häzirki wagtda «Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça 2026–2030-njy ýyllar üçin Milli hereket meýilnamasynyň» işlenip taýýarlanylmagy bilen dowam etdirilýär. Türkmenistan raýatsyzlygy ýok etmekde öňdebaryjy ýurtlaryň biridir we bu babatda BMG tarapyndan degişli şahadatnama bilen sylaglandy. 

Türkmenistan gender syýasatyny durmuşa geçirmekde hem möhüm çäreleri amala aşyrýar we bu ugurda halkara guramalar bilen hyzmatdaşlyk etmekde netijeli işleri alyp barýar. 

«Gender deňligini ilerletmek: gender deňligi we gender zorlugyna garşy göreşmekde kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça Parlamentara dialogy» atly maslahatyň «Gender zorlugynyň öňüni almak – durnukly ösüşiň şerti hökmünde» atly 3-nji mejlisi geçirildi.

Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň agzasy M.Diwanowanyň alyp barmagynda geçirilen 3-nji mejlisde Gyrgyz Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy, Kazyýet-hukuk meseleleri, hukuk tertibi, jenaýatçylyga we korrupsiýa garşy göreşmek baradaky komitetiniň başlygy Bolotbek Borbiýew, Türkiýe Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy Ýusuf Ahlatçy, Özbegistan Respublikasynyň Senatynyň Ýaşlar, zenanlar, medeniýet we sport meseleleri baradaky komitetiniň başlygy Orzigul Kozihonowa çykyş etdiler.

Bolotbek Borbiýew – Gyrgyz Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy, Kazyýet-hukuk meseleleri, hukuk tertibi, jenaýatçylyga we korrupsiýa garşy göreşmek baradaky komitetiniň başlygy:

 Bolotbek Borkiýew öz çykyşynda türkmen tarapyna mähirli kabul edilendigi üçin hem-de şeýle möhüm parlamentara dialoga gatnaşmaga we bu ähmiýetli meýdançada çykyş etmäge döredilen mümkinçilik üçin minnetdarlygyny beýan etdi. 

Gyrgyz Respublikasynyň CEDAW Konwensiýasyny 1997-nji ýylda tassyklandygyny we şondan bäri ony zenanlaryň hukuklaryny goramak boýunça halkara standartlaryň binýady hökmünde kabul edýändigini, döwlet dolandyryş ulgamlarynda zenanlaryň gatnaşygynyň ýokary bolmagynyň döwlet institutlarynyň has açyk, netijeli we inklýuziw bolmagyna getirýändigini belledi. 

Zenanlaryň hukuklarynyň goralmagynyň diňe bir halkara borçnama däl-de, eýsem, durnukly ösüşiň we jemgyýetçilik abadançylygynyň esasy bolup durýandygyna ünsi çekmek bilen, şu günki dialogyň hyzmatdaşlygy giňeltmäge we täze mümkinçilikleri döretmäge uly ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Ýusuf Ahlatçy – Türkiýe Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy: 

Ýusuf Ahlatçy Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäherinde geçirilýän şu günki Parlamentara dialogyň halkara ähmiýetini bellemek bilen, onda çykyş etmäge döredilen mümkinçilik üçin hoşallygyny beýan etdi.

Zenanlaryň hukuklarynyň güýçlendirilmeginiň we mümkinçilikleriniň deňliginiň üpjün edilmeginiň jemgyýetiň abadançylygy üçin esasy zerurlykdygyny aýdyp, bu ugurdaky kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmagyň, halkara tejribäniň öwrenilmeginiň, özara pikir alyşmalaryň ähmiýetine ünsi çekdi hem-de Türkiýäniň milli tejribesi bilen tanyşdyrdy. 

Aşgabatda geçirilýän halkara maslahatyň ýurtlaryň bu ugurdaky milli  kanunçylygyny halkara ülňülere laýyk getirmek boýunça tejribe alyşmak üçin taryhy mümkinçilikdigini belledi. 

Orzigul Kozihonowa – Özbegistan Respublikasynyň Senatynyň Ýaşlar, zenanlar, medeniýet we sport meseleleri baradaky komitetiniň başlygy: 

Orzigul Kozihonowa öz çykyşynda şeýle dialoglaryň sebitde hyzmatdaşlygy berkitmäge, giňişleýin pikir alyşmalary guramaga hem-de degişli teklipleri we maslahatlary taýýarlamaga ýardam berjekdigine ynam bildirdi.

