В Туркменистане обеспечение гендерного равенства рассматривается как одно из ключевых направлений государственной политики и важная составляющая устойчивого развития. Национальная правовая система последовательно формируется с опорой на общепризнанные нормы международного права, включая Всеобщую декларацию прав человека, Конвенцию о ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин и другие основополагающие документы.

Принципы равноправия мужчин и женщин закреплены на конституционном уровне и находят практическое развитие в действующем законодательстве. Существенным шагом стало принятие Закона Туркменистана «О государственных гарантиях обеспечения равных прав и равных возможностей женщин и мужчин», который стал основой для дальнейшего совершенствования правовых механизмов.

В стране проводится системная работа по расширению участия женщин в общественно-политической, экономической и культурной жизни. Реализованный «Национальный план действий по обеспечению гендерного равенства на 2021– 2025 годы» позволил укрепить институциональную базу и создать дополнительные условия для защиты прав и законных интересов женщин. В настоящее время разработан новый план на 2026–2030 годы, направленный на дальнейшее развитие этих инициатив с учётом современных вызовов и международных рекомендаций.

Туркменистан активно взаимодействует с ООН и её специализированными структурами, что способствует обмену опытом и внедрению передовых практик. Реализуются образовательные и просветительские программы, направленные на повышение правовой культуры общества и укрепление принципов равноправия. Проводимая государственная политика и законодательная деятельность Меджлиса Туркменистана по- следовательно направлены на дальнейшее укрепление правовых основ гендерного равенства, расширение возможностей женщин и обеспечение устойчивого социально-экономического развития страны.

Дженнет ОВЕКОВА,

депутат Меджлиса Туркменистана.

В весенние дни 2026 года, который проходит в нашей стране под девизом «Независимый нейтральный Туркменистан – родина целеустремлённых крылатых скакунов», спорится работа на пшеничных полях Сельскохозяйственного акционерного общества (САО) имени Садуллы Розметова этрапа Шават Дашогузского велаята. Земледельцы по-прежнему трудятся не покладая рук, обеспечивая заботливый уход за посевами этой ценной продовольственной культуры. Зелёные ростки, набирающие день ото дня рост и силу, дружно тянутся к небу, что является залогом получения в нынешнем году обильного урожая. Своевременно и качественно ведутся подкормка растений минеральными удобрениями, вегетационные поливы, очистка полей от сорной растительности. 

Всего в нашем многопрофильном хозяйстве под ценную продовольственную культуру отведено 2420 гектаров плодородных земель. Возделыванием озимых колосовых заняты 237 арендаторов-хлеборобов и отечественных сельхозпроизводителей, которые накопили большой трудовой опыт в земледелии. Предпочтение отдано перспективному сорту отечественной селекции «sähraýy» и другим сортам озимой пшеницы, хорошо приспособленным к местным почвенно-климатическим условиям. Умение работать производительно и прибыльно, эффективно используя экономические принципы в условиях формирования новых хозяйственных отношений на селе – ключ к достижению высоких показателей. 

Пример ответственного отношения к делу показывают лучшие арендаторы-хлеборобы. В их числе – передовые дайхане, – Санабар Кенджаева, Умар Аллабергенов, и многие другие сельхозпроизводители, которые неоднократно удостаивались ценных призов, учреждённых объединением профсоюзов ­Дашогузского велаята и другими общественными организациями. Каждый из них планирует получить летом нынешнего года высокий урожай – не менее по 50–60 центнеров пшеницы на круг, что значительно больше задания, предусмотренного личными договорными обязательствами. На них равняются молодые дайхане, которым предстоит продолжить славные земледельческие традиции и внести достойный вклад в динамичное и поступательное развитие аграрного сектора национальной экономики. 

В выполнении комплекса весенне-полевых работ земледельцам помогают опытные механизаторы, которым вверены мощные тракторы современныхмодификаций «МТЗ – 80». Растить хлеб, вносить свой вклад в решение важной общегосударственной задачи по обеспечению продовольственного изобилия в стране – дело чести для каждого из нас. Хлеб во все времена был и остаётся символом изобилия и благополучия. Эту истину осознают все земледельцы, прилагающие усилия для повышения отдачи пшеничных полей. 

Трудолюбивые земледельцы САО имени Садуллы Розметова Дашогузского велаята выражают искреннюю признательность уважаемому Президенту Аркадаглы Герою Сердару и Национальному Лидеру туркменского народа Герою-Аркадагу за огромную поддержку отечественных дайхан.

 Расул САДУЛЛАЕВ, 

заместитель председателя САО 

имени Садуллы Розметова, 

депутат Меджлиса Туркменистана.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi 
bi­len hyz­matdaş­ly­gy gi­ňelt­mek ug­run­da al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler 
ýur­du­my­zyň da­şa­ry sy­ýa­sat stra­te­gi­ýa­sy­nyň ile­ri tu­tul­ýan 
ugur­la­ry­nyň bi­ri bo­lup dur­ýar. Köp ýyl­la­ryň do­wamyn­da dür­li 
we­zi­pe­le­ri çöz­mä­ge gö­nük­di­ri­len ýö­ri­te tas­la­ma­la­ryň we 
mak­sat­nama­la­ryň, hu­su­san-da, Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi — 
Türk­me­nis­tan bi­le­lik­dä­ki ko­mi­te­tiniň, par­la­men­ta­ra dia­lo­gyň, adam hu­kuk­la­ry bo­ýun­ça dia­lo­gyň, da­şa­ry sy­ýa­sat 
eda­ra­la­ry­nyň ara­syn­da­ky ge­ňeş­me­le­riň çäk­le­rin­de öza­ra bäh­bit­li gat­na­şyk­lar ne­ti­je­li iler­le­dil­ýär.

Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi we onuň dü­züm­leri, şol san­da Ýew­ro­pa 
Par­la­men­ti bi­len gat­na­şyk­la­ryň iş­jeň­leş­di­ril­me­gi yk­dysa­dy­ýet, 
eko­lo­gi­ýa, bi­lim, san­ly tehno­lo­gi­ýa­lar we beý­le­ki ugur­lar­da tejri­be 
alyş­mak ar­ka­ly hyz­mat­daş­ly­gyň hu­kuk esas­la­ry­ny ber­kit­mek we öza­ra dü­şü­niş­mek ýö­rel­ge­le­ri­ne esas­lan­mak bi­len, par­la­men­ta­ra dia­lo­gyň 
pug­talan­dy­ryl­ma­gyn­da wa­jyp orun eýe­le­ýär. Hut şu we­zi­pe­ler­den ugur al­nyp, go­laýda Brýus­sel şä­he­rin­de ýer­leş­ýän Ýewro­pa Par­la­men­ti­niň 
bi­na­syn­da Türkme­nis­tan bi­len Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi­niň ara­syn­da ge­çi­ri­len 9-njy par­la­men­ta­ra du­şu­şyk hem öza­ra gat­na­şyk­la­ryň häzir­ki ýag­da­ýy­ny we hyz­mat­daş­ly­gyň tä­ze ugur­la­ry­ny ara alyp mas­la­hatlaş­mak­da ne­ti­je­li meý­dan­ça öw­rül­di. Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň we­kil­le­ri­niň Ýew­ro­pa Par­la­men­ti­niň Mer­ke­zi Azi­ýa we Mon­go­li­ýa bi­len gat­na­şyk­lar bo­ýunça ýö­ri­te to­pa­ry­nyň baş­ly­gy Ju­zeppina Prin­çi­niň ýol­baş­çy­ly­gyn­da­ky 
we­ki­li­ýet bi­len ge­çi­ren bu du­şu­şy­gy iş­jeň hä­siýe­te eýe bol­dy. Du­şu­şyk­da Türk­me­nista­nyň Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy 
ta­ra­pyn­dan üç gezek yk­rar edi­len we de­giş­li Ka­nun esasyn­da ber­ki­di­len he­mi­şe­lik Bi­ta­rap­lyk hu­kuk ýag­da­ýy­na la­ýyk­lyk­da, hal­ka­ra hu­ku­gyň umu­my yk­rar edi­len ka­da­la­ryna yg­rar­ly­dy­gy nyg­tal­dy. 

Mä­lim bol­şy ýa­ly, BMG Türk­me­nista­nyň baş­lan­gy­jy bo­ýun­ça 
ener­gi­ýa se­riş­de­le­ri­niň hem-de üs­ta­şyr ulag ge­çel­ge­le­ri­niň dö­re­dil­me­gi, pa­ra­hatçy­ly­gy we howp­suz­ly­gy, öza­ra ynanyş­ma­gy ga­zan­mak­da 
dia­lo­gyň, şeýle-de bi­ta­rap­lyk ýö­rel­ge­si­niň äh­mi­ýe­ti ba­bat­da 
Ka­rar­na­ma­la­ryň en­çe­me­si­ni ka­bul et­di. Bu bol­sa de­giş­li ugur­larda 
hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gyň hu­kuk bin­ýa­dy­nyň ber­ki­dil­me­gi­ne ýar­dam et­di. Ýew­ro­pa Par­la­men­ti­niň we­kil­leri öz çy­kyş­la­ryn­da Türk­me­nis­tan­da adam hu­kuk­la­ry­ny go­ra­mak we durmuş ke­pil­lik­le­ri­ni ber­kit­mek 
bo­ýun­ça we­zi­pe­le­riň iş­jeň hä­si­ýe­te eýe­di­gi­ni nyg­tap, ra­ýat­syz­ly­gyň 
so­ňu­na çykmak ba­bat­da ga­za­ny­lan üs­tün­lik­ler ba­ra­da du­rup geç­di­ler. Du­şu­şy­gyň dowa­myn­da Türk­me­nis­ta­nyň Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi bi­len 
yk­dy­sa­dy­ýe­ti di­wer­sifi­ka­si­ýa­laş­dyr­mak we ýo­ka­ry teh­no­logi­ýa­lar boýun­ça söw­da-ma­ýa go­ýum gat­na­şyk­la­ry­ny gi­ňelt­mek ug­run­da­ky tagal­la­la­ry­na hem üns çe­kil­di. 

Türk­me­nis­tan hä­zir­ki za­ma­nyň geoyk­dy­sa­dy 
şert­le­rin­de öz ener­geti­ka stra­te­gi­ýa­sy­ny, şol san­da ony hal­ka­ra ba­zar­da örän jo­gap­kär­çi­lik­li, oý­la­ny­şyk­ly esas­da ýo­la goý­ýar. Türkmen 
hal­ky­nyň Mil­li Li­de­ri Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­myz şun­da baş mak­sa­dyň ener­ge­ti­ka akym­la­ry­ny oýlanyşykly di­wer­si­fi­ka­si­ýa et­mek­den we olaryň de­ňag­ram­ly esas­da saz­la­şy­gy­ny, howp­suz, yg­ty­bar­ly gör­nüş­de 
ibe­rilme­gi­ni üp­jün et­mek­den yba­rat­dy­gy­ny nyg­ta­ýar. Ýur­du­myz­da 
ulag-lo­gis­ti­ka pu­da­gy­ny ös­dür­mek bo­ýun­ça al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler hem stra­te­gik hä­si­ýe­te eýe bo­lup, ol Türk­me­nis­ta­ny se­bit­leýin lo­gis­ti­ka
mer­ke­zi­ne öwür­mä­ge, eks­port-im­port müm­kin­çi­lik­le­ri­niň 
giňel­dil­me­gi­ne, yk­dy­sa­dy­ýe­tiň di­wer­si­fika­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dü­ril­me­gi­ne, tä­ze iş orun­la­ry­nyň dö­re­dil­me­gi­ne hyz­mat ed­ýär. Türk­me­nis­tan 
Ýew­ro­pa Bi­lele­şi­gi bi­len se­na­gat pu­da­gy bo­ýun­ça hyz­mat­daş­lyk­da 
hä­zir­ki za­man tehno­lo­gi­ýa­la­ry­na, eko­lo­gi­ýa howp­suzly­gy­na we 
in­no­wa­si­ýa­la­ra da­ýan­ýan önüm­çi­li­gi or­naş­dyr­ma­ga uly gy­zyklan­ma 
bil­dir­ýär. Bu hyz­mat­daş­lyk diňe bir yk­dy­sa­dy jä­het­den däl, eý­sem, uzak möh­let­le­ýin, dost­luk­ly, öza­ra bäh­bit­li, dur­nuk­ly ösü­şi üp­jün ed­ýän 
stra­te­gik ugur bo­lup çy­kyş ed­ýär. 