Häzirki döwürde gender deňligini üpjün etmegiň we zenanlaryň hukuklaryny goramagyň halkara jemgyýetçiliginiň öňünde durýan ileri tutulýan wezipeleriň biridigini, şeýlelikde, gender zorlugyna garşy göreşiň diňe bir sosial däl, eýsem, hukuk we syýasy ähmiýetli mesele bolup durýandygyny belledi.

Özbegistanda zenanlaryň mertebesini ýokarlandyrmak, olaryň hukuklaryny ygtybarly üpjün etmek, zenanlary we çagalary zorlukdan goramak, bu ugurda milli kanunçylygy tapgyrlaýyn kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdyrdy. Şeýle hem gender zorlugyna garşy göreşmekde toplumlaýyn çemeleşmeleriň zerurlygy, bu işde parlamentleriň eýeleýän möhüm orny barada durup geçdi.

«Gender deňligini ilerletmek: gender deňligi we gender zorlugyna garşy göreşmekde kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça Parlamentara dialogy» atly maslahatyň «Tassyklamakdan durmuşa geçirmäge: Parlamentariler hasabatlylygyň binagäri hökmünde-ýetilen sepgitler we öňde duran wezipeler» atly 2-nji mejlisi geçirildi.

BMG-niň Ilat Gaznasynyň Gazagystandaky wekili, Türkmenistan we Gyrgyz Respublikasy boýunça ýurt direktory Çinwe Ogbonnanyň alyp barmagynda geçirilen 2-nji mejlisde Gruziýanyň Parlamentiniň agzasy Eka Sepaşwili, Demirgazyk Makedoniýanyň Parlamentiniň agzasy, zenanlar we erkekler üçin deň mümkinçilikler komitetiniň agzasy Lidiýa Petkoska, Täjigistan Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy, halkara gatnaşyklary, jemgyýetçilik birleşikleri we maglumat baradaky komitetiniň başlygynyň orunbasary Suraýo Dustmurodzoda çykyş etdiler.

Eka Sepaşwili – Gruziýanyň Parlamentiniň agzasy:

Eka Sepaşwili öz çykyşynda Gruziýada gender deňligi babatda amala aşyrylýan işleri bellemek bilen, ähli ýurtlarda bu ugurda giň gerimli tagallalaryň edilýändigini hem-de gender deňligini üpjün etmek we jemgyýetiň ösüşi üçin bilim, saglyk we ykdysadyýet ýaly ugurlaryň örän möhümdigini belledi. Gruziýanyň zenanlaryň meselelerine degişli ähli halkara konwensiýalara goşulandygy, ýurduň Parlamentinde zenanlar we çagalar boýunça täze komitetiň döredilendigi,  terminologiýa giňişleýin täzeden seredilmeginiň kanunçylyk özgertmeleriniň möhüm ugry bolup durýandygy, şunuň bilen baglylykda, kanunçylyga zenanlar bilen erkekleriň deňligini takyk beýan edýän düşünjeleriň girizilendigi barada durup geçdi. 

Lidiýa Petkoska – Demirgazyk Makedoniýanyň Parlamentiniň agzasy, Zenanlar we erkekler üçin deň mümkinçilikler komitetiniň agzasy:

Lidiýa Petkoska öz çykyşynda ýurdunda geçirilen soňky parlament saýlawlarynda zenanlaryň jemgyýetdäki ornunyň ep-esli ýokarlanandygy, zenanlaryň deňligi ugrunda çykyş edýän resmi däl meýdança bolup durýan zenan parlamentarileriň klubunyň döredilendigi barada aýtdy.

Şu günki halkara maslahatyň güneşli türkmen ülkesi, şeýle hem Türkmenistanyň, sebit ýurtlarynyň kanun çykaryjylyk we parlament işi bilen tanyşmaga, tejribe alyşmaga amatly meýdança bolup çykyş edýändigini belledi.

Suraýo Dustmurodzoda – Täjigistan Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy, halkara gatnaşyklary, jemgyýetçilik birleşikleri we maglumat baradaky komitetiniň başlygynyň orunbasary: 

Suraýo Dustmurodzoda öz çykyşynda Täjigistanda gender deňligini üpjün etmegiň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada durup geçdi. Şeýle hem zenanlaryň ýurduň syýasy-jemgyýetçilik durmuşynda eýeleýän orny, ykdysadyýetiň dürli pudaklaryna gatnaşmagy bilen bagly mysallar arkaly tanyşdyrdy.

Şu günki maslahatyň bu ugurdaky kanunçylygy kämilleşdirmekde milli tejribeler bilen tanyşmaga, tejribe alyşmaga giň mümkinçilikleri döredendigini belledi.