Du­şu­şy­gyň do­wa­myn­da ýur­du­myzyň ylym-bi­lim, me­de­ni-
yn­san­per­wer ul­gam­lar­da hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mäge yg­rar­ly­dy­gy, 
Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi­niň köp ýyl­lar­dan bä­ri ýur­du­myz­da durmu­şa geçirýän bi­lim tas­la­ma­la­ry­nyň we mak­sat­na­ma­la­ry­nyň ne­ti­je­li häsi­ýe­te eýe­di­gi aý­ra­tyn nyg­tal­dy. Olaryň ha­ta­ryn­da «TACIS-TEM­PUS», «ERAS­MUS-MUN­DUS», «DA­RYA» ýa­ly mak­sat­na­ma­lar bar. Ýewropa­nyň «Ho­ri­zon Eu­ro­pe», «Ma­rie Sklo­dowska-Curie Actions» mak­sat­na­ma­la­ry, Ýew­ro­pa Göz­leg ge­ňe­şi bi­len gat­naşyk­lar ylym-bi­lim hyz­mat­daş­ly­gy­ny ösdür­mek­de uly müm­kin­çi­lik­le­ri dö­red­ýär. «Ýa­şyl» ener­ge­ti­ka, ýa­pyk aý­la­ny­şyk­ly (sir­kul­ýar) yk­dy­sa­dy­ýet, ulag we daşky gur­şa­wy go­ra­mak me­se­le­le­ri-de gel­je­gi uly ugur­la­ryň ha­ta­ry­na gir­ýär. BMG-niň Ho­wa­nyň üýt­ge­me­gi ba­rada­ky Çar­çu­wa­ly kon­wen­si­ýa­sy­na we Pa­riž yla­la­şy­gy­na gat­na­şy­jy ýurt hökmün­de Türk­me­nis­tan hal­ka­ra res­mi­na­mala­ryň ka­da­la­ry­ny mil­li ka­nun­çy­ly­ga, döw­let maksatnamalaryna şeý­le hem daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak syýa­sa­ty­na iş­jeň or­naş­dyr­ýar. Şu nukdaý­na­zar­dan, Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi­niň we Germaniýanyň Hal­ka­ra hyz­matdaş­lyk bo­ýun­ça jem­gy­ýe­ti­niň (GIZ) maliýeleşdirmeginde «Türk­me­nis­ta­nyň «ýa­şyl» ösü­şi üçin Ýew­ro­pa Bile­le­şi­gi: 2024 — 2028-nji ýyl­lar üçin sy­ýa­sy dialog we ho­wa­nyň üýtge­me­gi bo­ýun­ça he­re­ket­ler» at­ly tas­la­ma­nyň äh­mi­ýe­ti bel­le­nil­di. Mun­dan baş­ga-da, ýur­dumyz «Ýa­şyl» Mer­ke­zi Azi­ýa», «Mer­ke­zi Aziýa­da ho­wa­nyň üýt­ge­me­gi bi­len bagly tö­wek­gel­çi­lik­le­ri dolandyrmak» ýa­ly se­bit­le­ýin mak­sat­na­ma­la­ryň dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gi­ne iş­jeň gat­naş­ýar. 

Ýur­du­myz­da önüm­çi­lik işi­niň we daş­ky gur­şa­wy go­ra­ma­gyň arasyn­da de­ňag­ram­ly­ly­gy ga­zan­mak bi­len bir ha­tar­da, önüm­çi­li­ge ekologi­k taý­dan howp­suz teh­no­lo­gi­ýa­lar or­naş­dy­ryl­ýar. Di­ňe 2025-nji ýyl­da açy­lyp ula­n­ma­ga ber­len önüm­çi­lik kär­ha­na­la­ry­nyň özide bu aýdylan­la­ra do­ly şa­ýat­lyk ed­ýär. Ola­ryň ha­ta­ryn­da Aş­ga­ba­dyň demirgazy­gyn­da­ky ýer­li çig mal esa­syn­da iş­le­ýän, aý­na önüm­le­ri­ni öndür­ýän kär­ha­na, Bä­her­den ke­ra­mi­ka za­wo­dy, Türk­men­ba­şy­da­ky nebiti gaý­ta­dan işle­ýän za­wod­lar top­lu­my­nyň «Ke­nar» ne­bit önüm­le­ri­ni sak­la­ýan we ýük­le­ýän des­ga­syn­da döw­re­bap ne­bit ýük­le­ýiş du­ral­ga­sy, Esen­gu­ly et­ra­byn­da gün­de 20 müň kub metr suw aras­sa­la­ma­ga niýetlenen des­ga ýa­ly iri tas­la­ma­lar bo­lup, ola­ryň işi «ýa­şyl» ykdysadyýetň ta­lap­la­ry­na la­ýyk gel­ýär. 

Ýur­du­myz­da ka­bul edi­len ka­nun­lar eko­lo­gi­ýa nuk­daý­na­za­ryn­dan çe­meleş­me­le­ri göz öňün­de tu­tup, bu ba­batda hal­ka­ra gu­ra­ma­la­ryň konwen­si­ýala­ryn­da we res­mi­na­ma­la­ryn­da orun ta­pan baş­lan­gyç­la­ry hem öz içi­ne alýar. Mu­ňa «Te­bi­ga­ty go­ra­mak ha­kynda», «Eko­lo­gi­ýa seljerme­si ha­kyn­da», «At­mos­fe­ra ho­wa­sy­ny go­ra­mak hakyn­da», «Ekolo­gi­ýa howp­suz­ly­gy hakyn­da», «Eko­lo­gi­ýa au­di­ti ha­kyn­da» Türkme­nis­ta­nyň Ka­nun­la­ry­ny my­sal ge­tir­mek bo­lar. 

Brýus­sel­de ge­çi­ri­len du­şu­şyk­da Türk­me­nis­ta­nyň hal­ka­ra hyzmatdaşly­gy, yn­san­per­wer gat­na­şyk­la­ry halka­ra hu­ku­gyň umu­my ykrar edi­len ka­da­la­ry­na hem-de «Bi­ta­rap Türk­menis­ta­nyň 
pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak sy­ýa­sa­ty­nyň hu­kuk esas­la­ry ha­kynda», «Adat­dan da­şa­ry ýag­daý­da halka­ra yn­san­per­wer kö­me­gi ha­kyn­da», «Ha­ýyr-sa­ha­wat işi ha­kyn­da» Türkme­nis­ta­nyň Ka­nun­la­ry­na la­ýyk­lyk­da mun­dan beý­läk-de iler­let­mä­ge taý­ýardy­gy nyg­tal­dy. 

Türk­men we­ki­li­ýe­ti­niň sa­pa­ry­nyň çäk­le­rin­de Türk­me­nis­ta­nyň we Belgi­ýa­nyň par­la­men­ta­ra dost­luk to­parla­ry­nyň agzalarynyň du­şu­şy­gy hem ge­çi­ri­lip, on­da ka­nun çy­ka­ry­jy­lyk ul­gamyn­da öza­ra tej­ri­be alyşmagyň möhüm­di­gi bel­le­nil­di.

Türk­me­nis­tan­da al­nyp ba­ryl­ýan döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň esa­sy ugur­lary we stra­te­gik äh­mi­ýe­ti Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň «Döw­let adam üçindir!» di­ýen pa­ra­sat­ly ýö­rel­ge­si­ne hem-de hor­mat­ly 
Pre­zi­den­ti­mi­ziň «Wa­tan di­ňe hal­ky bi­len Wa­tan­dyr! Döw­let diňe hal­ky bi­len döw­let­dir!» di­ýen sy­ýasy dokt­ri­na­sy­na la­ýyk­lyk­da, hal­ky­myzyň ýa­şa­ýyş-dur­muş şert­le­ri­ni has-da go­wu­lan­dyr­ma­ga gö­nük­di­ri­len­dir.

Serdar ARAZOW, 

Türkmenistanyň Mejlisiniň Ykdysady 

meseleler baradaky komitetiniň agzasy

Ynsan saglygy hakyndaky alada ýurdumyzyň döwlet syýasatynda üns berilýän esasy ugurlaryň biridir. Şonuň üçinem saglygy goraýyş ulgamyny ösdürmek we kämilleşdirmek, ilata edilýän lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini has-da ýokarlandyrmak boýunça uly işler durmuşa geçirilýär. Milli saglygy goraýyş ulgamynyň uzakmöhletleýin ösüş ýollaryny, maksatlaryny we wezipelerini kesgitleýän «Saglyk» Döwlet maksatnamasyna laýyklykda üstünlikli amala aşyrylýan bu işler, adamlaryň sagdyn hem bagtyýar ýaşamagyny üpjün etmek babatynda gazanylýan üstünliklerdir ýetilýän belent sepgitler hemmeleri guwandyrýar. 

Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň durmuşymyzyň ähli ugurlary bilen bir hatarda, saglygy goraýyş ulgamyny ösdürmek, milli lukmançylyk ylmynyň binýadyny berkitmek, ylmy-kliniki merkezleri döretmek, ýerli çig mallardan ýokary hilli derman serişdelerini öndürýän kärhanalary bina etmek bilen baglanyşykly badalga beren başlangyçlary Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizi sagdynlygyň, ruhubelentligiň, bagtyýarlygyň ýurdy hökmünde dünýä meşhur etdi. Lukman hem alym Arkadagymyzyň «Türkmenistanda saglygy goraýşy ösdürmegiň ylmy esaslary», «Türkmenistan — sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy», «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri», «Bagtyýarlyk saglykdan başlanýar», «Saglygy goraýyşda ýetilen sepgitler» atly kitaplary bolsa saglygy goramak boýunça gymmatly maglumatlary, şeýle-de saglygy goraýyş ulgamynda amala aşyrylan beýik işleriň beýanyny özünde jemleýär. 

Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan taryhy özgertmeleriniň hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýändigini bellemek has-da buýsançlydyr. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe saglygy goraýyş ulgamyny döwrebaplaşdyrmak we yzygiderli ösdürmek boýunça giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Geçen ýyl Türkmenistanyň saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni, «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň 30 ýyllygy mynasybetli, şeýle hem saglygy goraýyş babatda bitiren aýratyn hyzmatlary göz öňünde tutulyp, Arkadagly Gahryman Serdarymyza «Türkmenistanyň at gazanan arhitektory» diýen hormatly adyň dakylmagy, ýaňy-ýakynda bolsa Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň «Saglygy goraýyşda parahatçylygy, agzybirligi we diplomatiýany öňe sürmekde goşan goşandy üçin» atly ýörite sylagynyň gowşurylmagy raýatlaryň saglygynyň ygtybarly goralmagyny üpjün etmek, adamlaryň ömrüniň dowamlylygyny uzaltmak we saglygy goraýyşda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça alyp barýan işlerine berlen ýokary bahadyr. 

Dünýä ülňülerine laýyk gelýän saglygy goraýyş desgalary ýurdumyzyň ähli sebitlerinde gurlup ulanmaga berilýär. Diňe bir geçen ýylyň özünde 500 orunlyk Aşgabat şäher köpugurly hassahanasynyň, Ahal welaýatynyň Tejen etrabynyň Tejen şäherinde 300 orunlyk etrabara köpugurly hassahananyň, Daşoguz şäherinde 400 orunlyk Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkeziniň düýbüniň tutulmagyny, Mary etrabynyň Täze güýç geňeşliginiň çäginde Mary welaýat inçekesel hassahanasynyň açylyp ulanmaga berilmegini muňa mysal görkezmek bolar. 

Halkyň saglygy ýurduň baýlygydyr. Adam we onuň saglygy hakyndaky aladany ilkinji orunda goýup, saglygy goraýyş ulgamynyň ösmegi, kämilleşmegi ugrunda ýadawsyz alada edýän Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak, alyp barýan tutumly işleri hemişe rowaç bolsun! 

Wezirgeldi AŞYROW, 

welaýat arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna 

garşy göreşmek gullugynyň başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

Milletleriň jemgyýetçilik-syýasy durmuşy, olaryň bähbitleri we pikir-garaýyşlary bilen baglanyşykly bolup, degişlilikde halka mahsus häsiýetleri aýdyňlaşdyrýan «millilik» düşünjesi, şol bir wagtda halkyň mertebesini, milletiň bolsa öz ykbalyny kesgitleýän düşünjedir. Millilik halkyň hakydasynyň keşbidir, ruhy garaýyşlarynyň beýanydyr, ýaşaýşynyň dowamynda gazanan üstünligidir, buýsanç bulagydyr. Bu babatda Gahryman Arkadagymyzyň halkyň hakydasyndaky hakykatlardan söz açýan «Hakyda göwheri» atly ajaýyp kitabynyň ilkinji sahypalarynda beýan eden: «Ynsany bagtyýarlyga ýetirýän esasy sebäpleriň biri milli buýsanç arkaly kemala gelýär. Milli buýsanjyň gözbaşynda bolsa halkyň müňýyllyklardan gözbaş alýan şöhratly taryhy bardyr» diýen parasatly sözlerini ýatlap geçmek ýerliklidir. 

Millilik tötänden dörän jemgyýetçilik düşünjesi däldir. Ol halkyň uzak ýyllaryň dowamynda kemala getirip, nesillere ýetiren nusgalyk mekdebidir. Türkmen halkynyň milliligi barada söz açylanda bolsa, bäş müň ýyllyk taryhyň şöhratly hem-de buýsançly ýoly, ata-babalarymyzyň, ene-mamalarymyzyň paýhasyna daýanýan mirasy örboýuna galýar, milli medeniýeti we sungaty, gaýtalanmajak taryhy-medeni, milli-ruhy gymmatlyklary, däp-dessurlary, nusgalyk derejä ýeten ýörelgeleri göz öňüňe gelýär. 

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Milli Liderimiziň hem-de hormatly Prezidentimiziň saýasynda millilige aýratyn ähmiýet berlip, dünýäniň medeniýetine, ösüşine mynasyp goşant goşan gadymy halkymyzyň abraý-mertebesi milli gymmatlyklarymyz esasynda dünýä ýaýylýar. Ajaýyp özboluşlylygy we aýratynlygy bilen tapawutlanýan milli gymmatlyklarymyz halkymyzyň milli buýsanjyny artdyryp, bagtyýarlygynyň esasyny düzýär. Milli alamatlary, halkyň ruhy pelsepesini, arzuw- -isleglerini şöhlelendirýän türkmen sungatynyň her bir görnüşiniň dünýäde arzylanyp, uly gyzyklanma, söýgi-sarpa mynasyp bolmagy belli bir derejede jemgyýetimiziň aň-paýhasy, zähmetsöýerligi, köpýyllyk tejribesi bilen baglanyşyklydyr. Halkymyzyň medeni mirasyny gorap saklamak, ony geljekki nesillere ýitgisiz ýetirmek, milli taryhy-medeni gymmatlyklarymyzy, däp-dessurlarymyzy dikeltmek babatdaky aladanyň döwlet syýasatymyzda ileri tutulmagy, olaryň umumadamzat bähbitli gymmatlyk hökmünde ykrar edilmegini gazanmak ugrundaky işlere aýratyn ähmiýet berilmegi türkmen halkynyň milli özboluşlylygyny dünýä ýaýmakdaky tagallalardyr. Her bir milletiň taryhyny, medeni gymmatlyklaryny, tebigatyny goramak, olary ösüp gelýän ýaş nesillere ýetirmek, her bir halkyň gymmatlyklaryny, gazananlaryny umumadamzat mirasyna öwürmek babatda iş alyp barýan halkara gurama bolan ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna biziň döwletimiz boýunça birnäçe taryhy-medeni ýadygärlikleriň, «Görogly» dessançylyk sungaty, «Küştdepdi» aýdym we tans dessury, türkmen milli halyçylyk sungaty, dutar ýasamak senetçiligi, dutarda saz çalmak we bagşyçylyk sungaty, Molla Ependiniň şorta sözlerini gürrüň berijilik däbi, ýüpekçilik we dokmaçylykda ýüpek önümçiliginiň däpleri, türkmen keşdeçilik sungaty, ahalteke atçylyk sungaty we atlary bezemek däbi, türkmen alabaý itlerini ösdürip ýetişdirmek däpleri ýaly gymmatlyklarymyzyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawynda hasaba alynmagy bolsa aýratyn buýsançlydyr. 

Halkymyzyň taryhy-medeni, milli-ruhy gymmatlyklaryny aýawly saklamak, milli däp-dessurlarymyzy gaýtadan dikeltmek, kämilleşdirmek, halkymyzyň mukaddesliklerine hormat goýmak terbiýesini bermek baradaky möhüm wezipeleri durmuşa geçirmek ugrundaky işleriň milli kanunçylygymyzda şöhlelenmegi, döwlet syýasatynyň bu ugrunyň berk kanuny esasa daýanmagy bolsa, olaryň jemgyýetçilik gymmaty we zerurlygy bilen berk baglydyr. 

Halkyň mizemez mertebesine, buýsanç bulagyna öwrülen milli gymmatlyklarymyzy goramakda, geljekki nesillere ýetirmekde uly tagalla edýän, olary ylmy esasda öwrenip, dünýä jemgyýetçiligine wagyz etmekde ähli mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolup, tutumly işleri hemişe rowaçlyklara beslensin! 

Annabagt MAÝEWA, 

welaýat Baş bilim müdirliginiň mekdebe çenli terbiýe, 

bilim we mekdepden daşary edaralar bölüminiň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty

Häzirki döwürde ýol-ulag düzümleri dünýä ykdysadyýetiniň «gan damarlary» hökmünde häsiýetlendirilýär. Sazlaşykly işleýän, kämil ulag düzümleri ählumumy ykdysady ösüşiň esasy şertleriniň biridir. Ulag ulgamy ýaşaýşyň derejesini gowulandyrmagyň, geljekki nesilleriň abadançylygynyň, dünýäniň ykdysady giňişligine goşulyşmagyň we ony ösdürmegiň möhüm şerti hökmünde çykyş edýär. Ulag logistikasy ýurdumyzyň ykdysady ösüşinde hem here­ket­len­di­ri­ji güý­je öw­rül­di.De­mir­ga­zyk — Gü­nor­ta we Gün­dogar — Gün­ba­tar üs­ta­şyr ulag ge­çel­ge­le­ri­niň iş­jeň­li­gi­ni art­dyr­mak Türkmenistanyň durmuş-ykdysady strategiýasynyň möhüm ugrudyr. 

Hemişelik Bitarap Türkmenistanyň ulag syýasaty özüneçekijiligi we maýa goýum işjeňligi bilen tapawutlanýar. Türkmenistanyň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge, şol sanda durnukly ulag ulgamynda ählumumy tagallalary goldamaga gönükdirilen başlangyçlary dünýäde giň goldaw tapýar. 2025-nji ýylyň dekabrynda geçirilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň 80-nji sessiýasynyň 64-nji plenar mejlisinde ýurdumyzyň başlangyjy bilen «Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ulag boýunça onýyllygy (2026 — 2035-nji ýyl­lar)» at­ly Ka­rar­na­ma­nyň bi­ra­gyz­dan ka­bul edilmegi hem döwletimiziň parahatçylyk söýüjilikli syýasatynyň barha rowaçlanýandygyny görkezýär. Bu wajyp halkara resminama 2025-nji ýylyň awgustynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň netijelerini öz içi­ne al­mak bi­len, 2024 — 2034-nji ýyl­lar üçin He­re­ket­le­riň Awaza maksatnamasynda beýan edilen strategik ugurlary özünde jemleýär. Onda, esasan, 2026-njy ýyldan başlap, tutuş on ýylyň dowamynda halkara jemgyýetçiliginiň ünsüniň durnukly ulag düzümlerine gönükdirilmegi dünýä döwletleriniň arasyndaky söwda gatnaşyklarynyň täze belentliklere çykmagyna, harytlaryň we hyzmatlaryň elýeterliliginiň artmagyna ýardam berer. 

Şeýle hem Türkmenistanyň başlangyjy esasynda BMG-niň syýasy meýdançasynda Durnukly ulagyň dostlary toparynyň döredilmegi hem-de bu Topara goşulmaga isleg bildirýän döwletleriň yzygiderli artmagy ýurdumyzyň ulag diplomatiýasyna dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan uly gyzyklanma bildirilýändiginiň aýdyň güwäsidir. 

Begenç GURBANGELDIÝEW, 

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, 

Mejlisiň Ykdysady meseleler baradaky 

komitetiniň agzasy.

Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary bilen 2026­-njy ýyl halkymyza sagdynlygy serpaý etjekdigine, ýurdumyzyň ösüşiň täze belentliklerine tarap bedew bady bilen öňe gitjekdigine, eziz Diýarymyzyň tebigy gözelliginiň, binagärlik keşbiniň has­-da artjakdygyna, dünýä döwletleri, goňşy ýurtlar bilen özara bähbitli, dostlukly gatnaşyklaryň rowaçlanjakdygyna, kalby ýagşy arzuwlardan doly ýaşlarymyzyň halkara ders we sport bäsleşiklerinde öňdäki orunlary gazanyp, ýaşyl Tugumyzy has-da belentde parlatjakdygyna ynam döredýär.

Şu ýylyň dowamynda ýurdumyzda geçiriljek şanly senelere ýylyň başyndan taýýarlygyň görülmegi biziň her birimizi guwandyrýar. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz Köpetdagyň etegindäki gözel künjekde ýerleşýän Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynda bolup, bu ýerde ýylymyzyň şanly wakalarynyň birine öwrüljek Türkmen bedewiniň milli baýramyna görülýän taýýarlyk işleri bilen tanşyp, özüniň gymmatly maslahatlaryny berdi. Türkmenistanyň halk atşynasy Gahryman Arkadagymyz türkmen halkynyň milliliklerini goramakda, olary nesilden nesle geçirmekde ýaşlarymyza nusgalyk mekdepdir.

 «Atçylyk we atly sport hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda atlary ösdürip ýetişdirmek, saklamak we olara ideg etmek, atlar üçin ot-iým öndürmek, atlary öri meýdanlarda bakmak hem köpeltmek, tebigy şertlere uýgunlaşdyrmak, atçylyk babatda seçgi-tohumçylyk işi, atçylyk babatda weterinariýa işi, at çapyşyklaryny we atly sport ýaryşlaryny, atlaryň arasynda gözellik bäsleşiklerini guramak, atly syýahatçylygy guramak, atlaryň gelip çykyşyny tassyklamak üçin genetiki barlaglary geçirmek, eminler toparynyň işi, atçylyk babatda geçirilýän ylmy-barlag işleri atçylyk işiniň görnüşleri hökmünde kesgitlenýär. Bu işleri durmuşa geçirmekde Gahryman Arkadagymyzyň döwletli başlangyçlarynyň hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilmegi mähriban halkymyzy has-da guwandyrýar. Eziz Diýarymyzda hünärine yhlasly seýisleriň, atşynaslaryň tagallasy bilen dünýäde deňi-taýy bolmadyk ahalteke bedewleri ösdürilip ýetişdirilýär. Halkymyzyň durmuşynda möhüm orny eýeleýän, türkmeniň toý-baýramlarynyň bezegine öwrülen bedewleri ýetişdirýän atşynaslary, seýisleri sylaglamak maksady bilen, 2015-nji ýylda «Türkmenistanyň halk atşynasy», 2020-nji ýylda «Türkmenistanyň ussat halypa seýsi» diýen hormatly atlaryň döredilmegi türkmen halkynyň bu ajaýyp milliligini dowam etdirmekde özleriniň goşandyny goşýan adamlara hormat goýulýandygynyň güwäsi boldy. 

Ata-babalarymyz ýylky ýylyny adamlary öňe ymtylmaga, öz öňünde täze maksatlary goýup, olary üstünlikli amala aşyrmaga ruhlandyrýan döwür hasaplapdyrlar. Bedew — ýyndamlygyň, gözelligiň, hereketiň, zähmetsöýerligiň we wepalylygyň nyşany, täze menzillere, ösüşiň belentliklerine ymtylyşyň, sagdynlygyň alamaty. Bu ýyly ýurdumyzyň ykdysady ösüşinde, jemgyýetçilik durmuşynda hem-­de ruhy­-ahlak ýörelgelerinde mähriban halkymyzyň işjeňliginiň artmagy bilen häsiýetlendirmek bolar. 

Goý, 2026-njy ýyl — «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda agzybir halkymyza täze-täze üstünlikler ýar bolsun! 

Nepes ROZYÝEW, 

Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty, 

Mejlisiň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar 

syýasaty baradaky komitetiniň agzasy

Türkmen halkymyz müňlerçe ýyllyk şöhratly taryhynyň dowamynda parahatçylygy, dost-doganlygy, ynanyşmagy baş ýörelgeler hökmünde öňe sürüp, Ýer ýüzüniň halklarynyň bagtyýar durmuşynyň rowaçlanmagy üçin tagalla baryny edipdir. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň «Türkmenistanyň Bitaraplygy – parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly» atly kitaby bu hakykaty ýene bir ýola dabaralandyrýan eserdir.

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de 
pe­der­le­ri­mi­ziň bu yn­san­per­wer ýö­rel­ge­le­ri­ni üs­tün­likle­re bes­läp do­wam et­dir­ýän hormatly Prezidentimiziň gym­mat­ly ki­ta­byn­da Oguz han 
ata­my­zyň pa­ra­hat­çy­ly­gy ün­de­ýän pä­him-paý­has­la­ry­nyň aý­ratyn 
nyg­tal­ýan­dy­gy­ny bel­le­mek ge­rek. Kitapda ösüş­le­re bes­len­ýän 
za­ma­na­myzda ýur­du­my­zyň yna­nyş­mak, je­bis­leş­mek ar­ka­ly dün­ýä­de dost-do­gan­lyk gat­naşyk­la­ry­ny ýaý­baň­lan­dyr­mak­da nus­ga­lyk döw­le­te öw­rü­len­di­gi­niň nyg­ta­lmagy hem buý­san­dy­ry­jy­dyr. 

Bi­ta­rap­ly­gyň geç­mi­şi, şu gü­ni we gel­je­gi bi­rik­dir­ýän al­tyn 
köp­rü­di­gi­ne, halk­la­ry ag­zy­bir­li­ge, dost-do­gan­ly­ga, pa­ra­hat­çy­ly­ga, 
yna­nyş­ma­ga ça­gyr­ýan bu köp­ri­niň mi­ze­mez­li­gi­ni ga­zan­mak­da 
döw­le­ti­mi­ziň dur­mu­şa ge­çir­ýän iş­le­ri­niň bi­möç­ber­di­gi­ne ki­ta­by 
oka­nyň­da ma­gat göz ýe­tir­mek bol­ýar. «He­mi­şe­lik bi­tarap­lyk –mu­nuň özi bi­ta­rap­ly­gyň ýo­ka­ry gör­nü­şi bo­lup, bü­tin dün­ýä­de pa­ra­hatçy­ly­gy we howp­suz­ly­gy gol­da­mak üçin uly müm­kin­çi­li­ge eýe­dir. Ge­lip çy­ky­şy 
bo­ýun­ça «yk­rar edi­len», gör­nü­şi bo­ýun­ça «he­mi­şe­lik», ma­ny­sy bo­ýun­ça «oňyn» häsi­ýe­te eýe bo­lan Türk­me­nis­ta­nyň Bi­ta­raply­gy bol­sa dün­ýä­de iň ýo­ka­ry we­kil­çi­lik­li hal­ka­ra dü­züm bo­lan Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy ta­ra­pyn­dan bi­ra­gyz­dan yk­rar edi­len, ta­ry­hy Ka­rar­na­ma bi­len ber­ki­di­len hal­ka­ra hu­kuk ýag­da­ýy­dyr. Ol öz göz­başyn­da türk­men hal­ky­nyň 
müň­ýyl­lyk­la­ryň do­wa­myn­da baý­dak edi­nen pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­ji­lik, 
bi­rek-bi­re­ge hor­mat goý­mak, yn­san­per­wer­lik ýa­ly be­lent adam­kär­çi­lik ýö­rel­ge­le­ri­ni sak­la­ýar» di­ýip, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myz aja­ýyp ki­ta­byn­da bel­le­ýär. El­bet­de, ýur­du­my­zyň he­mi­şelik Bi­ta­rap­lyk hu­kuk ýag­da­ýy­nyň düýp ma­ny-maz­mu­ny­ny, dün­ýä­dä­ki äh­mi­ýeti­ni, or­nu­ny şun­dan anyk, şun­dan çe­per gör­nüş­de, şun­dan ýo­ka­ry us­sat­lyk 
de­reje­sin­de açyp gör­kez­mek müm­kin däl­dir. Bu ki­ta­byň gym­mat­ly­ly­gy hem, şol aja­ýyp ha­ky­kat­da jem­le­nen­dir.

Per­man SA­PA­ROW, 

Türk­me­nis­ta­nyň Mej­li­si­niň dur­muş sy­ýa­sa­ty 

ba­ra­da­ky ko­mi­te­ti­niň baş hü­när­me­ni.

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Galky­ny­şy döw­rün­de Türkmenis­ta­nyň alyp bar­ýan pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­ji­lik­li, oňyn Bita­rap­lyk ýö­rel­ge­si­ne esas­lan­ýan da­şa­ry sy­ýa­sa­ty hal­ka­ra gi­ňiş­lik­de uly gol­da­wa eýe bol­ýar. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz: «Bita­rap­lyk di­ňe bir hu­kuk 
ýag­da­ýy bol­man, eý­sem, dün­ýä döw­let­le­ri bi­len deň­hu­kukly, öza­ra bäh­bit­li hyz­mat­daş­ly­gy ös­dürme­giň ne­ti­je­li gu­ra­ly­dyr» di­ýip bel­le­ýär. Deň­hu­kuk­ly hyz­mat­daş­ly­gyň we dost-do­gan­lyk gat­na­şyk­la­ry­nyň 
ös­dü­ril­me­gi­ni mak­sat edin­ýän hoş­ni­ýet­li döw­let sy­ýasa­ty­nyň dün­ýä bile­le­şi­gin­de uly gol­daw tap­ma­gy türk­men dip­lo­ma­ti­ýa­sy­nyň üstünlikle­re bes­len­ýän­di­gi­ne şa­ýat­lyk edýär. Ge­çen ýyl­la­ryň dowamynda, şol sanda Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­lyn­da dur­mu­şa ge­çi­ri­len be­ýik iş­ler geljek­ki tu­tum­ly mak­sat­la­ry­my­zyň berk binýa­dy bo­lup dur­ýar. Ga­za­ny­lan üs­tün­lik­ler «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan — be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» diý­lip atlandyrylan 2026-njy ýy­lyň hem ok­gun­ly ösüş­le­ri­ne ýol aç­ýar.

Hä­zir­ki zaman halkara gatnaşyklarynda parlamentleriň orny barha ýokarlanýar. Parlamentleriň öz döwletleriniň daşary syýasatyna işjeň goşulyşyp, halkara gatnaşyklaryň dürli meseleleri babatynda özara hyzmatdaşlyga gatnaşmaklary diplomatiýada täze bir ugruň — parlament diplomatiýasynyň döremegine getirdi. Parlament diplomatiýasy dünýäniň halklarynyň we ýurtlarynyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň ösdürilmeginde aýratyn ähmiýete eýedir. Parlamentara guramalaryň sanynyň artmagy we olaryň arasynda özara hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi, bu guramalaryň çäklerinde parlamentara gepleşikleriň giň gerime eýe bolmagy, degişli resminamalaryň kabul edilmegi halkara gatnaşyklar ulgamynda parlamentleriň ornunyň ýokarlanýandygynyň aýdyň güwäsidir. Hormatly Prezidentimiziň dünýä ýurtlary bilen parlamentara hyzmatdaşlygyň gerimini gi­ňeltmäge möhüm ähmiýet bermeginiň netijesinde, Türkmenistanyň Mejlisi bilen dünýä ýurtlarynyň parlamentleriniň arasynda ýola goýlan gatnaşyklar işjeň häsiýete eýe bolýar we täze mazmun bilen baýlaşdyrylýar. 

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary esasynda parlamentara gatnaşyklar di­ňe bir kanunçylyk tejribesini alyşmak bilen çäklenmän, eýsem, dünýä döwletleri bilen parahatçylyk we ynanyşmak dialogyny gurmaga hem giň mümkinçilikleri döretdi. Soň­ky ýyllarda Türkmenistanyň Mejlisi parlament diplomatiýasyna işjeň gatnaşyp başlady we bu ugurda baý tejribe toplady. Şol bir wagtyň özünde milli parlament diplomatiýasynyň geljekki ösüş ugurlaryny anyk kesgitlemek üçin bu babatda dünýäniň ösen döwletleriniň tejribesiniň ylmy esasda düýpli öwrenilmegi derwaýys meseleleriň birine öwrülýär. 

Türkmenistanyň Mejlisinde halkara gatnaşyklaryň şertnamalaýyn hukuk binýadyny berkitmek, daşary ýurtlaryň parlamentleri, abraýly halkara guramalar bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy netijeli dowam etmek boýunça meýilnamalaýyn işler döwrüň talaplaryna laýyklykda guralýar. Kanunlara üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek, şeýle hem ýurdumyzyň goşulyşan halkara resminamalaryny, döwletara ylalaşyklaryny hukuk taýdan tassyklamak hakynda kanunlar kabul edilýär. Türkmenistan parlament diplomatiýasynyň esasy ugurlary hökmünde parlamentara dostluk toparlarynyň işini kämilleşdirmegi, ýaş we zenan parlamentarileriniň işini goldamagy, şeýle hem Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ugrunda hyzmatdaşlygyň gerimini gi­ňeltmegi ileri tutýar. 

Ýurdumyzyň Mejlisi Parlamentara Bileleşigiň hem-de Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament Assambleýasynyň agzasy bolup durýar. Mejlisiň deputatlary bu parlamentara  guramalaryň,  Garaşsyz Döwletleriň  Arkalaşygynyň hem-de Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlamentara Assambleýasynyň maslahatlaryna, Ýewropa Bileleşiginiň Parlament Assambleýasynyň wekilleri bilen guralýan duşuşyklara we maslahatlara yzygiderli gatnaşýarlar. Olar parlament meýdançalarynda döwletimiziň Bitarap ýurt hökmünde öňe sürýän başlangyçlaryny we ýurdumyzda ygtybarly hyzmatdaşlyk üçin döredilýän mümkinçilikleri halkara jemgyýetçilige ýetirýärler. 2025-nji ýylyň «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýlip yglan edilmegi we Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygy mynasybetli milli parlamentde geçirilen «Ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmekde zenanlaryň orny» atly maslahatda hem döwletimiziň ynsanperwer syýasaty, bu babatda BMG-niň düzüm birlikleri bolan ÝUNESKO, ÝUNISEF we beýleki guramalar bilen durmuşa geçirilýän hyzmatdaşlygyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Maslahata gatnaşyjylar döwletimiziň halkara hyzmatdaşlygy berkitmekde gazanan üstünliklerini we öňe sürýän oňyn başlangyçlaryny parlament diplomatiýasynyň üsti bilen dünýä ýaýmagyň uly ähmiýetiniň bardygyny nygtadylar. 

Mejlisde utgaşykly görnüşde Bitaraplygyň dostlary toparyna agza ýurtlaryň parlament ýolbaşçylarynyň ikinji duşuşygy «Parlamentara dialog — dünýäde parahatçylygy we ynanyşmagy üpjün etmegiň möhüm guraly» atly tema boýunça geçirildi. Duşuşyga gatnaşyjylar milli we halkara strategiýalara Bitaraplyk ýörelgelerini ornaşdyrmak, 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamynda Gün tertibini ýerine ýetirmek babatda hyzmatdaşlygy kämilleşdirmek bilen bagly pikirleri beýan etdiler. Şeýle hem syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ugurlarda döwletara hyzmatdaşlygy ilerletmekde oňyn tejribeler ara alnyp maslahatlaşyldy. 

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Birleşen Milletler Guramasynyň Deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletler boýunça üçünji maslahatynyň çäginde guralan «Ugry kesgitlemek: Deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar üçin Hereketleriň Awaza maksatnamasyny ilerletmek» atly Parlament forumy ýokary netijeliligi bilen tapawutlandy. Bu forumyň esasy maksady deň­ze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar üçin 2024 — 2034-nji ýyllar aralygynda Hereketleriň maksatnamasynyň ileri tutulýan ugurlary, has takygy, parlament agzalaryna we işgärlerine Hereketleriň Wena maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegi babatda esasy syýasy düşünjeleri bermekden, parlamentleriň Hereketleriň täze Awaza maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegine netijeli goşant goşmaklary üçin esasy mümkinçilikleri döretmekden ybarat boldy.

Geçen ýylyň dowamynda Mejlisde birnäçe ýurtlaryň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçileri, parlament wekilleri hem-de halkara guramalaryň wekilleri bilen 70-den gowrak duşuşyk geçirildi. Duşuşyklarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem ýurdumyza sapar bilen gelýän ýokary derejedäki myhmanlaryň köp sanlysy kabul edilip, ikitaraplaýyn parlamentara gatnaşyklary ösdürmek we pugtalandyrmak boýunça özara pikir alşyldy. Parlamentara gatnaşyklary ösdürmek ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, Mejlisde dünýä ýurtlarynyň parlamentleriniň 51-si bilen ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlary hereket edýär. Mejlisiň wekilleri Katar Döwletiniň Doha şäherinde 
Türkmen-katar parlamentara dostluk toparynyň birinji mejlisine, şeýle hem Türkmenistan — Gruziýa parlamentara dostluk toparlarynyň duşuşygyna gatnaşdylar. 

2025-nji ýylda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygynyň ýolbaşçylygyndaky  türkmen  wekiliýeti Ankara, Pekin hem-de Moskwa şäherlerine resmi saparlary amala aşyrdy, Daşkent şäherinde geçirilen Parlamentara Bileleşigiň 150-nji ýubileý Assambleýasyna gatnaşdy. Şeýle hem milli parlamentiň wekilleri Brýussel şäherinde Mejlisiň Türkmenistanyň Belgiýa Patyşalygyndaky ilçihanasy bilen bilelikde geçiren «Parahatçylygy we ynanyşmagy berkitmekde Bitaraplygyň orny» atly ýörite mejlisine, Portugaliýa Respublikasynyň Porto şäherinde geçirilen ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň 32-nji mejlisine gatnaşdylar. Türkmenistanyň Mejlisi Daşary işler ministrligi bilen bilelikde Porto şäheriniň «Alfandego» kongresler merkezinde «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly: parahatçylygy we howpsuzlygy, özara ynanyşmagy gazanmakda dialogyň we Bitaraplygyň ýörelgeleri» atly utgaşykly çäre geçirdi. Bu çärelerde Mejlisiň wekilleri Bitarap döwletimiziň hoşniýetli başlangyçlary, milli kanunçylygyň kämilleşdirilişi we ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän giň gerimli işler barada çykyş etdiler. 

Geçen ýylyň dowamynda Mejlis bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) Türkmenistandaky wekilhanasynyň 2026-njy ýyl üçin iş meýilnamasyna, Mejlis bilen BMG-niň Ilat gaznasynyň arasynda 2026-2027-nji ýyllar üçin «Gender deň­ligini kanunçylykda ilerletmek üçin ulgamy we gurallary pugtalandyrmaga ýardam etmek» boýunça iş meýilnamasyna gol çekildi. Türkmenistanyň Mejlisi BMG-niň Ilat gaznasy bilen bilelikde «Gender deňligini ilerletmek: gender deň­ligi babatda kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça Parlamentara dialog» atly çäräni geçirmegi göz öňünde tutýar. Onuň esasy maksady gender deň­ligini, zenanlaryň hukuklaryny hem-de mümkinçiliklerini artdyrmak boýunça milli kanunçylyk ulgamyny halkara kadalara laýyk getirmekden ybaratdyr. Ýurdumyzda zenanlaryň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ulgamlarynda ýolbaşçy, hünärmen, telekeçi we işjeň raýat hökmünde durmuş-ykdysady ösüşe hem-de ynsanperwer gymmatlyklaryň pugtalandyrylmagyna ýardam berýändigi buýsandyryjy ýagdaýdyr. 

Enejan ATAÝEWA, 

Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara 

we parlamentara aragatnaşyklar 

baradaky komitetiniň agzasy.